Interpelacja nr 13016
Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Sprawiedliwość i Sądy (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych
Interpelacja nr 13016
do ministra sprawiedliwości
w sprawie nieprawidłowości w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 20-10-2025
Tychy, 20 października 2025 roku
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynęły informacje oraz dokumenty wskazujące na możliwe nieprawidłowości w sposobie stosowania przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych przez organy samorządu radców prawnych, w szczególności w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w strukturach samorządowych.
Z otrzymanych materiałów wynika, iż w samorządzie radców prawnych przyjęto interpretację, zgodnie z którą osoby pełniące funkcje w organach samorządu (takie jak dziekan, prezes, sekretarz, skarbnik, rzecznicy dyscyplinarni czy sędziowie sądów dyscyplinarnych) ponoszą odpowiedzialność wyłącznie jako radcy prawni – a nie jako osoby pełniące funkcje publicznoprawne w ramach samorządu zawodowego.
W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której:
rzecznicy dyscyplinarni odpowiadają jedynie jako radcy prawni, co skutkuje tym, że skarga na działania rzecznika kierowana jest do niego samego,
członkowie sądów dyscyplinarnych prowadzą postępowania w sprawach, w których sami mogą być stronami,
a pozostałe osoby funkcyjne de facto nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za działania niezgodne z ustawą o radcach prawnych lub Kodeksem Etyki Radcy Prawnego.
Taka interpretacja prowadzi do oczywistych konfliktów interesów, naruszenia zasad bezstronności i niezależności oraz stwarza ryzyko występowania patologii w postępowaniach dyscyplinarnych.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy interpretacja przepisów ustawy o radcach prawnych dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie, przedstawiona powyżej, jest prawidłowa i zgodna z obowiązującym prawem?
Jeżeli interpretacja ta jest niezgodna z obowiązującymi przepisami, czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie działań nadzorczych lub legislacyjnych w celu jednoznacznego uregulowania zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę wprowadzenia rozwiązań gwarantujących niezależność postępowań dyscyplinarnych w stosunku do osób pełniących funkcje w organach samorządowych, aby uniknąć sytuacji, w której organy te są jednocześnie stroną i sędzią we własnych sprawach?
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Interpelacja nr 13016
do ministra sprawiedliwości
w sprawie nieprawidłowości w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 20-10-2025
Tychy, 20 października 2025 roku
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego wpłynęły informacje oraz dokumenty wskazujące na możliwe nieprawidłowości w sposobie stosowania przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych przez organy samorządu radców prawnych, w szczególności w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w strukturach samorządowych.
Z otrzymanych materiałów wynika, iż w samorządzie radców prawnych przyjęto interpretację, zgodnie z którą osoby pełniące funkcje w organach samorządu (takie jak dziekan, prezes, sekretarz, skarbnik, rzecznicy dyscyplinarni czy sędziowie sądów dyscyplinarnych) ponoszą odpowiedzialność wyłącznie jako radcy prawni – a nie jako osoby pełniące funkcje publicznoprawne w ramach samorządu zawodowego.
W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której:
rzecznicy dyscyplinarni odpowiadają jedynie jako radcy prawni, co skutkuje tym, że skarga na działania rzecznika kierowana jest do niego samego,
członkowie sądów dyscyplinarnych prowadzą postępowania w sprawach, w których sami mogą być stronami,
a pozostałe osoby funkcyjne de facto nie ponoszą żadnej odpowiedzialności za działania niezgodne z ustawą o radcach prawnych lub Kodeksem Etyki Radcy Prawnego.
Taka interpretacja prowadzi do oczywistych konfliktów interesów, naruszenia zasad bezstronności i niezależności oraz stwarza ryzyko występowania patologii w postępowaniach dyscyplinarnych.
W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:
Czy interpretacja przepisów ustawy o radcach prawnych dotyczących odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie, przedstawiona powyżej, jest prawidłowa i zgodna z obowiązującym prawem?
Jeżeli interpretacja ta jest niezgodna z obowiązującymi przepisami, czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjęcie działań nadzorczych lub legislacyjnych w celu jednoznacznego uregulowania zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych?
Czy ministerstwo dostrzega potrzebę wprowadzenia rozwiązań gwarantujących niezależność postępowań dyscyplinarnych w stosunku do osób pełniących funkcje w organach samorządowych, aby uniknąć sytuacji, w której organy te są jednocześnie stroną i sędzią we własnych sprawach?
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Ejchart
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
9 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3330 znaków
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
Warszawa, 05 listopada 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.438.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13016 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie
nieprawidłowości w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje
w samorządzie radców prawnych.
Ad 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 499; dalej: ustawa),
nie wyróżnia szczególnej odpowiedzialności radcy prawnego za działania lub zaniechania
w związku z pełnieniem przez niego funkcji w organach samorządu radców prawnych.
Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 i 1a ustawy, radcowie prawni podlegają odpowiedzialności
dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością
zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych oraz za niespełnienie
obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia.
Postępowanie dyscyplinarne, co do zasady, prowadzi rzecznik dyscyplinarny okręgowej
izby radców prawnych, do której należy radca prawny.
-- 1 of 3 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Na podstawie §13 ust. 2 i 3 uchwały Nr 98/IX/2015 Krajowej Rady Radców Prawnych
z dnia 11 września 2015 r. w sprawie zasad działania Głównego Rzecznika
Dyscyplinarnego, rzeczników dyscyplinarnych, a także ich zastępców oraz trybu i sposobu
wyboru zastępców Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego i zastępców rzeczników
dyscyplinarnych, w przypadku, gdy z uwagi na zaistnienie przesłanek wyłączenia, rzecznik
dyscyplinarny okręgowej izby radców prawnych ani żaden z jego zastępców nie mogą
prowadzić sprawy, rzecznik dyscyplinarny okręgowej izby radców prawnych wydaje
postanowienie o wyłączeniu każdego ze swoich zastępców i przekazuje akta sprawy
Głównemu Rzecznikowi Dyscyplinarnemu wraz z wnioskiem o wyłączenie od prowadzenia
sprawy. W takim przypadku, Główny Rzecznik Dyscyplinarny wydaje postanowienie o
wyłączeniu i jednocześnie przekazuje sprawę rzecznikowi dyscyplinarnemu innej
okręgowej izby radców prawnych, kierując się względami ekonomiki postępowania i
interesu samorządu radców prawnych.
Natomiast w związku z treścią art. 611 ust. 1 ustawy, przedmiotem działań Głównego
Rzecznika Dyscyplinarnego jest m.in. prowadzenie dochodzeń w sprawach, w których
sądem I instancji jest Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Przepis art. 62 ust. 2 ustawy, wskazuje
wprost, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny sprawy dyscyplinarne członków Krajowej Rady
Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych rozpatruje jako sąd pierwszej
instancji. Odwołania od orzeczeń wydanych w tym trybie rozpatruje ten sam sąd w innym,
pięcioosobowym składzie.
Ad 2 i 3
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości obecne uregulowania odpowiedzialności
dyscyplinarnej radców prawnych są wystarczające i nie ma potrzeby podjęcia działań
legislacyjnych w celu uregulowania odrębnych zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej
dla osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych.
Łączę wyrazy szacunku
-- 2 of 3 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Maria Ejchart/podpisano
elektronicznie/
-- 3 of 3 --
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Maria Ejchart
Warszawa, 05 listopada 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.438.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
przekazuję odpowiedź na interpelację nr 13016 Pana Posła Grzegorza Płaczka w sprawie
nieprawidłowości w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej osób pełniących funkcje
w samorządzie radców prawnych.
Ad 1
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 499; dalej: ustawa),
nie wyróżnia szczególnej odpowiedzialności radcy prawnego za działania lub zaniechania
w związku z pełnieniem przez niego funkcji w organach samorządu radców prawnych.
Zgodnie z treścią art. 64 ust. 1 i 1a ustawy, radcowie prawni podlegają odpowiedzialności
dyscyplinarnej za postępowanie sprzeczne z prawem, zasadami etyki lub godnością
zawodu bądź za naruszenie swych obowiązków zawodowych oraz za niespełnienie
obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia.
Postępowanie dyscyplinarne, co do zasady, prowadzi rzecznik dyscyplinarny okręgowej
izby radców prawnych, do której należy radca prawny.
-- 1 of 3 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Na podstawie §13 ust. 2 i 3 uchwały Nr 98/IX/2015 Krajowej Rady Radców Prawnych
z dnia 11 września 2015 r. w sprawie zasad działania Głównego Rzecznika
Dyscyplinarnego, rzeczników dyscyplinarnych, a także ich zastępców oraz trybu i sposobu
wyboru zastępców Głównego Rzecznika Dyscyplinarnego i zastępców rzeczników
dyscyplinarnych, w przypadku, gdy z uwagi na zaistnienie przesłanek wyłączenia, rzecznik
dyscyplinarny okręgowej izby radców prawnych ani żaden z jego zastępców nie mogą
prowadzić sprawy, rzecznik dyscyplinarny okręgowej izby radców prawnych wydaje
postanowienie o wyłączeniu każdego ze swoich zastępców i przekazuje akta sprawy
Głównemu Rzecznikowi Dyscyplinarnemu wraz z wnioskiem o wyłączenie od prowadzenia
sprawy. W takim przypadku, Główny Rzecznik Dyscyplinarny wydaje postanowienie o
wyłączeniu i jednocześnie przekazuje sprawę rzecznikowi dyscyplinarnemu innej
okręgowej izby radców prawnych, kierując się względami ekonomiki postępowania i
interesu samorządu radców prawnych.
Natomiast w związku z treścią art. 611 ust. 1 ustawy, przedmiotem działań Głównego
Rzecznika Dyscyplinarnego jest m.in. prowadzenie dochodzeń w sprawach, w których
sądem I instancji jest Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Przepis art. 62 ust. 2 ustawy, wskazuje
wprost, że Wyższy Sąd Dyscyplinarny sprawy dyscyplinarne członków Krajowej Rady
Radców Prawnych i rad okręgowych izb radców prawnych rozpatruje jako sąd pierwszej
instancji. Odwołania od orzeczeń wydanych w tym trybie rozpatruje ten sam sąd w innym,
pięcioosobowym składzie.
Ad 2 i 3
W ocenie Ministerstwa Sprawiedliwości obecne uregulowania odpowiedzialności
dyscyplinarnej radców prawnych są wystarczające i nie ma potrzeby podjęcia działań
legislacyjnych w celu uregulowania odrębnych zasad odpowiedzialności dyscyplinarnej
dla osób pełniących funkcje w samorządzie radców prawnych.
Łączę wyrazy szacunku
-- 2 of 3 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Maria Ejchart/podpisano
elektronicznie/
-- 3 of 3 --