Interpelacja nr 13058
Interpelacja w sprawie władzy rodzicielskiej przyznawanej osobom niepełnosprawnym
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (85%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie władzy rodzicielskiej przyznawanej osobom niepełnosprawnym
Interpelacja nr 13058
do ministra sprawiedliwości
w sprawie władzy rodzicielskiej przyznawanej osobom niepełnosprawnym
Zgłaszający: Michał Kowalski
Data wpływu: 22-10-2025
Zgłaszają się do mnie osoby z Gdyni i powiatów województwa pomorskiego z sygnałami dotyczącymi przyznawania władzy rodzicielskiej osobom niepełnosprawnym umysłowo oraz z podejrzeniami o nałogi alkoholowy i narkotykowy.
Dodatkowo informują, że osoby te nie posiadają stałego dochodu, co może znacząco utrudniać wychowywanie dzieci i zaspakajanie ich głównych potrzeb, w tym wyżywienia, ubrania i spraw związanych z edukacją.
Ponadto padają zarzuty o przemoc w rodzinie.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy sądy, podejmując postanowienia w sprawach przyznawania i odbierania władzy rodzicielskiej, kierują się tzw. ustawą Kamilka?
Ile spraw o odebranie władzy rodzicielskiej prowadziły sądy w Gdyni i Gdańsku w latach 2023-2025?
W ilu z nich odebrano władzę rodzicielską?
Jak potwierdzano lub oddalano zarzuty o przemoc, alkohol, narkotyki, brak dochodu?
Czy po przyznaniu władzy rodzicielskiej jest prowadzony nadzór nad rodziną przez kuratora sądowego i czy w wyniku tego dochodzi do odebrania władzy rodzicielskiej? A jeśli nie jest prowadzony nadzór, to dlaczego?
Z poważaniem Michał Kowalski
Interpelacja nr 13058
do ministra sprawiedliwości
w sprawie władzy rodzicielskiej przyznawanej osobom niepełnosprawnym
Zgłaszający: Michał Kowalski
Data wpływu: 22-10-2025
Zgłaszają się do mnie osoby z Gdyni i powiatów województwa pomorskiego z sygnałami dotyczącymi przyznawania władzy rodzicielskiej osobom niepełnosprawnym umysłowo oraz z podejrzeniami o nałogi alkoholowy i narkotykowy.
Dodatkowo informują, że osoby te nie posiadają stałego dochodu, co może znacząco utrudniać wychowywanie dzieci i zaspakajanie ich głównych potrzeb, w tym wyżywienia, ubrania i spraw związanych z edukacją.
Ponadto padają zarzuty o przemoc w rodzinie.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
Czy sądy, podejmując postanowienia w sprawach przyznawania i odbierania władzy rodzicielskiej, kierują się tzw. ustawą Kamilka?
Ile spraw o odebranie władzy rodzicielskiej prowadziły sądy w Gdyni i Gdańsku w latach 2023-2025?
W ilu z nich odebrano władzę rodzicielską?
Jak potwierdzano lub oddalano zarzuty o przemoc, alkohol, narkotyki, brak dochodu?
Czy po przyznaniu władzy rodzicielskiej jest prowadzony nadzór nad rodziną przez kuratora sądowego i czy w wyniku tego dochodzi do odebrania władzy rodzicielskiej? A jeśli nie jest prowadzony nadzór, to dlaczego?
Z poważaniem Michał Kowalski
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
15%
Konkretność
85%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
4
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
4.9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6562 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
Warszawa, 13 listopada 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.448.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13058 Pana Posła Michała Kowalskiego
w sprawie władzy rodzicielskiej przyznawanej osobom niepełnosprawnym.
Ad 1
Przepisy, które regulują władzę rodzicielską są zawarte w ustawie z dnia 25 lutego 1964
roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej: k.r.o.)1.
W polskim porządku prawnym jest zasadą, że władza rodzicielska przysługuje obojgu
rodzicom (art. 93 § 1 k.r.o.). Natomiast, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd może orzec
o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga
rodziców. Sąd rodzinny orzeka o zakresie władzy rodzicielskiej zgodnie z zasadami
określonymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.
-- 1 of 4 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Z kolei tzw. „ustawa Kamilka” wprowadziła zmiany do ustawy z 13 maja 2016 roku
o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich
2. Ta ustawa określa szczególne środki ochrony przeciwdziałające zagrożeniom
przestępczością na tle seksualnym i szczególne środki ochrony małoletnich
(tzw. standardy).
Regulacje te przebudowały spojrzenie na ochronę małoletnich i wprowadziły nowe
obowiązki dla różnych grup podmiotów (m.in. instytucje publiczne i organizatorów
działalności, ale także rodziców/opiekunów oraz samych małoletnich). Przepisy
przywołanej ustawy nałożyły obowiązek zawiadomienia sądu opiekuńczego o podejrzeniu
popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego (art. 22c ust. 1 pkt 4 ustawy).
Informacja taka może stanowić podstawę do podjęcia czynności procesowych przez sąd
opiekuńczy.
Ad 2 i 3
Przekazuję dane statystyczne pochodzące z ewidencji spraw rodzinnych dotyczących
władzy rodzicielskiej w Sądzie Rejonowym Gdańsk – Południe oraz w Sądzie Rejonowym
w Gdyni w latach 2023-2024 oraz w I półroczu 2025 roku.
Wyjaśniam, że informacje zawarte w ww. zestawieniu są gromadzone w ramach cyklicznej
sprawozdawczości statystycznej za pośrednictwem sprawozdań MS-S16/18 w sprawach
rodzinnych i nieletnich. Zestawienie prezentuje dane zarówno nt. liczby spraw, jak
również liczby małoletnich, których sprawy w zakresie władzy rodzicielskiej dotyczą.
Zaznaczyć przy tym należy, że w art. 38 ustawy o statystyce publicznej został wyrażony
zakaz publikowania, udostępniania danych jednostkowych, informacji statystycznych
możliwych do powiązania i zidentyfikowania ich z konkretną osobą oraz danych
indywidualnych uzyskanych w badaniach statystycznych. Dane jednostkowe podlegają
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1802 ze zm.
-- 2 of 4 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
tajemnicy statystycznej i nie mogą być udostępniane, ponieważ są to dane osobowe,
poufne i podlegające szczególnej ochronie.
Z tego powodu sprawozdawania statystyczne nie dostarczają informacji na temat
konkretnych spraw. Pozyskanie zaś informacji, które nie zostały wyodrębnione
w sprawozdaniach statystycznych wymagałoby przeprowadzenia analizy aktowej
poszczególnych spraw przez jednostki sądownictwa powszechnego, co wiązałoby się
ze znacznym obciążeniem administracyjnym tych jednostek.
Ad 4
Sądy rozpoznają sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, który
podlega ocenie zgodnie z treścią art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks
postępowania cywilnego3.
W postępowaniu sądowym prawo zgłoszenia wniosków dowodowych, które stanowią
podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, przysługuje stronom (uczestnikom
postępowania) i ich pełnomocnikom, dodatkowo sąd może je przeprowadzić z urzędu.
Ad 5
Wobec rodzica (rodziców) posiadających władzę rodzicielską nie stosuje się nadzoru
kuratora, bowiem nadzór kuratora jest jednym ze sposobów ograniczenia władzy
rodzicielskiej (art. 109 § 2 pkt 3 k.r.o.).
Kurator w przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej jest zobowiązany
do przedstawienia sądowi sprawozdania z objęcia nadzoru oraz cyklicznie z jego
wykonywania. Informacje o sposobie sprawowania władzy rodzicielskiej zawarte
w sprawozdaniach mogą być podstawą do wszczęcia postępowania z urzędu
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.
-- 3 of 4 --
4
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
i zastosowania innego zarządzenia wymienionego w art. 109 k.r.o.4, a nawet orzeczenia
o pozbawieniu władzy rodzicielskiej z powodu trwałej przeszkody w wykonywaniu władzy
rodzicielskiej albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący
zaniedbują swe obowiązki względem dziecka (art. 111 k.r.o.).
Łączę wyrazy szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu Arkadiusz Myrcha
/podpisano elektronicznie/
W załączeniu:
- zestawienia statystyczne
4 Zgodnie z art. 109 § 2 k.r.o. Sąd opiekuńczy może w szczególności:
1) zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy
z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego
do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną,
poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem
sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;
2) określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu albo
poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;
3) poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;
4) skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego
albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;
5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo
w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny
zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych,
w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym,
w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.
-- 4 of 4 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
Warszawa, 13 listopada 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.448.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13058 Pana Posła Michała Kowalskiego
w sprawie władzy rodzicielskiej przyznawanej osobom niepełnosprawnym.
Ad 1
Przepisy, które regulują władzę rodzicielską są zawarte w ustawie z dnia 25 lutego 1964
roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej: k.r.o.)1.
W polskim porządku prawnym jest zasadą, że władza rodzicielska przysługuje obojgu
rodzicom (art. 93 § 1 k.r.o.). Natomiast, jeżeli wymaga tego dobro dziecka, sąd może orzec
o zawieszeniu, ograniczeniu lub pozbawieniu władzy rodzicielskiej jednego lub obojga
rodziców. Sąd rodzinny orzeka o zakresie władzy rodzicielskiej zgodnie z zasadami
określonymi w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym.
1 Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.
-- 1 of 4 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Z kolei tzw. „ustawa Kamilka” wprowadziła zmiany do ustawy z 13 maja 2016 roku
o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich
2. Ta ustawa określa szczególne środki ochrony przeciwdziałające zagrożeniom
przestępczością na tle seksualnym i szczególne środki ochrony małoletnich
(tzw. standardy).
Regulacje te przebudowały spojrzenie na ochronę małoletnich i wprowadziły nowe
obowiązki dla różnych grup podmiotów (m.in. instytucje publiczne i organizatorów
działalności, ale także rodziców/opiekunów oraz samych małoletnich). Przepisy
przywołanej ustawy nałożyły obowiązek zawiadomienia sądu opiekuńczego o podejrzeniu
popełnienia przestępstwa na szkodę małoletniego (art. 22c ust. 1 pkt 4 ustawy).
Informacja taka może stanowić podstawę do podjęcia czynności procesowych przez sąd
opiekuńczy.
Ad 2 i 3
Przekazuję dane statystyczne pochodzące z ewidencji spraw rodzinnych dotyczących
władzy rodzicielskiej w Sądzie Rejonowym Gdańsk – Południe oraz w Sądzie Rejonowym
w Gdyni w latach 2023-2024 oraz w I półroczu 2025 roku.
Wyjaśniam, że informacje zawarte w ww. zestawieniu są gromadzone w ramach cyklicznej
sprawozdawczości statystycznej za pośrednictwem sprawozdań MS-S16/18 w sprawach
rodzinnych i nieletnich. Zestawienie prezentuje dane zarówno nt. liczby spraw, jak
również liczby małoletnich, których sprawy w zakresie władzy rodzicielskiej dotyczą.
Zaznaczyć przy tym należy, że w art. 38 ustawy o statystyce publicznej został wyrażony
zakaz publikowania, udostępniania danych jednostkowych, informacji statystycznych
możliwych do powiązania i zidentyfikowania ich z konkretną osobą oraz danych
indywidualnych uzyskanych w badaniach statystycznych. Dane jednostkowe podlegają
2 Dz. U. z 2024 r. poz. 1802 ze zm.
-- 2 of 4 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
tajemnicy statystycznej i nie mogą być udostępniane, ponieważ są to dane osobowe,
poufne i podlegające szczególnej ochronie.
Z tego powodu sprawozdawania statystyczne nie dostarczają informacji na temat
konkretnych spraw. Pozyskanie zaś informacji, które nie zostały wyodrębnione
w sprawozdaniach statystycznych wymagałoby przeprowadzenia analizy aktowej
poszczególnych spraw przez jednostki sądownictwa powszechnego, co wiązałoby się
ze znacznym obciążeniem administracyjnym tych jednostek.
Ad 4
Sądy rozpoznają sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, który
podlega ocenie zgodnie z treścią art. 233 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 roku Kodeks
postępowania cywilnego3.
W postępowaniu sądowym prawo zgłoszenia wniosków dowodowych, które stanowią
podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, przysługuje stronom (uczestnikom
postępowania) i ich pełnomocnikom, dodatkowo sąd może je przeprowadzić z urzędu.
Ad 5
Wobec rodzica (rodziców) posiadających władzę rodzicielską nie stosuje się nadzoru
kuratora, bowiem nadzór kuratora jest jednym ze sposobów ograniczenia władzy
rodzicielskiej (art. 109 § 2 pkt 3 k.r.o.).
Kurator w przypadku ograniczenia władzy rodzicielskiej jest zobowiązany
do przedstawienia sądowi sprawozdania z objęcia nadzoru oraz cyklicznie z jego
wykonywania. Informacje o sposobie sprawowania władzy rodzicielskiej zawarte
w sprawozdaniach mogą być podstawą do wszczęcia postępowania z urzędu
3 Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.
-- 3 of 4 --
4
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
i zastosowania innego zarządzenia wymienionego w art. 109 k.r.o.4, a nawet orzeczenia
o pozbawieniu władzy rodzicielskiej z powodu trwałej przeszkody w wykonywaniu władzy
rodzicielskiej albo jeżeli rodzice nadużywają władzy rodzicielskiej lub w sposób rażący
zaniedbują swe obowiązki względem dziecka (art. 111 k.r.o.).
Łączę wyrazy szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu Arkadiusz Myrcha
/podpisano elektronicznie/
W załączeniu:
- zestawienia statystyczne
4 Zgodnie z art. 109 § 2 k.r.o. Sąd opiekuńczy może w szczególności:
1) zobowiązać rodziców oraz małoletniego do określonego postępowania, w szczególności do pracy
z asystentem rodziny, realizowania innych form pracy z rodziną, skierować małoletniego
do placówki wsparcia dziennego, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej lub skierować rodziców do placówki albo specjalisty zajmujących się terapią rodzinną,
poradnictwem lub świadczących rodzinie inną stosowną pomoc z jednoczesnym wskazaniem
sposobu kontroli wykonania wydanych zarządzeń;
2) określić, jakie czynności nie mogą być przez rodziców dokonywane bez zezwolenia sądu albo
poddać rodziców innym ograniczeniom, jakim podlega opiekun;
3) poddać wykonywanie władzy rodzicielskiej stałemu nadzorowi kuratora sądowego;
4) skierować małoletniego do organizacji lub instytucji powołanej do przygotowania zawodowego
albo do innej placówki sprawującej częściową pieczę nad dziećmi;
5) zarządzić umieszczenie małoletniego w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka albo
w instytucjonalnej pieczy zastępczej albo powierzyć tymczasowo pełnienie funkcji rodziny
zastępczej małżonkom lub osobie, niespełniającym warunków dotyczących rodzin zastępczych,
w zakresie niezbędnych szkoleń, określonych w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy
zastępczej albo zarządzić umieszczenie małoletniego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym,
w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej.
-- 4 of 4 --