Interpelacja w sprawie użeglowienia Wisły, realizacji umowy AGN i rozwoju transportu intermodalnego
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13029
do ministra infrastruktury
w sprawie użeglowienia Wisły, realizacji umowy AGN i rozwoju transportu intermodalnego
Zgłaszający: Rafał Siemaszko, Jacek Niedźwiedzki, Bartosz Zawieja, Henryka Krzywonos-Strycharska
Data wpływu: 20-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
konkurencyjność polskich portów morskich zależy nie tylko od inwestycji bezpośrednio w infrastrukturę portową, ale także od zapewnienia sprawnych i ekonomicznych połączeń w hinterlandzie. Kluczowym elementem jest użeglowienie Wisły oraz realizacja zobowiązań wynikających z europejskiego porozumienia w sprawie głównych śródlądowych dróg wodnych o znaczeniu międzynarodowym (umowy AGN). Transport śródlądowy może stanowić tańszą i bardziej ekologiczną alternatywę dla transportu drogowego, a jednocześnie wzmocnić pozycję portów poprzez wzrost potoku ładunków i rozwój transportu intermodalnego.
Na takie rozwiązania od lat czekają operatorzy prywatni, którzy inwestują w terminale i zaplecze logistyczne. Brak realizacji spójnej strategii państwa w tym zakresie prowadzi do utraty potencjalnych korzyści gospodarczych oraz ogranicza konkurencyjność portów względem zagranicznych ośrodków.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jakie działania podjęło ministerstwo w zakresie użeglowienia Wisły i wdrożenia umowy AGN, które wprost przekładają się na konkurencyjność polskich portów?
Czy istnieje spójny master plan rozwoju transportu intermodalnego i śródlądowego w powiązaniu z portami morskimi? Jeśli tak, to jakie są jego założenia i horyzont czasowy realizacji? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Jakie mechanizmy wsparcia przewiduje się dla prywatnych operatorów, którzy inwestują w infrastrukturę logistyczną i terminalową, oczekując na uruchomienie żeglownych szlaków śródlądowych?
Czy ministerstwo przewiduje zapewnienie komplementarności inwestycji w użeglowienie Wisły i transport intermodalny z planowanym Centralnym Portem Komunikacyjnym, w szczególności w obszarze cargo airport, tak aby stworzyć synergiczny system logistyczny wzmacniający konkurencyjność portów morskich? Jeśli tak, to w jaki sposób? Jeśli nie, to z jakich powodów?
Z poważaniem Rafał Siemaszko
Sekretarz stanu Arkadiusz Marchewka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
5648 znakówkancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGMiZS-11.054.5.2025
Warszawa, 22 stycznia 2026
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13029 Posła na Sejm RP Pana Rafała Siemaszki oraz grupy
posłów w sprawie użeglowienia Wisły, realizacji umowy AGN i rozwoju transportu
intermodalnego, poniżej przedstawiam stosowne informacje.
Europejskie Porozumienie w Sprawie Głównych Śródlądowych Dróg Wodnych
o Międzynarodowym Znaczeniu (tzw. Porozumienie AGN) zostało zawarte w dniu
19 stycznia 1996 r. przez Europejską Komisję Gospodarczą ONZ. Wśród sygnatariuszy
Porozumienia AGN znajduje się ponad dwadzieścia europejskich państw. Są to m.in.
Francja, Holandia, Niemcy, Czechy czy też Rumunia. Zgodnie z treścią Porozumienia AGN
przez Polskę przebiegają trzy drogi wodne o znaczeniu międzynarodowym:
E 30: Świnoujście-Szczecin-rzeka Odra od Szczecina przez Wrocław do Koźla
(Połączenie Odra-Dunaj);
E 40: (Rzeka Wisła od Gdańska do Warszawy-Brześcia)-Pińsk-Dniepr przez Kijów
do Chersonia;
E 70: Od Europortu/Rotterdamu do Arnhem przez Lek i Benedenrijn-Zutphen-
Enschede-(Twente-Kanał Śródlądowy)-Bergeshövede-Minden-Magdeburg-
Berlin-Hohensaaten-Kostrzyń-Bydgoszcz-Elbląg-Zalew Wiślany-Kaliningrad-rzeki
Pregoła i Dejma-Zalew Kuroński-Kłajpeda.
W dokumencie wskazano również porty żeglugi śródlądowej o znaczeniu
międzynarodowym, w Polsce są to: Świnoujście, Szczecin, Kostrzyn, Wrocław, Koźle,
Gliwice, Gdańsk, Bydgoszcz, Warszawa.
Charakterystyka techniczna i operacyjna śródlądowych dróg wodnych określona
w Porozumieniu AGN jest zasadniczo zgodna z klasyfikacją europejskich śródlądowych
dróg wodnych.
Porozumienie AGN stanowi skoordynowany plan rozwoju i budowy sieci śródlądowych
dróg wodnych o znaczeniu międzynarodowym, realizowany przez strony Porozumienia
w ramach swoich programów strategicznych dla żeglugi śródlądowej. Przy czym w latach
2015-2022 nie opracowano programu strategicznego dla transportu wodnego
śródlądowego oraz nie realizowano działań mających na celu wdrożenie postanowień
-- 1 of 3 --
2
Porozumienia AGN poprzez modernizację ww. odcinków dróg wodnych oraz portów
rzecznych.
Przyjęcie w 2023 r. (5 lat po ratyfikacji Porozumienia AGN) programu rozwoju pod nazwą
Krajowy Program Żeglugowy do roku 2030 (dalej „KPŻ2030”) stanowiło jeden
z elementów wdrożenia postanowień tej umowy międzynarodowej. Przedmiotowy
program określa zadania mające na celu rozwój żeglugi śródlądowej i połączenie jej
z intermodalną siecią transportową w Polsce.
Przyjęcie KPŻ2030 w 2023 r. nie przełożyło się jednak na realizację postanowień
Porozumienia AGN na polskich drogach wodnych, co obrazuje istotny spadek ilości
ładunków od 2015 r. przewożonych w transporcie wodnym śródlądowym. Uwzględniając
transport krajowy i międzynarodowy w latach 2015-2023, według danych Głównego
Urzędu Statystycznego, doszło do spadku ładunków transportowych w żegludze
śródlądowej o ok. 85% (z 11,9 mln ton ładunków przetransportowanych w 2015 r. do
1,6 mln ton ładunków w 2023 r.). To co ważne, takie problemy, jak: niska dostępność
infrastruktury hydrotechnicznej gwarantująca odpowiednie dla transportu warunki
nawigacyjne, utrzymanie konkurencyjności przedsiębiorstw żeglugowych oraz
transformacja floty, pozostały aktualne.
Obecnie Ministerstwo Infrastruktury działa na rzecz odwrócenia tego negatywnego
trendu z ostatnich lat w obszarze żeglugi śródlądowej. Polska realizuje działania
inwestycyjne przy wsparciu środków z Unii Europejskiej. W ramach Programu Fundusze
Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko na rozwój żeglugi śródlądowej na Odrze
zaprogramowano ok. 100 mln euro. Całość powyższych środków planuje się przeznaczyć
na realizację dwóch projektów infrastrukturalnych obejmujących modernizację stopnia
wodnego Ujście Nysy - jazu i śluzy. Ponadto wsparcie otrzymał projekt cyfryzacyjny
w sektorze żeglugi śródlądowej - 5 mln euro przeznaczono na rozbudowę systemu
informacji rzecznej RIS. Planowana jest również kontynuacja działań na Odrze granicznej,
których priorytet wykonania wynika z umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej
a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o wspólnej poprawie sytuacji na drogach wodnych
na pograniczu polsko-niemieckim.
Jednocześnie informuję, że operatorzy terminali przeładunkowych mogą korzystać
z instrumentów wsparcia współfinansowanych ze środków UE takich jak np. Program
Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027 lub Krajowy
Program Odbudowy.
Odnosząc się do kwestii Centralnego Portu Komunikacyjnego podkreślić należy, że
realizacja tego typu projektów inwestycyjnych, w szczególności w obszarze linii
kolejowych, powinna uwzględniać wymogi dotyczące parametrów eksploatacyjnych dróg
wodnych, zwłaszcza wysokości prześwitów mostów kolejowych. W tym celu, by zapewnić
właściwe parametry Ministerstwo Infrastruktury opiniuje na podstawie art. 166 ust. 1 pkt.
4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne inwestycje polegające m.in. na ustaleniu
lokalizacji linii kolejowych.
-- 2 of 3 --
3
Natomiast sam projekt koncentruje się na integracji transportu lotniczego, kolejowego
i drogowego w celu stworzenia nowoczesnego, efektywnego i spójnego systemu
transportowego (oraz logistycznego) o znaczeniu krajowym i międzynarodowym i nie jest
funkcjonalnie powiązany z rozwojem transportu wodnego śródlądowego na Wiśle.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Arkadiusz Marchewka
Sekretarz Stanu
-- 3 of 3 --