Interpelacja w sprawie możliwości aktualizacji danych dotyczących członków organu fundacji lub stowarzyszenia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13023
do ministra sprawiedliwości
w sprawie możliwości aktualizacji danych dotyczących członków organu fundacji lub stowarzyszenia
Zgłaszający: Barbara Okuła, Piotr Górnikiewicz, Bożenna Hołownia, Maja Ewa Nowak, Ewa Schädler, Ewa Szymanowska, Wioleta Tomczak
Data wpływu: 20-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
jak wynika z doświadczeń wielu moich wyborców, istnieje potrzeba doprecyzowania przepisów ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym co do procedury „wypisania się” z KRS osób, które były członkami organu fundacji lub stowarzyszenia (zarządu lub organu nadzoru), nieprowadzących działalności gospodarczej i które złożyły rezygnację z członkostwa w tych organach lub faktycznie zaprzestały aktywności, lecz nadal widnieją w Krajowym Rejestrze Sądowym. Takie osoby w obecnym stanie prawnym nie mogą same zażądać usunięcia ich z rejestru, jeżeli zarząd fundacji lub stowarzyszenia nie wniesie odpowiedniego wniosku do sądu.
Podobnie wygląda sprawa w wypadku, gdy fundacja lub stowarzyszenie zaprzestały działalności i nie dopełniły ciążącego na nich obowiązku wykreślenia ich z rejestru.
Obecna sytuacja powoduje, że Krajowy Rejestr Sądowy nie zawsze odzwierciedla faktyczną sytuację fundacji i stowarzyszeń w zakresie informacji o osobach wchodzących w skład ich organów, co jest ze szkodą dla interesu publicznego.
Czy ministerstwo może przygotować regulację prawną – w odniesieniu do fundacji i stowarzyszeń, które nie prowadzą działalności gospodarczej – dostępnej ścieżki do złożenia wniosku o wykreślenie osoby z organu podmiotu przez samą osobę zainteresowaną (wzór KRS-ZK)?
Czy możliwa jest modyfikacja przepisów w celu okresowego (np. co dwa lata) wezwania przez sąd rejestrowy danego podmiotu do aktualizacji danych osobowych członków organu pod rygorem wykreślenia z rejestru?
Sekretarz stanu Arkadiusz Myrcha
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6754 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Arkadiusz Myrcha
BK-VII.0520.446.2025
Warszawa, 05 grudnia 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13023 Pani Poseł Barbary Okuły wraz z innymi Posłami
w sprawie możliwości aktualizacji danych dotyczących członków organu fundacji lub
stowarzyszenia- przedstawiam stanowisko Ministra Sprawiedliwości.
1. Czy Ministerstwo może przygotować regulację prawną – w odniesieniu do fundacji i
stowarzyszeń, które nie prowadzą działalności gospodarczej – dostępnej ścieżki do
złożenia wniosku o wykreślenie osoby z organu podmiotu przez samą osobę
zainteresowaną (wzór KRS-ZK)?
Na wstępie należy wyjaśnić, że zarówno fundacja, jak i stowarzyszenie są podmiotami
nieprowadzącymi działalności gospodarczej i z tego względu nie są wpisywane do
Krajowego Rejestru Sądowego w rejestrze przedsiębiorców, lecz w rejestrze
stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych
publicznych zakładów opieki zdrowotnej.
Dopiero gdy te osoby prawne podejmą decyzję, że chcą dodatkowo prowadzić działalność
gospodarczą, są – na swój wniosek – wpisywane również w rejestrze przedsiębiorców
Krajowego Rejestru Sądowego.
Analogicznie, gdy te osoby prawne przestaną prowadzić działalność gospodarczą:
wówczas są – również na swój wniosek – wykreślane z rejestru przedsiębiorców
Krajowego Rejestru Sądowego, ale pozostają wpisane w rejestrze stowarzyszeń, innych
organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów
opieki zdrowotnej. A zatem podmioty te nadal istnieją, funkcjonują i prowadzą
działalność, chociaż już nie gospodarczą.
-- 1 of 4 --
2
Jeżeli chodzi o przygotowanie przez Ministerstwo Sprawiedliwości regulacji prawnej -
dostępnej ścieżki do złożenia wniosku o wykreślenie osoby z organu podmiotu przez samą
osobę zainteresowaną (wzór KRS-ZK), zagadnienie to nie dotyczy kwestii rejestrowych,
czyli samego Krajowego Rejestru Sądowego, lecz procesowych, wynikających z art. 67
ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego1 (dalej: k.p.c.).
To w tej ustawie, a nie w ustawie z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze
Sądowym2, są bowiem przewidziane – jednakowe dla wszystkich – zasady legitymacji
procesowej i reprezentacji procesowej osób prawnych występujących przed sądami.
Nie ma takiej możliwości, aby z zasad tych wyłączyć niektóre podmioty,
np. stowarzyszenia czy fundacje, albowiem naruszałoby to konstytucyjną zasadę równości
wobec prawa.
Dlatego nie jest możliwe, aby osoba fizyczna, która nie reprezentuje już osoby prawnej
jako uprawniony członek jej organu reprezentacji, mogła uzyskać „dostępną ścieżkę do
złożenia wniosku” o wykreślenie jej z Krajowego Rejestru Sądowego.
Taki przypadek oznaczałby, że osoba już nieuprawniona do reprezentowania osoby
prawnej składa w jej imieniu wniosek przed sądem o dokonanie zmiany danych tej osoby
prawnej.
Taki wniosek może składać w świetle prawa wyłącznie osoba, która w momencie jego
składania jest uprawniona do reprezentowania osoby prawnej - w przypadku
stowarzyszenia czy fundacji są to członkowie zarządu. Uprawnienia takiego nie mają
natomiast członkowie organu nadzoru, gdyż organ ten nie reprezentuje takiej osoby
prawnej.
Jak już powyżej przedstawiono, procedura w tym zakresie jest dla wszystkich osób
prawnych jasno określona w Kodeksie postępowania cywilnego.
Wniosek o zmianę danych rejestrowych stowarzyszenia czy fundacji składa ta osoba
prawna reprezentowana przez uprawnione w danej chwili osoby fizyczne. Zgodnie
z art. 22 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym zasadą jest, że wniosek o wpis do tego
rejestru powinien być złożony nie później niż w terminie 7 dni od dnia zdarzenia
uzasadniającego dokonanie wpisu.
1 t.j. Dz.U. z 2024 poz. 1568, ze zm.
2 t.j. Dz.U. z 2025 poz. 869, ze zm.
-- 2 of 4 --
3
Takim zdarzeniem – w kontekście stanu faktycznego przedstawionego w interpelacji – jest
złożenie z danym dniem zgodnie z prawem rezygnacji z funkcji członka organu. W terminie
7 dni od takiego dnia ww. osoba prawna powinna złożyć wniosek do sądu rejestrowego o
dokonanie zmiany danych w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Wskazać również należy, że podniesiona przez autorów interpelacji okoliczność
„faktycznego zaprzestania aktywności” przez stowarzyszenie czy fundację nie ma żadnego
znaczenia dla prawnych (rejestrowych) obowiązków tych osób prawnych, które w
terminie 7 dni po każdej zmianie danych, np. podmiotowych (tj. zmianie w składach
organów), mają obowiązek zgłosić taką zmianę sądowi rejestrowemu.
Nie istnieje bowiem koncepcja „porzucenia” osoby prawnej. Obowiązki rejestrowe
przestaną ciążyć na tych osobach prawnych dopiero z chwilą wykreślenia ich z Krajowego
Rejestru Sądowego.
Należy również wskazać, że sąd rejestrowy otrzymał od ustawodawcy narzędzie kontroli
realizacji terminowego obowiązku wynikającego ze ww. art. 22 ustawy o Krajowym
Rejestrze Sądowym. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 1 i 2 tej ustawy sąd rejestrowy, jeśli
stwierdzi, że wniosek o wpis do Rejestru lub dokumenty, których złożenie jest
obowiązkowe, nie zostały złożone pomimo upływu terminu, wzywa obowiązanych (tj.
obowiązanych do reprezentowania) do ich złożenia - wyznaczając dodatkowy 7-dniowy
termin (przepis ust. 1), pod rygorem nałożenia grzywny (przepis ust. 1b), która może być
ponawiana (przepis ust. 2).
Sąd rejestrowy w takim samym trybie może także wezwać obowiązanych do powołania
lub do wyboru organu uprawnionego do reprezentowania osoby prawnej do wykazania,
że organ został powołany lub wybrany albo że braki w jego składzie zostały usunięte
(przepis ust. 1a). Jest to tzw. postępowanie przymuszające – narzędzie oddziaływania z
urzędu przez sąd rejestrowy na – w przypadku wskazanym w interpelacji – stowarzyszenie
czy fundację, aby zgodnie z prawem, w przewidzianym terminie, składały wymagane
wnioski oraz dokumenty w celu aktualizacji w Krajowym Rejestrze Sądowym swoich
danych.
2. Czy możliwa jest modyfikacja przepisów w celu okresowego (np. co dwa lata)
wezwania przez sąd rejestrowy danego podmiotu o aktualizację danych osobowych
członków organu pod rygorem wykreślenia z rejestru?
Jak zostało wyjaśnione w odpowiedzi na pytanie 1. interpelacji, sąd rejestrowy otrzymał
od ustawodawcy narzędzie nie tyle okresowej, co bieżącej kontroli realizacji ww.
terminowego obowiązku wynikającego z art. 22 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym
-- 3 of 4 --
4
(postępowanie przymuszające), tj. w każdym przypadku, kiedy poweźmie stosowną
informację i stwierdzi naruszenie tego obowiązku.
Z wyrazami szacunku
Arkadiusz Myrcha
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --