Interpelacja w sprawie opinii na temat działań ministra kultury i dziedzictwa narodowego i stanowiska rzecznika praw obywatelskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1302
do ministra sprawiedliwości
w sprawie opinii na temat działań ministra kultury i dziedzictwa narodowego i stanowiska rzecznika praw obywatelskich
Zgłaszający: Michał Moskal
Data wpływu: 01-02-2024
Szanowny Panie Ministrze,
rzecznik praw obywatelskich we wniosku skierowanym 24 marca 2016 r. do Trybunału Konstytucyjnego, zaskarżając owym wnioskiem ustawę z dnia 30 grudnia 2015 r. o zmianie ustawy o radiofonii i telewizji (ustawa zmieniająca), w uzasadnieniu owego wniosku wskazywał między innymi, że:
a) wskazane w punkcie 2 i 3 petitum niniejszego wniosku przepisy (2. art. 1 pkt 2 lit. b ustawy zmieniającej w zakresie nadającym brzmienie art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2015 r., poz. 1531 i 1830; dalej jako: ustawa zmieniana) z art. 213 ust. 1 w związku z art. 14, art. 54 ust. 1, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 61, poz. 284 ze zm.) i art. 11 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 326, 26.10.2012, s. 391); 3. art. 1 pkt 3 lit. c ustawy zmieniającej w zakresie, w jakim dodaje do ustawy zmienianej art. 28 ust. 1e z art. 213 ust. 1 w związku z art. 14, art. 54 ust. 1, art. 61 ust. 1 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a także z art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i art. 11 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej;), przewidujące powoływanie i odwoływanie członków zarządu oraz członków rady nadzorczej przez ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa stanowią naruszenie przepisów Konstytucji i ratyfikowanych umów międzynarodowych, wskazanych wyżej jako wzorce kontroli;
b) i dalej: ustawa zmieniająca, przyznając rządowi (ministrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa) kompetencję do bezpośredniego kreowania personalnej obsady rad nadzorczych i zarządów spółki i ustalania treści ich statutów bez udziału KRRiT, a jednocześnie nagle skracając kadencję dotychczasowych władz tych mediów, znosi fundamentalne wielostopniowe ustawowe gwarancje niezależności i pluralizmu w sferze zarządzania i struktury mediów publicznych; zastępuje je mechanizmem bezpośredniego i bieżącego wpływu rządu na tę sferę; ustawa nie tylko powierza powoływanie i odwoływanie rad nadzorczych ministrowi właściwemu do spraw Skarbu Państwa, ale wprowadza też bezpośrednie powoływanie i odwoływanie zarządów przez tego ministra, z pominięciem jakiejkolwiek roli rady nadzorczej; jej istnienie zostaje w takiej sytuacji pozbawione podstawowego uzasadnienia prawnego.
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego w komunikacie opublikowanym na stronie internetowej ministerstwa (https://www.gov.pl/web/kultura/minister-kidn-odwolal-wladze-mediow-publicznych-i-pap) poinformowało 20 grudnia 2023 r., że: Minister kultury i dziedzictwa narodowego jako organ wykonujący uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa, posiadającego 100% akcji w spółkach, działając na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, odwołał 19 grudnia 2023 roku dotychczasowych prezesów Zarządów Telewizji Polskiej SA, Polskiego Radia SA i Polskiej Agencji Prasowej SA i Rady Nadzorcze. Minister powołał nowe Rady Nadzorcze ww. spółek, które powołały nowe Zarządy spółek.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniem:
Czy podziela Pan – jako minister sprawiedliwości – stanowisko ówczesnego rzecznika praw obywatelskich, że minister kultury i dziedzictwa narodowego, odwołując dotychczasowych prezesów Zarządów Telewizji Polskiej SA, Polskiego Radia SA i Polskiej Agencji Prasowej SA i Rady Nadzorcze i jednocześnie, nagle skracając kadencję dotychczasowych władz tych mediów, zniósł fundamentalne wielostopniowe ustawowe gwarancje niezależności i pluralizmu w sferze zarządzania i struktury mediów publicznych, zastępując je mechanizmem bezpośredniego i bieżącego wpływu rządu na tę sferę?
Z wyrazami szacunku
Michał Moskal
Sekretarz stanu Krzysztof Śmiszek
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3957 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Sekretarz Stanu
Krzysztof Śmiszek
BK-VII.0520.45.2024
Warszawa, 27 lutego 2024 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 1302 złożoną przez Pana Posła Michała Moskala
w sprawie opinii na temat działań ministra kultury i dziedzictwa narodowego i stanowiska
rzecznika praw obywatelskich, uprzejmie informuję.
Należy mieć na uwadze, że kwestie objęte niniejszą interpelacją znajdują się poza
właściwością Ministerstwa Sprawiedliwości. Natomiast Ministerstwo Sprawiedliwości
w sprawie działań dotyczących mediów publicznych otrzymało wkład przekazany przez
Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w którym wskazano:
„Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako organ wykonujący uprawnienia
właścicielskie Skarbu Państwa posiadającego 100% akcji w Spółkach, działając na
podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, odwołał 19 grudnia 2023 roku
dotychczasowych prezesów Zarządów Telewizji Polskiej S.A., Polskiego Radia S.A. i Polskiej
Agencji Prasowej S.A. oraz ich Rady Nadzorcze. Minister powołał nowe Rady Nadzorcze
ww. Spółek, które powołały nowe Zarządy Spółek. Decyzja o odwołaniu dotychczasowych
władz i powołaniu nowych została podjęta na Walnych Zgromadzeniach Akcjonariuszy
przez właściciela Spółek, reprezentowanego przez Ministra Kultury i Dziedzictwa
Narodowego, któremu przysługuje pełna autonomia w zakresie podejmowania takich
decyzji. Jednocześnie w związku z decyzją Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej
o wstrzymaniu finansowania mediów publicznych Minister Kultury i Dziedzictwa
Narodowego podjął decyzję o postawieniu w stan likwidacji spółek Telewizja Polska S.A.,
Polskie Radio S.A. oraz Polskiej Agencji Prasowej S.A., a następnie spółek publicznej
radiofonii regionalnej. W obecnej sytuacji takie działanie ma pozwolić na zabezpieczenie
dalszego funkcjonowania tych spółek, przeprowadzenie w nich koniecznej restrukturyzacji
oraz niedopuszczenie do zwolnień zatrudnionych w ww. spółkach pracowników z powodu
braku finansowania. Dotychczasowe zmiany wprowadzane w mediach publicznych są
konieczne i zostały oparte o obowiązujące przepisy prawa powszechnie obowiązującego
(w szczególności ustawę Kodeks spółek handlowych). Do wprowadzonych dotychczas
zmian nie było konieczności przeprowadzania zmian legislacyjnych. Art. 64 Konstytucji
wprowadza ochronę prawa własności, a zatem właściciel–akcjonariusz musi mieć
zapewnione instrumenty dla ochrony własności i innych praw majątkowych. Takie
instrumenty zostały wskazane w art. 385 §1 Kodeksu spółek handlowych przyznających
kompetencję do powoływania i odwoływania członków rady nadzorczej. Jednocześnie
wskazać należy, że zgodnie z art. 459 pkt 2Kodeksu spółek handlowych podstawą
rozwiązania spółki akcyjnej jest uchwała walnego zgromadzenia o rozwiązaniu spółki.
Z chwilą podjęcia takiej uchwały następuje otwarcie likwidacji. Podkreślić przy tym należy,
-- 1 of 2 --
że ustawa medialna nakazuje ogólne stosowanie do spółek publicznej radiofonii telewizji
przepisów Kodeksu spółek handlowych, w tym przepisów dotyczących rozwiązania spółki
i jej likwidacji. Jedynie wprost określone w ustawie medialnej przepisy Kodeksu spółek
handlowych nie mają zastosowania do jednostek publicznej radiofonii i telewizji. Należy
zatem stwierdzić, że na podstawie obowiązujących przepisów prawa Minister Kultury
i Dziedzictwa Narodowego miał prawną możliwość podjęcia działań mających na celu
reformę mediów publicznych.”
Dodatkowo Prokuratura Okręgowa w Warszawie prowadzi postępowanie
przygotowawcze, którego przedmiotem są działania podjęte przez Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego w związku ze zmianami w TVP S.A., w Polskim Radiu S.A.
i w Polskiej Agencji Prasowej, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Śmiszek
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 2 of 2 --