Interpelacja w sprawie art. 96 ust. 4 b ustawy o podatku od towarów i usług (VAT)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13044
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie art. 96 ust. 4 b ustawy o podatku od towarów i usług (VAT)
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 21-10-2025
Zgodnie z art. 96 ust. 4 b ustawy o VAT, jeżeli zgłoszenie rejestracyjne dla celów VAT zostało złożone przez pełnomocnika, wówczas taki pełnomocnik odpowiada solidarnie wraz z zarejestrowanym podatnikiem do kwoty 500.000 zł za zaległości podatkowe podatnika powstałe z tytułu czynności wykonanych w ciągu 6 miesięcy od dnia zarejestrowania podatnika jako podatnika VAT czynnego.
Przepis ten obowiązuje od ponad 10 lat. W międzyczasie system VAT został znacząco uszczelniony. W ostatnich latach weszły w życie takie mechanizmy uszczelniające VAT jak mechanizm podzielonej płatności, wykaz podatników VAT, JPK_V7, STIR, SENT. W przyszłym roku nastąpi rewolucja w systemie VAT, czyli wejście w życie Krajowego Systemu e-Faktur. Rozliczanie VAT przesuwa się więc w kierunku pełnej digitalizacji i transparentności dla Krajowej Administracji Skarbowej.
Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy rozwiązanie funkcjonujące na podstawie art. 96 ust. 4 b ustawy o VAT jest nadal potrzebne dla szczelności systemu VAT?
Czy to rozwiązanie nie utrudnia nadmiernie działalności przedsiębiorców, którzy chcieliby zarejestrować się dla celów VAT w Polsce, w szczególności, czy nie stawia nadmiernych barier przedsiębiorcom zagranicznym?
Ile w ciągu ostatnich 5 lat zostało wydanych prawomocnych decyzji ustanawiających odpowiedzialność solidarną pełnomocnika, wydanych na podstawie art. 96 ust. 4 b ustawy o VAT?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4949 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/3
Warszawa, 7 listopada 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 13044
Znak sprawy: PT8.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 13044 Pana Posła Janusza Kowalskiego w sprawie
art. 96 ust. 4 b ustawy o podatku od towarów i usług (VAT), proszę o przyjęcie
następujących wyjaśnień.
Pan Poseł w swoim wystąpieniu zwrócił się do Ministra Finansów i Gospodarki
z prośbą o odpowiedź na poniższe pytania:
1. Czy rozwiązanie funkcjonujące na podstawie art. 96 ust. 4b ustawy o VAT
jest nadal potrzebne dla szczelności systemu VAT?
2. Czy to rozwiązanie nie utrudnia nadmiernie działalności przedsiębiorców,
którzy chcieliby zarejestrować się dla celów VAT w Polsce, w szczególności
czy nie stawia nadmiernych barier przedsiębiorcom zagranicznym?
3. Ile w ciągu ostatnich 5 lat zostało wydanych prawomocnych decyzji
ustanawiających odpowiedzialność solidarną pełnomocnika, wydanych na
podstawie art. 96 ust. 4b ustawy o VAT?
Odpowiedź na pyt. 1 i 2.
W przypadku rejestracji podmiotu przez pełnomocnika w art. 96 ust. 4b ustawy
z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług1 została nałożona
odpowiedzialność na pełnomocnika za zaległości podatkowe nowo
zarejestrowanego podatnika VAT. Przepis ten jako przepis szczególny ustawy
podatkowej wprowadza nową, odrębną zasadę dotyczącą rozszerzonego zakresu
odpowiedzialności finansowej pełnomocnika.
Odpowiedzialność solidarna pełnomocnika wraz z zarejestrowanym podatnikiem
dotyczy zaległości podatkowych powstałych w związku z czynnościami
wykonanymi w ciągu pierwszych 6 miesięcy od zarejestrowania podatnika jako
1 Dz. U. z 2025 r. poz. 775, z późn. zm. (dalej: ustawa o VAT).
-- 1 of 3 --
2/3
podatnika VAT czynnego. Odpowiedzialność pełnomocnika w tym przypadku nie
przekracza kwoty 500 000 zł.
Zgodnie z uzasadnieniem do ustawy2 wprowadzającej to rozwiązanie jej celem jest
uszczelnienie systemu VAT poprzez zapobieganie przestępstwom skarbowym.
Rozwiązanie przeciwdziała rejestrowania do VAT tzw. „słupów”3 przez
pełnomocników. Odpowiedzialność solidarna pełnomocnika wraz
z zarejestrowanym podatnikiem nie dotyczy sytuacji, gdy powstanie zaległości
podatkowych nie wiązało się z uczestnictwem podmiotu dokonującego sprzedaży
w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej
np. w oszustwie podatkowym4.
Należy zauważyć, że rozwiązanie ma swój istotny prewencyjny charakter, który ma
utrudnić tworzenie nielegalnych struktur służących do dokonywania oszustw
w VAT stąd konsekwentnie należy dostrzec potrzebę dalszego utrzymywania
takich regulacji.
Rozwiązanie to nie utrudnia nadmiernie działalności przedsiębiorców, którzy
chcieliby zarejestrować się dla celów VAT w Polsce. Podkreślić należy, że przepis
nie dotyczy każdej zaległości podatkowej a tylko takiej, której powstanie wiązało
się z uczestnictwem podatnika w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu
odniesienia korzyści majątkowej. Stąd pomoc w rejestracji podmiotu, który
rzetelnie wypełnia swoje obowiązki nie wiąże się z ryzykiem zastosowania
mechanizmu solidarnej odpowiedzialności.
Odpowiedź na pyt. 3.
W systemach KAS nie są gromadzone wyodrębnione dane dot. liczby wydanych
prawomocnych decyzji ustanawiających odpowiedzialność solidarną pełnomocnika, na
podstawie art. 96 ust. 4b ustawy o VAT.
Jednocześnie informuję, że w systemach KAS znajdują się dane dot. liczby wszystkich
wydanych decyzji o odpowiedzialności osób trzecich i następców prawnych w zakresie
podatku VAT. Dane te przedstawia poniższe zestawienie.
Okres Liczba wydanych decyzji w zakresie VAT
2020 r. 15 186
2021 r. 16 505
2022 r. 17 521
2023 r. 21 435
2024 r. 23 099
I-IX 2025 r. 17 131
Jak już zostało wyżej wskazane przepis art. 96 ust. 4b ustawy o VAT ma na celu
przeciwdziałanie i zapobieganie występowaniu oszustw w podatku VAT. Stąd
2 https://www.sejm.gov.pl/Sejm8.nsf/druk.xsp?nr=965
3 „Słup” to firma, która sama nie ma żadnego majątku, jest założona wyłącznie w celu
wystawienia faktur i następnie po kilku miesiącach jest likwidowana bez odprowadzenia
podatków do budżetu. Więcej informacji nt. oszustw podatkowych i wyłudzeń VAT oraz
jak działa karuzela VAT zostało opublikowane na stronie www.podatki.gov.pl, link:
https://www.podatki.gov.pl/vat/bezpieczna-transakcja/wyludzenia/
4 Art. 96 ust. 4c ustawy o VAT.
-- 2 of 3 --
3/3
kluczowym argumentem dla dalszego funkcjonowania przedmiotowej regulacji jest
jej walor zapobiegawczy. Utrudnienie tworzenia znikających podatników (często
przy wykorzystaniu tzw. słupów) należy traktować jako działanie zasługujące na
kontynuację z uwagi na swój cel.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 3 of 3 --