Interpelacja nr 13062
Interpelacja w sprawie rozszerzenia katalogu osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia w postaci renty wdowiej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (40%)
Edukacja i Szkolnictwo (35%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie rozszerzenia katalogu osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia w postaci renty wdowiej
Interpelacja nr 13062
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie rozszerzenia katalogu osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia w postaci renty wdowiej
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 22-10-2025
Szanowna Pani Minister!
Uchwalone przez Sejm świadczenie o nazwie renta wdowia pomimo wcześniejszych ambitnych założeń zostało znacznie okrojone, zarówno w kwestii progu uprawniającego przyznanie (próg liczony nie od średniej emerytury, ale od najniższej), jak i określenia osób uprawnionych do wyliczenia tego świadczenia po współmałżonku, który winien w chwili śmierci osiągnąć wiek emerytalny, aby jego współmałżonek mógł dziś złożyć wniosek o rentę wdowią. W tym zakresie interweniują do mojego biura polscy emeryci, którzy słusznie podkreślają, dlaczego fakt nieosiągnięcia wieku emerytalnego przez jego współmałżonka w obecnej sytuacji pozbawia ich jakiegokolwiek wsparcia w tym trudnym czasie. Wyliczenie ewentualnego hipotetycznego świadczenia emerytalnego, które nabyłaby osoba umierająca przed osiągnięciem wieku emerytalnego jest możliwe, nawet w odniesieniu do nabycia minimalnego poziomu emerytury. Tymczasem te osoby, które utraciły swoich współmałżonków wiele lat temu są dwukrotnie pokrzywdzone, raz poprzez fakt, że tak wcześnie utraciły swojego współmałżonka, a drugi raz z powodu braku możliwości ubiegania się o wsparcie po stracie bliskiej osoby w postaci renty wdowiej.
Dlatego zwracam się do Pani Minister z pytaniami w tym zakresie:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje jakiekolwiek zmiany w tym zakresie, rozszerzając możliwość ubiegania się o rentę wdowią również emerytów, którzy utracili swoich współmałżonków przed osiągnięciem przez nich wieku emerytalnego?
2. Czy rozważane jest stworzenie mechanizmu wyliczenia takiej hipotetycznej emerytury, którą mógłby nabyć współmałżonek gdyby nie przedwczesna śmierć?
3. Czy ministerstwo ma wiedzę, jakiej to liczby polskich emerytów w Polsce dotyczy, ile osób jest w takiej sytuacji, gdzie nie mogą ubiegać się o rentę wdowią z powodu nieosiągnięcia przez współmałżonka wieku emerytalnego w chwili śmierci?
4. Mamy przypadki osób, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego przed śmiercią brakowało raptem kilku miesięcy - czy w związku z tym możliwe jest obecne wyliczenie dla tych osób, którym brakowało jedynie roku do osiągnięcia pełnego wieku emerytalnego uprawniającego do nabycia prawa do emerytury, lub nabywający prawo do wcześniejszej emerytury, a niekorzystający z takiej możliwości mogą być ich współmałżonkowie ujęci w planach ubiegania się o rentę wdowią?
Interpelacja nr 13062
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie rozszerzenia katalogu osób uprawnionych do otrzymywania świadczenia w postaci renty wdowiej
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa
Data wpływu: 22-10-2025
Szanowna Pani Minister!
Uchwalone przez Sejm świadczenie o nazwie renta wdowia pomimo wcześniejszych ambitnych założeń zostało znacznie okrojone, zarówno w kwestii progu uprawniającego przyznanie (próg liczony nie od średniej emerytury, ale od najniższej), jak i określenia osób uprawnionych do wyliczenia tego świadczenia po współmałżonku, który winien w chwili śmierci osiągnąć wiek emerytalny, aby jego współmałżonek mógł dziś złożyć wniosek o rentę wdowią. W tym zakresie interweniują do mojego biura polscy emeryci, którzy słusznie podkreślają, dlaczego fakt nieosiągnięcia wieku emerytalnego przez jego współmałżonka w obecnej sytuacji pozbawia ich jakiegokolwiek wsparcia w tym trudnym czasie. Wyliczenie ewentualnego hipotetycznego świadczenia emerytalnego, które nabyłaby osoba umierająca przed osiągnięciem wieku emerytalnego jest możliwe, nawet w odniesieniu do nabycia minimalnego poziomu emerytury. Tymczasem te osoby, które utraciły swoich współmałżonków wiele lat temu są dwukrotnie pokrzywdzone, raz poprzez fakt, że tak wcześnie utraciły swojego współmałżonka, a drugi raz z powodu braku możliwości ubiegania się o wsparcie po stracie bliskiej osoby w postaci renty wdowiej.
Dlatego zwracam się do Pani Minister z pytaniami w tym zakresie:
1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej planuje jakiekolwiek zmiany w tym zakresie, rozszerzając możliwość ubiegania się o rentę wdowią również emerytów, którzy utracili swoich współmałżonków przed osiągnięciem przez nich wieku emerytalnego?
2. Czy rozważane jest stworzenie mechanizmu wyliczenia takiej hipotetycznej emerytury, którą mógłby nabyć współmałżonek gdyby nie przedwczesna śmierć?
3. Czy ministerstwo ma wiedzę, jakiej to liczby polskich emerytów w Polsce dotyczy, ile osób jest w takiej sytuacji, gdzie nie mogą ubiegać się o rentę wdowią z powodu nieosiągnięcia przez współmałżonka wieku emerytalnego w chwili śmierci?
4. Mamy przypadki osób, którym do osiągnięcia wieku emerytalnego przed śmiercią brakowało raptem kilku miesięcy - czy w związku z tym możliwe jest obecne wyliczenie dla tych osób, którym brakowało jedynie roku do osiągnięcia pełnego wieku emerytalnego uprawniającego do nabycia prawa do emerytury, lub nabywający prawo do wcześniejszej emerytury, a niekorzystający z takiej możliwości mogą być ich współmałżonkowie ujęci w planach ubiegania się o rentę wdowią?
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Przeciętnie konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
44%
Konkretność
56%
Odpowiedź standardowa – resort odnosi się merytorycznie do zagadnienia z umiarkowaną ilością danych szczegółowych.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
7
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
- Wykryto zwrot wymijający: „nie posiada danych” (brak danych / ewidencji w resorcie)
Zidentyfikowane zwroty wymijające:
„nie posiada danych”
(brak danych / ewidencji w resorcie)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6267 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.549.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13062 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy, w sprawie
rozszerzenia katalogu osób uprawnionych do otrzymania świadczenia w postaci renty
wdowiej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadziła od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
i prawa do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Jej przepisy
przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do powyższych świadczeń, począwszy od 1 lipca
2025 r., jedno świadczenie wypłacane jest wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie
w okresie przejściowym, od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r., w wysokości 15%, a od
1 stycznia 2027 r. 25%. Dotychczas w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń
emerytalno-rentowych obowiązywała zasada wypłaty jednego świadczenia.
Wskazane przepisy określają krąg osób uprawnionych do skorzystania z nowej reguły zbiegu
prawa do renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Wdowa lub
wdowiec ubiegający się o ustalenie zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
oraz prawa do innego świadczenia emerytalno-rentowego muszą spełnić warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach
tzw. renty wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego
związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną).
Dodatkowo ustawa wprowadza limit pobieranych w ramach renty wdowiej świadczeń
w zbiegu do poziomu trzykrotności najniższej emerytury.
Określony w ustawie zarówno warunek osiągniecia wieku emerytalnego, jaki i warunek
nabycia prawa do renty rodzinnej w wieku odpowiednio 55 i 60 lat dla kobiet i mężczyzn,
dotyczy wdowy lub wdowca ubiegającego się o prawo do świadczenia w zbiegu, a nie do
zmarłego. Jeżeli więc małżonek zmarłego spełnia te warunki, a on sam zmarł przed
osiągnięciem wieku emerytalnego, nie wpływa to na uprawnienia jego małżonka do tzw.
renty wdowiej.
Odnośnie do wyliczeń hipotetycznej emerytury zmarłego małżonka, pragnę zauważyć, że na
gruncie systemu emerytalno-rentowego podstawową formą wsparcia po śmierci małżonka
jest renta rodzinna, która dla jednej osoby uprawnionej wynosi 85% świadczenia zmarłego.
Rentę rodzinną po pracowniku (osobie która nie osiągnęła powszechnego wieku
emerytalnego zgodnie z art. 24 ustawy emerytalnej) ustala się przyjmując, że osoba zmarła
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
była całkowicie niezdolna do pracy w chwili śmierci oraz weryfikując, czy zgodnie z art.
57 i 58 ustawy emerytalnej spełniała warunki do uzyskania renty z tytułu niezdolności do
pracy. Wyliczenia te stanowią podstawę ustalenia wysokości świadczenia zmarłego i renty
rodzinnej dla osób uprawnionych.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie posiada danych dotyczących liczby decyzji
odmownych z powodu nieosiągnięcia przez współmałżonka wieku emerytalnego w chwili
śmierci, ponieważ kwestia ta nie stanowi warunku uprawniającego do świadczenia w zbiegu.
Zgodnie z raportem przekazanym z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, według stanu na
31 października br., decyzję odmowną z powodu nabycia prawa do renty rodzinnej po
zmarłym małżonku wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem powszechnego wieku
emerytalnego otrzymało 29,3 tys. osób. Jest to drugi z kolei najczęstszy powód odmowy
przyznania prawa do świadczenia w zbiegu.
Przywołana ustawa nie przewiduje wyjątków oraz możliwości odstępstw od warunków
uprawniających do renty wdowiej. Ustawodawca nie określił wieku zmarłego małżonka
warunkującego uprawnienia do świadczenia w zbiegu. Wskazany wiek wdowy lub wdowca
w chwili śmierci małżonka jest kluczowy dla nabycia uprawnień do pobierania świadczeń
w zbiegu. Warunek ten ma na celu wyeliminowanie jakichkolwiek wątpliwości
interpretacyjnych w tej materii. Nie przewiduje się wyliczeń i odstępstw dla niespełniających
go osób.
Zapewniam, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizowane są
wszystkie postulaty dotyczące przepisów emerytalno-rentowych. Należy jednak pamiętać,
że ze względu na fakt, iż każda zmiana w tym obszarze niesie ze sobą poważne konsekwencje
finansowe i dotyczy wielu osób, propozycje wprowadzenia nowych rozwiązań winny być
rozważane skrupulatnie i z należytą ostrożnością. Jednocześnie, biorąc pod uwagę aktualną
i prognozowaną sytuację Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, każde takie działanie wiąże
się z koniecznością zwiększenia dotacji do FUS z budżetu państwa. Kluczowe w takich
sprawach pozostaje stanowisko Ministra Finansów i Gospodarki, zgodnie z którym aktualne
rozwiązania odpowiadają możliwościom budżetu państwa.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej gromadzone są dane dotyczące
świadczeń wypłacanych w zbiegu przez organy rentowe. Dane wykorzystane zostaną,
zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r., do weryfikacji – przeprowadzonej w 2028 r.
przez Radę Ministrów z uwzględnieniem sytuacji społeczno-gospodarczej kraju i położenia
osób uprawnionych do wypłaty świadczeń w zbiegu - wskaźnika wysokości świadczeń
w zbiegu celem oceny zasadności jego podwyższenia. Będzie to okazja do całościowego
przeglądu przepisów dotyczących renty wdowiej - w tym określających krąg osób
uprawnionych do skorzystania z tego rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.549.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13062 Pani Posłanki Wioletty Marii Kulpy, w sprawie
rozszerzenia katalogu osób uprawnionych do otrzymania świadczenia w postaci renty
wdowiej, proszę przyjąć poniższe informacje.
Ustawa z dnia 26 lipca 2024 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1243) wprowadziła od
1 stycznia 2025 r. nową regułę zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
i prawa do własnego świadczenia o charakterze emerytalno-rentowym. Jej przepisy
przewidują, że w przypadku zbiegu prawa do powyższych świadczeń, począwszy od 1 lipca
2025 r., jedno świadczenie wypłacane jest wdowie lub wdowcowi w całości, a drugie
w okresie przejściowym, od 1 lipca 2025 r. do 31 grudnia 2026 r., w wysokości 15%, a od
1 stycznia 2027 r. 25%. Dotychczas w przypadku zbiegu prawa do kilku świadczeń
emerytalno-rentowych obowiązywała zasada wypłaty jednego świadczenia.
Wskazane przepisy określają krąg osób uprawnionych do skorzystania z nowej reguły zbiegu
prawa do renty rodzinnej z innym świadczeniem emerytalno-rentowym. Wdowa lub
wdowiec ubiegający się o ustalenie zbiegu prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku
oraz prawa do innego świadczenia emerytalno-rentowego muszą spełnić warunki:
osiągnięcia wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
pozostawania we wspólności małżeńskiej do dnia śmierci małżonka;
nabycia prawa do renty rodzinnej po zmarłym małżonku nie wcześniej niż 5 lat przed
osiągnięciem wieku emerytalnego określonego w art. 24 ust. 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych;
niewstąpienia w nowy związek małżeński (wypłata świadczeń w zbiegu na zasadach
tzw. renty wdowiej będzie ustawała z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego
związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną).
Dodatkowo ustawa wprowadza limit pobieranych w ramach renty wdowiej świadczeń
w zbiegu do poziomu trzykrotności najniższej emerytury.
Określony w ustawie zarówno warunek osiągniecia wieku emerytalnego, jaki i warunek
nabycia prawa do renty rodzinnej w wieku odpowiednio 55 i 60 lat dla kobiet i mężczyzn,
dotyczy wdowy lub wdowca ubiegającego się o prawo do świadczenia w zbiegu, a nie do
zmarłego. Jeżeli więc małżonek zmarłego spełnia te warunki, a on sam zmarł przed
osiągnięciem wieku emerytalnego, nie wpływa to na uprawnienia jego małżonka do tzw.
renty wdowiej.
Odnośnie do wyliczeń hipotetycznej emerytury zmarłego małżonka, pragnę zauważyć, że na
gruncie systemu emerytalno-rentowego podstawową formą wsparcia po śmierci małżonka
jest renta rodzinna, która dla jednej osoby uprawnionej wynosi 85% świadczenia zmarłego.
Rentę rodzinną po pracowniku (osobie która nie osiągnęła powszechnego wieku
emerytalnego zgodnie z art. 24 ustawy emerytalnej) ustala się przyjmując, że osoba zmarła
-- 1 of 2 --
tel.222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
była całkowicie niezdolna do pracy w chwili śmierci oraz weryfikując, czy zgodnie z art.
57 i 58 ustawy emerytalnej spełniała warunki do uzyskania renty z tytułu niezdolności do
pracy. Wyliczenia te stanowią podstawę ustalenia wysokości świadczenia zmarłego i renty
rodzinnej dla osób uprawnionych.
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej nie posiada danych dotyczących liczby decyzji
odmownych z powodu nieosiągnięcia przez współmałżonka wieku emerytalnego w chwili
śmierci, ponieważ kwestia ta nie stanowi warunku uprawniającego do świadczenia w zbiegu.
Zgodnie z raportem przekazanym z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, według stanu na
31 października br., decyzję odmowną z powodu nabycia prawa do renty rodzinnej po
zmarłym małżonku wcześniej niż 5 lat przed osiągnięciem powszechnego wieku
emerytalnego otrzymało 29,3 tys. osób. Jest to drugi z kolei najczęstszy powód odmowy
przyznania prawa do świadczenia w zbiegu.
Przywołana ustawa nie przewiduje wyjątków oraz możliwości odstępstw od warunków
uprawniających do renty wdowiej. Ustawodawca nie określił wieku zmarłego małżonka
warunkującego uprawnienia do świadczenia w zbiegu. Wskazany wiek wdowy lub wdowca
w chwili śmierci małżonka jest kluczowy dla nabycia uprawnień do pobierania świadczeń
w zbiegu. Warunek ten ma na celu wyeliminowanie jakichkolwiek wątpliwości
interpretacyjnych w tej materii. Nie przewiduje się wyliczeń i odstępstw dla niespełniających
go osób.
Zapewniam, że w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej analizowane są
wszystkie postulaty dotyczące przepisów emerytalno-rentowych. Należy jednak pamiętać,
że ze względu na fakt, iż każda zmiana w tym obszarze niesie ze sobą poważne konsekwencje
finansowe i dotyczy wielu osób, propozycje wprowadzenia nowych rozwiązań winny być
rozważane skrupulatnie i z należytą ostrożnością. Jednocześnie, biorąc pod uwagę aktualną
i prognozowaną sytuację Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, każde takie działanie wiąże
się z koniecznością zwiększenia dotacji do FUS z budżetu państwa. Kluczowe w takich
sprawach pozostaje stanowisko Ministra Finansów i Gospodarki, zgodnie z którym aktualne
rozwiązania odpowiadają możliwościom budżetu państwa.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej gromadzone są dane dotyczące
świadczeń wypłacanych w zbiegu przez organy rentowe. Dane wykorzystane zostaną,
zgodnie z art. 16 ustawy z dnia 26 lipca 2024 r., do weryfikacji – przeprowadzonej w 2028 r.
przez Radę Ministrów z uwzględnieniem sytuacji społeczno-gospodarczej kraju i położenia
osób uprawnionych do wypłaty świadczeń w zbiegu - wskaźnika wysokości świadczeń
w zbiegu celem oceny zasadności jego podwyższenia. Będzie to okazja do całościowego
przeglądu przepisów dotyczących renty wdowiej - w tym określających krąg osób
uprawnionych do skorzystania z tego rozwiązania.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --