Interpelacja w sprawie aktualizacji "Polityki energetycznej Polski do roku 2040"
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 13019
do ministra energii
w sprawie aktualizacji "Polityki energetycznej Polski do roku 2040"
Zgłaszający: Monika Rosa, Andrzej Szewiński, Przemysław Witek, Tomasz Głogowski, Krzysztof Gadowski, Marek Krząkała, Wojciech Król, Łukasz Ściebiorowski, Mateusz Bochenek, Katarzyna Stachowicz
Data wpływu: 20-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
uwzględniając rolę regionów górniczych, w szczególności województwa śląskiego, w zapewnianiu stabilności i rozwoju krajowej gospodarki oraz sektora energetycznego, kieruję interpelację dotyczącą konieczności kontynuowania i przyspieszenia prac nad aktualizacją „Polityki energetycznej Polski do 2040 roku” (PEP2040).
Obowiązująca wersja dokumentu nie odpowiada na wyzwania wynikające z dynamicznej sytuacji geopolitycznej, zaburzeń w łańcuchach dostaw surowców energetycznych oraz narastających zagrożeń dla konkurencyjności polskiej gospodarki. Brak zaktualizowanej, kompleksowej polityki uniemożliwia także opracowanie średniookresowej strategii rozwoju, zwłaszcza w kontekście transformacji energetycznej, która w największym stopniu dotyka regionów węglowych.
Za niewystarczające należy uznać, że jedynym obowiązującym dokumentem wyznaczającym kierunki rozwoju sektora energetycznego pozostaje projekt Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 roku (aKPEiK). Dokument ten, mający charakter wykonawczy względem polityki unijnej, nie posiada strategicznego wymiaru, a jego aktualizacja odbywa się w oderwaniu od krajowych realiów. W efekcie podejmowane zobowiązania wobec Unii Europejskiej mogą przybrać formę deklaracji politycznych, nieuwzględniających bezpieczeństwa dostaw oraz stabilności społeczno-gospodarczej regionów.
W kontekście powyższego zwracam uwagę na potrzebę, aby dalsze prace nad dokumentem PEP2040 i aKPEiK zostały oparte na rzetelnych danych, analizach eksperckich oraz wynikach konsultacji społecznych prowadzonych w regionach transformujących się gospodarczo. Doświadczenia województwa śląskiego wskazują jednoznacznie na konieczność synchronizacji rozwoju odnawialnych źródeł energii z możliwościami krajowego systemu elektroenergetycznego (KSE), realistycznego planowania mocy wytwórczych do roku 2040 oraz utrzymania sterowalnych bloków węglowych jako rezerwy strategicznej. Niezbędne jest także zapewnienie finansowania bloków rezerwowych po 2028 roku, dostosowanie programu ograniczania wydobycia węgla do faktycznych potrzeb energetyki, a także opracowanie scenariuszy awaryjnych na wypadek opóźnień w realizacji inwestycji jądrowych i morskich farm wiatrowych. Kluczowe znaczenie ma ponadto rzetelna ocena kosztów transformacji i jej wpływu na ceny energii oraz utrzymanie minimalnych krajowych zasobów surowcowych i wytwórczych gwarantujących bezpieczeństwo energetyczne państwa.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Na jakim etapie znajdują się prace nad aktualizacją „Polityki energetycznej Polski do 2040 roku”?
2. Czy w toku tych prac uwzględniane są postulaty i rekomendacje przedstawicieli regionów górniczych, w tym województwa śląskiego?
3. Czy planowane jest opracowanie krajowego scenariusza bezpieczeństwa energetycznego, który zabezpieczy Polskę na wypadek opóźnień w realizacji kluczowych inwestycji w energetyce jądrowej i OZE?
4. W jaki sposób ministerstwo zamierza zapewnić stabilność systemu elektroenergetycznego po roku 2028 w kontekście możliwego wyłączenia bloków węglowych i ograniczenia finansowania jednostek rezerwowych?
5. Czy ministerstwo przewiduje przygotowanie analizy kosztów społeczno-gospodarczych transformacji energetycznej z uwzględnieniem jej skutków dla Śląska i innych regionów górniczych?
Minister Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10570 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-I.053.138.2025.TŚ
Warszawa, 2025-11-14
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 13019 w sprawie aktualizacji "Polityki energetycznej Polski do
roku 2040", uprzejmie informuję, w zakresie właściwości ministra ds. energii:
Projekt aktualizacji Krajowego Planu w dziedzinie Energii i Klimatu (aKPEiK) stanowi ważny
i strategiczny dokument, który – obok PEP2040 – współtworzy spójne ramy planistyczne w
zakresie polityki energetycznej w Polsce. Wraz z innymi dokumentami, takimi jak
np. Średniookresowa Strategia Rozwoju Kraju, Program Polskiej Energetyki Jądrowej czy
Krajowy Plan Renowacji Budynków, aKPEiK tworzy komplementarną całość, w której
poszczególne elementy wzajemnie się uzupełniają i bazują na wspólnych założeniach. W tym
kontekście pragnę zapewnić, że kwestie bezpieczeństwa energetycznego, stabilności
systemu elektroenergetycznego oraz sprawiedliwej transformacji stanowią kluczowe filary
nowej polityki energetycznej, natomiast trwające prace nad aktualizacją aKPEiK oraz
przyszłym PEP2040, uwzględniają zarówno zobowiązania unijne, jak i krajowe
uwarunkowania, celem stworzenia spójnej, strategicznej wizji transformacji energetycznej
kraju.
Ad 1. Na jakim etapie znajdują się prace nad aktualizacją Polityki Energetycznej Polski do 2040
roku?
Priorytetem na obecnym etapie jest finalizacja prac nad aktualizacją Krajowego Planu
w dziedzinie Energii i Klimatu, przewidziana na koniec bieżącego roku. Po finalizacji tego
etapu zostaną rozpoczęte parce nad aktualizacją Polityki energetycznej Polski do 2040 roku.
Aktualizacja PEP2040 będzie oparta na założeniach zaktualizowanego KPEiK.
Pytanie 2. Czy w toku tych prac uwzględniane są postulaty i rekomendacje przedstawicieli
regionów górniczych, w tym Województwa Śląskiego?
Ministerstwo Energii, opracowując dokumenty strategiczne i kształtując politykę
energetyczną, prowadzi stały dialog z przedstawicielami środowisk społecznych oraz
związkowych. Projekty dokumentów strategicznych są dyskutowane w ramach Rady
Dialogu Społecznego, Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, komisji
sejmowych, zespołów i podzespołów tematycznych na różnych poziomach (jak np.
Regionalnej Rady ds. Sprawiedliwej Transformacji Województwa Śląskiego).
Priorytetem Ministerstwa jest zapewnienie sprawiedliwej transformacji energetycznej,
ze szczególnym uwzględnieniem obszarów społecznie wrażliwych. Ważnym elementem
tego procesu są konsultacje z przedstawicielami regionów górniczych, w tym Województwa
Śląskiego. Dialog społeczny oraz analizy eksperckie stanowią integralną część prac,
aby zagwarantować realistyczne podejście do transformacji energetycznej i jej skutków
dla lokalnych społeczności.
Pytanie 3. Czy planowane jest opracowanie krajowego scenariusza bezpieczeństwa
energetycznego, który zabezpieczy Polskę na wypadek opóźnień w realizacji kluczowych
inwestycji w energetyce jądrowej i OZE?
-- 1 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 4
W zakresie planowania bezpieczeństwa energetycznego kraju, należy wskazać, że Krajowy
Plan w dziedzinie Energii i Klimatu zawiera dwa scenariusze rozwoju sektora
energetycznego: scenariusz WEM (With Existing Measures), który przedstawia ścieżkę
rozwoju w oparciu o obecnie obowiązujące działania i polityki, jest kierunkowo zgodny
z notyfikowanym KE programem pomocowym dla sektora górnictwa węgla kamiennego
(SA.63236) i uwzględnia utrzymanie konwencjonalnych mocy wytwórczych; oraz scenariusz
WAM (With Additional Measures), opisujący ścieżkę aktywnej transformacji energetycznej,
uwzgledniającą dodatkowe działania i inwestycje wspierające osiągnięcie celów
klimatycznych i zwiększenie bezpieczeństwa energetycznego. Analizy zawarte w dwóch
scenariuszach, pozwalać będą elastycznie reagować na ewentualne opóźnienia w realizacji
kluczowych projektów. Ponadto Ministerstwo tworzy stabilne ramy prawne i inwestycyjne
dla sektora energetycznego, aby zapewnić przewidywalność i bezpieczeństwo procesu
transformacji.
Pytanie 4. W jaki sposób Ministerstwo zamierza zapewnić stabilność systemu
elektroenergetycznego po roku 2028, w kontekście możliwego wyłączenia bloków węglowych
i ograniczenia finansowania jednostek rezerwowych?
Planowane jest zapewnienie odpowiednich mechanizmów wsparcia dla jednostek
rezerwowych oraz rozwój infrastruktury sieciowej, co pozwoli na integrację nowych źródeł
energii z krajowym systemem elektroenergetycznym (KSE). Rozważane są także rozwiązania
w zakresie rynku mocy i mechanizmów zapewniających odpowiednią elastyczność systemu.
Pytanie 5. Czy Ministerstwo przewiduje przygotowanie analizy kosztów społeczno-
gospodarczych transformacji energetycznej z uwzględnieniem jej skutków dla Śląska i innych
regionów górniczych?
Kwestie związane z uwzględnieniem skutków transformacji energetycznej w regionach
szczególnie wrażliwych takich jak Śląsk oraz innych regionów górniczych są już przedmiotem
analiz i opracowań prowadzonych w ramach istniejących dokumentów strategicznych, m.in.
Białej Księgi Transformacji, Strategii Funduszu Transformacji Województwa Śląskiego,
Terytorialnego Planu Sprawiedliwej Transformacji czy strategii rozwoju województw
obejmujących regiony górnicze. Dokumenty te zawierają informacje dotyczące analizy
społeczno-ekonomicznych, gospodarczych i środowiskowych. Wskazują największe
wyzwania, bariery oraz proponowane rozwiązania dla regionów szczególnie wrażliwych w
procesie transformacji. Są one analizowane i brane pod uwagę przy opracowywaniu strategii
i dokumentów programowych w Ministerstwie Energii, tak aby proces transformacji
przebiegał w sposób zrównoważony, sprawiedliwy i zapewnił ochronę interesów społeczno-
gospodarczych regionów.
W zakresie transformacji energetycznej (sektora górnictwa węgla kamiennego) - Rada
Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla
kamiennego oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Projekt ten 31
października br. został przekazany do dalszych prac legislacyjnych do Sejmu RP. Na potrzeby
prac legislacyjnych – sporządzono ocenę skutków regulacji – w której został określono
wpływ na sektor finansów publicznych, w tym na wydatki z budżetu państwa
w perspektywie najbliższych 10 lat, które wyniosą około 10,6 mld zł. Na podstawie ww.
ustawy możliwe będzie dokonywanie wypłaty świadczeń osłonowych (urlopów górniczych,
urlopów dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla i jednorazowych odpraw
pieniężnych) oraz przekazywanie dotacji budżetowych i skarbowych papierów
wartościowych na likwidację zakładów górniczych.
Dodatkowo, zgodnie ze stanowiskiem Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej, wyjaśniam,
że Polska jest największym beneficjentem Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST)
w Unii Europejskiej i otrzyma środki w wysokości ok. 3,85 mld euro (w cenach bieżących).
-- 2 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 4
Środki FST co do zasady są wydatkowane w formie dotacji i w Polsce wdrażane są poprzez
programy regionalne. Alokacja FST dla województwa śląskiego w wysokości ok. 2,22 mld
euro to najwyższa alokacja regionalna FST w całej UE.
Ponadto Minister Funduszy i Polityki Regionalnej przekazał łącznie ponad 1,47 mld PLN
środków z budżetu państwa z przeznaczeniem na pokrycie części wkładu krajowego w
ramach projektów realizowanych w programach regionalnych wdrażających FST. Ponieważ
cała polska alokacja FST została przekazana do wdrażania na poziomie regionalnym to TPST
są obowiązkowymi załącznikami do programów regionalnych. Śląski TPST obejmuje poza
obszarem województwa śląskiego również obszar Małopolski Zachodniej i z tego względu
jest również dokumentem załączanym do programu regionalnego dla Małopolski.
Ze środków nowego funduszu jakim jest FST, prowadzone są działania skierowane na
łagodzenie skutków społecznych, gospodarczych i środowiskowych transformacji
energetycznej na drodze do osiągnięcia neutralności klimatycznej zgodnie z założeniami
Europejskiego Zielonego Ładu. W tym zakresie programy regionalne proponują działania
nakierowane m.in. na:
• zmianę lub podwyższenie kwalifikacji oraz aktywizację zawodową i społeczną, szczególnie
pracowników tracących pracę w związku z procesem transformacji energetycznej i ich rodzin
oraz społeczności lokalnych z obszarów transformacji;
• wsparcie edukacji zawodowej i branżowej (na poziomie zawodowym, średnim i wyższym) i
jej infrastruktury;
• dywersyfikację gospodarczą poprzez m.in. inwestycje w zmianę profilu działalności
przedsiębiorstw, wprowadzania ulepszonych technologii neutralnych dla klimatu i
zdobywanie nowych rynków dla wytwarzanych produktów;
• rozwój MŚP i start-upów oraz terenów inwestycyjnych na obszarach transformacji;
• wzrost innowacyjności przedsiębiorstw;
• poprawę stanu środowiska na obszarach pogórniczych i poprzemysłowych;
• rozwój energetyki odnawialnej (OZE) i poprawę efektywności energetycznej w budynkach
publicznych, mieszkalnych i przedsiębiorstwach;
• wdrażanie idei gospodarki obiegu zamkniętego (GOZ);
• zrównoważoną mobilność lokalną.
Do największych wyzwań na obszarach transformacji należy zmiana ich struktury
gospodarczej i zmniejszenie zależności od przemysłu ciężkiego i wydobywczego na rzecz
rozwoju przemysłu wysokich i zielonych technologii. Poza standardowym dla funduszy
europejskich wsparciem dla firm sektora MŚP, w ramach FST wpierane są również duże
przedsiębiorstwa. Ponadto konieczne jest złagodzenie niekorzystnego wpływu odejścia od
energetyki konwencjonalnej w odniesieniu do licznego grona firm kooperujących
z kopalniami i elektrowniami, zarówno jeśli chodzi o ich utrzymanie na rynku, jak
i poszerzenie lub zmianę kompetencji zawodowych ich pracowników. W związku z tym
działania outplacementowe w ramach FST w pierwszej kolejności są skierowane do osób
odchodzących z sektora górniczego i okołogórniczego oraz członków rodzin tych osób.
Bardzo istotną kwestią jest także doprowadzenie terenów pogórniczych i poprzemysłowych
do możliwości ich powtórnego wykorzystania na cele przemysłowe, społeczne lub
środowiskowe.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-11-14 $ezdPolePodpisu1
-- 3 of 4 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 4 z 4
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --