Interpelacja nr 13022
Interpelacja w sprawie uniknięcia likwidacji produkcji zwierzęcej oraz utraty miejsc pracy w związku z decyzjami dotyczącymi ośrodków produkcji rolniczej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Rolnictwo i Rozwój Wsi (100%)
Podatki i Finanse (58%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie uniknięcia likwidacji produkcji zwierzęcej oraz utraty miejsc pracy w związku z decyzjami dotyczącymi ośrodków produkcji rolniczej
Interpelacja nr 13022
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie uniknięcia likwidacji produkcji zwierzęcej oraz utraty miejsc pracy w związku z decyzjami dotyczącymi ośrodków produkcji rolniczej
Zgłaszający: Joanna Borowiak, Anna Milczanowska, Paweł Szrot, Anna Baluch
Data wpływu: 20-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z pojawiającymi się informacjami dotyczącymi planowanych zmian w zakresie funkcjonowania ośrodków produkcji rolniczej (OPR) oraz przejmowania majątku spółek prowadzących działalność rolniczo-hodowlaną zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w tej sprawie.
Z sygnałów napływających ze środowisk rolniczych, związkowych oraz samorządowych, w tym zgłaszanych przez Zarząd Polskiej Federacji Rolnej (zrzeszającej ponad tysiąc gospodarstw rolnych i przedsiębiorstw agrobiznesu), pojawiają się wątpliwości w zakresie decyzji i komunikatów ministerstwa z 5 września br., iż mogą one skutkować istotnymi konsekwencjami gospodarczymi, społecznymi i lokalnymi, w tym uderzać w przyszłość koncepcji OPR, jako rozwiązania pozwalającego dotychczas na utrzymanie produkcji zwierzęcej oraz stabilności zatrudnienia. Podnoszone są m.in. kwestie:
- likwidacji lub znacznego ograniczenia produkcji zwierzęcej,
- utraty miejsc pracy wśród pracowników spółek rolnych oraz firm współpracujących,
- zahamowania inwestycji w sektorze biogazowym i paszowym,
- osłabienia bezpieczeństwa żywnościowego i energetycznego w regionach wiejskich.
Zwracam się zatem z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi dialog ze związkami zawodowymi oraz pracownikami zatrudnionymi w spółkach, których dotyczą decyzje o utworzeniu ośrodków produkcji rolniczej, w celu ustalenia ich gotowości do kontynuowania pracy u ewentualnych nowych pracodawców?
Czy resort dokonał analizy skutków gospodarczych ewentualnej likwidacji lub ograniczenia produkcji zwierzęcej, w tym potencjalnych konsekwencji dla powiązanej produkcji roślinnej, paszowej i energetycznej?
Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę kosztów finansowych dla budżetu państwa związanych z rezygnacją z tworzenia ośrodków produkcji rolniczej, w tym wysokości ewentualnych odszkodowań dla spółek i pracowników?
Ilu pracowników, podwykonawców i lokalnych firm usługowych może utracić źródło dochodu w wyniku wprowadzanych zmian, a także w jakim stopniu zmniejszą się wpływy podatkowe do budżetów gmin i państwa?
Jakie rozwiązania planuje resort, aby zapewnić ciągłość dostaw ciepła dla mieszkańców, szkół, remiz OSP i innych obiektów w miejscowościach, które obecnie korzystają z energii cieplnej pochodzącej z biogazowni?
W świetle powyższych kwestii proszę także o przedstawienie działań podejmowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu ochrony istniejących miejsc pracy, utrzymania produkcji zwierzęcej i powiązanych sektorów oraz zagwarantowania ciągłości funkcjonowania infrastruktury o strategicznym znaczeniu dla społeczności lokalnych.
Interpelacja nr 13022
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie uniknięcia likwidacji produkcji zwierzęcej oraz utraty miejsc pracy w związku z decyzjami dotyczącymi ośrodków produkcji rolniczej
Zgłaszający: Joanna Borowiak, Anna Milczanowska, Paweł Szrot, Anna Baluch
Data wpływu: 20-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z pojawiającymi się informacjami dotyczącymi planowanych zmian w zakresie funkcjonowania ośrodków produkcji rolniczej (OPR) oraz przejmowania majątku spółek prowadzących działalność rolniczo-hodowlaną zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie stanowiska Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w tej sprawie.
Z sygnałów napływających ze środowisk rolniczych, związkowych oraz samorządowych, w tym zgłaszanych przez Zarząd Polskiej Federacji Rolnej (zrzeszającej ponad tysiąc gospodarstw rolnych i przedsiębiorstw agrobiznesu), pojawiają się wątpliwości w zakresie decyzji i komunikatów ministerstwa z 5 września br., iż mogą one skutkować istotnymi konsekwencjami gospodarczymi, społecznymi i lokalnymi, w tym uderzać w przyszłość koncepcji OPR, jako rozwiązania pozwalającego dotychczas na utrzymanie produkcji zwierzęcej oraz stabilności zatrudnienia. Podnoszone są m.in. kwestie:
- likwidacji lub znacznego ograniczenia produkcji zwierzęcej,
- utraty miejsc pracy wśród pracowników spółek rolnych oraz firm współpracujących,
- zahamowania inwestycji w sektorze biogazowym i paszowym,
- osłabienia bezpieczeństwa żywnościowego i energetycznego w regionach wiejskich.
Zwracam się zatem z prośbą o udzielenie odpowiedzi na pytania:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi dialog ze związkami zawodowymi oraz pracownikami zatrudnionymi w spółkach, których dotyczą decyzje o utworzeniu ośrodków produkcji rolniczej, w celu ustalenia ich gotowości do kontynuowania pracy u ewentualnych nowych pracodawców?
Czy resort dokonał analizy skutków gospodarczych ewentualnej likwidacji lub ograniczenia produkcji zwierzęcej, w tym potencjalnych konsekwencji dla powiązanej produkcji roślinnej, paszowej i energetycznej?
Czy ministerstwo przeprowadziło ocenę kosztów finansowych dla budżetu państwa związanych z rezygnacją z tworzenia ośrodków produkcji rolniczej, w tym wysokości ewentualnych odszkodowań dla spółek i pracowników?
Ilu pracowników, podwykonawców i lokalnych firm usługowych może utracić źródło dochodu w wyniku wprowadzanych zmian, a także w jakim stopniu zmniejszą się wpływy podatkowe do budżetów gmin i państwa?
Jakie rozwiązania planuje resort, aby zapewnić ciągłość dostaw ciepła dla mieszkańców, szkół, remiz OSP i innych obiektów w miejscowościach, które obecnie korzystają z energii cieplnej pochodzącej z biogazowni?
W świetle powyższych kwestii proszę także o przedstawienie działań podejmowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu ochrony istniejących miejsc pracy, utrzymania produkcji zwierzęcej i powiązanych sektorów oraz zagwarantowania ciągłości funkcjonowania infrastruktury o strategicznym znaczeniu dla społeczności lokalnych.
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 5 %
Precyzyjne daty
11
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.9 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (11)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10363 znaków
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi kancelaria@minrol.gov.pl
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 listopada 2025 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.27.2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13022 Państwa Posłów: Joanny Borowiak,
Anny Milczanowskiej, Pawła Szrota oraz Anny Baluch „w sprawie uniknięcia
likwidacji produkcji zwierzęcej oraz utraty miejsc pracy w związku z decyzjami
dotyczącymi ośrodków produkcji rolniczej”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 826), Skarb
Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (powoływanemu
dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na
jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie
zaś z art. 5 ust. 2 tej ustawy, KOWR, obejmując we władanie powierzone składniki
mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa i obowiązki z nimi
związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym imieniu wykonuje
związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne. Zatem podmiotem
uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie zagospodarowania
mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
(powoływanego dalej jako „ZWRSP”), jest KOWR.
W celu udzielenia odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa
i Rozwoju Wsi wystąpiło do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych informacji.
-- 1 of 5 --
KOWR rozdysponowuje nieruchomości rolne ZWRSP przez Oddziały Terenowe
według regulacji określonych w ww. ustawie z dnia 19 października 1991 r.
W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie
niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r. Nr 233, poz. 1382), podmioty, które
dzierżawiły łącznie ponad 428,5714 ha użytków rolnych (na dzień 3 grudnia 2011 r.),
zostały zobowiązane do wyłączenia 30% powierzchni dzierżawionych przez siebie
użytków rolnych ZWRSP. W związku z powyższym, ówczesna Agencja
Nieruchomości Rolnych (której następcą prawnym jest KOWR), w odniesieniu do
ww. podmiotów (dzierżawców), zobligowana została przez ustawodawcę w terminie
6 miesięcy, tj. do dnia 3 czerwca 2012 r., przedstawić im w formie pisemnego
zawiadomienia propozycje działek/części działek do wyłączenia w ramach 30%
powierzchni użytków rolnych, będących przedmiotem dzierżawy. W odniesieniu do
umów dzierżawy, których strony - dzierżawcy nie wyrazili zgody na zaproponowane
przez Agencję wyłączenia, brak jest możliwości przedłużenia tych umów dzierżawy.
Ad 1) Odnosząc się do podniesionej w piśmie Państwa Posłów kwestii pracowników
zatrudnionych w spółkach, które dzierżawiły nieruchomości przeznaczone
do utworzenia ośrodków produkcji rolniczej, należy podkreślić, iż dzierżawcy
odrzucając warunki zaproponowane w otrzymanych zawiadomieniach, mieli już od
2012 r. pełną świadomość skutków, tj. utraty możliwości wydłużenia umowy, jakie
spowoduje brak z ich strony zgody na wyłączenie z umowy dzierżawy nieruchomości
obejmujących 30% powierzchni użytków rolnych. Dzierżawcy już w chwili braku
przyjęcia propozycji ówczesnej Agencji Nieruchomości Rolnych o zmianie umów
dzierżawy, mieli świadomość, że w świetle obowiązującego prawa nie będą mogli
ubiegać się o przedłużenie okresu, na jaki zostały zawarte umowy dzierżawy, a to
oznacza, że zakończą się one zgodnie z terminem ich obowiązywania. Powinni mieć
też na uwadze, jak w przyszłości wpłynie to na ich sytuację gospodarczą, profil
prowadzonej działalności, czy też na sytuację zatrudnianych przez nich pracowników.
Dzierżawcy jako pracodawcy w tym okresie mieli dostateczny czas na zaplanowanie
odpowiednich działań w zakresie realizacji polityki pracowniczej dla dobra swoich
pracowników, co zgodnie z prawem należy do ich obowiązków w ramach
nawiązanych stosunków pracy, nie zaś do resortu rolnictwa.
-- 2 of 5 --
Dotychczasowy dzierżawca (niezależnie od formy prowadzenia działalności), jako
pracodawca, miał możliwość samodzielnego kształtowania struktury zatrudnienia,
zarówno co do liczby pracowników, jak i ich zakresu obowiązków. W gestii
dzierżawcy leżała decyzja, jaka liczba pracowników jest mu niezbędna do
prowadzenia produkcji, czy to roślinnej, czy zwierzęcej. Analogiczna sytuacja będzie
odnosiła się do sytuacji, w której nieruchomości zostaną ewentualnie
wydzierżawione przez spółki hodowli roślin i zwierząt wyszczególnione w
rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2018 r. w sprawie
wykazu jednoosobowych spółek hodowli roślin uprawnych lub hodowli zwierząt
gospodarskich o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Decyzje co do
ilości, czy też składu personalnego osób w nich zatrudnionych, podejmować będą
zarządy tych spółek.
Ad 2, 3 i 4) Należy wskazać, że KOWR dokłada wszelkich starań, aby
rozdysponowanie przejętych gruntów z zakończonych umów dzierżawy następowało
w sposób sukcesywny. Niezbędne jest też umożliwienie dotychczasowym
dzierżawcom racjonalnego wygaszania produkcji rolnej na gruntach objętych umową
dzierżawy, z zachowaniem terminów agrotechnicznych, w tym możliwości dokonania
zbiorów, a także zapewnienie racjonalnego wygaszania produkcji zwierzęcej w
dzierżawionych obiektach oraz stopniowej likwidacji miejsc pracy, jeśli np.
utworzenie ośrodków produkcji rolniczej nie było możliwe.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że dla nieruchomości zabudowanych o dużych
powierzchniach Oddziały Terenowe KOWR podejmowały działania związane
z wtórną restrukturyzacją gruntów, mające na celu wypracowanie optymalnego
i racjonalnego sposobu ponownego rozdysponowania nieruchomości. W związku
z brakiem możliwości przedłużenia umów dzierżawy w Oddziałach Terenowych
KOWR w Pruszczu Gdańskim i w Koszalinie powołano komisje do opracowania
koncepcji restrukturyzacji gruntów. Informacje w zakresie restrukturyzacji były
przekazywane rolnikom m.in. podczas spotkań przedstawicieli KOWR
ze środowiskiem rolniczym.
Pismem z 30 lipca 2025 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi polecił Dyrektorowi
Generalnemu KOWR „wstrzymanie rozpoczętych i trwających przetargów na
dzierżawę ośrodków produkcji rolniczej (…), a także wstrzymanie inicjowania (tj. nie
występowanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z nowymi wnioskami w tym
-- 3 of 5 --
zakresie). Trudno zgodzić się z sugestią, aby zmiana koncepcji ponownego
zagospodarowania gruntów ZWRSP, których umowy dzierżawy wygasły na skutek
braku zgody dzierżawcy na wyłączenie 30% użytków rolnych przed wszczęciem
procedury przetargowej na wydzierżawienie ośrodków produkcji rolniczej, mogła być
podnoszona jako podstawa ewentualnego roszczenia o odszkodowanie.
W związku z koniecznością ponownego przeanalizowania sposobu i kierunku
rozdysponowania nieruchomości ZWRSP, pochodzących z wygasłych umów
dzierżawy, zgodnie z poleceniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 30 lipca 2025 r.
procedury przetargowe na dzierżawę ośrodków produkcji rolniczej zostały
wstrzymane.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 5 września 2025 r. cofnął wydane
zgody na utworzenie ośrodków produkcji rolniczej. Aktualnie KOWR podejmuje
działania mające na celu alternatywne zagospodarowanie nieruchomości, na których
miały być utworzone ww. ośrodki. Większość nieruchomości ma zostać
rozdysponowana na rzecz niektórych spółek hodowli roślin i zwierząt o szczególnym
znaczeniu dla gospodarki narodowej, wyszczególnionych w ww. rozporządzeniu
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2018 r., w których KOWR posiada
100% udziałów. Należy podkreślić, że spółki hodowli roślin i zwierząt, o których
mowa, nad którymi bezpośredni nadzór sprawuje KOWR, realizują zadania
strategiczne. W spółkach tych prowadzona jest hodowla twórcza i zachowawcza
oraz gromadzony jest najcenniejszy materiał genetyczny roślin i zwierząt decydujący
o postępie biologicznym. Dzięki temu polscy rolnicy mają dostęp do wysokiej jakości
materiału nasiennego roślin i zarodowego zwierząt. Spółki te prowadzą produkcję
rolną na dużą skalę i posiadają niezbędne doświadczenie oraz zaplecze kadrowe i
techniczne do prowadzenia produkcji rolnej na znacznych obszarach. Spółki te mają
również możliwość przejęcia m.in. pracowników od byłych dzierżawców.
Z deklaracji zarządów spółek hodowlanych, artykułowanych w trakcie prac
restrukturyzacyjnych związanych z rozdysponowaniem gruntów pochodzących z
wygasłych umów wynika, że istnieje możliwość zatrudnienia części byłych
pracowników ww. podmiotów. Jednakże decyzje co do ilości, czy też składu
personalnego osób planowanych do zatrudnienia, podejmują zarządy tych spółek.
Spółki prowadzą prace hodowlane, jednakże funkcjonują w warunkach rynkowych
i w swoich działaniach muszą kierować się rachunkiem ekonomicznym. Poprzez
-- 4 of 5 --
swoją działalność spółki są podmiotami spełniającymi ważne zadania z punktu
widzenia polityki rolnej państwa, przy tym prowadzą działalność rolniczą, aby
skutecznie pokrywać koszty hodowli. Spółki te odgrywają znaczącą rolę w kreowaniu
i upowszechnianiu postępu biologicznego w polskim rolnictwie, który jest obecnie
uważany za najważniejszy czynnik oddziałujący na wzrost efektywności rolniczej,
zarówno z punktu widzenia wzrostu ilości, jak i jakości produktów rolnych. Duże
znaczenie w prowadzonej przez te spółki działalności mają względy organizacyjne,
doświadczenie i posiadany park maszynowy, umożliwiające zagospodarowanie
zorganizowanych nieruchomości o powierzchni powyżej 300 ha użytków rolnych.
Ad 5) Zapewnienie dalszego funkcjonowania biogazowni dostarczających energię
do lokalnych społeczności będzie spoczywać na przyszłym dzierżawcy
nieruchomości. Obowiązek kontynuowania np. dostaw ciepła z biogazowni wynikać
będzie z zawartych już umów z podmiotami na zasadach w nich określonych. Nowy
dzierżawca zobowiązany będzie do przejęcia wszystkich praw i obowiązków
wynikających z przepisów prawa, ewentualnie uzyskania odpowiednich pozwoleń, a
także zapewnienia prowadzenia działalności na przedmiocie dzierżawy zgodnie z
prawem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --
ul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 listopada 2025 r.
znak sprawy: DNI.mr.058.27.2025
Pan Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 13022 Państwa Posłów: Joanny Borowiak,
Anny Milczanowskiej, Pawła Szrota oraz Anny Baluch „w sprawie uniknięcia
likwidacji produkcji zwierzęcej oraz utraty miejsc pracy w związku z decyzjami
dotyczącymi ośrodków produkcji rolniczej”.
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na ww. interpelację, uprzejmie informuję, co następuje.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 826), Skarb
Państwa powierzył Krajowemu Ośrodkowi Wsparcia Rolnictwa (powoływanemu
dalej jako „KOWR”), wykonywanie prawa własności i innych praw rzeczowych na
jego rzecz w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 1 i 2 tej ustawy. Zgodnie
zaś z art. 5 ust. 2 tej ustawy, KOWR, obejmując we władanie powierzone składniki
mienia Skarbu Państwa, wykonuje we własnym imieniu prawa i obowiązki z nimi
związane w stosunku do osób trzecich, jak również we własnym imieniu wykonuje
związane z tymi składnikami obowiązki publicznoprawne. Zatem podmiotem
uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa w zakresie zagospodarowania
mienia wchodzącego w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
(powoływanego dalej jako „ZWRSP”), jest KOWR.
W celu udzielenia odpowiedzi na ww. interpelację Ministerstwo Rolnictwa
i Rozwoju Wsi wystąpiło do Centrali KOWR o przekazanie niezbędnych informacji.
-- 1 of 5 --
KOWR rozdysponowuje nieruchomości rolne ZWRSP przez Oddziały Terenowe
według regulacji określonych w ww. ustawie z dnia 19 października 1991 r.
W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy
o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie
niektórych innych ustaw (Dz. U. 2011 r. Nr 233, poz. 1382), podmioty, które
dzierżawiły łącznie ponad 428,5714 ha użytków rolnych (na dzień 3 grudnia 2011 r.),
zostały zobowiązane do wyłączenia 30% powierzchni dzierżawionych przez siebie
użytków rolnych ZWRSP. W związku z powyższym, ówczesna Agencja
Nieruchomości Rolnych (której następcą prawnym jest KOWR), w odniesieniu do
ww. podmiotów (dzierżawców), zobligowana została przez ustawodawcę w terminie
6 miesięcy, tj. do dnia 3 czerwca 2012 r., przedstawić im w formie pisemnego
zawiadomienia propozycje działek/części działek do wyłączenia w ramach 30%
powierzchni użytków rolnych, będących przedmiotem dzierżawy. W odniesieniu do
umów dzierżawy, których strony - dzierżawcy nie wyrazili zgody na zaproponowane
przez Agencję wyłączenia, brak jest możliwości przedłużenia tych umów dzierżawy.
Ad 1) Odnosząc się do podniesionej w piśmie Państwa Posłów kwestii pracowników
zatrudnionych w spółkach, które dzierżawiły nieruchomości przeznaczone
do utworzenia ośrodków produkcji rolniczej, należy podkreślić, iż dzierżawcy
odrzucając warunki zaproponowane w otrzymanych zawiadomieniach, mieli już od
2012 r. pełną świadomość skutków, tj. utraty możliwości wydłużenia umowy, jakie
spowoduje brak z ich strony zgody na wyłączenie z umowy dzierżawy nieruchomości
obejmujących 30% powierzchni użytków rolnych. Dzierżawcy już w chwili braku
przyjęcia propozycji ówczesnej Agencji Nieruchomości Rolnych o zmianie umów
dzierżawy, mieli świadomość, że w świetle obowiązującego prawa nie będą mogli
ubiegać się o przedłużenie okresu, na jaki zostały zawarte umowy dzierżawy, a to
oznacza, że zakończą się one zgodnie z terminem ich obowiązywania. Powinni mieć
też na uwadze, jak w przyszłości wpłynie to na ich sytuację gospodarczą, profil
prowadzonej działalności, czy też na sytuację zatrudnianych przez nich pracowników.
Dzierżawcy jako pracodawcy w tym okresie mieli dostateczny czas na zaplanowanie
odpowiednich działań w zakresie realizacji polityki pracowniczej dla dobra swoich
pracowników, co zgodnie z prawem należy do ich obowiązków w ramach
nawiązanych stosunków pracy, nie zaś do resortu rolnictwa.
-- 2 of 5 --
Dotychczasowy dzierżawca (niezależnie od formy prowadzenia działalności), jako
pracodawca, miał możliwość samodzielnego kształtowania struktury zatrudnienia,
zarówno co do liczby pracowników, jak i ich zakresu obowiązków. W gestii
dzierżawcy leżała decyzja, jaka liczba pracowników jest mu niezbędna do
prowadzenia produkcji, czy to roślinnej, czy zwierzęcej. Analogiczna sytuacja będzie
odnosiła się do sytuacji, w której nieruchomości zostaną ewentualnie
wydzierżawione przez spółki hodowli roślin i zwierząt wyszczególnione w
rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2018 r. w sprawie
wykazu jednoosobowych spółek hodowli roślin uprawnych lub hodowli zwierząt
gospodarskich o szczególnym znaczeniu dla gospodarki narodowej. Decyzje co do
ilości, czy też składu personalnego osób w nich zatrudnionych, podejmować będą
zarządy tych spółek.
Ad 2, 3 i 4) Należy wskazać, że KOWR dokłada wszelkich starań, aby
rozdysponowanie przejętych gruntów z zakończonych umów dzierżawy następowało
w sposób sukcesywny. Niezbędne jest też umożliwienie dotychczasowym
dzierżawcom racjonalnego wygaszania produkcji rolnej na gruntach objętych umową
dzierżawy, z zachowaniem terminów agrotechnicznych, w tym możliwości dokonania
zbiorów, a także zapewnienie racjonalnego wygaszania produkcji zwierzęcej w
dzierżawionych obiektach oraz stopniowej likwidacji miejsc pracy, jeśli np.
utworzenie ośrodków produkcji rolniczej nie było możliwe.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że dla nieruchomości zabudowanych o dużych
powierzchniach Oddziały Terenowe KOWR podejmowały działania związane
z wtórną restrukturyzacją gruntów, mające na celu wypracowanie optymalnego
i racjonalnego sposobu ponownego rozdysponowania nieruchomości. W związku
z brakiem możliwości przedłużenia umów dzierżawy w Oddziałach Terenowych
KOWR w Pruszczu Gdańskim i w Koszalinie powołano komisje do opracowania
koncepcji restrukturyzacji gruntów. Informacje w zakresie restrukturyzacji były
przekazywane rolnikom m.in. podczas spotkań przedstawicieli KOWR
ze środowiskiem rolniczym.
Pismem z 30 lipca 2025 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi polecił Dyrektorowi
Generalnemu KOWR „wstrzymanie rozpoczętych i trwających przetargów na
dzierżawę ośrodków produkcji rolniczej (…), a także wstrzymanie inicjowania (tj. nie
występowanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z nowymi wnioskami w tym
-- 3 of 5 --
zakresie). Trudno zgodzić się z sugestią, aby zmiana koncepcji ponownego
zagospodarowania gruntów ZWRSP, których umowy dzierżawy wygasły na skutek
braku zgody dzierżawcy na wyłączenie 30% użytków rolnych przed wszczęciem
procedury przetargowej na wydzierżawienie ośrodków produkcji rolniczej, mogła być
podnoszona jako podstawa ewentualnego roszczenia o odszkodowanie.
W związku z koniecznością ponownego przeanalizowania sposobu i kierunku
rozdysponowania nieruchomości ZWRSP, pochodzących z wygasłych umów
dzierżawy, zgodnie z poleceniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 30 lipca 2025 r.
procedury przetargowe na dzierżawę ośrodków produkcji rolniczej zostały
wstrzymane.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi pismem z dnia 5 września 2025 r. cofnął wydane
zgody na utworzenie ośrodków produkcji rolniczej. Aktualnie KOWR podejmuje
działania mające na celu alternatywne zagospodarowanie nieruchomości, na których
miały być utworzone ww. ośrodki. Większość nieruchomości ma zostać
rozdysponowana na rzecz niektórych spółek hodowli roślin i zwierząt o szczególnym
znaczeniu dla gospodarki narodowej, wyszczególnionych w ww. rozporządzeniu
Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 lipca 2018 r., w których KOWR posiada
100% udziałów. Należy podkreślić, że spółki hodowli roślin i zwierząt, o których
mowa, nad którymi bezpośredni nadzór sprawuje KOWR, realizują zadania
strategiczne. W spółkach tych prowadzona jest hodowla twórcza i zachowawcza
oraz gromadzony jest najcenniejszy materiał genetyczny roślin i zwierząt decydujący
o postępie biologicznym. Dzięki temu polscy rolnicy mają dostęp do wysokiej jakości
materiału nasiennego roślin i zarodowego zwierząt. Spółki te prowadzą produkcję
rolną na dużą skalę i posiadają niezbędne doświadczenie oraz zaplecze kadrowe i
techniczne do prowadzenia produkcji rolnej na znacznych obszarach. Spółki te mają
również możliwość przejęcia m.in. pracowników od byłych dzierżawców.
Z deklaracji zarządów spółek hodowlanych, artykułowanych w trakcie prac
restrukturyzacyjnych związanych z rozdysponowaniem gruntów pochodzących z
wygasłych umów wynika, że istnieje możliwość zatrudnienia części byłych
pracowników ww. podmiotów. Jednakże decyzje co do ilości, czy też składu
personalnego osób planowanych do zatrudnienia, podejmują zarządy tych spółek.
Spółki prowadzą prace hodowlane, jednakże funkcjonują w warunkach rynkowych
i w swoich działaniach muszą kierować się rachunkiem ekonomicznym. Poprzez
-- 4 of 5 --
swoją działalność spółki są podmiotami spełniającymi ważne zadania z punktu
widzenia polityki rolnej państwa, przy tym prowadzą działalność rolniczą, aby
skutecznie pokrywać koszty hodowli. Spółki te odgrywają znaczącą rolę w kreowaniu
i upowszechnianiu postępu biologicznego w polskim rolnictwie, który jest obecnie
uważany za najważniejszy czynnik oddziałujący na wzrost efektywności rolniczej,
zarówno z punktu widzenia wzrostu ilości, jak i jakości produktów rolnych. Duże
znaczenie w prowadzonej przez te spółki działalności mają względy organizacyjne,
doświadczenie i posiadany park maszynowy, umożliwiające zagospodarowanie
zorganizowanych nieruchomości o powierzchni powyżej 300 ha użytków rolnych.
Ad 5) Zapewnienie dalszego funkcjonowania biogazowni dostarczających energię
do lokalnych społeczności będzie spoczywać na przyszłym dzierżawcy
nieruchomości. Obowiązek kontynuowania np. dostaw ciepła z biogazowni wynikać
będzie z zawartych już umów z podmiotami na zasadach w nich określonych. Nowy
dzierżawca zobowiązany będzie do przejęcia wszystkich praw i obowiązków
wynikających z przepisów prawa, ewentualnie uzyskania odpowiednich pozwoleń, a
także zapewnienia prowadzenia działalności na przedmiocie dzierżawy zgodnie z
prawem.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --