Interpelacja w sprawie zagrożeń środowiskowych i uciążliwości dla mieszkańców związanych z eksploatacją i rekultywacją hałdy pogórniczej w Radlinie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13071
do ministra aktywów państwowych, ministra klimatu i środowiska
w sprawie zagrożeń środowiskowych i uciążliwości dla mieszkańców związanych z eksploatacją i rekultywacją hałdy pogórniczej w Radlinie
Zgłaszający: Bolesław Piecha
Data wpływu: 22-10-2025
Szanowny Panie Ministrze, Szanowna Pani Minister,
w ostatnich miesiącach ponownie nasiliły się problemy związane z funkcjonowaniem hałdy pogórniczej w Radlinie, eksploatowanej przez spółki Polska Grupa Górnicza SA oraz Barosz-Gwimet sp. z o.o. Zgłaszane przez mieszkańców miasta uciążliwości przybrały rozmiary zagrażające zdrowiu oraz jakości życia lokalnej społeczności.
12 września 2025 r. starosta wodzisławski wydał decyzję administracyjną dotyczącą przetwarzania odpadów na terenie tej hałdy. Mimo licznych protestów mieszkańców oraz apelu Rady Miejskiej w Radlinie z dnia 26 listopada 2024 r., w którym wnioskowano o pilne działania ograniczające emisję pyłów i odorów, eksploatacja kontynuowana jest w dotychczasowym zakresie.
Mieszkańcy od lat skarżą się na intensywne zapylenie, osadzanie się tłustego, czarnego pyłu na posesjach, ogrodach i pojazdach, a także na uciążliwości zapachowe. Pył roznoszony przez wiatr uniemożliwia korzystanie z otoczenia domów i negatywnie wpływa na zdrowie – powodując kaszel, alergie i problemy z układem oddechowym.
Z doniesień Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach wynika, że hałda ta była już w 2023 r. miejscem niebezpiecznego osunięcia się materiału – zdarzenia, które doprowadziło do rozprzestrzenienia się chmury zanieczyszczeń nad Radlinem. W raporcie WIOŚ zaznaczono, że północna ściana zwałowiska pozostaje niestabilna, a przyczyną incydentu mogło być nagłe rozprężenie pary wodnej w wyniku kontaktu z rozgrzaną, zapożarowania masą wewnętrzną hałdy.
Pomimo zapewnień PGG SA o prowadzeniu prac rekultywacyjnych i wdrożeniu systemu monitoringu termicznego, sytuacja nie uległa poprawie. Świadczą o tym m.in. liczne nagrania mieszkańców ukazujące regularny opad pyłu; a także interwencje miasta.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, a także to, że z godnie z art. 362 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska: "organy administracji publicznej zobowiązane są do niezwłocznego podjęcia działań naprawczych w przypadku stwierdzenia zagrożenia dla środowiska" zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy aktualna działalność spółek PGG SA oraz Barosz-Gwimet sp. z o.o. na terenie hałdy w Radlinie odbywa się zgodnie z obowiązującymi decyzjami środowiskowymi i warunkami rekultywacji?
Jak wygląda aktualny stan dokumentacji prawnej dla hałdy – jakie decyzje o rekultywacji, gospodarowaniu odpadami, monitoringu są aktualne i jakie warunki określają?
Jakie kroki planuje ministerstwo w przypadku stwierdzenia niewłaściwego wykonania decyzji rekultywacyjnej?
Jakie działania kontrolne podjęły w ostatnich 12 miesiącach organy nadzoru środowiskowego i jakie są ich wyniki?
Jakie konkretne działania zostały podjęte w celu ograniczenia zapylenia i emisji w środowisku oraz eliminacji ryzyka zapożarowania?
Czy rozważane jest czasowe wstrzymanie działań na hałdzie do czasu opracowania niezależnej ekspertyzy dotyczącej stabilności i bezpieczeństwa zwałowiska?
W jakim czasie planowane jest zakończenie rekultywacji i jakie są przewidywane koszty oraz odpowiedzialność podmiotów-eksploatatorów?
Jakie działania naprawcze lub modernizacyjne zobowiązała się wdrożyć spółka PGG SA w ramach jej odpowiedzialności środowiskowej i społecznej?
Czy istnieje plan komunikacji z mieszkańcami i ich udziału w monitoringu, udostępnianiu wyników badań i raportów?
Czy mieszkańcy dotknięci negatywnymi skutkami funkcjonowania hałdy mogą liczyć na formy rekompensaty lub pomocy finansowej ze strony państwa lub spółki PGG SA?
Jakie odszkodowania lub wsparcie przewidziano dla mieszkańców dotkniętych pyłem, zapyleniem, utratą komfortu życia lub utratą zdrowia?
Jak wygląda aktualny stan dokumentacji prawnej dla hałdy – jakie decyzje o rekultywacji, gospodarowaniu odpadami, monitoringu są aktualne i jakie warunki określają?
Z uwagi na poważne zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz jakości środowiska naturalnego proszę o udzielenie szczegółowych informacji i przedstawienie konkretnego planu działań mającego na celu ograniczenie uciążliwości oraz zabezpieczenie interesów mieszkańców Radlina.
Podsekretarz stanu Grzegorz Wrona
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (46)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
27176 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.435.2025
IK: 1179224
Warszawa, 18 listopada 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT13071, Pana Bolesława Piechy, Posła
na Sejm RP z dnia 28.10.2025 r. w sprawie zagrożeń środowiskowych i uciążliwości dla
mieszkańców związanych z eksploatacją i rekultywacją hałdy pogórniczej w Radlinie
w zakresie właściwości Ministra Aktywów Państwowych.
Odpowiedź została przygotowana na podstawie informacji pozyskanych od Zarządu
Polskiej Grupy Górniczej S.A. Firmy Polska Grupa Górnicza S.A. i Barosz-Gwimet Sp. z o.o.
(dalej także jako Wykonawca) związane są ze sobą umowami handlowymi, technicznymi
oraz technologiami robót. Zgodnie z umową to firma Barosz-Gwimet Sp. z o.o. ma
realizować zadanie zgodnie z posiadanymi decyzjami administracyjnymi. Polska Grupa
Górnicza S.A. pełni nadzór nad robotami, w tym zgodności tych robót z opracowanym
i zatwierdzonym projektem budowlanym.
Kopalnia nie realizuje zadania na podstawie decyzji rekultywacyjnej, lecz na podstawie
prawa budowalnego i uzyskanego pozwolenia na budowę. Zgodnie z obowiązującym
ustawodawstwem i hierarchią działania organ wydający decyzję administracyjną jest
władny podjąć działania w przypadku stwierdzenia niewłaściwej realizacji decyzji
administracyjnej. Działania różnią się w zależności od podstawy prawnej wydanej decyzji.
Nadzór Budowlany w przypadku stwierdzenia nieprawidłowej realizacji pozwolenia na
budowę może skorzystać z zapisów ustawy Prawo budowlane, Marszałek z ustawy
o odpadach w przypadku decyzji wyrażającej zgodę na wydobywanie odpadów lub ustawy
o odpadach wydobywczych w przypadku Programu Gospodarowania Odpadami
Wydobywczymi, a Starosta w ramach nadzoru nad realizacją zapisów decyzji na
przetwarzanie może skorzystać z zapisów ustawy o odpadach.
Poniżej prezentuję listę pozwoleń na budowę wydanych dla Polskiej Grupy Górniczej S.A.
w przedmiotowym zakresie:
1) Znak: ANB-II-73511/3/95 Prezydenta Miasta Wodzisławia Śląskiego - Pozwolenie
budowlane na budowę budowli ziemnej rekultywacyjnej zwałowisk pogórniczych KWK
Marcel z dnia 21.03.1995 r.
2) Znak: ANB-II/D-73511/48/96 Prezydenta Miasta Wodzisławia Śląskiego - Pozwolenie
na budowę inwestycji „Rekultywacja i zagospodarowanie południowej części obiektu
zwałowego wraz z przedłużeniem kolektora, budową osadnika i pompowni
w Wodzisławiu Śląskim. z dnia 16.08.1996 r.
3) Znak: UAN 7353/29/97 Burmistrza Miasta Radlina - Pozwolenie na wznowienie robót
budowlanych przy rekultywacji i zagospodarowaniu zwałowisk pogórniczych z dnia
24.12.1997 r.
4) Znak: 0147/16, l.dz. WAB.6740.0061.2016 Starosty Wodzisławskiego - Zmieniająca
decyzje z dnia 16.08.1996 r. i z dnia 24.12.1997 r., w zakresie zmiany projektowanego
zagospodarowania terenu w związku z planowanym podniesieniem maksymalnej
rzędnej obiektu do +350,00 m n.p.m. z dnia 04.03.2016 r.
-- 1 of 5 --
Zezwolenia na przetwarzanie odpadów wydane dla firmy Barosz-Gwimet Sp. z o.o.
na podstawie których prowadzone są obecnie prace:
1) Decyzja z dnia 12.09. 2025 r. znak: WOS.6233.10.2024, wydana przez Starostę
Wodzisławskiego, którą zezwolono spółce Barosz-Gwimet Sp. z o.o. z siedzibą
w Marklowicach przy ul. Zana 67 (NIP: 6472067405), na przetwarzanie odpadów
w procesie odzysku odpadów R5 poza instalacjami i urządzeniami, wykorzystywanych
do formowania bryły rekultywacyjnej na terenie Polskiej Grupy Górniczej S.A.
w Katowicach Oddział KWK ROW Ruch Marcel w Radlinie, na działce o numerze
ewidencyjnym 4508/271 (obręb Radlin, k.m. 2);
2) Decyzja z dnia 20.01.2020 r. znak: WOŚ.6233.18.2019 Starosty Wodzisławskiego na
przetwarzanie odpadów w procesie odzysku R5 poza instalacjami i urządzeniami,
wykorzystywanymi do likwidacji zagrożeń pożarowych zwałowiska skał płonnych
pochodzących z górnictwa węgla kamiennego na terenie KW S.A. Oddział KWK Marcel
w Radlinie;
3) Decyzja z dnia 20.10.2020 r. znak: WOŚ.6233.26.2020 Starosty Wodzisławskiego
zmieniająca Decyzję z dnia 20.01.2020 r. znak: WOŚ.6233.18.2019 Starosty
Wodzisławskiego;
4) Decyzja z dnia 30.10.2014 r. znak: WOŚ.6233.44.2014. Starosty Wodzisławskiego
na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku R5 w urządzeniu krusząco-sortującym
na terenie bryły rekultywacyjnej KW S.A. Oddział KWK Marcel w Radlinie;
5) Decyzja z dnia 17.07.2017 r. znak: WOŚ.6233.16.2017 Starosty Wodzisławskiego
zmieniająca decyzje WOŚ.6233.44.14 na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku
R5 w urządzeniu krusząco-sortującym na terenie bryły rekultywacyjnej (...);
6) Decyzja z dnia 17.09.2019 r. WOŚ.6233.6.2019 zmieniająca decyzje Starosty
Wodzisławskiego WOŚ.6233.44.2014 na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku
R5 w urządzeniu krusząco-sortującym na terenie bryły rekultywacyjnej KW S.A.
Oddział KWK Marcel w Radlinie;
7) Decyzja z dnia 12.09.2025 r. znak: WOS.6233.7.2024, wydana przez Starostę
Wodzisławskiego, którą zezwolono spółce Barosz-Gwimet Sp. z o.o. z siedzibą
w Marklowicach przy ul. Zana 67 (NIP: 6472067405), na przetwarzanie odpadów
w procesie odzysku R12 poza instalacjami i urządzeniami, prowadzącym do utraty
statusu odpadów, polegającym na separacji, oględzinach i mieszaniu odpadów podczas
eksploatacji bryły rekultywacyjnej – zwałowiska odpadów wydobywczych na terenie
Polskiej Grupy Górniczej S.A. Oddział KWK ROW Ruch Marcel w Radlinie, na działce
o numerze ewidencyjnym 4508/271 (obręb Radlin, k.m. 2);
8) Zgoda na wydobywanie odpadów wydobywczych dla firmy Barosz-Gwimet Sp. z o.o.
- decyzja z dnia 20.11.2014 r. znak: 2310/OS/2014 wydana przez Marszałka
Województwa Śląskiego na wydobywanie odpadów ze zwałowiska zlokalizowanego
w Radlinie ul. Korfantego 52.
Zezwolenia na przetwarzanie odpadów wydane dla Polskiej Grupy Górniczej S.A.:
1) Decyzja z dnia 12.09.2025 r. znak: WOS.6233.23.2024 Starosty Wodzisławskiego
- Zezwolenie na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku odpadów R5 poza
instalacjami i urządzeniami, wykorzystywanych do formowania bryły rekultywacyjnej
na terenie Polskiej Grupy Górniczej S.A. w Katowicach Oddział KWK ROW Ruch
Marcel w Radlinie, na działkach o numerach ewidencyjnych: 4508/271, 4457/208,
47451372, 28171202, 2813/202, 2610/241, 2919/241, 2922/251, 25151287,
2949/288, 2947/309, 1930/359, 2246/359 (obręb Radlin, k.m. 2);
2) Decyzja z dnia 12.09.2025 r. znak: WOS.6233.1.2025 Starosty Wodzisławskiego
- zezwolenie na przetwarzanie odpadów w procesie odzysku R12 poza instalacjami
i urządzeniami, prowadzącego do utraty statusu odpadów, polegającego na
przeprowadzeniu oględzin, sprawdzeniu, sortowaniu i mieszaniu odpadów w Radlinie
przy ul. Wojciecha Korfantego 52, na terenie Polskiej Grupy Górniczej S.A.
w Katowicach Oddział KWK ROW Ruch Marcel w Radlinie, na działce o numerze
ewidencyjnym 4508/271 (obręb Radlin, k.m. 2);
3) Polska Grupa Górnicza S.A. na dzień dzisiejszy oczekuje na wydanie decyzji Marszałka
Województwa Śląskiego na wniosek z dnia 18.12.2024 r. zezwalającej na
wydobywanie odpadów, co zamknie łańcuch wymaganych prawem własnych decyzji
środowiskowych.
-- 2 of 5 --
W zakresie pytania dotyczącego działań kontrolnych organu nadzoru Środowiskowego
uprzejmie informuję, że w ostatnich 12 miesiącach Wojewódzki Inspektor Ochrony
Środowiska w Katowicach przeprowadził badania opadu pyłu w Radlinie w okresie
27.09.2024 r. – 03.04.2025 r.
Polska Grupa Górnicza S.A. podjęła następujące działania w celu ograniczenia zapylenia
i emisji w środowisku oraz eliminacji ryzyka zapożarowania:
1) Zaangażowano jednostki naukowe w celu konsultacji metod prewencji
przeciwpożarowej hałdy i ujętych w projekcie technologii wykonywania robót w celu
zwiększenia ich skuteczności. Zagadnienia dotyczące stabilności i bezpieczeństwa
zwałowiska zostały udokumentowane w opracowaniu GIG Katowice z 2024 roku pt.:
„Przeprowadzenie niezbędnych analiz i badań w celu ustalenia okoliczności i przyczyn
zdarzenia (wystąpienia osuwiska w dniu 16.09.2023 r.) na rekultywowanym obiekcie
w Oddziale KWK ROW Ruch Marcel oraz działań zaradczych”;
2) Zaktualizowano technologię i organizację bezpiecznego prowadzenia robót w celu
zabezpieczenia nowo formowanej bryły rekultywacyjnej wewnątrz wykonanego
wyrobiska przed rozprzestrzenianiem się zjawisk termicznych;
3) Praktycznie codziennie przeprowadzana jest kontrola inspektora nadzoru
inwestorskiego lub innych służb Kopalni;
4) Uruchomiono stały monitoring wizyjny obiektu;
5) Zwiększono częstotliwość prowadzonego nadzoru termiczno – aerologicznego:
a. 1 raz na miesiąc wykonywany jest nalot termowizyjny dronem,
b. 1 raz na tydzień prowadzone są badania wgłębne składu gazów pożarowych oraz
temperatury w punktach pomiarowych,
6) Uruchomiono ciągły pomiar stężenia pyłów zawieszonych PM 2,5 i PM 10 oraz gazów
w rejonie hałdy, w wyznaczonych czterech punktach;
7) Uruchomiono ciągły pomiar kierunku i siły wiatru w dwóch miejscach pomiarowych;
8) Celem uzyskania całkowitej kontroli nad prowadzonymi pracami przy likwidacji
zapożarowania oraz budowie bryły rekultywacyjnej, Polska Grupa Górnicza S.A.
złożyła w Starostwie Powiatu Wodzisławskiego wnioski o:
a. zezwolenie na przetwarzanie odpadów z bieżącej produkcji do budowy bryły
rekultywacyjnej (decyzja wydana),
b. zezwolenie na przetwarzanie odpadów do produkcji kruszywa z przepalonego
łupka (decyzja wydana),
oraz do Marszałka Województwa Śląskiego wniosek o wydanie zgody na
wydobywanie odpadów wydobywczych celem likwidacji ognisk pożarowych
(wniosek rozpatrywany od 18.12.2024 r.).
Zagadnienia dotyczące stabilności i bezpieczeństwa zwałowiska zostały
udokumentowane w opracowaniu GIG Katowice z 2024 roku pt.: „Przeprowadzenie
niezbędnych analiz i badań w celu ustalenia okoliczności i przyczyn zdarzenia (wystąpienia
osuwiska w dniu 16.09.2023 r.) na rekultywowanym obiekcie w Oddziale KWK ROW
Ruch Marcel oraz działań zaradczych”. Całkowite wstrzymanie lub ograniczenie zakresu
robót stwarza zagrożenie niekontrolowanego rozprzestrzenienia się zjawisk pożarowych.
Jedynie w przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych prace są
wstrzymywane. Zakres prowadzonych prac jest określany na bieżąco, poprzez jego
dostosowywanie do informacji i danych pochodzących z monitoringu jakości powietrza.
Prace zostaną zakończone po wybudowaniu obiektu zgodnie z zatwierdzonym projektem
budowlanym. Obiekt docelowo ma osiągnąć wysokość do rzędnej 350 m n.p.m. Termin
osiągnięcia tej wysokości uwarunkowany jest licznymi zmiennymi, m.in. warunkami
atmosferycznymi (wymóg wstrzymywania robót w warunkach sprzyjających unosowi
pyłów), obowiązkiem likwidacji zjawisk termicznych, ilością uzyskanego materiału
(odpadów wydobywczych) do lokowania na obiekcie, realizacją warunków z decyzji
(czas pracy, itp.). Po wykonaniu rekultywacji technicznej zostanie przeprowadzona
rekultywacja biologiczna poprzez nasadzenie drzew i krzewów zgodnie z projektem.
W związku z faktem, iż termin realizacji i zakończenia prac jest zależny od ww. warunków
koszt jest trudny do oszacowania. Koszt budowy obiektu z odpadów wydobywczych
-- 3 of 5 --
według aktualnej pojemności dyspozycyjnej i obecnej stawki za lokowanie tony odpadów
wydobywczych może wynosić ok. 51 mln zł.
Celem Polskiej Grupy Górniczej S.A. jest doprowadzenie do całkowitego wyeliminowania
zagrożenia pożarowego, sukcesywne zagospodarowanie nowej, bezpiecznej
i nieszkodliwej ekologicznie bryły użytkowej w kierunku leśno - zadrzewieniowym.
Polska Grupa Górnicza S.A. w ramach nadzoru inwestorskiego stale monitoruje przebieg
robót oraz ich zgodność z dokumentacją projektową. Wokół obiektu zamontowano
4 kamery z podglądem na prowadzone prace. Wyznaczeni pracownicy kopalni posiadają
bieżący dostęp do obserwacji monitoringu wizyjnego co umożliwia ciągłą kontrolę prac.
Na bieżąco są sporządzane raporty z obchodów i kontroli na hałdzie. Podczas obchodów
przeprowadzanych przez służby kopalni wykonywane są pomiary temperatur gorącego
materiału przy użyciu kamery termowizyjnej oraz pirometru. Do notatek
z przeprowadzonych kontroli dołączane są zdjęcia z pomiarów oraz prowadzonych robót.
Prowadzone są także loty dronem (zakupionym w tym celu przez Polską Grupę Górniczą
S.A.) wyposażonym w kamerę termowizyjną, celem kontrolowania temperatury całego
obiektu. Stan zapylenia monitorują 4 czujniki pyłu zamontowane w rejonie hałdy.
Zgodnie z wprowadzonymi w bieżącym roku przez Wykonawcę zmianami w technologii
robót materiał z obszarów zapożarowanych przemieszczony jest do wnętrza bryły, gdzie
po przesortowaniu ładowany jest na samochody ciężarowe celem wykorzystania do
budowy tzw. „ekranu oddzielającego” z materiału drobnoziarnistego i inertnego, mającego
za zadanie izolację nowo formowanej bryły od części zapożarowanej. Pozostałe frakcje
z procesów sortowania przewożone są w miejsce składowania celem sprzedaży.
W celu skoordynowania i wzmocnienia nadzoru nad prowadzonymi przez firmę obcą
pracami związanymi z budową bryły i likwidacją zapożarowania utworzono w strukturze
Oddziału KWK ROW odrębną komórkę organizacyjną (Zespół ds. Odpadów
Wydobywczych). Pracownicy kopalni na bieżąco interweniują u Wykonawcy robót czyli
firmie Barosz-Gwimet Sp. z o.o., jeżeli stwierdza się unoszenie pyłu poza teren budowanej
bryły rekultywacyjnej Marcel i prace zostają przerwane do czasu wystąpienia
sprzyjających warunków atmosferycznych – siły i kierunku wiatru. Uruchomiono telefon
do zgłoszeń mieszkańców w temacie uciążliwości czynny 24h/7 dni w tygodniu.
Kopalnia na bieżąco zgłasza wykonawcy wszelkie stwierdzane uchybienia i wyprzedzająco
wskazuje na potencjalne źródła zagrożeń dla ograniczenia uciążliwości robót dla
mieszkańców.
Kopalnia bierze udział w spotkaniach organizowanych przez Urząd Miasta Radlin przy
udziale mieszkańców Radlina, przedstawicieli Rady Miasta Radlina oraz Radnych Powiatu
Wodzisławskiego. Monitoring pyłowy dostępny jest publicznie poprzez witrynę
https://airly.org/map/pl/. Ponadto mieszkańcy mogą zgłaszać uciążliwości związane
z hałdą poprzez dedykowany do tego celu nr telefonu czynny przez całą dobę 7 dni
w tygodniu.
Z monitoringu pyłowego wokół hałdy wynika, że przekroczenia dopuszczalnych norm
w czasie wykonywania robót na obiekcie nie są tak duże i tak często jak występowanie
przekroczeń poza godzinami prac na hałdzie zwłaszcza w sezonie zimowym, co jest
skutkiem tzw. niskiej emisji pochodzącej z tradycyjnych systemów ogrzewania budynków.
Dodatkowo w pobliżu hałdy znajdują się inne nie należące do Polskiej Grupy Górniczej
S.A. źródła emisji pyłu i gazów mogące wpływać na jakość powietrza w mieście Radlin.
Wobec powyższego stwierdzenie wystąpienia szkody spowodowanej wyłącznie
działalnością związaną z budową bryły jest niemożliwe w tym wypadku.
Zgodnie z wnioskami i uwagami z opracowania GIG Katowice z 2024 roku
pt.: „Przeprowadzenie niezbędnych analiz i badań w celu ustalenia okoliczności i przyczyn
zdarzenia (wystąpienia osuwiska w dniu 16.09.2023 r.) na rekultywowanym obiekcie
w Oddziale KWK ROW Ruch Marcel oraz działań zaradczych” wynika m.in. że wyniki
analizy zawartości substancji potencjalnie szkodliwych w próbkach pyłu z rejonu osuwiska
wskazują, że pył z tego obszaru na terenie KWK ROW Ruch Marcel w Radlinie nie posiada
właściwości, które kwalifikowałyby go jako odpad niebezpieczny.
-- 4 of 5 --
Przeprowadzenie prac polegających na: „Przystosowaniu zapożarowanej hałdy odpadów
pogórniczych dla potrzeb rekultywacji z możliwością wykorzystania części pozyskanego
materiału" zostało powierzone przez Polską Grupę Górniczą S.A. do samodzielnej realizacji
firmie zewnętrznej, trudniącej się zawodowo wykonywaniem powierzonych jej robót
w granicach przyjętych przez nią obowiązków kontraktowych. Odpowiedzialność
powierzającego na gruncie art. 429 ustawy - Kodeks cywilny nie zachodzi, jeżeli powierzył
on wykonanie czynności profesjonaliście, a więc „osobie, przedsiębiorstwu lub zakładowi,
które w zakresie swej działalności zawodowej trudnią się wykonywaniem takich
czynności". Należy podkreślić, iż firma, Barosz-Gwimet Sp. z o.o. należy do grona
przedsiębiorstw trudniących się zawodowo wykonywaniem m.in. robót związanych
z przetwarzaniem i rekultywacją odpadów pogórniczych. Zagadnienie było analizowane w
aspekcie nadzwyczajnego zdarzenia (obsunięcia hałdy) w 2023 r.; wówczas to bowiem
zaistniał jedyny przypadek skonkretyzowania roszczeń przez mieszkańców.
Podsumowując celem Polskiej Grupy Górniczej S.A. Oddział KWK ROW Ruch Marcel jest
doprowadzenie do całkowitego wyeliminowania zagrożenia pożarowego, sukcesywne
zagospodarowanie nowej, bezpiecznej i nieszkodliwej ekologicznie bryły użytkowej
w kierunku leśno-zadrzewieniowym.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Grzegorz Wrona
Podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1179224.4409517.3501869
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-WO.050.8.2025.ML
4053639.16561886.13481843
Warszawa, 03-12-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Bolesława Piechy (K10INT13071).
Temat: hałdy pogórniczej w Radlinie
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Bolesława Piechy w sprawie zagrożeń środowiskowych
i uciążliwości dla mieszkańców związanych z eksploatacją i rekultywacją hałdy pogórniczej
w Radlinie (K10INT13071), przedstawiam poniższe wyjaśnienia.
Odpowiedź została przygotowana na podstawie informacji pozyskanych od Starostwa
Powiatowego w Wodzisławiu Śląskim, jak również w oparciu o informacje przekazane przez
Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.
Śląski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie
realizował kontroli w Spółce Barosz – Gwimet Sp. z o.o., prowadzącej prace związane
z rekultywacją hałdy w Radlinie wraz z wykonywaniem procesu rekultywacji, w ramach
którego prowadzone są procesy przetwarzania i odzysku składowanych tam odpadów.
Ostatnią kontrolę interwencyjną Spółki Barosz – Gwimet Sp. z o.o. Śląski WIOŚ
przeprowadził w okresie od 14 września 2023 r. do 27 listopada 2023 r.1.
Przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości w zakresie gospodarowania
odpadami, tj. gospodarowanie odpadami niezgodnie z zezwoleniem posiadanym przez
ww. podmiot. Ponadto Śląski WIOŚ przeprowadził rozpoznania w pobliżu hałdy, które
potwierdziły występowanie uciążliwości odorowych charakterystycznych dla procesów
palenia się hałd pogórniczych, a także pylenie powodowane samozapłonem materiału
zgromadzonego na hałdzie, bądź prowadzonymi tam pracami rekultywacyjnymi.
Jedocześnie informuję, że Śląski WIOŚ uwzględniając liczne interwencje w sprawie
uciążliwości powodowanych pyleniem przedmiotowej hałdy, w I kwartale 2026 r. planuje
przeprowadzenie kolejnej kontroli w zakresie spełniania przez spółkę Barosz – Gwimet Sp.
z o.o. wymagań ochrony środowiska podczas prac związanych z jej rekultywacją
i w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podejmie odpowiednie działania w zakresie
posiadanych kompetencji.
1 Ustalenia kontroli udokumentowane zostały w protokole kontroli nr WIOS-KATOW
906/2023
-- 1 of 4 --
W odniesieniu do aktualnego stanu dokumentacji prawnej dla hałdy uprzejmie informuję2,
że ustalono, że Barosz – Gwimet Sp. z o.o. na prace prowadzone w obrębie zwałowiska
odpadów górniczych KWK MARCEL w Radlinie uzyskała następujące dokumenty:
— Decyzja Starosty Wodzisławskiego z dnia 10 czerwca 2008 r. – udzielająca
pozwolenia na wytwarzanie oraz zezwolenia na odzysk odpadów na terenie
termicznie aktywnej hałdy górniczej KWK MARCEL w Radlinie wraz ze zmianami.
Decyzja obowiązywała do 10 czerwca 2016 r.;
— Decyzja Marszałka Województwa Śląskiego nr 2310/OS.2014 z dnia 20 listopada
2014 r. – zezwolenie na wydobywanie odpadów ze zwałowiska zlokalizowanego
w Radlinie ul. Korfantego 52;
— Decyzja Starosty Wodzisławskiego z dnia 4 sierpnia 2014 r. zezwalająca na
przetwarzanie odpadów innych niż niebezpieczne w procesie odzysku odpadów
poza instalacjami i urządzeniami do formowania bryły rekultywacyjnej na terenie
Kompanii Węglowej S.A. Termin ważności niniejszej decyzji określony został na
dzień 4 sierpnia 2024 r.;
— Decyzja Starosty Wodzisławskiego z dnia 30 października 2014 r. zezwalająca na
przetwarzanie odpadów w procesie R5 w urządzeniu krusząco – sortującym na
terenie bryły rekultywacyjnej Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach Oddział
KWK MARCEL w Radlinie. Termin ważności niniejszej decyzji określony został na
dzień 30 października 2018 r. wraz ze zmianami (decyzja Starosty
Wodzisławskiego z dnia 17 lipca 2017 r. określająca m.in. termin ważności
obowiązującej decyzji do dnia 30 października 2024 r.);
— Decyzja Starosty Wodzisławskiego z dnia 20 stycznia 2020 r. zezwalająca na
przetwarzanie gleby i ziemi (kod odpadów 17 05 04) w procesie odzysku R5 poza
instalacjami i urządzeniami, wykorzystywanymi do likwidacji zagrożeń pożarowych
zwałowiska skał płonnych pochodzących z górnictwa węgla kamiennego na
terenie Kompanii Węglowej S.A. w Katowicach Oddział KWK MARCEL w Radlinie
na działce 4508/271 wraz ze zmianą z dnia 20 października 2020 r. Termin
ważności niniejszej decyzji określony został na dzień 31 grudnia 2025 r.
W odniesieniu do działań podjętych w celu ograniczenia zapylenia i emisji w środowisku
oraz eliminacji ryzyka zapożarowania informuję, że uciążliwości związane z emisją pyłu
z terenu hałdy, podnoszone w interwencjach mieszkańców Radlina, stanowiły podstawę
przeprowadzenia przez Śląskiego WIOŚ kontroli interwencyjnej, o której mowa powyżej.
W protokole przedmiotowej kontroli Śląski WIOŚ nie wykazał naruszeń związanych
z emisją zanieczyszczeń do powietrza przez podmiot. Problem ten będzie również
przedmiotem kontroli zaplanowanej przez Śląskiego WIOŚ w I kwartale 2026 roku.
Ponadto Centralne Laboratorium Badawcze Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska,
na zlecenie WIOŚ, zainstalowało w dniu 27 sierpnia 2025 r. 6 próbników na opad pyłu
w miejscach związanych z pobytem ludności. Czas prowadzenia badań zaplanowano na
okres 1 roku, a uzyskane wartości opadu pyłu porównane zostaną z wartością odniesienia
opadu substancji pyłowej określoną w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra
Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych
substancji w powietrzu (Dz. U. 2010 nr 16 poz. 87) wynoszącą 200 g/m2/rok.
Natomiast z informacji pozyskanych od Starostwa Wodzisławskiego wynika, że w ramach
prowadzonego nadzoru administracyjnego Starosta Wodzisławski wspólnie ze służbami
Kopalni monitoruje prace na obiekcie, aby w jak najmniejszym stopniu oddziaływały one
negatywnie na otoczenie, czego wyrazem było w ostatnim czasie (21.10.2025 r.)
2 na podstawie protokołu kontroli nr WIOS-KATOW 906/2023
-- 2 of 4 --
wstrzymanie robót i ich przeniesienie w inny rejon hałdy, niepowodujący oddziaływań na
pobliskie tereny mieszkalne.
Aktualnie na bieżąco przekazywane są telefonicznie istotne informacje do Starostwa,
dotyczące realizacji prac związanych z budową bryły oraz przetwarzaniem odpadów.
Interwencja została przeprowadzona natychmiastowo telefonicznie w godzinach
porannych po otrzymaniu sygnału o wystąpieniu zapylenia. Sprawę bezzwłocznie
przekierowano do zespołu powołanego przez służby kopalni, odpowiedzialnego za
monitorowanie prac na obiekcie. Efektem interwencji ze strony Starostwa był wpis do
dziennika budowy upomnienia przez Wydział Ochrony Środowiska KWK Marcel.
W odniesieniu do monitoringu informuję, że na terenie miasta Radlin nie ma
zlokalizowanej stacji monitoringu jakości powietrza działającej w ramach Państwowego
Monitoringu Środowiska. Najbliżej przedmiotowej hałdy zlokalizowane są stacje
w Wodzisławiu Śląskim, przy ul. Gałczyńskiego (4 km na południe) oraz Rybniku, przy ul.
Borki (10 km na północ).
Na stacji pomiarowej jakości powietrza w Wodzisławiu Śląskim prowadzone są pomiary:
pyłu zawieszonego PM10, tlenków azotu (NO2, NO, NOx), tlenku węgla (CO), dwutlenku
siarki (SO2) oraz ozonu (O3). Natomiast, na stacji pomiarowej jakości powietrza w Rybniku
poprowadzone są pomiary: dwutlenku siarki (SO2), tlenków azotu (NO2, NO, NOx), tlenku
węgla (CO), ozonu (O3), pyłu zawieszonego PM10, benzenu(C6H6) oraz zawartego w pyle
zawieszonym PM10: benzo(a)pirenu, arsenu, kadmu, niklu oraz ołowiu.
Bieżące i archiwalne wyniki pomiarów z powyższych stacji jakości powietrza dostępne są
na stronie internetowej GIOŚ pod linkiem https://powietrze.gios.gov.pl/pjp/archives.
Starosta Wodzisławski również bazuje na badaniach i pomiarach prowadzonych przez
WIOŚ w Katowicach i GIG w Katowicach, który obejmuje patronatem prace wykonywane
na obiekcie zapożarowanym na zlecenie PGG S.A. w Katowicach. Przyjęta technologia
eksploatacji hałdy, likwidacji zapożarowania i jej rekultywacji oparta została na
opracowaniach sporządzonych przez środowiska naukowe.
Ponadto informuję, że podmiotem odpowiedzialnym za powstanie hałdy w Radlinie, jak
również jej eksploatację i likwidację zapożarowania oraz jej późniejszą rekultywację jest
Polska Grupa Górnicza S.A. w Katowicach. Powstawanie uciążliwości wskazywanych przez
mieszkańców miasta Radlin wynika z prowadzonych na tym obiekcie robót polegających
w głównej mierze na likwidacji zapożarowania, ale również polegających na pozyskiwaniu
kruszyw zgodnie z wolą właściciela obiektu, przy wykorzystaniu podmiotu zewnętrznego
do realizacji tych procesów, przy równoczesnym współudziale doradczym środowisk
naukowych.
Wstrzymanie lub ograniczenie prac na obiekcie hałdy zależne jest zatem od woli
właściciela obiektu i zaleceń doradczych podmiotu nadzorującego prawidłowość
prowadzenia robót. Wprowadzenie zabezpieczeń przeciwpyłowych było w ostatnim
czasie przedmiotem prowadzonych testów przez służby Kopalni, natomiast z uwagi na
bardzo duży obszar zajmowany przez hałdę i wielomiejscowe występowanie
zapożarowania, trudno będzie wdrożyć system przeciwpyłowy mogący całkowicie objąć
swoim zasięgiem obiekt hałdy w ramach skutecznego ograniczenia powstających
uciążliwości. Tym bardziej, że według opinii środowisk naukowych, nie można pozostawić
obiektu bez prowadzenia prac związanych z likwidacją zapożarowania, a aktualnie jedynym
skutecznym sposobem usuwania zjawisk pożarowych i odcinania przemieszczających się
pożarów w głąb obiektu, jest ich wydobywanie, wystudzanie i ponowne wbudowywanie.
Prace te często odbywają się na stromych skarpach, w miejscach gdzie nie ma możliwości
-- 3 of 4 --
doprowadzenia urządzeń zraszających lub utworzenia ekranów przeciwpyłowych.
Dodatkowo panujące na dużych wysokościach warunki atmosferyczne (silne podmuchy
wiatru) oraz duża zawartość gorących cząstek pyłowych, powodują niekontrolowany unos
pyłu do powietrza.
Jednocześnie uprzejmie informuję, że odpowiedź na pytania znajdujące się w ww.
interpelacji została również udzielona pismem Ministra Aktywów Państwowych w dniu 18
listopada 2025 r. znak: BM.I.053.435.2025.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --