Interpelacja w sprawie zmiany formatu legitymacji Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13021
do ministra zdrowia
w sprawie zmiany formatu legitymacji Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi
Zgłaszający: Lidia Czechak
Data wpływu: 20-10-2025
Szanowna Pani Minister,
aktualnie wydawane legitymacje ZHDK mają formę papierowego, tekturowego dokumentu, często nieporęcznego i nietrwałego. Ich przechowywanie oraz codzienne noszenie bywa kłopotliwe. Grupa osób fizycznych złożyła petycję w Ministerstwie Zdrowia w sprawie zmiany formatu legitymacji Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi. Zamiast papierowej legitymacji z okładką proponują, by dokument miał format plastikowej karty.
Ministerstwo Zdrowia negatywnie odpowiedziało na petycję, argumentując m.in., że legitymacja nie jest przedmiotem codziennego użytku. Absolutnie nie można zgodzić się ze zdaniem przytoczonym w odpowiedzi ministerstwa: „W wielu przypadkach legitymacja ma wartość symboliczną, nie użytkową”. Na przykład w przejazdach pociągiem legitymacja jest dokumentem uprawniającym do ulgi, który trzeba każdorazowo okazać. A warto podkreślić, że obecnie w aplikacji mObywatel także nie jest dostępna legitymacja ZHDK. Forma papierowa narażona jest na chociażby namoknięcie i dużo łatwiej może ulec zniszczeniu niż plastikowy odpowiednik. Biorąc pod uwagę zasługi tych obywateli w kierunku ratowania zdrowia i życia, proszę o rozważenie tej uważam skromnej prośby dawców krwi.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Kiedy można spodziewać dodania w aplikacji mObywatel dostępności legitymacji ZHDK?
2. Czy wprowadzona zostanie legitymacja ZHDK w formie plastikowej karty zwiększającej jej trwałość i funkcjonalność? Szczególnie byłoby to sensowne rozwiązanie, jeśli kwestia elektronicznej dostępności nie zostanie załatwiona w najbliższym czasie.
Z wyrazami szacunku
Lidia Czechak
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Tomasz Maciejewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6022 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLGT.050.17.2025.AS
Warszawa, 03 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13021 Poseł Lidii Czechak, w sprawie zmiany formatu
legitymacji Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi (ZHDK), uprzejmie proszę o przyjęcie
poniższego.
Zgodnie z
ustawą o publicznej służbie krwi1 odznakę i legitymację Zasłużonego
Honorowego Dawcy Krwi wydaje Polski Czerwony Krzyż (PCK) za pośrednictwem
Oddziałów Okręgowych na terenie całej Polski. Obowiązująca forma legitymacji -
papierowa, składana w okładce karta – jest zgodna ze standardem stosowanym przy
orderach i odznaczeniach państwowych, resortowych, kościelnych i stowarzyszeniowych.
Proponowana zmiana na plastikową kartę typu poliwęglanowego odbiega od tego wzorca,
jak również pozbawia dokument należnej mu symboliki i powagi.
Legitymacja nie jest dokumentem codziennego użytku. W praktyce wiele uprawnień
i zniżek można realizować bez jej fizycznego okazywania – za pomocą kart miejskich,
wewnętrznych systemów placówek medycznych, czy innych elektronicznych baz danych.
W wielu przypadkach legitymacja ma wartość symboliczną, nie użytkową.
Jednocześnie należy zauważyć, iż ewentualna zmiana formatu legitymacji wiązałaby się
z istotnymi kosztami organizacyjnymi: wyposażeniem oddziałów okręgowych PCK
w specjalistyczny sprzęt oraz zakupem materiałów eksploatacyjnych. Koszty te należałoby
oszacować oraz w całości uwzględnić w dotacji przyznanej na realizację tego zadania.
Ponadto, odnosząc się do możliwości wydawania legitymacji za zwrotem kosztu jej
wytworzenia, należy podkreślić, że zgodnie z ww. ustawą odznaka i legitymacja
Zasłużonego Honorowego Dawcy Krwi są wydawane bezpłatnie, wobec powyższego
pobieranie opłaty nie byłoby zgodne z przepisami prawa.
Równocześnie wskazać trzeba jednak, że trwają prace nad rozwiązaniami
nowocześniejszymi, tj. wdrożeniem elektronicznej wersji legitymacji (e-legitymacji),
dostępnej np. w aplikacji mObywatel, na Indywidualnym Koncie Pacjenta czy poprzez
system e-Krew. Rozwiązania te mają znacznie większe uzasadnienie funkcjonalne, gdyż nie
naruszają dotychczasowego charakteru legitymacji i mogą zostać wdrożone w sposób
1 Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. 2024 r. poz. 1782).
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przemyślany i bezpośrednio użyteczny dla dawców. Jeżeli chodzi o możliwość cyfrowego
potwierdzania uprawnień Zasłużonych Honorowych Dawców Krwi za pośrednictwem
aplikacji mObywatel, należy podkreślić, że wdrażane są usprawnienia systemowe, które
pozwolą na ujednolicenie procesów w krwiodawstwie i krwiolecznictwie, w tym również
w zakresie wykorzystywania systemów teleinformatycznych.
W latach 2018-2023 realizowany był projekt pn. „
Projekt e-Krew – Informatyzacja
Publicznej Służby Krwi oraz Rozwój Nadzoru nad Krwiolecznictwem”2. System e-Krew jest
nadal rozwijany i wdrażany w jednostkach organizacyjnych publicznej służby krwi oraz
uzupełniany o kolejne funkcjonalności umożliwiające również migracje danych. Integralną
część systemu e-Krew stanowią usługi elektroniczne dedykowane dawcom i kandydatom
na dawców, które udostępniono dawcom w skali całego kraju za pośrednictwem platformy
Internetowe Konto Pacjenta, w domenie pacjent.gov.pl. W ramach dalszego rozwoju
systemu e-Krew planowana jest integracja z produktami platformy mObywatel –
w pierwszej kolejności zakłada się możliwość obsługi dawców legitymujących się aplikacją
mDowód, wraz z integracją części danych pochodzących z systemu mObywatel, podczas
rejestracji w Centrach.
Przy rozwijaniu systemu należy jednak mieć na względzie, że szereg informacji
o charakterze historycznym, ale określających uprawnienia krwiodawców, w tym lista
legitymacji i odznak czy ilość oddanej krwi pełnej, nie posiada postaci elektronicznej, gdyż
były one prowadzone w formie papierowych kartotek przez poszczególne
Oddziały
Rejonowe Polskiego Czerwonego Krzyża3. W związku z powyższym nie jest możliwe ich
udostępnienie bez uprzedniego przetworzenia na formę elektroniczną i migrowania do
odpowiedniego systemu informatycznego. Należy mieć na uwadze, że dodanie legitymacji
krwiodawcy do aplikacji mObywatel wymaga koordynacji projektu e-Krew z innymi
systemami informatycznymi, które pozostają w obszarze kompetencji Centralnego
Ośrodka Informatyki nadzorowanego przez ministra właściwego ds. informatyzacji.
Z uwagi na powyższe podjęte zostały już prace nad umożliwieniem cyfrowego
potwierdzania uprawnień honorowych dawców krwi za pośrednictwem aplikacji
mObywatel. Pod przewodnictwem Ministerstwa Zdrowia, przy udziale przedstawicieli
Ministerstwa Cyfryzacji, Polskiego Czerwonego Krzyża, Narodowego Centrum Krwi oraz
Centrum e-Zdrowia, odbyło się spotkanie, podczas którego rozważano możliwe opcje
digitalizacji dokumentu, przy czym nie wybrano jeszcze ostatecznego rozwiązania ani
platformy, na której legitymacja uprawniająca, również do należnych ulg i świadczeń,
byłaby dostępna. W związku z wczesnym etapem realizacji tego zadania kwestie dotyczące
koniecznych prac legislacyjnych i wytwórczych są na etapie dyskusji i analiz.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Tomasz Maciejewski
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
2 Finansowany ze środków Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.
3 Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz.U. z 2024 r. poz. 1782)
dawcy krwi po oddaniu odpowiedniej ilości krwi i jej składników przysługuje tytuł i odznaka „Zasłużonego
Honorowego Dawcy Krwi” stopnia III, II i I. Na mocy ust. 6 ww. artykułu odznaki wraz z legitymacją wydaje Polski
Czerwony Krzyż na podstawie danych, przekazanych przez jednostkę organizacyjną publicznej służby krwi,
w której dawca krwi oddał krew lub jej składniki, o objętości uprawniającej do nadania tej odznaki.
-- 2 of 2 --