Interpelacja nr 13053
Interpelacja w sprawie przywrócenia podstawowej stawki podatku VAT do poziomu 22%
Zgłaszający:
•
Adresat:
Podatki i Finanse (100%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie przywrócenia podstawowej stawki podatku VAT do poziomu 22%
Interpelacja nr 13053
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przywrócenia podstawowej stawki podatku VAT do poziomu 22%
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 21-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
od 2011 roku w Polsce obowiązuje podwyższona, „tymczasowa” stawka podatku od towarów i usług (VAT) w wysokości 23%. Została ona wprowadzona przez rząd PO–PSL w celu zasilenia budżetu państwa w okresie światowego kryzysu finansowego. Podwyżka miała mieć charakter przejściowy i zostać cofnięta, gdy sytuacja finansów publicznych ulegnie stabilizacji. Niestety po upływie piętnastu lat wciąż obowiązuje ten sam podwyższony poziom opodatkowania, mimo że gospodarka wielokrotnie notowała okresy wzrostu, a kryzys, który był pierwotnym uzasadnieniem tej decyzji, dawno już minął.
Kolejne rządy utrwalały ten stan, unikając zarówno powrotu do stawki 22%, jak i trwałego wpisania nowej stawki do ustawy o VAT. Z czasem do ustawy wprowadzono przepis, który w praktyce „zabetonował” wyższą stawkę, uzależniając jej obowiązywanie od poziomu wydatków na obronność. Zgodnie z art. 146 ef ustawy o podatku od towarów i usług, dopóki wydatki te przekraczają 3% PKB, stawka 23% ma pozostać w mocy. W obecnej sytuacji geopolitycznej – w obliczu wojny w Ukrainie, rosnących napięć międzynarodowych i zobowiązań sojuszniczych w ramach NATO – trudno sobie wyobrazić, by wydatki na obronność mogły spaść poniżej tego poziomu w najbliższych latach.
W praktyce oznacza to, że rozwiązanie, które miało być tymczasowe, stało się tak naprawdę stałym elementem systemu podatkowego. Tymczasowość trwająca już piętnaście lat jest trudna do zaakceptowania z punktu widzenia przejrzystości państwa i wiarygodności polityki fiskalnej. Utrzymywanie wyższej stawki VAT w nieskończoność skłania do zadania pytań o sens prawny i moralny takiego stanu rzeczy. Należy również zauważyć, że Polska posiada jedną z najwyższych stawek VAT w Unii Europejskiej — wyższą niż w wielu krajach o porównywalnym poziomie rozwoju gospodarczego.
Obywatele mają prawo oczekiwać od rządu jasnej deklaracji, czy i kiedy planuje on powrót do pierwotnej stawki, a jeśli nie, to dlaczego „tymczasowy” charakter wyższej stawki został utrzymany przez tak długi okres. Pytanie o przyszłość podstawowej stawki VAT ma szczególne znaczenie w kontekście inflacji, rosnących kosztów życia oraz konieczności wzmocnienia zaufania obywateli do instytucji państwa,
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów planuje w najbliższych latach powrót do pierwotnej, 22-procentowej stawki podatku VAT? Jeśli tak, to kiedy? A jeśli nie, to co jest powodem takiej decyzji?
Jakie warunki ekonomiczne lub fiskalne muszą zostać spełnione, aby było to możliwe?
Czy rząd rozważa nowelizację art. 146 ef ustawy o VAT, który uzależnia wysokość stawki od poziomu wydatków na obronność? Jeśli tak, to kiedy? A jeśli nie, to co jest powodem takiej decyzji?
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje analizami dotyczącymi skutków budżetowych i gospodarczych ewentualnego obniżenia stawki VAT o 1 punkt procentowy?
Jakie działania zamierza podjąć rząd, by odbudować zaufanie społeczne do zasadniczej przejrzystości polityki podatkowej, w tym uczciwego stosowania pojęcia „tymczasowości” w przepisach prawa?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Interpelacja nr 13053
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie przywrócenia podstawowej stawki podatku VAT do poziomu 22%
Zgłaszający: Paulina Matysiak
Data wpływu: 21-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
od 2011 roku w Polsce obowiązuje podwyższona, „tymczasowa” stawka podatku od towarów i usług (VAT) w wysokości 23%. Została ona wprowadzona przez rząd PO–PSL w celu zasilenia budżetu państwa w okresie światowego kryzysu finansowego. Podwyżka miała mieć charakter przejściowy i zostać cofnięta, gdy sytuacja finansów publicznych ulegnie stabilizacji. Niestety po upływie piętnastu lat wciąż obowiązuje ten sam podwyższony poziom opodatkowania, mimo że gospodarka wielokrotnie notowała okresy wzrostu, a kryzys, który był pierwotnym uzasadnieniem tej decyzji, dawno już minął.
Kolejne rządy utrwalały ten stan, unikając zarówno powrotu do stawki 22%, jak i trwałego wpisania nowej stawki do ustawy o VAT. Z czasem do ustawy wprowadzono przepis, który w praktyce „zabetonował” wyższą stawkę, uzależniając jej obowiązywanie od poziomu wydatków na obronność. Zgodnie z art. 146 ef ustawy o podatku od towarów i usług, dopóki wydatki te przekraczają 3% PKB, stawka 23% ma pozostać w mocy. W obecnej sytuacji geopolitycznej – w obliczu wojny w Ukrainie, rosnących napięć międzynarodowych i zobowiązań sojuszniczych w ramach NATO – trudno sobie wyobrazić, by wydatki na obronność mogły spaść poniżej tego poziomu w najbliższych latach.
W praktyce oznacza to, że rozwiązanie, które miało być tymczasowe, stało się tak naprawdę stałym elementem systemu podatkowego. Tymczasowość trwająca już piętnaście lat jest trudna do zaakceptowania z punktu widzenia przejrzystości państwa i wiarygodności polityki fiskalnej. Utrzymywanie wyższej stawki VAT w nieskończoność skłania do zadania pytań o sens prawny i moralny takiego stanu rzeczy. Należy również zauważyć, że Polska posiada jedną z najwyższych stawek VAT w Unii Europejskiej — wyższą niż w wielu krajach o porównywalnym poziomie rozwoju gospodarczego.
Obywatele mają prawo oczekiwać od rządu jasnej deklaracji, czy i kiedy planuje on powrót do pierwotnej stawki, a jeśli nie, to dlaczego „tymczasowy” charakter wyższej stawki został utrzymany przez tak długi okres. Pytanie o przyszłość podstawowej stawki VAT ma szczególne znaczenie w kontekście inflacji, rosnących kosztów życia oraz konieczności wzmocnienia zaufania obywateli do instytucji państwa,
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Finansów planuje w najbliższych latach powrót do pierwotnej, 22-procentowej stawki podatku VAT? Jeśli tak, to kiedy? A jeśli nie, to co jest powodem takiej decyzji?
Jakie warunki ekonomiczne lub fiskalne muszą zostać spełnione, aby było to możliwe?
Czy rząd rozważa nowelizację art. 146 ef ustawy o VAT, który uzależnia wysokość stawki od poziomu wydatków na obronność? Jeśli tak, to kiedy? A jeśli nie, to co jest powodem takiej decyzji?
Czy Ministerstwo Finansów dysponuje analizami dotyczącymi skutków budżetowych i gospodarczych ewentualnego obniżenia stawki VAT o 1 punkt procentowy?
Jakie działania zamierza podjąć rząd, by odbudować zaufanie społeczne do zasadniczej przejrzystości polityki podatkowej, w tym uczciwego stosowania pojęcia „tymczasowości” w przepisach prawa?
Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
3 kwot, 25 %
Precyzyjne daty
9
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
24.3 / 1k zn.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (25)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5303 znaków
tel.: +48 22 694 55 55 ul. Świętokrzyska 12
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 7 listopada 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 13053 w sprawie przywrócenia podstawowej stawki
podatku VAT do poziomu 22%
Znak sprawy: PT1.054.25.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 28 października 2025 r. nr 13053 Pani posłanki
Pauliny Matysiak w sprawie przywrócenia podstawowej stawki podatku VAT
do poziomu 22%, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Podwyższone o 1 punkt procentowy stawki VAT – 23% zamiast 22% oraz 8%
zamiast 7% – zostały wprowadzone od 2011 roku, początkowo na okres 3 lat, co
było uzasadnione ówczesną sytuacją gospodarczą. Utrzymanie stawek VAT na
poziomie 23% i 8% było przedłużane kilkukrotnie na przestrzeni kolejnych lat w
drodze nowelizacji ustawy o VAT1 decyzjami kolejnych Rządów.
Od 2024 r. w przepisach dotyczących podatku VAT funkcjonuje mechanizm2,
w oparciu o który, okres obowiązywania podwyższonych o 1 punkt procentowy
stawek VAT skorelowany jest z poziomem wydatków przeznaczanych
na finansowanie potrzeb obronnych Rzeczypospolitej Polskiej3.
Na podstawie tego mechanizmu podwyższone o 1 punkt procentowy stawki VAT
będą stosowane do końca roku, w którym suma precyzyjnie zdefiniowanych w
ustawie wydatków na obronność, tj. wymienionych:
1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.).
2 Art.146ef ustawy o VAT.
3 Rozwiązanie wprowadzone ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2180).
-- 1 of 3 --
2/3
w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny4
określonych na ten rok w ustawie budżetowej, w brzmieniu obowiązującym
na dzień 31 lipca tego roku, oraz
w planie finansowym Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przedłożonym
zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
albo projekcie tego planu przedstawionym do zatwierdzenia Ministrowi
Obrony Narodowej zgodnie z art 42 ust. 2 i 3 tej ustawy, jeżeli plan ten nie
został przedłożony zgodnie z art. 42 ust. 4 tej ustawy,
po wyłączeniu planowanych przepływów finansowych w ramach tej sumy
wydatków, będzie wyższa niż 3% wartości produktu krajowego brutto określonego
zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Podwyższone zatem o 1 punkt procentowy stawki VAT (23% i 8%) powrócą
do poziomu sprzed 1 stycznia 2011 r. (tj. do wysokości 22% i 7%), gdy wydatki
na obronność, o których mowa powyżej, nie przekroczą 3% wartości produktu
krajowego brutto (tj. wyniosą 3% lub mniej PKB).
Takie rozwiązanie związane jest z koniecznością zapewnienia finansowania
kluczowemu obszarowi, jakim jest obronność kraju, w szczególności w kontekście
obecnej sytuacji geopolitycznej. Ponadto wskazany mechanizm zakłada
automatyczną zmianę stawek VAT w przypadku spełnienia obiektywnych
przesłanek związanych ze stanem finansów publicznych.
Odnosząc się do kwestii ewentualnej nowelizacji art. 146ef ustawy o VAT,
uprzejmie informuję, że Rząd uważnie śledzi dynamikę sytuacji gospodarczej
i podejmuje decyzje dotyczące stawek VAT adekwatnie do aktualnej sytuacji.
Odnosząc się jednakże do kwestii wprowadzenia ewentualnych zmian
w przepisach ustawy o VAT należy podkreślić, że wszelkie decyzje w zakresie zmian
w wysokości stawek VAT powinny opierać się na szacunkach wpływu takiego
rozwiązania na konsumentów, jak również ich kompleksowego wpływu na
gospodarkę, w tym budżet państwa.
Dodatkowo istotne jest, że Polska jest objęta procedurą nadmiernego deficytu,
zatem decyzje co do ograniczenia części wpływów podatkowych – w przypadku
decyzji o powrocie do stawek w wysokości 22% i 7% i nie utrzymywaniu dalej
stawek 23% i 8% – powinny być podejmowane z wielką rozwagą.
Ewentualne przywrócenie stawek do poziomu przed 1 stycznia 2011 r.
(tj. do wysokości 22% i 7%) wiązałoby się z ujemnymi skutkami budżetowymi,
4 Dz. U. z 2025 r. poz. 825, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
3/3
których wysokość łącznie szacuje się na ok. 17,26 mld zł5 w warunkach 2026 r.
(12,16 mld zł – skutek obniżenia stawki 23% do 22% oraz 5,1 mld zł – skutek
obniżenia stawki 8% do 7%).
Mając powyższe na względzie, obecnie nie są planowane zmiany mające na celu
modyfikację obowiązujących regulacji w omawianym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
5 Oszacowanie skutków zostało sporządzone na podstawie danych GUS dotyczących spożycia
gospodarstw domowych, zużycia sektora instytucji rządowych i samorządowych, sektora instytucji
niekomercyjnych oraz pozostałych sektorów, nakładów sektora instytucji rządowych
i samorządowych, sektora instytucji niekomercyjnych oraz pozostałych sektorów w 2022 r., które
zostały zwaloryzowane wskaźnikami wg. zaleceń wytycznych dotyczących stosowania jednolitych
wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych
projektowanych ustaw (aktualizacja – lipiec 2025 r.).
źródło: https://www.gov.pl/web/finanse/wytyczne-sytuacja-makroekonomiczna
-- 3 of 3 --
fax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 7 listopada 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 13053 w sprawie przywrócenia podstawowej stawki
podatku VAT do poziomu 22%
Znak sprawy: PT1.054.25.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w nawiązaniu do interpelacji z 28 października 2025 r. nr 13053 Pani posłanki
Pauliny Matysiak w sprawie przywrócenia podstawowej stawki podatku VAT
do poziomu 22%, przedstawiam następujące wyjaśnienia.
Podwyższone o 1 punkt procentowy stawki VAT – 23% zamiast 22% oraz 8%
zamiast 7% – zostały wprowadzone od 2011 roku, początkowo na okres 3 lat, co
było uzasadnione ówczesną sytuacją gospodarczą. Utrzymanie stawek VAT na
poziomie 23% i 8% było przedłużane kilkukrotnie na przestrzeni kolejnych lat w
drodze nowelizacji ustawy o VAT1 decyzjami kolejnych Rządów.
Od 2024 r. w przepisach dotyczących podatku VAT funkcjonuje mechanizm2,
w oparciu o który, okres obowiązywania podwyższonych o 1 punkt procentowy
stawek VAT skorelowany jest z poziomem wydatków przeznaczanych
na finansowanie potrzeb obronnych Rzeczypospolitej Polskiej3.
Na podstawie tego mechanizmu podwyższone o 1 punkt procentowy stawki VAT
będą stosowane do końca roku, w którym suma precyzyjnie zdefiniowanych w
ustawie wydatków na obronność, tj. wymienionych:
1 Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm.).
2 Art.146ef ustawy o VAT.
3 Rozwiązanie wprowadzone ustawą z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o podatku
dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2180).
-- 1 of 3 --
2/3
w art. 40 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny4
określonych na ten rok w ustawie budżetowej, w brzmieniu obowiązującym
na dzień 31 lipca tego roku, oraz
w planie finansowym Funduszu Wsparcia Sił Zbrojnych przedłożonym
zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
albo projekcie tego planu przedstawionym do zatwierdzenia Ministrowi
Obrony Narodowej zgodnie z art 42 ust. 2 i 3 tej ustawy, jeżeli plan ten nie
został przedłożony zgodnie z art. 42 ust. 4 tej ustawy,
po wyłączeniu planowanych przepływów finansowych w ramach tej sumy
wydatków, będzie wyższa niż 3% wartości produktu krajowego brutto określonego
zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny.
Podwyższone zatem o 1 punkt procentowy stawki VAT (23% i 8%) powrócą
do poziomu sprzed 1 stycznia 2011 r. (tj. do wysokości 22% i 7%), gdy wydatki
na obronność, o których mowa powyżej, nie przekroczą 3% wartości produktu
krajowego brutto (tj. wyniosą 3% lub mniej PKB).
Takie rozwiązanie związane jest z koniecznością zapewnienia finansowania
kluczowemu obszarowi, jakim jest obronność kraju, w szczególności w kontekście
obecnej sytuacji geopolitycznej. Ponadto wskazany mechanizm zakłada
automatyczną zmianę stawek VAT w przypadku spełnienia obiektywnych
przesłanek związanych ze stanem finansów publicznych.
Odnosząc się do kwestii ewentualnej nowelizacji art. 146ef ustawy o VAT,
uprzejmie informuję, że Rząd uważnie śledzi dynamikę sytuacji gospodarczej
i podejmuje decyzje dotyczące stawek VAT adekwatnie do aktualnej sytuacji.
Odnosząc się jednakże do kwestii wprowadzenia ewentualnych zmian
w przepisach ustawy o VAT należy podkreślić, że wszelkie decyzje w zakresie zmian
w wysokości stawek VAT powinny opierać się na szacunkach wpływu takiego
rozwiązania na konsumentów, jak również ich kompleksowego wpływu na
gospodarkę, w tym budżet państwa.
Dodatkowo istotne jest, że Polska jest objęta procedurą nadmiernego deficytu,
zatem decyzje co do ograniczenia części wpływów podatkowych – w przypadku
decyzji o powrocie do stawek w wysokości 22% i 7% i nie utrzymywaniu dalej
stawek 23% i 8% – powinny być podejmowane z wielką rozwagą.
Ewentualne przywrócenie stawek do poziomu przed 1 stycznia 2011 r.
(tj. do wysokości 22% i 7%) wiązałoby się z ujemnymi skutkami budżetowymi,
4 Dz. U. z 2025 r. poz. 825, z późn. zm.
-- 2 of 3 --
3/3
których wysokość łącznie szacuje się na ok. 17,26 mld zł5 w warunkach 2026 r.
(12,16 mld zł – skutek obniżenia stawki 23% do 22% oraz 5,1 mld zł – skutek
obniżenia stawki 8% do 7%).
Mając powyższe na względzie, obecnie nie są planowane zmiany mające na celu
modyfikację obowiązujących regulacji w omawianym zakresie.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
5 Oszacowanie skutków zostało sporządzone na podstawie danych GUS dotyczących spożycia
gospodarstw domowych, zużycia sektora instytucji rządowych i samorządowych, sektora instytucji
niekomercyjnych oraz pozostałych sektorów, nakładów sektora instytucji rządowych
i samorządowych, sektora instytucji niekomercyjnych oraz pozostałych sektorów w 2022 r., które
zostały zwaloryzowane wskaźnikami wg. zaleceń wytycznych dotyczących stosowania jednolitych
wskaźników makroekonomicznych będących podstawą oszacowania skutków finansowych
projektowanych ustaw (aktualizacja – lipiec 2025 r.).
źródło: https://www.gov.pl/web/finanse/wytyczne-sytuacja-makroekonomiczna
-- 3 of 3 --