Interpelacja w sprawie braku programów profilaktyki zdrowotnej dla młodych dorosłych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12960
do ministra zdrowia
w sprawie braku programów profilaktyki zdrowotnej dla młodych dorosłych
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 16-10-2025
Szanowna Pani Minister,
obecny system profilaktyki zdrowotnej w Polsce koncentruje się przede wszystkim na dzieciach, młodzieży szkolnej oraz osobach w wieku emerytalnym. Tymczasem całkowicie pomijana jest grupa młodych dorosłych w wieku 20–35 lat, czyli osób aktywnych zawodowo, narażonych na stres, nieregularny tryb życia i często niedostateczną opiekę zdrowotną.
Brak programów badań przesiewowych, profilaktyki chorób cywilizacyjnych czy wsparcia w zakresie zdrowia psychicznego w tej grupie wiekowej może w dłuższej perspektywie skutkować wzrostem zachorowalności, absencją w pracy i zwiększeniem kosztów dla systemu ochrony zdrowia.
W sytuacji gdy rośnie liczba zachorowań na depresję, nadciśnienie, cukrzycę typu 2 czy choroby nowotworowe u młodych dorosłych, brak odpowiedniej profilaktyki jest poważnym zaniechaniem państwa.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia prowadzi analizy dotyczące stanu zdrowia i potrzeb profilaktycznych osób w wieku 20–35 lat?
Czy planowane jest utworzenie programu badań profilaktycznych skierowanych do tej grupy wiekowej, obejmującego podstawowe badania laboratoryjne, kardiologiczne i psychiatryczne?
Czy resort rozważa wprowadzenie zachęt dla pracodawców do finansowania badań profilaktycznych młodych pracowników?
Jakie działania podejmowane są w zakresie profilaktyki zdrowia psychicznego wśród młodych dorosłych?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9588 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
ZPN.050.36.2025
Warszawa, 17 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację poselską nr12960 złożoną przez Panią Olgę Semeniuk-
Patkowską w sprawie braku programów profilaktyki zdrowotnej dla młodych dorosłych,
uprzejmie przedstawiam poniższe informacje.
Ministerstwo Zdrowia od lat prowadzi konsekwentne działania profilaktyczne, obejmujące
całą populację. Dzięki temu każdy obywatel ma dostęp do nowoczesnych programów i
usług medycznych, które realnie wpływają na poprawę zdrowia publicznego. Co istotne,
działania te są stale doskonalone, aby jak najlepiej odpowiadać na zmieniające się potrzeby
społeczne.
W celu monitorowania stanu zdrowia i potrzeb profilaktycznych społeczeństwa, w tym
osób w wieku 20-35 lat, Ministerstwo Zdrowia m.in. analizuje świadczenia opieki
zdrowotnej finansowane ze środków publicznych. Na podstawie danych rozliczeniowych
Narodowego Funduszu Zdrowia wyliczane są wskaźniki epidemiologiczne (m.in. liczba
chorych oraz liczba nowych zachorowań), z uwzględnieniem podziału na grupy wiekowe.
Przykładowa analiza wskaźników epidemiologicznych (na podstawie danych NFZ i GUS)
znajduje się na platformie BASiW: https://basiw.mz.gov.pl/mapy-informacje/mapa-2022-
2026/analizy/epidemiologia/epidemiologia-wersja-polska-gus-i-nfz/.
W ramach Wieloośrodkowego Ogólnopolskiego Badania Stanu Zdrowia Ludności
WOBASZ (https://wobasz.gov.pl/), gromadzone są dane do analizy uwarunkowań chorób
układu krążenia oraz innych chorób przewlekłych. Ich wyniki umożliwią ocenę skuteczności
działań profilaktycznych, badanie przyczyn umieralności z powodu chorób układu krążenia
oraz stworzenie nowej strategii postępowania, z uwzględnieniem grup wiekowych.
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
W resorcie analizowane są również dane z rejestrów epidemiologicznych, m.in. z Krajowego
Rejestru Nowotworów, dane GUS i Eurostat (m.in. dane o przyczynach zgonów, dane o
oczekiwanej długości życia czy dane z Europejskiego badania warunków życia ludności EU-
SILC) oraz dane GBD (Global Burden of Disease) oraz raporty opracowywane przez inne
instytucje m.in. raport NIZP PZH – PIB „Sytuacja zdrowotna ludności Polski i jej
uwarunkowania, coroczne raporty GUS „Zdrowie i ochrona zdrowia” czy raporty NFZ na
platformie Zdrowe Dane.
Odpowiedzią na potrzeby w zakresie objęcia opieką profilaktyczną grupy młodych
dorosłych (osób w wieku 20-35 lat) jest wprowadzone do podstawowej opieki zdrowotnej
(POZ) od 5 maja 2025 r. nowego świadczenia pn.: „Moje Zdrowie – bilans zdrowia osoby
dorosłej” skierowanego do wszystkich osób powyżej 20. roku życia. Program pozwala
wcześnie wykryć choroby cywilizacyjne, w tym nowotworowe i infekcyjne, co daje szansę
na skuteczniejsze leczenie. Jest elementem systemowego podejścia do profilaktyki chorób
oraz promocji zdrowego stylu życia. Są to okresowo wykonywane, kompleksowe przeglądy
stanu zdrowia, oparte na szczegółowym wywiadzie przeprowadzonym z użyciem
standaryzowanych kwestionariuszy, wraz z zestawem badań laboratoryjnych. Celem tych
badań jest stworzenie Indywidualnego Planu Zdrowotnego (IPZ), w którym planowane są
odpowiednie interwencje prozdrowotne. Częstotliwość wykonywania bilansu zdrowia
zależy od wieku pacjenta: dla osób w wieku 20–59 lat bilans wykonywany jest nie częściej
niż raz na 5 lat, natomiast dla osób powyżej 60. roku życia – nie częściej niż co 3 lata.
Ponadto w ramach Narodowego Programu Chorób Układu Krążenia na lata 2022-2032
podejmowane są działania edukacyjne na temat koncepcji „10 dla Serca”. Podejmowane
działania mają na celu profilaktykę chorób serca i układu krążenia poprzez ocenę stylu życia
i stanu zdrowia obywateli. Ankieta opracowana z wykorzystaniem ww. koncepcji jest
dostępna w aplikacji moje IKP. Biorąc udział w ankiecie można ocenić ryzyko chorób serca
(np. zawału, udaru, nadciśnienia) i uświadomić sobie własne czynniki ryzyka , otrzymać
indywidualne zalecenia zdrowotne i linki do materiałów edukacyjnych (np. Diety NFZ).
Realizacja działań edukacyjnych w oparciu o „10 dla Serca” ma pomóc we wczesnym
wykrywaniu zagrożeń zdrowotnych, zmniejszeniu liczby zawałów i udarów, promowaniu
zdrowego stylu życia i zwiększeniu świadomości społecznej na temat profilaktyki sercowo-
naczyniowej. Koncepcja „10 dla Serca” jest kierowana także do młodych dorosłych, bowiem
profilaktyka chorób układu krążenia w młodym wieku ma kluczowe znaczenie dla
zapobiegania ich rozwojowi w przyszłości.
Działania profilaktyczne ujęte zostały również w Narodowej Strategii Onkologicznej. W
ramach tego Programu wprowadzono zmiany w przepisach prawa pracy - ustawą z dnia 1
grudnia 2022 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz.
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
240). Zmiany dotyczą regulacji odnoszących się do zasad sprawowania profilaktycznej
opieki zdrowotnej nad pracownikami, a w szczególności przeprowadzania wstępnych badań
lekarskich, okresowych badań lekarskich i kontrolnych badań lekarskich, zwanych dalej
„badaniami lekarskimi”. W myśl przyjętych rozwiązań, lekarz medycyny pracy, w ramach
przeprowadzanych badań lekarskich, uwzględniając wskazania zdrowotne i określone w
danym programie grupy ryzyka lub kwalifikacje chorób, będzie mógł skierować pracownika,
za jego zgodą, do udziału w odpowiednim programie zdrowotnym lub programie polityki
zdrowotnej. Wykaz programów będzie ogłaszał minister właściwy do spraw zdrowia w
drodze obwieszczenia.
W 2023 r. przygotowano wytyczne dla profesjonalistów służby medycyny pracy w celu
objęcia pracowników badaniami przesiewowymi. Upowszechniano wiedzę na temat
wytycznych wśród pracowników służby medycyny pracy, włączając powyższe wytyczne i
informacje dotyczące profilaktyki chorób nowotworowych do kształcenia specjalizacyjnego
lekarzy i kursów doskonalących prowadzonych dla wszystkich profesjonalistów
medycznych związanych z ochroną zdrowia pracowników. Ponadto, na szkoleniach,
konferencjach, spotkaniach branżowych i kursach upowszechniano wiedzę wśród
pracodawców, pracowników, służby do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy oraz Inspekcji
Pracy.
Ponadto należy wskazać, że jednym z kluczowych narzędzi realizacji polityki zdrowia
publicznego państwa jest Narodowy Program Zdrowia (NPZ) na lata 2021–2025. Program
ten, oparty na przepisach ustawy o zdrowiu publicznym, wyznacza strategiczne kierunki
działań w obszarze zdrowia publicznego. Jego głównym celem jest wydłużenie liczby lat
przeżytych w zdrowiu oraz zmniejszenie nierówności zdrowotnych w społeczeństwie. W
ramach NPZ realizowane są cele operacyjne obejmujące m.in. profilaktykę nadwagi i
otyłości, uzależnień, promocję zdrowia psychicznego, działania w zakresie zdrowia
środowiskowego i chorób zakaźnych, a także reagowanie na wyzwania demograficzne.
Wśród najważniejszych inicjatyw warto wymienić kampanie edukacyjne, programy badań
przesiewowych oraz wsparcie dla lokalnych społeczności.
Szczególną uwagę poświęca się profilaktyce zdrowia psychicznego, zwłaszcza wśród
młodych dorosłych. W ramach NPZ, na zlecenie Ministerstwa Zdrowia, w latach 2022-
2024 realizowana była kampania edukacyjno-informacyjna pt. „Zobacz człowieka”. Celem
kampanii było przeciwdziałanie stygmatyzacji i autostygmatyzacji osób doświadczających
zaburzeń i chorób psychicznych. Kampania skierowana była do całego społeczeństwa, ze
szczególnym uwzględnieniem młodzieży i młodych dorosłych w wieku 16-30 lat, a także
mężczyzn w wieku 30-45 lat oraz osób zamieszkujących mniejsze miejscowości (poniżej 5
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
tys. mieszkańców). Więcej informacji na jej temat można znaleźć na stronie internetowej:
www.zobaczczlowieka.pl.
Szczególne znaczenie w profilaktyce i przeciwdziałaniu kryzysowi psychicznemu u osób
młodych, ma dostępność pomocy psychologicznej, poprzez narzędzia teleinformatyczne,
m.in. w ramach Centrum Wsparcia dla osób dorosłych w kryzysie psychicznym, oferujące
całodobową pomoc osobom w kryzysie, zarówno przez rozmowę telefoniczną (pod
numerem 800 70 22 22), jak i chat, w tym dyżury specjalistów tj.: psychiatry, prawnika,
pracownika socjalnego, terapeuty uzależnień, asystenta zdrowienia, seksuologa. Centrum
wsparcia dla dzieci i młodzieży w kryzysie psychicznym (pod nr 116 111) również udziela
całodobowej, bezpłatnej i ogólnodostępnego wsparcia. W ramach dyżurów dostępni są:
pedagog, prawnik, seksuolog, dietetyk, pracownik socjalny, lekarz specjalista w dziedzinie
psychiatrii dzieci i młodzieży (https://116111.pl/).
Dzięki wielosektorowym działaniom w obszarze prewencji samobójstw - od badań, przez
edukację i szkolenia – po raz pierwszy od 10 lat odnotowano spadek liczby samobójstw -
poniżej 5 000 rocznie. W latach 2014-2024 liczba ta zmniejszyła się o 21,4% (z 6165 w
2014 r. do 4845 w 2024 r.). Między rokiem 2023 a 2024 spadek wyniósł 7,4%. Dane te
wskazują, że działania podejmowane w ramach NPZ (łącznie do realizacji wskazanych
zostało 10-zadań mających na celu zapobieganie zachowaniom samobójczym) przy
wsparciu Zespołu roboczego do spraw prewencji samobójstw i depresji, przynoszą realne
efekty.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 4 of 4 --