Interpelacja w sprawie stanowiska polskiego rządu w kwestii siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13025
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie stanowiska polskiego rządu w kwestii siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych
Zgłaszający: Andrzej Gawron, Kazimierz Bogusław Choma, Agata Wojtyszek, Władysław Kurowski, Marek Wesoły, Jerzy Polaczek, Grzegorz Lorek, Grzegorz Gaża, Patryk Wicher, Michał Kowalski, Elżbieta Duda, Piotr Uruski, Sławomir Skwarek, Grzegorz Matusiak, Bartłomiej Dorywalski, Anna Dąbrowska-Banaszek, Fryderyk Sylwester Kapinos, Robert Warwas
Data wpływu: 20-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
17 maja 2023 r. Komisja Europejska przedstawiła projekt kompleksowej reformy unii celnej UE. Jednym z elementów reformy jest utworzenie Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych (EUCA – European Union Customs Authority), zdecentralizowanej agencji mającej na celu dzielenie się fachową wiedzą i zasobami pomiędzy państwami członkowskimi. Instytucja ta ma osiągnąć zdolność operacyjną do dnia 31 grudnia drugiego roku po dacie wejścia w życie nowego unijnego kodeksu celnego, czyli przypuszczalnie w 2028 r. Na chwilę obecną kwestia siedziby ww. urzędu nie została przesądzona - obecne brzmienie art. 206 kodeksu określającego siedzibę tego urzędu brzmi: "Siedzibą Urzędu UE ds. Celnych jest [...]". Lokalizacja siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych to nie jest tylko kwestia prestiżu, ale również wymierne korzyści dla kraju, który będzie go gościć. Ten nowy organ celny nadzorować będzie nowe unijne centrum danych celnych – scentralizowane centrum informacji celnej, które stanie się motorem nowego systemu i ułatwi komunikację między organami celnymi a przedsiębiorstwami. Zakłada się, że Urząd UE ds. Celnych po fazie rozruchu docelowo zatrudni 250 pracowników, z czego około 115 będzie bezpośrednio związanych z technologią informacyjną, danymi i zarządzaniem ryzykiem. Jako Polska mamy poważne argumenty, aby starać się o lokalizację EUCA - centralne położenie na logistycznej mapie Europy, gdzie przebiegają najważniejsze transeuropejskie korytarze transportowe. Nasz kraj jest strategiczną granicą całej Unii Europejskiej - to na tej granicy toczy się realna walka o skuteczność unijnych sankcji, zwalczanie nielegalnego handlu i przeciwdziałanie działaniom hybrydowym. Mamy również sprawdzone w działaniu kadry - kompetencje i doświadczenie polskiej Krajowej Administracji Skarbowej, w tym Służby Celno-Skarbowej.
Szanse, jakie wiążą się z posiadaniem na swoim terytorium siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych zostały już właściwie docenione przez kilka krajów członkowskich, które oficjalnie zgłosiły swoje kandydatury:
- Francja zgłosiła propozycję Lille;
- Hiszpania proponuje na siedzibę EUCA Malagę;
- Portugalia zaproponowała jako siedzibę urzędu Porto;
- również Holandia zgłosiła swoje zainteresowanie umiejscowieniem siedziby EUCA na jej terytorium.
W związku z opisaną sytuacją proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:
1. Czy Rada Ministrów RP podziela pogląd, iż z punktu widzenia interesów naszego kraju, jak również interesów całej Wspólnoty, korzystne byłoby, aby siedziba Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych znajdowała się w Polsce?
2. Jeżeli Rada Ministrów RP podziela ten pogląd - to jaką lokalizację chce zaproponować i jakie kroki zamierza podjąć w celu promowania takiego rozwiązania?
3. Czy do tej pory polski rząd podjął jakiekolwiek działania w kierunku promowania Polski jako potencjalnej siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych? A jeśli tak, to jakie?
Sekretarz stanu Marcin Łoboda
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10163 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/5
Warszawa, 5 listopada 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 13025 sprawie stanowiska polskiego rządu w kwestii
siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds. Celnych
Znak sprawy: DWK3.054.1.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację numer 13025
Szanowny Panie Marszałku,
W związku z interpelacją nr 13025 złożoną przez Pana Andrzeja Gawrona, Pana
Kazimierza Bogusława Choma, Panią Agatę Wojtyszek, Pana Władysława
Kurowskiego, Pana Marka Wesołego, Pana Jerzego Polaczka, Pana Grzegorza
Lorka, Pana Grzegorza Gażę, Pana Patryka Wichera, Pana Michała Kowalskiego,
Panią Elżbietę Duda, Pana Piotra Uruskiego, Pana Sławomira Skwarka, Pana
Grzegorza Matusiaka, Pana Bartłomieja Dorywalskiego, Panią Annę Dąbrowską-
Banaszek, Pana Fryderyka Sylwestra Kapinosa oraz Pana Roberta Warwasa, w
sprawie stanowiska polskiego rządu w kwestii siedziby Urzędu Unii Europejskiej ds.
Celnych, uprzejmie informuję, co następuje.
-
17 maja 2023 r. KE przyjęła pakiet dokumentów mających reformować
funkcjonowanie unii celnej. Jest to najbardziej kompleksowa propozycja
reformy Unii Celnej od czasu jej utworzenia w 1968 r.
-- 1 of 5 --
2/5
Polska, podczas sprawowania przewodnictwa w Radzie UE w pierwszej połowie
2025 r., przyczyniła się do znaczącego zaawansowania prac nad reformą,
przedstawiając skonsolidowany tekst nowego Kodeksu Celnego. W czerwcu
2025 r. Rada przyjęła częściowy mandat umożlwiający rozpoczęcie negocjacji
trójstronnych pomiędzy Parlamentem Europejskim, Radą Unii Europejskiej i
Komisją Europejską.
Jednym z kluczowych rozwiązań reformy Unii Celnej jest utworzenie nowego
organu – Urzędu UE ds. Celnych (EU Customs Authority, dalej: EUCA). EUCA
będzie m.in. realizował zadania w zakresie zarządzania ryzykiem celnym na
poziomie UE, koordynował współpracę między organami celnymi państw
członkowskich, nadzorował działania Centrum Danych Celnych (Data Hub).
Posiadanie siedziby EUCA w Polsce wiązałoby się z korzyściami o charakterze
finansowym i pozafinansowym zarówno dla kraju jak i dla miasta, w którym
siedziba byłaby zlokalizowana. Wymierne korzyści wynikają przede wszystkim
ze zwiększenia ruchu biznesowego i turystycznego oraz przyjazdu do Polski
wysoko wykwalifikowanych i dobrze opłacanych urzędników z rodzinami. W
perspektywie czasu, umiejscowienie siedziby EUCA w Polsce mogłoby także
skutkować utworzeniem nowych miejsc pracy w kraju.
Z punktu widzenia politycznego, ustanowienie siedziby EUCA w Polsce zwiększa
możliwości wpływu na kształtowanie unijnej polityki celnej, w szczególności w
obszarze zarządzania granicami i umacniania jednolitego rynku. Polska ma
dynamicznie rozwijające się porty morskie (granicę morską), prężnie działające
porty lotnicze z perspektywą dalszego wzrostu ich udziału w rynku (granicę
powietrzną) oraz istotną dla UE zewnętrzną granicę lądową. Kluczowe jest aby
również polityka celna w UE uwzględniała specyfikę wszystkich rodzajów granic
oraz głównych zagrożeń dla bezpieczeństwa granic zewnętrznych UE.
Mając na względzie powyższe, w szczególności strategiczne położenie Polski
oraz doświadczenie naszych służb w zarządzaniu sprawami celnymi i
granicznymi w realiach wszystkich rodzajów przejść granicznych ustanowienie
siedziby EUCA w Warszawie byłoby w ocenie Ministerstwa Finansów korzystne
zarówno dla Polski jak i dla Wspólnoty. Mając na względzie dostępną
infrastrukturę, ulokowanie tego urzędu w Polsce byłoby także korzystne dla
sprawnego i szybkiego rozwoju EUCA.
Należy wskazać, że w Ministerstwie Finansów już w 2024 r. podjęto działania
zmierzające do zgłoszenia kandydatury jednego z polskich miast jako siedziby
EUCA. Niemniej jednak, do podjęcia ostatecznej decyzji w zakresie wyboru i
przystąpienia do konkursu na siedzibę EUCA konieczne było poznanie
ostatecznych kryteriów wyboru siedziby nowego Urzędu. Projekt tych
kryteriów został opracowany we wrześniu 2025 r. przez Komisję Europejską. Po
ich uzgodnieniu z Radą Unii Europejskiej i Parlamentem Europejskim, ostateczna
wersja kryteriów została opublikowana w październiku 2025 r.
-- 2 of 5 --
3/5
Ad 2 i 3
Zgodnie z treścią zaproszenia do składania wniosków o przyjęcie siedziby EUCA
przesłanym przez Komisję Europejską do Państw Członkowskich oraz
opublikowanym na stronach internetowych Komisji, przy wyborze siedziby
EUCA uwzględniane będą następujące kryteria:
1) Data, od której EUCA może rozpocząć działalność po wejściu w życie
rozporządzenia – kryterium to odnosi się do dostępności odpowiednich
pomieszczeń spełniających wymagania określone w zaproszeniu, w tym
wynikające z Podręcznika Standardów Specyfikacji Budowlanych, do
którego odwołanie znajduje się w Aneksie 2 do zaproszenia. W tym
kontekście, można również rozważyć możliwe synergie z innymi organami
Unii Europejskiej.
2) Dostępność lokalizacji - kryterium to dotyczy dostępności połączeń
transportu publicznego z najbliższego międzynarodowego lotniska lub
międzynarodowej/krajowej stacji kolejowej do danej lokalizacji. Ponadto
obejmuje ono dostępność obiektów noclegowych.
3) Istnienie odpowiednich placówek edukacyjnych dla dzieci pracowników
EUCA - kryterium to dotyczy dostępności wielojęzycznej edukacji o profilu
europejskim, która może zaspokoić potrzeby edukacyjne dzieci
pracowników EUCA.
4) Odpowiedni dostęp do rynku pracy, zabezpieczenia społecznego i opieki
medycznej zarówno dla dzieci, jak i małżonków pracowników EUCA -
kryterium to dotyczy zdolności do zaspokojenia potrzeb dzieci i małżonków
pracowników w zakresie zabezpieczenia społecznego i opieki medycznej, a
także możliwości zaoferowania im miejsc pracy.
Mając na względzie powyższe kryteria, Polska planuje zgłosić w ramach
konkursu na siedzibę EUCA kandydaturę Warszawy. Wybór Warszawy wynika
z następujących okoliczności:
1) W mieście dostępny jest szeroki wybór wysokiej klasy, dobrze
skomunikowanych obiektów biurowych, które łatwo można dostosować do
potrzeb EUCA. Duży rynek wynajmu powierzchni biurowych zwiększa
możliwości zaproponowania lokalizacji, która spełnia wszystkie wymagania
wskazane dla EUCA i jest dostępna w odpowiednim czasie po wejściu w życie
rozporządzenia.
2) Warszawa dysponuje dwoma międzynarodowymi lotniskami oraz
międzynarodową stacją kolejową. Dzielnice biznesowe Warszawy, w
których dostępnych jest najwięcej powierzchni biurowych, są dobrze
skomunikowane z portami lotniczymi i stacją kolejową co sprawia, że
Warszawa jest miastem cechującym się dużą dostępnością, w rozumieniu
-- 3 of 5 --
4/5
kryteriów wyboru EUCA. Ponadto, w stolicy znajduje się rozbudowana baza
noclegowa i konferencyjna.
3) W Warszawie znajduje się Akredytowana Szkoła Europejska. Ponadto w
ofercie edukacyjnej miasta znajdują się liczne przedszkola i szkoły
międzynarodowe oraz szkoły o profilu językowym, które również mogą
pełnić ważną rolę w zaspokajaniu potrzeb edukacyjnych dzieci pracowników
EUCA.
4) Warszawa jest miastem o niskiej stopie bezrobocia. Wiele
międzynarodowych przedsiębiorstw ma w Warszawie swoje biura, co
dodatkowo tworzy możliwości rozwoju kariery zawodowej dla małżonków
pracowników EUCA, którzy przyjechaliby do Polski z innych państw UE.
Dostępne są także odpowiednie placówki, które umożliwiają zaspokojenia
potrzeb dzieci i małżonków tych pracowników zakresie zabezpieczenia
społecznego i opieki medycznej.
5) W Warszawie znajduje się siedziba FRONTEX - Europejskiej Agencji Straży
Granicznej i Przybrzeżnej. Bliskość tych dwóch agencji stwarzałaby
wyjątkowe możliwości synergii, wymiany wiedzy fachowej i koordynacji
operacyjnej między instytucjami stojącymi na straży granic Unii Europejskiej
oraz jednolitego rynku. Ścisła współpraca tych dwóch podmiotów, które
odpowiadają za szeroko rozumiane bezpieczeństwo granic będzie potrzebna
dla prawidłowego wykonywania przez nie swoich zadań. Warszawa
natomiast stwarza unikalne możliwości w tym zakresie.
W związku z powyższym w dniu 31 października 2025 r. Pan Andrzej Domański,
Minister Finansów i Gospodarki, ogłosił oficjalnie, że Polska zamierza ubiegać
się o ustanowienie siedziby EUCA w Warszawie. W konferencji inaugurującej
kampanię promocyjną wzięli udział także Pan Marcin Łoboda, Szef Krajowej
Administracji Skarbowej, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Finansów oraz Pan
Maciej Fijałkowski, Sekretarz m.st. Warszawy.
Podczas konferencji zaprezentowano logo polskiej kandydatury oraz hasło
przewodnie kampanii promocyjnej. Ponadto w trakcie konferencji oraz wraz z
komunikatem po konferencji przedstawiono pierwsze materiały promocyjne w
postaci ulotki informacyjno-reklamowej.
Kampania promocyjna w kolejnych miesiącach będzie prowadzona wielotorowo
tak aby dotrzeć z przekazem do przyszłych decydentów, czyli do przedstawicieli
innych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz Posłów do Parlamentu
Europejskiego. W ramach tych działań m.in. organizowane będą spotkania
promocyjno-informacyjne oraz publikowane będą materiały promocyjne.
Wiodącą rolę w tym procesie będzie odgrywało Ministerstwo Finansów i
Krajowa Administracja Skarbowa. W celu sprawnej koordynacji tego procesu,
Minister Finansów i Gospodarki powołał 20 października Pełnomocnika ds.
Ubiegania się o Siedzibę Urzędu Unii Europejskiej w Warszawie.
-- 4 of 5 --
5/5
Kluczowymi partnerami resortu finansów będą Ministerstwo Spraw
Zagranicznych i Stałe Przedstawicielstwo Rzeczypospolitej Polskiej przy Unii
Europejskiej w Brukseli oraz Urząd Miasta Stołecznego Warszawy, a w
poszczególnych obszarach tematycznych także inne resorty.
Zgodnie z treścią zaproszenia do składania wniosków o przyjęcie siedziby EUCA,
państwa członkowskie zainteresowane goszczeniem siedziby tej instytucji mają
czas do 27 listopada 2025 r. by złożyć swoją aplikację. Wyboru siedziby EUCA
będzie dokonywał Parlament Europejski i Rada Unii Europejskiej. Można
spodziewać się, że decyzja w tym zakresie zapadnie na początku 2026 r.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Marcin Łoboda
Sekretarz Stanu Szef Krajowej Administracji Skarbowej
w Ministerstwie Finansów
-- 5 of 5 --