Interpelacja w sprawie pilnego podjęcia działań na rzecz ratowania jezior Powidzkiego Parku Krajobrazowego i obszarów przyległych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13035
do ministra infrastruktury
w sprawie pilnego podjęcia działań na rzecz ratowania jezior Powidzkiego Parku Krajobrazowego i obszarów przyległych
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 20-10-2025
Gniezno, 20 października 2025 r.
Szanowny Panie Ministrze,
wokół jezior Powidzkiego Parku Krajobrazowego funkcjonują ekosystemy istotne zarówno dla regionu, kraju, jak i UE o czym świadczy objęcie tych terenów formami ochrony przyrody, takimi jak: Powidzko-Bieniszewski Obszar Chronionego Krajobrazu, Obszar Natura 2000 „Pojezierze Gnieźnieńskie" czy właśnie Powidzki Park Krajobrazowy. Zasoby wodne w jeziorach, ciekach, mokradłach to życie i przyszłość gminy Powidz, są istotne dla prowadzenia działalności gospodarczej, zwłaszcza w sektorze turystyki. W oparciu o ten potencjał, gmina inwestuje w rozwój ogólnodostępnej infrastruktury turystycznej.
Dlatego radni Rady Gminy Powidz (powiat słupecki, Wielkopolska) wystosowali apel nr 3/2025 z dn. 9.10.2025 roku ws. pilnego podjęcia działań na rzecz ratowania jezior Powidzkiego Parku Krajobrazowego i obszarów przyległych.
Obserwowany jest znaczący spadek poziomu wód w jeziorach Powidzkiego Parku Krajobrazowego i na obszarach przyległych. W niektórych akwenach lustro wody obniżyło się o ponad 6 m. Taki stan to zagrożenie dla turystyki, rolnictwa i przyrody.
Środowisko samorządowe, Lasy Państwowe i kopalnia - ZE PAK SA przystąpiły do realizacji pierwszej części działań, które mają poprawić stan zasobów wodnych - przerzutu wód z Warty (J. Gosławskie) do zbiorników po odkrywkach węgla brunatnego - Jóźwin II B i Kazimierz Północ. Są to działania o charakterze retencyjnym! Istotnym krokiem w kierunku przeprowadzenia tak potrzebnej inwestycji byłoby przyjęcie tzw. specustawy retencyjnej. Dla przyspieszenia odbudowy zasobów wodnych już teraz jest potrzeba zaplanowania kolejnych, komplementarnych działań m.in. przerzutu wód po wypełnieniu zbiorników pokopalnianych w rejony jezior PPK oraz innych czynności poprawiających retencję w zlewniach jezior. Apelują do właściwych organów i instytucji państwa polskiego o podjęcie się tego zadania oraz o sprawne procedowanie niezbędnych zgód i pozwoleń.
Zważywszy na rolę jezior PPK i obszarów przyległych pod względem gospodarczym i przyrodniczym dla całego kraju, apelują również o utworzenie dla jednostek samorządu terytorialnego programu dedykowanego wspieraniu działań służących retencji wody i poprawie jej jakości (np. dot. budowy sieci kanalizacji sanitarnej w zlewniach jezior).
Mając na uwadze treść interpelacji i art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, stanowiącego o obowiązku zapewnienia ochrony środowiska zwracam się z pytaniami:
Jakie działania na rzecz poprawy zasobów wodnych w jeziorach Powidzkiego Parku Krajobrazowego są obecnie planowane i realizowane?
Jakie przewidziane są koszty realizacji tych działań?
Kiedy można oczekiwać widocznej poprawy w poziomie wody w jeziorach PPK?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5000 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-6.054.17.2025
Warszawa, 27 listopada 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13035 Posła na Sejm RP Pana Tadeusza Tomaszewskiego
z dnia 23 października br., w sprawie pilnego podjęcia działań na rzecz ratowania jezior
Powidzkiego Parku Krajobrazowego i obszarów przyległych, uprzejmie informuję, co
następuje.
W celu poprawy retencji i ochrony wód na obszarze wschodniej Wielkopolski, w tym
Powidzkiego Parku Krajobrazowego, istnieje potrzeba podjęcia skutecznych
i najkorzystniejszych działań na rzecz odbudowy zasobów wodnych. Mając na uwadze
najbardziej pilne potrzeby regionu oraz rzeczywiste możliwości realizacji, na podstawie
przeprowadzonej szczegółowej analizy, Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie
określiło priorytety poszczególnych zadań inwestycyjnych.
W priorytecie pierwszym znalazły się zadania, które posiadają dokumentację we
wstępnym stadium, są już na początkowej ścieżce administracyjnej lub są szczególnie
istotne z perspektywy poprawy retencji.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie w pierwszej kolejności planuje do
realizacji niżej wymienione zadania:
1) Odbudowa zasobów wodnych jezior Pojezierza Gnieźnieńskiego – obiekty
w kompetencji RZGW w Poznaniu;
2) Odbudowa zasobów wodnych i poprawa stanu hydrologicznego zlewni rzeki
Warcicy, poprzez jej zasilanie wodami rzeki Warty;
3) Kanał Ślesiński – zwiększenie retencji poprzez przywrócenie szlaku żeglownego do
parametrów drogi wodnej II klasy wraz z modernizacją pompowni Morzysław
i Pątnów;
4) Podpiętrzenie jezior Skulskich, gm. Skulsk - odbudowa rzeki Lisewki (wcześniejsza
nazwa w pierwotnym planowanym projekcie: Zwiększenie retencji jezior w zlewni
Lisewki poprzez budowę jazu poniżej Jez. Skulskiego).
Jednocześnie należy zaznaczyć, że PGW Wody Polskie nie rezygnuje z zadań ustalonych
w dalszych priorytetach. Zostały one ujęte w planach inwestycyjnych, ale ze względu na
niski stopień zaawansowania, brak opracowanej dokumentacji projektowej lub
wymaganych decyzji administracyjnych będą możliwe do realizacji w perspektywie
kolejnych programów finansowania.
Aktualnie PGW Wody Polskie rozpoczęło realizację ww. czterech zadań w zakresie
opracowania dokumentacji projektowej (lub jej aktualizacji) i uzyskiwania decyzji
administracyjnych, co w dalszej kolejności umożliwi złożenie wniosków o dofinansowanie.
Przedmiotowe zadania są planowane do realizacji z Programu Fundusze Europejskie dla
-- 1 of 2 --
2
Wielkopolski 2021 – 2027 (FEW 2021-2027) w ramach środków z Funduszu na rzecz
Sprawiedliwej Transformacji (FST). Planowany termin naboru wniosków
o dofinansowanie w ramach Programu FEW 2021-2027 ze środków FST to III kwartał
2026 r.
Należy zaznaczyć, że działania związane z odbudową zasobów wodnych wiążą się w tym
przypadku z wieloma istotnymi wyzwaniami. Źródłem planowanego zasilania odkrywek
pokopalnianych nie jest rzeka Warta, a jeziora szczytowego stanowiska Kanału
Ślesińskiego, których zasoby wodne są ograniczone. Pobór wody z rzeki Warty służy
zasilaniu i poprawie zasobów wodnych jezior szczytowego stanowiska Kanału Ślesińskiego
(woda z pompowni Morzysław i Pątnów najpierw trafia do Jeziora Pątnowskiego i zasila
jeziora). Tym samym wody z rzeki Warty należy traktować jako zasób możliwy do
wykorzystania przede wszystkim dla zaspokojenia potrzeb wodnych jezior, a dopiero
później jako możliwą do poboru na rzecz innych proponowanych rozwiązań. Istnieje więc
ryzyko, że potencjalny dodatkowy pobór wody na napełnianie odkrywek sprawi, że ilości
pobieranej wody będą znacznie przekraczały obecne wartości. W tym kontekście
szczególnego znaczenia nabiera sytuacja w zlewni Warty jako całości. Uwarunkowania
hydrologiczno-meteorologiczne, które wskazują na deficyt wody, zostały opisane
w informacji na stronie internetowej:
https://www.gov.pl/web/wody-polskie-poznan/sytuacja-hydrologiczna-w-wielkopolsce-
wyzwania-i-dzialania-na-rzecz-odbudowy-zasobow-wodnych
Aktualizując dane omówione w ww. artykule informuję, że pompowanie od połowy
kwietnia trwa nieprzerwanie, a od listopada 2024 r. do 24 października 2025 r.
przepompowano przez stopień Pątnów około 34,6 mln m3 wody. Należy także zaznaczyć,
że pomimo tych działań na przełomie września i października 2025 r. poziom piętrzenia
na tzw. stanowisku szczytowym Kanału Ślesińskiego oscylował wokół MinPP (minimalny
poziom piętrzenia), co dodatkowo świadczy o niekorzystnym bilansie wodnym w tym
rejonie.
Mając powyższe na uwadze należy jednoznacznie stwierdzić, że w obliczu uwarunkowań
hydrologiczno-meteorologicznych, podejmowane działania na rzecz odbudowy zasobów
wodnych stanowią zarówno priorytet, jak i szczególne wyzwanie dla PGW Wody Polskie.
Z poważaniem,
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 2 of 2 --