Interpelacja w sprawie dostępności specjalistów i badań diagnostycznych w służbie zdrowia
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12977
do ministra zdrowia
w sprawie dostępności specjalistów i badań diagnostycznych w służbie zdrowia
Zgłaszający: Robert Warwas, Wioletta Maria Kulpa, Lidia Czechak
Data wpływu: 16-10-2025
Szanowna Pani Minister,
polscy pacjenci codziennie zmagają się z dramatyczną sytuacją – długie kolejki do lekarzy specjalistów i ograniczony dostęp do badań diagnostycznych opóźniają diagnozy i leczenie. Osoby chore na nowotwory, choroby serca czy neurologiczne często muszą czekać miesiącami na konsultacje, co w praktyce może decydować o ich zdrowiu lub życiu.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Jakie działania są podejmowane, aby pacjenci z chorobami przewlekłymi i w stanie zagrożenia życia nie byli pozostawieni bez opieki przez wiele tygodni?
2. Jakie działania rząd planuje w celu skrócenia kolejek do specjalistów w polskich szpitalach i poradniach?
3. Czy istnieje plan zwiększenia dostępności nowoczesnych badań diagnostycznych w całym kraju, w tym w mniejszych miastach i na obszarach wiejskich?
4. Jak rząd zamierza wspierać lekarzy specjalistów, aby liczba dostępnych świadczeń była adekwatna do potrzeb pacjentów?
Z poważaniem
Robert Warwas
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
11583 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DLG.050.172.2025.MK
Warszawa, 19 listopada 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację (nr 12977) z 23 października 2025 r., Pana Posła Roberta
Warwasa i grupy posłów sprawie dostępności specjalistów i badań diagnostycznych w
służbie zdrowia, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących informacji.
1. Jakie działania są podejmowane, aby pacjenci z chorobami przewlekłymi i zagrożeniem
życia nie byli pozostawieni bez opieki przez wiele tygodni?
Pacjenci w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego mają udzielane świadczenia w trybie
nagłym – zazwyczaj przez zespoły ratownictwa medycznego, jak również w szpitalnych
oddziałach ratunkowych i izbach przyjęć. Powyższe ma zastosowanie nawet, gdy stan
nagłego zagrożenia zdrowotnego jest wynikiem wcześniej stwierdzonej i leczonej choroby
przewlekłej. Natomiast pacjenci z chorobą przewlekłą znajdują się pod opieką lekarza
specjalisty w ramach ambulatoryjnej opieki specjalistycznej (a jeśli cel leczenia nie może
zostać osiągnięty poprzez leczenie ambulatoryjne również w szpitalu) – terminy wizyt
pacjentów, niebędących pacjentami pierwszorazowymi, ustalane są zgodnie z przyjętym
przez lekarza planem leczenia. Stosownie do brzmienia art. 20 ust. 1a ustawy z dnia 27
sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
(Dz.U. z 2025 r. poz. 1461), dalej „ustawa o świadczeniach” na liście oczekujących na
udzielenie świadczenia nie umieszcza się świadczeniobiorców kontynuujących leczenie u
danego świadczeniodawcy.
Niezależnie od powyższego, zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o
podstawowej opiece zdrowotnej (Dz.U. z 2025 r. poz. 515) podstawowa opieka zdrowotna
ma na celu m.in. zapewnienie opieki zdrowotnej nad świadczeniobiorcą i jego rodziną oraz
koordynację opieki zdrowotnej nad świadczeniobiorcą w systemie ochrony zdrowia.
Tym samym wskazać należy, że nawet świadczeniobiorca oczekujący na termin wizyty u
specjalisty, nie jest pozbawiony opieki lekarskiej, gdyż opiekę tą sprawuje lekarz
podstawowej opieki zdrowotnej.
2. Jakie działania rząd planuje w celu skrócenia kolejek do specjalistów w polskich
szpitalach i poradniach?
Wprowadzony w ostatnich latach mechanizm rozliczania świadczeń ambulatoryjnej opieki
specjalistycznej zgodnie z rzeczywistym wykonaniem miał na celu wdrożenie rozwiązań
umożliwiających zmotywowanie świadczeniodawców do poprawy dostępności do
świadczeń. Mechanizm ten niestety nie przełożył się na istotne skrócenie czasu
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
oczekiwania na zrealizowanie świadczenia i nie zapewnił zwiększonej dostępności do
świadczeń.
Wdrażany nowy mechanizm tzw. „stawki degresyjnej” zakłada ocenę udziału świadczeń
specjalistycznych pierwszorazowych u świadczeniodawców, w danym zakresie świadczeń
specjalistycznych oraz wyznaczenie ogólnopolskiej mediany tego udziału dla danego
zakresu. Mechanizmowi podlegają jedynie świadczeniodawcy, u których udział świadczeń
specjalistycznych pierwszorazowych jest niższy niż ogólnopolska mediana tego udziału,
czyli 50% świadczeniodawców z najniższymi udziałami świadczeń specjalistycznych
pierwszorazowych. Każdy z tych świadczeniodawców zobowiązany jest do podniesienia
poziomu udziału świadczeń specjalistycznych pierwszorazowych co najmniej o 3 punkty
procentowe w porównaniu z analogicznym kwartałem roku poprzedzającego realizację
świadczeń lub do osiągnięcia wartości wyznaczonej przez medianę. W przypadku nie
osiągnięcia określonego celu w danym kwartale, świadczenia zrealizowane w kwartale
następującym po miesiącu od kwartału, dla którego wyznaczono udział świadczeń
specjalistycznych pierwszorazowych finansowane będą z zastosowaniem współczynnika
0,75 dla świadczeń rozliczanych w ramach danego zakresu, z wyłączeniem określonych w
zarządzeniu świadczeń.
Zmodyfikowany mechanizm finansowania świadczeń w rodzaju ambulatoryjna opieka
specjalistyczna dotyczy wybranych zakresów świadczeń, nie obejmie szeregu świadczeń
m.in.: świadczeń udzielanych w zakresach dla dzieci, skojarzonego zakresu świadczeń na
rzecz pacjentów pierwszorazowych, skojarzonego zakresu świadczeń diagnostyki
onkologicznej, skojarzonego zakresu świadczeń ambulatoryjnej opieki pielęgniarskiej lub
położnej, skojarzonego zakresu świadczeń zabiegowych, skojarzonego zakresu
ambulatoryjnej opieki ze wskazań nagłych.
Mediana ogólnopolska udziału świadczeń specjalistycznych pierwszorazowych (roczna), jak
i udział procentowy świadczeń specjalistycznych pierwszorazowych u świadczeniodawcy w
danym kwartale są wyliczane i udostępniane przez Fundusz.
Dodatkowo od 28 października br. rozszerzono wykaz świadczeń wyłączonych ze
stosowania współczynnika 0,75 poprzez dodanie rozpoznań wybranych grup D oraz
świadczeń udzielonych pacjentom z chorobami rzadkimi udzielonych w Ośrodkach
Eksperckich Chorób Rzadkich w zakresach oraz skojarzonych do nich zakresach świadczeń
będących w strukturze OECR z rozpoznaniem określonym równocześnie kodem ICD-10 i
kodem ORPHA.
Opisany powyżej mechanizm jest obecnie wdrażany i modyfikowany w zależności od
potrzeb. Na ocenę jego efektów niestety trzeba będzie poczekać.
3. Czy istnieje plan zwiększenia dostępności nowoczesnych badań diagnostycznych w
całym kraju, w tym w mniejszych miastach i na obszarach wiejskich?
Świadczenia o wysokim poziomie innowacyjności z zasady są dostępne w
wysokospecjalistycznych ośrodkach, zatem głównie w dużych miastach lub ich okolicach.
Ze względu na początkowo wysokie koszty nowoczesnych technologii są one celowo
skupiane w kilku do kilkunastu lokalizacjach. Takie rozwiązanie jest najbardziej efektywne
kosztowo, m.in. ze względu na tzw. efekt skali. Za przyjęciem powyższego rozwiązania
przemawia również zazwyczaj dobrze rozwinięta infrastruktura komunikacyjna (w tym
transportu publicznego) wokół dużych wysokospecjalistycznych ośrodków, co ułatwia
pacjentom dodarcie do świadczeniodawcy.
4. Jak rząd zamierza wspierać lekarzy specjalistów, aby liczba dostępnych świadczeń była
adekwatna do potrzeb pacjentów?
Uprzejmie informuję, że Minister Zdrowia podejmuje liczne działania mające na celu
wykształcenie odpowiedniej liczby specjalistów posiadających kompetencje niezbędne do
zagwarantowania właściwej opieki medycznej.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Najważniejsze działania podjęte dla osób w trakcie kształcenia przeddyplomowego – na
studiach:
Począwszy od 2016 roku Minister Zdrowia sukcesywnie zwiększa limit przyjęć na kierunku
lekarskim. W związku z systematycznym zwiększaniem limitów przyjęć na studia, z roku na
rok rośnie liczba absolwentów tego kierunku, a co za tym idzie nastąpi wzrost liczby lekarzy
odbywających szkolenie specjalizacyjne.
Pod koniec 2021 r. wprowadzono wsparcie finansowe - kredyt dla osób podejmujących
studia odpłatne na kierunku lekarskim prowadzonym w języku polskim.
Umożliwiono również przystąpienie o rok wcześniej do LEK i LDEK dla lekarzy, którzy
ukończyli przedostatni rok studiów, Ma to za zadanie skrócenie czasu oczekiwania na
egzamin (wcześniejsze otrzymanie PWZ).
Działania podjęte dla lekarzy w trakcie szkolenia specjalizacyjnego:
Wyodrębniono dziedziny najważniejsze z punktu widzenia epidemiologicznego kraju
(dziedziny priorytetowe wymienione poniżej) i ustanowiono dla nich specjalne zasady.
Główną zachętą do podejmowania kształcenia w dziedzinach priorytetowych jest wyższe
wynagrodzenie przysługujące lekarzom odbywającym szkolenie specjalizacyjne w tych
dziedzinach w trybie rezydenckim (finansowanym przez Ministra Zdrowia). Zaliczenie
dziedziny do dziedzin priorytetowych skutkuje corocznie (od lipca) przyznaniem wyższego
wynagrodzenia zasadniczego lekarzom w trybie specjalizacji rezydenckim, a także
przyznawaniem większej liczby miejsc szkoleniowych rezydenckich w stosunku do
pozostałych dziedzin.
W celu zachęcenia młodych lekarzy do pracy w polskich podmiotach leczniczych,
finansowanych ze środków publicznych, po ukończeniu szkolenia specjalizacyjnego,
wprowadzono rozwiązanie, dzięki któremu lekarze odbywający szkolenie specjalizacyjne w
ramach rezydentury mogą otrzymać wynagrodzenie zasadnicze wyższe o 600 zł
miesięcznie (w dziedzinie niepriorytetowej) lub wyższe o 700 zł miesięcznie (w dziedzinie
priorytetowej). Aby otrzymać to wynagrodzenie lekarz musi zobowiązać się do
przepracowania – w podmiocie leczniczym, finansowanym ze środków publicznych –
łącznie 2 lata w ciągu kolejnych pięciu lat następujących po zakończeniu szkolenia
specjalizacyjnego;
Od postępowania kwalifikacyjnego jesień 2022 r. wprowadzono zmiany w procesie naboru
na szkolenie specjalizacyjne lekarzy i lekarzy dentystów. Dzięki temu rozwiązaniu większa
liczba miejsc szkoleniowych zostanie wykorzystana (tzw. nabór centralny). Nabór centralny
na specjalizacje daje lekarzom i lekarzom dentystom możliwość ubiegania się o odbywanie
szkolenia specjalizacyjnego we wszystkich województwach jednocześnie oraz możliwość
wskazania 15 wyborów obejmujących dziedzinę, tryb i miejsce odbywania szkolenia
specjalizacyjnego w preferowanej kolejności. W przypadku niezakwalifikowania się przez
lekarza do odbywania specjalizacji w preferowanym województwie lub w preferowanej
dziedzinie może on zostać zakwalifikowany na jeden z kolejnych „wyborów” wskazanych we
wniosku o odbywanie szkolenia specjalizacyjnego, co wcześniej nie mogło mieć miejsca.
Wprowadzenie tego rozwiązania miało na celu wykorzystanie większej liczby miejsc
szkoleniowych.
Dziedziny priorytetowe, to także dziedziny deficytowe, najistotniejsze dla ochrony zdrowia:
1) anestezjologia i intensywna terapia;
2) chirurgia dziecięca;
3) chirurgia ogólna;
4) chirurgia onkologiczna;
5) choroby wewnętrzne;
6) choroby zakaźne;
7) geriatria;
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
8) hematologia;
9) kardiologia dziecięca;
10) medycyna paliatywna;
11) medycyna ratunkowa;
12) medycyna rodzinna;
13) neonatologia;
14) neurologia i neurologia dziecięca;
15) onkologia i hematologia dziecięca;
16) onkologia kliniczna;
17) patomorfologia;
18) pediatria;
19) psychiatria;
20) psychiatria dzieci i młodzieży;
21) radioterapia onkologiczna;
22) stomatologia dziecięca.
W związku z faktem, iż np. psychiatria została dziedziną priorytetowąto liczbaa miejsc
szkoleniowych w dziedzinie psychiatrii nieustannie rośnie. W 2015 r. liczba miejsc
szkoleniowych w tej dziedzinie wynosiła 1736 miejsc, natomiast obecnie wynosi 2386
miejsc. Od 2015 r. wzrosła również liczba lekarzy w trakcie specjalizacji w dziedzinie
psychiatrii z 796 (stan na: 01.12.2015 r.) do 1911 lekarzy (stan na 30.09.2025 r.), czyli o
ponad 140%. Wzrosła także liczba specjalistów w dziedzinie psychiatrii z 3388 specjalistów
(stan na: 31.12.2015 r.) do 4341 specjalistów (stan na: 1.07.2025 r. dane Naczelnej Izby
Lekarskiej https://nil.org.pl/rejestry/centralny-rejestr-lekarzy/informacje-statystyczne ),
czyli o ponad 28 %.
Dzięki wymienionym powyżej działaniom zakłada się, że w najbliższej przyszłości, ale też w
dalszej perspektywie zwiększy się dostęp do lekarzy udzielających specjalistycznych
świadczeń z wszystkich dziedzin, głównie z tzw. priorytetowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --