Interpelacja w sprawie planowanego podniesienia stawki podatku CIT dla banków
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12991
do ministra finansów i gospodarki
w sprawie planowanego podniesienia stawki podatku CIT dla banków
Zgłaszający: Klaudia Jachira
Data wpływu: 17-10-2025
Szanowny Panie Ministrze.
rząd przedstawił projekt ustawy podnoszącej stawkę podatku od osób prawnych (CIT) dla banków z 19% do 30%. Ministerstwo twierdzi, że „zasady sprawiedliwości społecznej” wymagają opodatkowania „ponadnormatywnych zysków” tego sektora. Jak wskazują ekonomiści Forum Obywatelskiego Rozwoju, banki w Polsce nie wyróżniają się szczególnie wysoką rentownością kapitału własnego – spośród krajów naszego regionu tylko na Słowacji wskaźnik ten był w ubiegłym roku niższy. Co więcej, w dłuższym okresie banki nie charakteryzują się też wysoką rentownością na tle innych branż. W latach 2014-2023 średnia stopa zwrotu z kapitału własnego sektora bankowego wyniosła 6,2%, podczas gdy średnia dla sektora niefinansowego wyniosła ponad 10%.
Jak wskazuje Związek Banków Polskich, banki w Polsce są już teraz nieproporcjonalnie opodatkowane. W 2024 r. efektywna stopa opodatkowania wynosiła 31,4%, po proponowanych zmianach wyniesie 40%. Podatek bankowy w relacji do sumy bilansowej w latach 2016-2023 był najwyższy w Europie.
Wszystkie duże polskie banki są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Ze względu na swoją pozycję na GPW banki trafiają do portfeli inwestorów indywidualnych oraz funduszy inwestycyjnych, w tym funduszy i programów emerytalnych jak OFE czy PPK. Do OFE, czyli ponad 14 milionów przyszłych emerytów, należy ponad 22% akcji banków. Do akcjonariuszy mniejszościowych należy ponad połowa akcji banków notowanych na GPW. Wartość akcji należących do OFE w dniu, w którym minister Andrzej Domański ogłosił wprowadzenie domiaru dla banków, obniżyła się o niemal 8 mld zł.
Rząd próbuje uzasadnić wprowadzenie tego podatku sytuacją finansów publicznych, jednak problemem są ponadnormatywne - najwyższe w regionie i wyższej od unijnej średniej – wydatki.
Jak Ministerstwo Finansów definiuje „ponadnormatywne zyski”? W jakich warunkach należy je opodatkować?
Czy również inne branże mogą spodziewać się sektorowej podwyżki podatku dochodowego od osób prawnych w latach, w których osiągają wyższe zyski?
Kilka tygodni przed ogłoszeniem projektu ustawy podnoszącej CIT dla sektora bankowego Ministerstwo Finansów przedstawiło pomysł wprowadzenia Osobistego Konta Inwestycyjnego w celu zachęcenia Polaków do inwestowania na rynku kapitałowym. Czy Ministerstwo Finansów wzięło pod uwagę to, że uznaniowe podwyżki dla sektorów o dużym znaczeniu dla GPW może zniechęcać do inwestowania na rynku kapitałowym? Czy ministerstwo zbadało, czy efekt ten nie jest silniejszy od zachęt tworzonych przez OKI?
Dochody państwa z tytułu podwyższonego CIT dla banków mają wzrosnąć o 6,6 mld zł. Podobną kwotę (5,5 mld zł) rząd planuje w przyszłym roku przeznaczyć na dopłaty dla górnictwa. Czy Ministerstwo Finansów brało pod uwagę możliwość redukcji niektórych wydatków zamiast podnoszenia podatków?
W obliczu trudnych relacji z prezydentem i możliwości zawetowania przez niego ustawy dlaczego rząd zdecydował się przedstawić projekt ustawy budżetowej, który zakłada zwiększenie dochodów z CIT w związku z domiarem dla banków?
Podsekretarz stanu Jarosław Neneman
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4050 znakówfax: +48 22 694 36 84 00-916 Warszawa
gov.pl/finanse
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
1/2
Warszawa, 4 listopada 2025 roku
Sprawa: Interpelacja nr 12991 Poseł Klaudia Jachira w sprawie planowanego
podniesienia stawki podatku CIT dla banków
Znak sprawy: DD9.054.3.2025
Kontakt: Kancelaria MF
tel.: +48 22 694 55 55
e-mail: kancelaria@mf.gov.pl
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12991 Pani Poseł Klaudii Jachiry z dnia 23
października 2025 r. w sprawie planowanego podniesienia stawki podatku CIT dla
banków, przedstawiam następujące wyjaśnienia w sprawie.
Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i
ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych1 przewiduje zmiany w ustawie
z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych2 (dalej: ustawa
o CIT) oraz w ustawie z dnia 15 stycznia 2016 r. o podatku od niektórych instytucji
finansowych3 (dalej: ustawa o PONIF).
W zakresie ustawy o CIT, proponowane zmiany polegają na podwyższeniu stawki
CIT w odniesieniu do podatników będących bankami krajowymi i bankami
zagranicznymi, instytucjami kredytowymi, spółdzielczymi kasami oszczędnościowo-
kredytowymi. W zakresie ustawy o PONIF przewiduje się, że w odniesieniu do
podatników będących bankiem krajowym, oddziałem banku zagranicznego,
oddziałem instytucji kredytowych oraz spółdzielczą kasą oszczędnościowo-
kredytową, obecnie obowiązująca stawka podatku ulegnie obniżeniu.
Opodatkowanie tzw. sektora bankowego w sposób odmienny od pozostałych branż
(czy to poprzez wyższe stawki samego CIT, czy poprzez dodatkowy podatek)
stanowi ogólnoeuropejski trend i wynika z sytuacji gospodarczej i geopolitycznej
ostatnich lat. Od 2023 r. prawie połowa krajów UE (12 z 27) wprowadziła tego
rodzaju nowe obciążenia fiskalne, w tym obok istniejących podwyższonych stawek
1 Druk sejmowy nr 1752; obecnie już ustawa ujęta w druku senackim nr 508
2 Dz. U. z 2025 r. poz. 278, z późn. zm.
3 Dz. U. z 2023 r. poz. 623
-- 1 of 2 --
2/2
CIT dla sektora bankowego (np. w przypadku Hiszpanii, gdzie wprowadzono
dodatkową opłatę obok 30% stawki CIT dla instytucji kredytowych, wyższej od
standardowej stawki 25%).
Uzyskiwanie bezprecedensowych zysków ze względu na szczególne instytucjonalne
uprawnienia sektora bankowego, skutkujące m.in. zwiększonym dochodem w
sytuacji wyższych stóp procentowych, jest aspektem zauważonym przez
ustawodawcę, nie jest jednak cechą relewantną stanowiącą o wyodrębnieniu tego
sektora pod względem zasad opodatkowania. Określone podatki sektorowe
stanowią bowiem element polityki podatkowej państwa, a sposób i celowość
wyodrębnienia danego sektora każdorazowo zależy od jego specyfiki i aktualnej
polityki podatkowej.
Realizowana przez Ministerstwo Finansów i Gospodarki strategia polityki fiskalnej
państwa jest zależna od szeregu czynników o charakterze gospodarczym,
społecznym i międzynarodowym. Jej celem jest między innymi zapewnienie
stabilnego i zrównoważonego rozwoju gospodarczego oraz utrzymanie równowagi
finansów publicznych. Jednym z głównych obowiązków działania Ministerstwa
Finansów i Gospodarki jest zbilansowanie wydatków, w tym przede wszystkich tych
określonych jako strategiczne, z dochodami.
Poza prowadzoną polityką fiskalną Ministerstwo Finansów i Gospodarki prowadzi
także prace związane m.in. z podnoszeniem świadomości ekonomicznej, w tym
poprzez rozwiązania zachęcające do długoterminowego budowania oszczędności i
inwestycji, przy czym fluktuacje cen akcji stanowią nieodłączny element
świadomego inwestowania.
Ze względu na powyższe oraz w świetle ustawowych terminów, przedłożony projekt
ustawy budżetowej przewiduje dochody CIT uwzględniające skutki rozwiązań
wskazanej ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i
ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia Ministra Finansów i Gospodarki
Jarosław Neneman
Podsekretarz Stanu
w Ministerstwie Finansów
-- 2 of 2 --