Interpelacja nr 12995
Interpelacja w sprawie tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony przeciwpowodziowej
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (30%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony przeciwpowodziowej
Interpelacja nr 12995
do ministra infrastruktury
w sprawie tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony przeciwpowodziowej
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 17-10-2025
Szanowny Panie Ministrze!
W ubiegłej kadencji Sejmu RP na łamach interpelacji poselskiej przedstawiłam oddolną koncepcję tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony przeciwpowodziowej, jednak wówczas pomysł ten nie spotkał się w ministerstwie z aprobatą. Jednak po ubiegłorocznej powodzi nasza świadomość dotycząca prewencji w tym obszarze wzrosła i być może warto byłoby powrócić do wskazanego zagadnienia.
Tzw. suche poldery to tereny graniczące z rzekami, które w trakcie dużych powodzi mogłyby być celowo zalewane po to, by fala nie dotarła do miast czy wsi i nie spowodowała tam zniszczeń, jak to miało miejsce przy powodziach w 1997 r. oraz 2024 r., a zamiast tego wsiąkała w specjalnie do tego przeznaczone grunty. Według znawców tego zagadnienia budowa wałów wzdłuż rzek odcięła od nich naturalne tereny zalewowe. Istnienie polderów mogłoby sprawić, że fala wezbraniowa zyskałaby naturalne ujście, wypłaszczając się i nie przyczyniając się tym samym do spustoszenia okolicy.
Przedstawiono mi pomysł, aby właściciele terenów zalewowych, stanowiących istotny element regulacji rzek, podpisywali ze stosownymi władzami umowę, w której wyrażają gotowość do zalania własnych terenów w przypadku nadejścia fali powodziowej przekraczającej umowną wysokość, tak by wypłaszczona fala uszkodziła jedynie tereny zalewowe, nie docierając do ludzkich osad. Wpuszczenie wody na takie tereny nie wiązałoby się z wypłacaniem odszkodowania, lecz ich właściciele dostawaliby coroczną ustaloną zapłatę za gotowość do zalania swoich terenów i wynikające z tego ewentualne straty. Jej wysokość określaliby rzeczoznawcy. Równocześnie tereny te mogłyby zostać wykorzystane do uprawy roślin tolerujących krótkotrwały zalew, np. roślin energetycznych, takich jak wierzba, która produkuje duże ilości biomasy, transpirując do powietrza duże ilości wody.
W niektórych miejscach byłoby to nie tworzenie, lecz odtworzenie retencji, bowiem w XX wieku istniała tradycja tworzenia polderów zajmujących naturalne zagłębienia terenu, rozlewiska czy starorzecza. Przykładowo do lat 60. XX wieku wzdłuż Odry istniało kilkanaście polderów gromadzących wodę w czasie powodzi. Pomysłodawcy koncepcji przywrócenia polderów proponują zlokalizowanie terenów, na których występują tzw. podtopienia nawet w czasie niewielkich powodzi, a następnie przeznaczenie ich pod tzw. suche poldery.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister ustosunkuje się do pomysłu tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony przeciwpowodziowej?
Czy wskazane rozwiązanie jest brane pod uwagę przez ministerstwo? Jeśli tak, jakie działania w tej sprawie zostaną podjęte?
Jaki jest stosunek Pana Ministra do zaproponowanej zapłaty dla właścicieli za gotowość do zalania swoich terenów?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Interpelacja nr 12995
do ministra infrastruktury
w sprawie tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony przeciwpowodziowej
Zgłaszający: Katarzyna Osos
Data wpływu: 17-10-2025
Szanowny Panie Ministrze!
W ubiegłej kadencji Sejmu RP na łamach interpelacji poselskiej przedstawiłam oddolną koncepcję tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony przeciwpowodziowej, jednak wówczas pomysł ten nie spotkał się w ministerstwie z aprobatą. Jednak po ubiegłorocznej powodzi nasza świadomość dotycząca prewencji w tym obszarze wzrosła i być może warto byłoby powrócić do wskazanego zagadnienia.
Tzw. suche poldery to tereny graniczące z rzekami, które w trakcie dużych powodzi mogłyby być celowo zalewane po to, by fala nie dotarła do miast czy wsi i nie spowodowała tam zniszczeń, jak to miało miejsce przy powodziach w 1997 r. oraz 2024 r., a zamiast tego wsiąkała w specjalnie do tego przeznaczone grunty. Według znawców tego zagadnienia budowa wałów wzdłuż rzek odcięła od nich naturalne tereny zalewowe. Istnienie polderów mogłoby sprawić, że fala wezbraniowa zyskałaby naturalne ujście, wypłaszczając się i nie przyczyniając się tym samym do spustoszenia okolicy.
Przedstawiono mi pomysł, aby właściciele terenów zalewowych, stanowiących istotny element regulacji rzek, podpisywali ze stosownymi władzami umowę, w której wyrażają gotowość do zalania własnych terenów w przypadku nadejścia fali powodziowej przekraczającej umowną wysokość, tak by wypłaszczona fala uszkodziła jedynie tereny zalewowe, nie docierając do ludzkich osad. Wpuszczenie wody na takie tereny nie wiązałoby się z wypłacaniem odszkodowania, lecz ich właściciele dostawaliby coroczną ustaloną zapłatę za gotowość do zalania swoich terenów i wynikające z tego ewentualne straty. Jej wysokość określaliby rzeczoznawcy. Równocześnie tereny te mogłyby zostać wykorzystane do uprawy roślin tolerujących krótkotrwały zalew, np. roślin energetycznych, takich jak wierzba, która produkuje duże ilości biomasy, transpirując do powietrza duże ilości wody.
W niektórych miejscach byłoby to nie tworzenie, lecz odtworzenie retencji, bowiem w XX wieku istniała tradycja tworzenia polderów zajmujących naturalne zagłębienia terenu, rozlewiska czy starorzecza. Przykładowo do lat 60. XX wieku wzdłuż Odry istniało kilkanaście polderów gromadzących wodę w czasie powodzi. Pomysłodawcy koncepcji przywrócenia polderów proponują zlokalizowanie terenów, na których występują tzw. podtopienia nawet w czasie niewielkich powodzi, a następnie przeznaczenie ich pod tzw. suche poldery.
W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jak Pan Minister ustosunkuje się do pomysłu tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony przeciwpowodziowej?
Czy wskazane rozwiązanie jest brane pod uwagę przez ministerstwo? Jeśli tak, jakie działania w tej sprawie zostaną podjęte?
Jaki jest stosunek Pana Ministra do zaproponowanej zapłaty dla właścicieli za gotowość do zalania swoich terenów?
Z wyrazami szacunku
Posłanka Katarzyna Osos
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Przemysław Koperski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
5%
Konkretność
95%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
4 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
3.9 / 1k zn.
- Zawiera 4 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9955 znaków
Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.73.2025
Warszawa, 09 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12995 z dnia 23 października br. Poseł na Sejm RP, Pani
Katarzyny Osos, w sprawie tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony
przeciwpowodziowej, przesyłam poniższe informacje.
Jednym z elementów ochrony przeciwpowodziowej, które mogą przyczynić się do
zmniejszenia negatywnych skutków powodzi są budowle przeciwpowodziowe, w tym
m.in. poldery przeciwpowodziowe i suche zbiorniki przeciwpowodziowe.
Poldery są zakładane na rzekach obwałowanych, na obszarach dolin rzecznych, odciętych
od rzek wałami przeciwpowodziowymi. Ich zadaniem jest obniżenie szczytów fal i lepsze
rozłożenie przepływów w czasie wezbrań. Poldery z zamknięciami wlotowymi
i wylotowymi (jazy, śluzy wałowe, przepusty wałowe) są wykorzystywane w czynnej
ochronie przeciwpowodziowej. Poldery sterowane z zamknięciami pozwalają na
kontrolowane napełnianie wodą, stosownie do sytuacji na rzece na podstawie prognozy
hydrologicznej przejścia fali. Poldery z przelewami bez zamknięć są elementami biernej
ochrony przeciwpowodziowej. Obiekty tego typu są napełniane po przekroczeniu w rzece
stanów równych rzędnym koron przelewów. Napełnienie następuje w sposób losowy,
w zależności od objętości fali wezbraniowej.
Z kolei podstawową funkcją suchych zbiorników jest ochrona przeciwpowodziowa,
poprzez okresowe magazynowanie wody podczas przechodzenia fal powodziowych.
Budowle piętrzące tworzące zbiorniki suche mają urządzenia upustowe (przelewy, spusty)
bez zamknięć. Rzeka swobodnie przepływa przez zbiornik do czasu, gdy dopływ staje się
większy od przepustowości urządzeń upustowych. Wówczas nadmiar wody zostaje
zretencjonowany w zbiorniku. Po przejściu szczytu fali powodziowej następuje stopniowe
opróżnianie zbiornika. Pomiędzy przejściami fal powodziowych, grunty w czaszy
zbiorników mogą być wykorzystywane gospodarczo i rekreacyjnie. Niektóre zbiorniki
suche mają zamknięcia na części spustów, co pozwala na nieznaczne retencjonowanie
wody – są to wówczas zbiorniki suche z zamknięciami.
Ważny czynnikiem przy planowaniu i realizacji tego typu obiektów jest ich położenie.
Tereny znajdujące się w pobliżu rzeki i przeznaczone do wykorzystania pod polder lub
-- 1 of 4 --
2
suchy zbiornik, a więc do ewentualnego zalania, są starannie wybierane pod względem
rzeźby terenu, lokalizacji i dostępności w czasie powodzi.
Co ważne, urządzenia te wymagają stałego nadzoru zarówno w czasie trwania powodzi
jak i poza okresami wezbrań ze względu na możliwość dewastacji oraz konieczność
utrzymania w stanie gotowości do użycia. Do optymalnego sterowania tymi urządzeniami
niezbędne jest posiadanie wiarygodnych prognoz dotyczących propagacji fali
wezbraniowej, w celu wyznaczenia momentu otwarcia urządzeń wpustowych. Analiza
taka pozwala wykorzystać rezerwę powodziową zbiornika do ścięcia wierzchołka fali, a nie
jej czoła, określić czas przetrzymania zgromadzonej wody oraz harmonogram odpływu
z terenu polderu.
Koncepcja polderów zalewowych oraz suchych zbiorników w ochronie
przeciwpowodziowej jest znana i wykorzystywana od lat. Budowle te stanowią jeden
z elementów środków ochrony czynnej i biernej, mających na celu zmniejszenie wysokości
fali wezbraniowej i redukcję wielkości przepływu. Na terenie Polski znajduje się kilkaset
polderów i suchych zbiorników o pojemości od kilku tysięcy do kilkudziesięciu milionów
m3.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW Wody Polskie) zrealizowało i nadal
realizuje szereg działań związanych z ochroną przeciwpowodziową kraju, wśród nich
znajdują się również inwestycje polegające na budowie suchych zbiorników wodnych oraz
polderów przeciwpowodziowych. W ramach kończącego się w bieżącym roku Projektu
Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły (dalej POPDOW) zrealizowano
działania związane z ochroną przed powodzią Kotliny Kłodzkiej, obejmujące budowę
czterech suchych zbiorników przeciwpowodziowych: Boboszów na rzece Nysie Kłodzkiej,
Szalejów na rzece Bystrzyca Dusznicka, Krosnowice na potoku Duna oraz zbiornik Roztoki
Bystrzyckie na potoku Gaworówka. Ich zadaniem jest zmniejszenie zagrożenia w dolinach
rzek, na których są one lokalizowane, poprzez zmniejszenie kulminacji fal powodziowych
oraz redukcję wielkości przepływów. W ramach POPDOW zrealizowano również
zwiększenie zabezpieczenia powodziowego w dolinie rzeki Serafy. Zadanie obejmowało
budowę czterech suchych zbiorników, chroniących tereny położone poniżej. Zbiorniki te
pracują w kaskadzie złożonej z pięciu suchych zbiorników przeciwpowodziowych
zlokalizowanych w dorzeczu rzeki Serafy, tj. zbiornika Bieżanów oraz wybudowanych
w ramach Projektu zbiorników: Serafa 2 na rzece Serafie oraz Malinówka 1, Malinówka 2,
Malinówka 3 na potoku Malinówka.
W 2020 r. nastąpiło otwarcie największego w Polsce suchego zbiornika
przeciwpowodziowego Racibórz Dolny. Chroni on mieszkańców trzech nadodrzańskich
województw: śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego przed powodzią o skali
porównywalnej do powodzi z 1997 r. Obiekt ten ochrania bezpośrednio i pośrednio ok. 2,5
mln mieszkańców południowo - zachodniej Polski. Zbiornik ulokowany na terenie powiatu
wodzisławskiego oraz raciborskiego, posiada możliwość pomieszczenia maksymalnie aż
-- 2 of 4 --
3
185 mln m3 wody. O słuszności powstania zbiornika można było przekonać się w trakcie
ostatniej powodzi, która we wrześniu 2024 r. nawiedziła południową część kraju. Zbiornik
Racibórz po raz pierwszy w swojej historii przechwycił łącznie 147 mln m3, udowadniając
jak ważna była jego rola w kontekście ochrony przez zalaniem obszarów położonych
poniżej miasta Racibórz aż do Wrocławia.
Dzięki wsparciu ze środków unijnych w 2023 r. zakończono również zadanie pn.
Przebudowa polderu Żelazna – etap I. Obecnie PGW Wody Polskie przygotowuje do
realizacji II etap modernizacji Polderu Żelazna, przy wsparciu finansowym w ramach
programu operacyjnego Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021-2027 (dalej FEnIKS). Inwestycja ma na celu zapewnienie skutecznej ochrony dla
około 4 tys. mieszkańców, zwiększenie bezpieczeństwa mienia i infrastruktury na terenie
województwa opolskiego oraz poprawę niezawodności systemu hydrotechnicznego.
Projekt wpisuje się w szerszy system odrzańskich zabezpieczeń przeciwpowodziowych,
wzmacniając ochronę Opola i miejscowości położonych wzdłuż biegu Odry. Po
zakończeniu prac polder uzyska pełną funkcjonalność, stając się nowoczesnym obiektem
retencyjnym, który skutecznie zabezpieczy mieszkańców oraz kluczowe obiekty
infrastrukturalne regionu.
W ramach środków pozyskanych z programu FEnIKS, realizowana będzie również budowa
suchego zbiornika przeciwpowodziowego Rzymówka na rzece Kaczawie, o pojemności
blisko 10,5 mln m3. Głównym celem inwestycji jest zwiększenie ochrony
przeciwpowodziowej dla ponad 32 tys. mieszkańców. W czaszy zbiornika powstanie zalew
powyrobiskowy, który stworzy dogodne warunki do odbudowy siedlisk dla roślin
i zwierząt wodnych. Dzięki temu możliwa będzie regeneracja bioróżnorodności gatunków
zależnych od okresowego zalewania terenu.
Ponadto PGW Wody Polskie, zgodnie z przekazanym stanowiskiem, ogłosiło
w październiku br. przetarg na opracowanie dokumentacji niezbędnej dla odbudowy
suchego zbiornika przeciwpowodziowego w Stroniu Śląskim, który uległ zniszczeniu
w trakcie powodzi w 2024 r. Przebudowany zbiornik powstanie w miejscu
dotychczasowego, którego przerwany wał został tymczasowo zabezpieczony z końcem
marca br. Będzie to zaawansowany technologicznie obiekt w klasie i parametrach
określonych na podstawie modelowania hydraulicznego oraz ostatecznie dokumentacji
projektowej.
Jednocześnie, zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie,
prowadzone są prace zmierzające do przygotowania dokumentacji projektowej, wraz
z uzyskaniem pozwoleń administracyjnych potrzebnych do realizacji zadania pn. Program
działań niestrukturalnych i retencyjnych stanowiących element zarządzania ryzykiem
powodziowym w regionach wodnych Małej Wisły i Górnej Wisły. W ramach zadania
przewidziano m.in. budowę 11 polderów, co pozwoli na kontrolowane spłaszczenie
szczytu fali powodziowej, gwarantując bezpieczny przepływ wód powodziowych. Ochroną
-- 3 of 4 --
4
będzie objęte około 100 tys. osób. PGW Wody polskie będzie starać się o finansowanie
ww. zadania w ramach pożyczki z międzynarodowych instytucji finansowych.
Odpowiadając na ostatnie pytanie informuję, że w chwili obecnej nie przewiduje się zmian
prawa w zakresie wprowadzania rekompensaty za gotowość do zalania terenów
prywatnych położonych wzdłuż rzek. Obecnie inwestycje przeciwpowodziowe podlegają
reżimowi określonemu na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach
przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (dalej
specustawa powodziowa). Art. 21 ww. ustawy określa zasady ustalania wysokości
odszkodowania w związku z realizacją budowli przeciwpowodziowych. Specustawa
powodziowa dokładnie określa zasady nabywania nieruchomości w związku z realizacją
inwestycji oraz zasady ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania. Powołany
rzeczoznawca majątkowy, jako biegły w postępowaniu administracyjnym w sprawie
ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności
nieruchomości, sporządza opinię o wartości przedmiotowej nieruchomości w formie
operatu szacunkowego. Pozbawienie prawa własności przez wywłaszczenie za słusznym
odszkodowaniem albo ograniczenia w zakresie korzystania z nieruchomości,
podyktowane są interesem publicznym - zapewnieniem bezpieczeństwa
przeciwpowodziowego.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGW-2.054.73.2025
Warszawa, 09 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12995 z dnia 23 października br. Poseł na Sejm RP, Pani
Katarzyny Osos, w sprawie tworzenia tzw. suchych polderów w ramach ochrony
przeciwpowodziowej, przesyłam poniższe informacje.
Jednym z elementów ochrony przeciwpowodziowej, które mogą przyczynić się do
zmniejszenia negatywnych skutków powodzi są budowle przeciwpowodziowe, w tym
m.in. poldery przeciwpowodziowe i suche zbiorniki przeciwpowodziowe.
Poldery są zakładane na rzekach obwałowanych, na obszarach dolin rzecznych, odciętych
od rzek wałami przeciwpowodziowymi. Ich zadaniem jest obniżenie szczytów fal i lepsze
rozłożenie przepływów w czasie wezbrań. Poldery z zamknięciami wlotowymi
i wylotowymi (jazy, śluzy wałowe, przepusty wałowe) są wykorzystywane w czynnej
ochronie przeciwpowodziowej. Poldery sterowane z zamknięciami pozwalają na
kontrolowane napełnianie wodą, stosownie do sytuacji na rzece na podstawie prognozy
hydrologicznej przejścia fali. Poldery z przelewami bez zamknięć są elementami biernej
ochrony przeciwpowodziowej. Obiekty tego typu są napełniane po przekroczeniu w rzece
stanów równych rzędnym koron przelewów. Napełnienie następuje w sposób losowy,
w zależności od objętości fali wezbraniowej.
Z kolei podstawową funkcją suchych zbiorników jest ochrona przeciwpowodziowa,
poprzez okresowe magazynowanie wody podczas przechodzenia fal powodziowych.
Budowle piętrzące tworzące zbiorniki suche mają urządzenia upustowe (przelewy, spusty)
bez zamknięć. Rzeka swobodnie przepływa przez zbiornik do czasu, gdy dopływ staje się
większy od przepustowości urządzeń upustowych. Wówczas nadmiar wody zostaje
zretencjonowany w zbiorniku. Po przejściu szczytu fali powodziowej następuje stopniowe
opróżnianie zbiornika. Pomiędzy przejściami fal powodziowych, grunty w czaszy
zbiorników mogą być wykorzystywane gospodarczo i rekreacyjnie. Niektóre zbiorniki
suche mają zamknięcia na części spustów, co pozwala na nieznaczne retencjonowanie
wody – są to wówczas zbiorniki suche z zamknięciami.
Ważny czynnikiem przy planowaniu i realizacji tego typu obiektów jest ich położenie.
Tereny znajdujące się w pobliżu rzeki i przeznaczone do wykorzystania pod polder lub
-- 1 of 4 --
2
suchy zbiornik, a więc do ewentualnego zalania, są starannie wybierane pod względem
rzeźby terenu, lokalizacji i dostępności w czasie powodzi.
Co ważne, urządzenia te wymagają stałego nadzoru zarówno w czasie trwania powodzi
jak i poza okresami wezbrań ze względu na możliwość dewastacji oraz konieczność
utrzymania w stanie gotowości do użycia. Do optymalnego sterowania tymi urządzeniami
niezbędne jest posiadanie wiarygodnych prognoz dotyczących propagacji fali
wezbraniowej, w celu wyznaczenia momentu otwarcia urządzeń wpustowych. Analiza
taka pozwala wykorzystać rezerwę powodziową zbiornika do ścięcia wierzchołka fali, a nie
jej czoła, określić czas przetrzymania zgromadzonej wody oraz harmonogram odpływu
z terenu polderu.
Koncepcja polderów zalewowych oraz suchych zbiorników w ochronie
przeciwpowodziowej jest znana i wykorzystywana od lat. Budowle te stanowią jeden
z elementów środków ochrony czynnej i biernej, mających na celu zmniejszenie wysokości
fali wezbraniowej i redukcję wielkości przepływu. Na terenie Polski znajduje się kilkaset
polderów i suchych zbiorników o pojemości od kilku tysięcy do kilkudziesięciu milionów
m3.
Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie (PGW Wody Polskie) zrealizowało i nadal
realizuje szereg działań związanych z ochroną przeciwpowodziową kraju, wśród nich
znajdują się również inwestycje polegające na budowie suchych zbiorników wodnych oraz
polderów przeciwpowodziowych. W ramach kończącego się w bieżącym roku Projektu
Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły (dalej POPDOW) zrealizowano
działania związane z ochroną przed powodzią Kotliny Kłodzkiej, obejmujące budowę
czterech suchych zbiorników przeciwpowodziowych: Boboszów na rzece Nysie Kłodzkiej,
Szalejów na rzece Bystrzyca Dusznicka, Krosnowice na potoku Duna oraz zbiornik Roztoki
Bystrzyckie na potoku Gaworówka. Ich zadaniem jest zmniejszenie zagrożenia w dolinach
rzek, na których są one lokalizowane, poprzez zmniejszenie kulminacji fal powodziowych
oraz redukcję wielkości przepływów. W ramach POPDOW zrealizowano również
zwiększenie zabezpieczenia powodziowego w dolinie rzeki Serafy. Zadanie obejmowało
budowę czterech suchych zbiorników, chroniących tereny położone poniżej. Zbiorniki te
pracują w kaskadzie złożonej z pięciu suchych zbiorników przeciwpowodziowych
zlokalizowanych w dorzeczu rzeki Serafy, tj. zbiornika Bieżanów oraz wybudowanych
w ramach Projektu zbiorników: Serafa 2 na rzece Serafie oraz Malinówka 1, Malinówka 2,
Malinówka 3 na potoku Malinówka.
W 2020 r. nastąpiło otwarcie największego w Polsce suchego zbiornika
przeciwpowodziowego Racibórz Dolny. Chroni on mieszkańców trzech nadodrzańskich
województw: śląskiego, opolskiego i dolnośląskiego przed powodzią o skali
porównywalnej do powodzi z 1997 r. Obiekt ten ochrania bezpośrednio i pośrednio ok. 2,5
mln mieszkańców południowo - zachodniej Polski. Zbiornik ulokowany na terenie powiatu
wodzisławskiego oraz raciborskiego, posiada możliwość pomieszczenia maksymalnie aż
-- 2 of 4 --
3
185 mln m3 wody. O słuszności powstania zbiornika można było przekonać się w trakcie
ostatniej powodzi, która we wrześniu 2024 r. nawiedziła południową część kraju. Zbiornik
Racibórz po raz pierwszy w swojej historii przechwycił łącznie 147 mln m3, udowadniając
jak ważna była jego rola w kontekście ochrony przez zalaniem obszarów położonych
poniżej miasta Racibórz aż do Wrocławia.
Dzięki wsparciu ze środków unijnych w 2023 r. zakończono również zadanie pn.
Przebudowa polderu Żelazna – etap I. Obecnie PGW Wody Polskie przygotowuje do
realizacji II etap modernizacji Polderu Żelazna, przy wsparciu finansowym w ramach
programu operacyjnego Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko
2021-2027 (dalej FEnIKS). Inwestycja ma na celu zapewnienie skutecznej ochrony dla
około 4 tys. mieszkańców, zwiększenie bezpieczeństwa mienia i infrastruktury na terenie
województwa opolskiego oraz poprawę niezawodności systemu hydrotechnicznego.
Projekt wpisuje się w szerszy system odrzańskich zabezpieczeń przeciwpowodziowych,
wzmacniając ochronę Opola i miejscowości położonych wzdłuż biegu Odry. Po
zakończeniu prac polder uzyska pełną funkcjonalność, stając się nowoczesnym obiektem
retencyjnym, który skutecznie zabezpieczy mieszkańców oraz kluczowe obiekty
infrastrukturalne regionu.
W ramach środków pozyskanych z programu FEnIKS, realizowana będzie również budowa
suchego zbiornika przeciwpowodziowego Rzymówka na rzece Kaczawie, o pojemności
blisko 10,5 mln m3. Głównym celem inwestycji jest zwiększenie ochrony
przeciwpowodziowej dla ponad 32 tys. mieszkańców. W czaszy zbiornika powstanie zalew
powyrobiskowy, który stworzy dogodne warunki do odbudowy siedlisk dla roślin
i zwierząt wodnych. Dzięki temu możliwa będzie regeneracja bioróżnorodności gatunków
zależnych od okresowego zalewania terenu.
Ponadto PGW Wody Polskie, zgodnie z przekazanym stanowiskiem, ogłosiło
w październiku br. przetarg na opracowanie dokumentacji niezbędnej dla odbudowy
suchego zbiornika przeciwpowodziowego w Stroniu Śląskim, który uległ zniszczeniu
w trakcie powodzi w 2024 r. Przebudowany zbiornik powstanie w miejscu
dotychczasowego, którego przerwany wał został tymczasowo zabezpieczony z końcem
marca br. Będzie to zaawansowany technologicznie obiekt w klasie i parametrach
określonych na podstawie modelowania hydraulicznego oraz ostatecznie dokumentacji
projektowej.
Jednocześnie, zgodnie z informacjami przekazanymi przez PGW Wody Polskie,
prowadzone są prace zmierzające do przygotowania dokumentacji projektowej, wraz
z uzyskaniem pozwoleń administracyjnych potrzebnych do realizacji zadania pn. Program
działań niestrukturalnych i retencyjnych stanowiących element zarządzania ryzykiem
powodziowym w regionach wodnych Małej Wisły i Górnej Wisły. W ramach zadania
przewidziano m.in. budowę 11 polderów, co pozwoli na kontrolowane spłaszczenie
szczytu fali powodziowej, gwarantując bezpieczny przepływ wód powodziowych. Ochroną
-- 3 of 4 --
4
będzie objęte około 100 tys. osób. PGW Wody polskie będzie starać się o finansowanie
ww. zadania w ramach pożyczki z międzynarodowych instytucji finansowych.
Odpowiadając na ostatnie pytanie informuję, że w chwili obecnej nie przewiduje się zmian
prawa w zakresie wprowadzania rekompensaty za gotowość do zalania terenów
prywatnych położonych wzdłuż rzek. Obecnie inwestycje przeciwpowodziowe podlegają
reżimowi określonemu na podstawie ustawy z dnia 8 lipca 2010 r. o szczególnych zasadach
przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych (dalej
specustawa powodziowa). Art. 21 ww. ustawy określa zasady ustalania wysokości
odszkodowania w związku z realizacją budowli przeciwpowodziowych. Specustawa
powodziowa dokładnie określa zasady nabywania nieruchomości w związku z realizacją
inwestycji oraz zasady ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania. Powołany
rzeczoznawca majątkowy, jako biegły w postępowaniu administracyjnym w sprawie
ustalenia odszkodowania za przejęcie z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności
nieruchomości, sporządza opinię o wartości przedmiotowej nieruchomości w formie
operatu szacunkowego. Pozbawienie prawa własności przez wywłaszczenie za słusznym
odszkodowaniem albo ograniczenia w zakresie korzystania z nieruchomości,
podyktowane są interesem publicznym - zapewnieniem bezpieczeństwa
przeciwpowodziowego.
Z poważaniem
Dokument podpisany elektronicznie przez:
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
-- 4 of 4 --