Interpelacja w sprawie marnotrawienia energii elektrycznej w budynkach publicznych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12962
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie marnotrawienia energii elektrycznej w budynkach publicznych
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 16-10-2025
Szanowna Pani Minister,
rosnące ceny energii elektrycznej oraz zobowiązania Polski w zakresie efektywności energetycznej wymagają konsekwentnego i systemowego podejścia do zarządzania zużyciem energii w budynkach publicznych. Tymczasem liczne kontrole samorządowe i medialne doniesienia wskazują na znaczne marnotrawienie energii w urzędach, szkołach, placówkach zdrowia i budynkach administracji centralnej.
W wielu obiektach nie prowadzi się żadnego monitoringu zużycia energii, nie instaluje się czujników obecności czy systemów inteligentnego oświetlenia, a urządzenia elektryczne pracują w trybie ciągłym również poza godzinami funkcjonowania instytucji. Brakuje też centralnych audytów energetycznych oraz narzędzi do zarządzania zużyciem energii w czasie rzeczywistym.
Z danych Najwyższej Izby Kontroli wynika, że znaczna część budynków publicznych w Polsce nie spełnia podstawowych standardów efektywności energetycznej, mimo że środki unijne i krajowe przewidywały finansowanie modernizacji.
Problem ten ma nie tylko wymiar ekonomiczny, ale i środowiskowy – ograniczenie zużycia energii w sektorze publicznym mogłoby znacząco obniżyć emisję CO2 oraz koszty funkcjonowania administracji.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo prowadzi lub planuje ogólnokrajowy audyt energetyczny budynków publicznych?
Ile jednostek administracji publicznej wdrożyło w ostatnich 3 latach systemy inteligentnego zarządzania energią (BMS, automatyka oświetlenia, czujniki ruchu itp.)?
Czy resort planuje wprowadzenie obowiązku raportowania zużycia energii przez instytucje publiczne w ujęciu rocznym?
Czy przewidziano w ramach Krajowego Planu Odbudowy lub innych funduszy unijnych środki na modernizację energetyczną budynków administracji i szkół?
Jakie działania planowane są w celu podniesienia świadomości energetycznej wśród pracowników instytucji publicznych i samorządowych?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (14)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
16346 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DCE-WEE.050.2.2025.PW
4044942.16422463.13366370
Warszawa, 14-11-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpretację Posłanki Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej (znak:
K10INT12962).
Temat: marnotrawienie energii elektrycznej w budynkach publicznych.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12962 Posłanki Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej
przekazuję odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Klimatu i Środowiska – pytania nr 3,
4 i 5 oraz odpowiedź w zakresie kompetencji Ministra Finansów i Gospodarki, otrzymaną w
dniu 12 listopada br. – pytania nr 1, 2 i 5.
Ad. do pytania nr 1
Czy Ministerstwo prowadzi lub planuje ogólnokrajowy audyt energetyczny budynków
publicznych?
W Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w
sprawie charakterystyki energetycznej budynków w art. 12 wskazano na konieczność
sporządzenia świadectw charakterystyki energetycznej dla m.in. budynków wznoszonych,
sprzedawanych lub wynajmowanych. Dodatkowo przepisy ww. dyrektywy pierwotnie
wskazywały na konieczność sporządzenia świadectw dla budynków zajmowanych przez
władze publiczne i które są często odwiedzane przez ludność, których całkowita
powierzchnia użytkowa wynosi powyżej 500 m2. Od 9 lipca 2015 r. wymaganie to dotyczy
tożsamych budynków, których powierzchnia wynosi powyżej 250 m2.
Powyższe przepisy znajdują odzwierciedlenie w ustawie z dnia 29 sierpnia 2014 r.
o charakterystyce energetycznej budynków (Dz.U. z 2024 r. poz. 101).
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy właściciel lub zarządca budynku, którego powierzchnia
użytkowa zajmowana przez organy wymiaru sprawiedliwości, prokuraturę oraz organy
administracji publicznej przekracza 250 m2 i w których dokonywana jest obsługa
interesantów, zapewnia sporządzenie świadectwa charakterystyki energetycznej dla tego
budynku.
-- 1 of 6 --
Zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, kopię świadectwa charakterystyki energetycznej, które
przekazano w postaci papierowej, albo wydruk świadectwa charakterystyki energetycznej,
które przekazano w postaci elektronicznej, z wyłączeniem zaleceń zawartych w tym
świadectwie, umieszcza się w widocznym miejscu w zajmowanych budynkach, o których
mowa w ust. 2.
Zgodnie z art. 4 ust. 3 ustawy, świadectwo charakterystyki energetycznej sporządza się z
wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, w którym prowadzony jest centralny rejestr
charakterystyki energetycznej budynków.
Centralny rejestr charakterystyki energetycznej budynków, prowadzony przez ministra
właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa, zgodnie z art. 31 ustawy zawiera także wykaz budynków, których
powierzchnia użytkowa zajmowana przez organy wymiaru sprawiedliwości, prokuraturę
oraz organy administracji publicznej przekracza 250 m2 i w których dokonywana jest
obsługa interesantów1.
Obecnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii realizowane są zadania związane z
implementacją dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1275 z dnia
24 kwietnia 2024 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków do polskiego
porządku prawnego. Powyższa dyrektywa określa konieczność sporządzenia świadectwa
dla wszystkich budynków instytucji publicznych bez względu na ich powierzchnię. Termin
transpozycji dyrektywy 2024/1275 to 29 maja 2026 r.
Ad. do pytania nr 2
Ile jednostek administracji publicznej wdrożyło w ostatnich 3 latach systemy
inteligentnego zarządzania energią (BMS, automatyka oświetlenia, czujniki ruchu itp.)?
Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/844 z dnia 30 maja 2018 r.
zmieniająca dyrektywę 2010/31/UE w sprawie charakterystyki energetycznej budynków i
dyrektywę 2012/27/UE w sprawie efektywności energetycznej, wskazywała na
konieczność zapewnienia systemów automatyki i sterowania w budynkach niemieszkalnych
dla systemów technicznych o sumarycznej mocy ponad 290 kW.
Powyższe przepisy zostały wprowadzone do polskiego porządku prawnego w art. 3 ustawy
z dnia 7 października 2022 r. o zmianie ustawy o charakterystyce energetycznej budynków
oraz ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. z 2022 r. poz. 2206).
Przepis obligował właściciela bądź zarządcę budynku niemieszkalnego do instalacji
systemów automatyki i sterowania do 31 grudnia 2024 r., o ile realizacja była możliwa z
technicznego punktu widzenia i opłacalna ekonomicznie.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii nie realizowało szczegółowych analiz na temat liczby
budynków administracji publicznej zobligowanych do wdrożenia powyższego obowiązku
oraz czy właściciel/zarządca budynków zrealizował powyższy obowiązek.
Ponadto należy wskazać, że obecnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii realizowane są
prace związane z implementacją dyrektywy 2024/1275 do polskiego porządku prawnego.
Powyższa dyrektywa określa konieczność zapewnienia w budynkach automatyki i
sterowania dla wskazanych systemów technicznych o sumarycznej mocy od 70 kW oraz
systemów automatycznego sterowania oświetleniem dla wskazanych systemów
1 Link: https://rejestrcheb.mrit.gov.pl/rejestr-budynkow
-- 2 of 6 --
technicznych o sumarycznej mocy od 70 kW oraz 290 kW. Wymaganie to dotyczyć będzie
właścicieli/zarządców budynków nowych jak i istniejących.
Ad. do pytania nr 3
Czy resort planuje wprowadzenie obowiązku raportowania zużycia energii przez instytucje
publiczne w ujęciu rocznym?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska prowadzi obecnie prace nad wdrożeniem dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie
efektywności energetycznej.
Jednym z wymogów ww. dyrektywy, określonym w art. 5, jest konieczność zapewnienia,
aby całkowite zużycie energii finalnej wszystkich instytucji publicznych łącznie zmniejszane
było o co najmniej 1,9 % rocznie w porównaniu z rokiem 2021. Oznacza to również
konieczność raportowania przez instytucje publiczne o zużyciu energii w ujęciu rocznym.
Powyższe przepisy znajdują swoje odzwierciedlenie w projekcie ustawy o zmianie ustawy o
efektywności energetycznej oraz niektórych innych ustaw (UC77), przekazanym w dniu
30 września br. do uzgodnień międzyresortowych, opiniowania i konsultacji publicznych2.
Zgodnie z ww. projektem ustawy przewiduje się wdrożenie rozwiązań w zakresie
monitorowania wykonania celu zmniejszenia zużycia energii finalnej, w tym jego
raportowania i rozliczania. Projekt ustawy przewiduje, że instytucje publiczne będą
wprowadzać do Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków, o której mowa w ustawie z
dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej
ewidencji emisyjności budynków, informacje o całkowitym rocznym zużyciu energii finalnej
do dnia 31 marca roku następującego po roku kalendarzowym, którego dotyczy informacja.
Ad. do pytania nr 4
Czy przewidziano w ramach Krajowego Planu Odbudowy lub innych funduszy unijnych
środki na modernizację energetyczną budynków administracji i szkół?
Wsparcie w ramach Krajowego Planu Odbudowy
W zakresie właściwym dla Ministerstwa Klimatu i Środowiska w ramach Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności realizowana jest inwestycja
B1.1.3 Termomodernizacja instytucji edukacyjnych. Celem tej inwestycji jest poprawa
efektywności energetycznej budynków placówek oświatowych.
Inwestycja B1.1.3 jest realizowana poprzez program priorytetowy „Wymiana źródeł ciepła
i poprawa efektywności energetycznej szkół”, który obejmuje m.in. wymianę źródeł ciepła
oraz termomodernizację budynków szkół i przedszkoli. Program koordynowany jest przez
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Budżet programu wynosi
ponad 1,7 mld zł. W ramach dostępnego wsparcia możliwe było uzyskanie dofinansowania
w wysokości do 100% kosztów kwalifikowanych.
Z uwagi na bardzo duże zainteresowanie, nabór wniosków został zakończony po
wyczerpaniu dostępnej alokacji środków. Obecnie trwa proces zawierania umów
z beneficjentami programu. W ramach realizacji inwestycji B1.1.3 planowane jest
przeprowadzenie termomodernizacji blisko 500 budynków placówek oświatowych.
2 Link: https://legislacja.gov.pl/projekt/12402653
-- 3 of 6 --
Wsparcie w ramach programu FEnIKS 2021–2027
W ramach działania FENX 01.01 programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat,
Środowisko przeprowadzono nabory skierowane do państwowych jednostek budżetowych,
szkół wyższych, administracji rządowej oraz nadzorowanych lub podległych jej organów i
jednostek organizacyjnych, w tym szpitali i przychodni. Na realizację ww. projektów
przewidziano łącznie ponad 1,5 miliarda złotych na przedsięwzięcia związane z poprawą
efektywności energetycznej.
Dodatkowo, w ramach działania FENX 10.02 przewidziano wsparcie dla jednostek
samorządu terytorialnego (JST) na odbudowę i modernizację budynków użyteczności
publicznej, w tym budynków administracji lokalnej oraz placówek oświatowych, które
zostały dotknięte skutkami powodzi. W ramach tego działania możliwe jest finansowanie
m.in. prac remontowych, poprawy efektywności energetycznej oraz instalacji odnawialnych
źródeł energii. Celem działania jest nie tylko usuwanie skutków powodzi, ale również
zwiększenie odporności infrastruktury publicznej na przyszłe klęski żywiołowe. Na
realizację projektów w ramach tego działania zarezerwowano blisko 300 mln zł, a nabór
wniosków trwa do 31 grudnia 2025 r.
Ad. do pytania nr 5
Jakie działania planowane są w celu podniesienia świadomości energetycznej wśród
pracowników instytucji publicznych i samorządowych?
Odpowiedź Ministra Klimatu i Środowiska
W obecnym okresie programowania Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej, we współpracy z 16 wojewódzkimi funduszami ochrony środowiska, realizuje
Projekt Doradztwa Energetycznego. Głównym celem Projektu jest wspieranie działań
wyznaczonych przez Europejski Zielony Ład, zmierzających do osiągnięcia przez Polskę
neutralności klimatycznej do 2050 roku.
W ramach Projektu utworzono ogólnopolską sieć profesjonalnych Doradców
Energetycznych, którzy świadczą usługi doradcze na terenie całego kraju. Równolegle
podejmowane są liczne działania edukacyjne i informacyjne, mające na celu podniesienie
świadomości energetycznej wśród pracowników instytucji publicznych i samorządowych, w
tym poprzez szkolenia, kampanie informacyjne, doradztwo indywidualne oraz publikację
materiałów edukacyjnych.
Przykładowe działania prowadzone w ramach Projektu Doradztwa Energetycznego:
1. Szkolenia i warsztaty – organizowane dla przedstawicieli jednostek samorządu
terytorialnego, w tym energetyków gminnych, dotyczące efektywności
energetycznej, OZE, elektromobilności i gospodarki o obiegu zamkniętym.
2. Webinaria i konferencje tematyczne – dostępne dla szerokiego grona
odbiorców, w tym pracowników instytucji publicznych, np. w zakresie dobrych
i złych praktyk przy budowie budynków lub termomodernizacji, oszczędzania
energii, wykorzystania OZE i magazynów energii.
3. Kampanie informacyjno-edukacyjne – prowadzone w mediach (TV, radio, prasa)
oraz w formie publikacji i materiałów promocyjnych.
4. Doradztwo indywidualne – bezpłatne konsultacje m.in. dla gmin i instytucji
publicznych w zakresie planowania i realizacji inwestycji energetycznych oraz
dostępnych źródeł ich finansowania.
-- 4 of 6 --
5. Udział w imprezach masowych – działania doradcze i promocyjne prowadzone
podczas wydarzeń.
6. Publikowanie materiałów edukacyjnych.
Ponadto należy zauważyć, że wspomniana dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2023/1791 z dnia 13 września 2023 r. w sprawie efektywności energetycznej znacząco
wzmacnia wzorcową rolę sektora publicznego w dziedzinie efektywności energetycznej.
W związku z tym przewiduje się, że rozwiązania zaproponowane w projekcie ustawy o
zmianie ustawy o efektywności energetycznej oraz niektórych innych ustaw (UC77) również
przyczynią się do podniesienia świadomości energetycznej wśród pracowników instytucji
publicznych i samorządowych.
W tym miejscu należy wskazać m.in. monitorowanie i raportowanie zmniejszenia zużycia
energii finalnej przez instytucje publiczne o 1,9% rocznie w porównaniu do roku 2021 oraz
obowiązek sporządzenia przed wykonaniem przedsięwzięcia termomodernizacyjnego
analizy technicznej wykonalności i ekonomicznej zasadności wykonania przedsięwzięcia
termomodernizacyjnego budynków o całkowitej powierzchni użytkowej powyżej 750 m2
z zastosowaniem umów o poprawę efektywności energetycznej (formuła ESCO).
Należy podkreślić, że w celu ułatwienia realizacji przedsięwzięć w modelu finansowania
ESCO, Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało praktyczne i kompleksowe
narzędzie – Wytyczne do umów o poprawę efektywności energetycznej EPC. Opracowany
dokument jest przeznaczony dla jednostek sektora publicznego, a jego kluczowym
elementem są wzorce umów EPC dla trzech rodzajów przedsięwzięć służących poprawie
efektywności energetycznej3. Ponadto Ministerstwo Klimatu i Środowiska przygotowało
serię szkoleń nt. zawierania umów EPC, które są dostępne online4.
Należy również wskazać, że Ministerstwo Klimatu i Środowiska aktywnie wspiera projekty
podnoszące świadomość energetyczną wśród pracowników instytucji publicznych. Jednym
z nich jest dostępna online Platforma Ekspertów Efektywności Energetycznej prowadzona
przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej5. Kolejnym, projekt
doradcy energetycznego w projektach EPC dla podmiotów publicznych. Projekt
prowadzony przez Krajową Agencję Poszanowania Energii S.A. w ramach kampanii
promocyjnej projektu FinEERGo-Dom6.
Odpowiedź Ministra Finansów i Gospodarki
Odnosząc się do kwestii informowania i podnoszenia świadomości w zakresie poprawy
efektywności energetycznej budynków, należy wskazać, że przepisy ustawy z dnia 29
sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 101)
określają już wymagania dla ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i
zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Wymagania te stanowią
konieczność prowadzenia kampanii informacyjnej służącej poprawie charakterystyki
energetycznej budynków. Jednym z elementów informowania i podnoszenia świadomości
obywateli jest istniejący poradnik w zakresie poprawy charakterystyki energetycznej
budynków. Stanowi on zbiór informacji na temat efektywności energetycznej budynków,
przydatnych na etapie projektowania, budowy, jak również podczas użytkowania budynków
3 Link: https://www.gov.pl/web/klimat/wytyczne-do-umow-o-poprawe-efektywnosci-
energetycznej-epc
4 Link: https://www.gov.pl/web/klimat/szkolenie-nt-zawierania-umow-epc-dostepne-online
5 Link: https://peee.gov.pl/pl#block-aboutplatform
6 Link: https://doradcaepc.kape.gov.pl/
-- 5 of 6 --
lub ich części. W dokumencie tym omówiono środki mające na celu poprawę
charakterystyki energetycznej budynków oraz regulacje prawne w tym zakresie.
Na stronie internetowej Ministerstwa Rozwoju i Technologii, urzędu obsługującego
Ministra Finansów i Gospodarki, w zakładce Efektywność energetyczna budynków znajdują
się informacje na temat poprawy efektywności energetycznej budynków, w tym m.in.
poradnik w zakresie poprawy charakterystyki energetycznej budynków7.
Powyższe stanowi wypełnienie postanowień dyrektywy 2024/1275, zgodnie z którym
państwa członkowskie Unii Europejskiej podejmują środki w celu zapewnienia wszystkim
uczestnikom procesu budowlanego szerokiego zakresu informacji na temat różnych metod
i praktyk służących poprawie charakterystyki energetycznej budynków.
Dodatkowo celem wprowadzenia obowiązku sporządzania świadectw charakterystyki
energetycznej (zgodnie z przepisami dyrektywy 2024/1275) jest promowanie budownictwa
efektywnego energetycznie i zwiększanie świadomości społecznej w zakresie możliwości
uzyskania oszczędności energii w budynkach. Dzięki informacjom zawartym w świadectwie
właściciel, najemca lub użytkownik budynku może określić orientacyjne roczne
zapotrzebowanie na energię, a tym samym koszt utrzymania związany ze zużyciem energii.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
7 Link: https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/efektywnosci-energetycznej-budynkow
-- 6 of 6 --