Interpelacja nr 12958
Interpelacja w sprawie cyfrowego wykluczenia osób starszych w kontekście usług publicznych online
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (100%)
Cyfryzacja i Technologie (100%)
Infrastruktura i Transport (30%)
Zdrowie i Lecznictwo (29%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie cyfrowego wykluczenia osób starszych w kontekście usług publicznych online
Interpelacja nr 12958
do ministra cyfryzacji
w sprawie cyfrowego wykluczenia osób starszych w kontekście usług publicznych online
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 16-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
postępująca cyfryzacja usług publicznych, w tym wprowadzenie obowiązku korzystania z e-usług w urzędach, bankach czy systemie ochrony zdrowia, znacząco usprawniła procesy administracyjne. Jednakże coraz częściej docierają sygnały o narastającym problemie cyfrowego wykluczenia osób starszych, które nie posiadają kompetencji ani dostępu do nowoczesnych technologii.
Wielu seniorów nie korzysta z profilu zaufanego, aplikacji mObywatel ani platform takich jak ePUAP, co skutkuje faktycznym ograniczeniem ich możliwości załatwienia podstawowych spraw urzędowych. W niektórych gminach likwidowane są punkty obsługi tradycyjnej, a dostępność alternatywnych kanałów kontaktu – jak obsługa papierowa czy telefoniczna – jest ograniczana.
Z punktu widzenia równości obywateli wobec państwa taka sytuacja jest nie do przyjęcia. Obywatel, który nie potrafi posługiwać się smartfonem, nie może być pozbawiony realnego dostępu do usług publicznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo prowadzi statystyki lub analizy dotyczące skali wykluczenia cyfrowego wśród osób powyżej 60. roku życia?
Czy planowane są działania mające na celu przywrócenie lub utrzymanie tradycyjnych kanałów obsługi (papierowych, telefonicznych) dla osób, które nie mogą korzystać z e-usług?
Czy rząd rozważa wprowadzenie obowiązku zapewnienia alternatywnej niecyfrowej formy obsługi w każdej instytucji publicznej?
Czy przewidywane są programy edukacyjne dla seniorów w zakresie korzystania z podstawowych narzędzi cyfrowych i jaka jest ich skuteczność?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Interpelacja nr 12958
do ministra cyfryzacji
w sprawie cyfrowego wykluczenia osób starszych w kontekście usług publicznych online
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 16-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
postępująca cyfryzacja usług publicznych, w tym wprowadzenie obowiązku korzystania z e-usług w urzędach, bankach czy systemie ochrony zdrowia, znacząco usprawniła procesy administracyjne. Jednakże coraz częściej docierają sygnały o narastającym problemie cyfrowego wykluczenia osób starszych, które nie posiadają kompetencji ani dostępu do nowoczesnych technologii.
Wielu seniorów nie korzysta z profilu zaufanego, aplikacji mObywatel ani platform takich jak ePUAP, co skutkuje faktycznym ograniczeniem ich możliwości załatwienia podstawowych spraw urzędowych. W niektórych gminach likwidowane są punkty obsługi tradycyjnej, a dostępność alternatywnych kanałów kontaktu – jak obsługa papierowa czy telefoniczna – jest ograniczana.
Z punktu widzenia równości obywateli wobec państwa taka sytuacja jest nie do przyjęcia. Obywatel, który nie potrafi posługiwać się smartfonem, nie może być pozbawiony realnego dostępu do usług publicznych.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo prowadzi statystyki lub analizy dotyczące skali wykluczenia cyfrowego wśród osób powyżej 60. roku życia?
Czy planowane są działania mające na celu przywrócenie lub utrzymanie tradycyjnych kanałów obsługi (papierowych, telefonicznych) dla osób, które nie mogą korzystać z e-usług?
Czy rząd rozważa wprowadzenie obowiązku zapewnienia alternatywnej niecyfrowej formy obsługi w każdej instytucji publicznej?
Czy przewidywane są programy edukacyjne dla seniorów w zakresie korzystania z podstawowych narzędzi cyfrowych i jaka jest ich skuteczność?
Z poważaniem Poseł Olga Semeniuk-Patkowska
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Paweł Olszewski
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
9%
Konkretność
91%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 3 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
5.3 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (3)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6916 znaków
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Paweł Olszewski
BM.WP.057.195.2025
Warszawa, 18 listopada 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 23 października br. Posłanki na Sejm RP Pani Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej
w sprawie cyfrowego wykluczenia osób starszych w kontekście usług publicznych online
(interpelacja nr 12958)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłankę pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo prowadzi statystyki lub analizy dotyczące skali wykluczenia
cyfrowego wśród osób powyżej 60. roku życia?
Ministerstwo Cyfryzacji monitoruje sytuacje m.in. skali wykluczenia osób starszych.
Zgodnie ze statystykami GUS z 2024 r. 82,3% osób (tj. 5 624,9 tys.) w wieku 60-74 lata
nie posiadało podstawowych kompetencji cyfrowych, w tym 26,5% (tj. 1 808,5 tys.) nie
korzystało nigdy z internetu, a 9,5% (tj. 652,1 tys.) nie posiadało żadnych umiejętności
cyfrowych.
Ad 2) Czy planowane są działania mające na celu przywrócenie lub utrzymanie
tradycyjnych kanałów obsługi (papierowych, telefonicznych) dla osób, które nie mogą
korzystać z eusług?
Projekt Strategii Cyfryzacji Państwa wyznacza główne kierunki transformacji cyfrowej
państwa, wskazując na cele oraz środki ich realizacji. Nadrzędnym celem Strategii jest
poprawa jakości życia obywateli dzięki cyfryzacji, dlatego też działania Strategii są
ukierunkowane na użytkowników (w szczególności działania z zakresu usprawnień
funkcjonowania administracji publicznej oraz komunikacji między urzędem a
użytkownikiem).
Działania ujęte w Strategii zostały jednak zaplanowane z uwzględnieniem również sytuacji
osób ze szczególnymi potrzebami, a także osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym
(wynikającym np. z nierównego dostępu do internetu, niedostatecznych umiejętności
cyfrowych czy z obaw związanych z korzystaniem z rozwiązań cyfrowych).
W związku z tym, w Strategii zwrócono uwagę na konieczność zapewnienia przez państwo
dobrowolności korzystania z rozwiązań cyfrowych, związanych z komunikacją z
administracją publiczną oraz realizacją usług. Oznacza to, że użytkownik nadal powinien
mieć możliwość załatwienia spraw w urzędzie tradycyjnie, a nie tylko cyfrowo.
Ad 3) Czy rząd rozważa wprowadzenie obowiązku zapewnienia alternatywnej, nie
cyfrowej formy obsługi w każdej instytucji publicznej?
W projekcie Strategii Cyfryzacji podkreślono znaczenie cyfryzacji dla rozwoju państwa
(zarówno gospodarczego, ale też społecznego) oraz dla zwiększenia konkurencyjności i
innowacyjności. Strategia jest dokumentem kierunkowym, wskazującym strategiczne
priorytety i kierunki działań. W Strategii przewidziano m.in. działania na rzecz
usprawnienia funkcjonowania administracji publicznej (m.in. rozwój e-usług publicznych,
cyfryzację procesów administracyjnych i postępowań sądowych, rozwój środków
identyfikacji elektronicznej), jednak równocześnie podkreślona została konieczność
zapewnienia użytkownikom dobrowolności korzystania z rozwiązań cyfrowych.
-- 1 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 4) Czy przewidywane są programy edukacyjne dla seniorów w zakresie korzystania z
podstawowych narzędzi cyfrowych i jaka jest ich skuteczność?
Ministerstwo Cyfryzacji obejmuje działaniami szkoleniowymi osoby wykluczone cyfrowe,
w tym osoby starsze. Do połowy 2026 r. zaplanowano przeszkolenie z zakresu
kompetencji cyfrowych w ramach inwestycji C2.1.3 E-Kompetencje (finansowanej z KPO)
min. 250 tysięcy osób w całej Polsce. Szkolenia będą adresowane m.in. do osób
narażonych na wykluczenie cyfrowe oraz do szerokiej grupy obywateli. Na szkolenia mogą
zgłaszać się, podczas rekrutacji do tych dwóch grup, także osoby starsze. Szkolenia mają
doprowadzić do nabycia przynajmniej podstawowego poziomu kompetencji cyfrowych, a
istotnym elementem zajęć będzie problematyka higieny cyfrowej i bezpieczeństwa w sieci.
Szkolenia są prowadzone przez wybranych w ramach konkurencyjnych naborów
Ostatecznych Odbiorców Wsparcia (tj. np. organizacje pozarządowe, partnerstwa
organizacji pozarządowych z jednostkami samorządu terytorialnego, instytucje
prowadzące działalność w zakresie uniwersytetów trzeciego wieku). Dotychczas odbyła
się pierwsza edycja szkoleń, obecnie realizowana jest druga edycja.
Obecnie realizowany jest projekt szkoleniowy dla seniorów w sanatoriach pn. „eFajfy”. W
ramach projektu dla przebywających w sanatoriach na terenie całej Polski osób,
które ukończyły 60 lat, zostaną zorganizowane i przeprowadzone do końca 2025 roku
bezpłatne szkolenia z zakresu bezpieczeństwa w sieci i e-usług. Szkolenia mają za zadanie
pokazać seniorom, jak w bezpieczny i efektywny sposób korzystać z narzędzi cyfrowych.
Programem zostaną objęte łącznie 102 sanatoria. Dzięki odbytym szkoleniom seniorzy
otrzymają wsparcie w pierwszych krokach z technologią (w tym w zakładaniu konta e-mail,
instalacji komunikatorów oraz swobodniejszego poruszania się po internecie), zdobędą
wiedzę na temat korzyści płynących z korzystania z profilu zaufanego oraz e-usług i
aplikacji publicznych, otrzymają wsparcie w założeniu profilu zaufanego, poznają aplikację
mObywatel oraz Internetowe Konta Pacjenta, a ponadto poznają zagadnienia związane
z podstawami bezpieczeństwa w internecie. Działanie realizowane jest przez Naukową
i Akademicką Sieć Komputerową – Państwowy Instytut Badawczy (NASK-PIB) w ramach
udzielonego przez Ministra Cyfryzacji finansowania w formie dotacji. Co więcej, w ramach
projektu NASK-PIB opracował broszurę edukacyjno-informacyjną, którą otrzyma każdy
uczestnik szkolenia celem utrwalenia zdobytej wiedzy.
Ponadto należy wspomnieć o zrealizowanym w formie konkursu projekcie „Szkoła
międzypokoleniowa”, którego celem było wspieranie edukacji cyfrowej seniorów
i budowanie międzypokoleniowych relacji. W pierwszej edycji konkursu zorganizowano
ponad 5,5 tysiąca warsztatów, w których wzięło udział łącznie powyżej 20 tysięcy osób
(uczniów, nauczycieli i seniorów). Zajęcia przeprowadzono w I kwartale 2025 r. w
szkołach, bibliotekach, domach kultury i klubach seniora, a dzięki pomocy młodych ludzi,
osoby starsze uczyły się o e-usługach i poznawały zasady bezpiecznego korzystania z
internetu. Projekt zakończył się uroczystą galą, podczas której nagrodzono laureatów
konkursu oraz wyróżnionych (łącznie 74 szkoły). Dzięki zrealizowanym warsztatom
seniorzy nabyli podstawowe umiejętności w zakresie obsługi narzędzi cyfrowych oraz
korzystania z e-usług publicznych, co wpłynęło na zwiększenie ich samodzielności oraz
aktywności społecznej. Z uwagi na pozytywny odbiór projektu planowane są jego kolejne
edycje.
Z wyrazami szacunku
Paweł Olszewski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 2 of 2 --
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Paweł Olszewski
BM.WP.057.195.2025
Warszawa, 18 listopada 2025 r.
Szanowny Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 23 października br. Posłanki na Sejm RP Pani Olgi Ewy Semeniuk-Patkowskiej
w sprawie cyfrowego wykluczenia osób starszych w kontekście usług publicznych online
(interpelacja nr 12958)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posłankę pytania.
Ad 1) Czy Ministerstwo prowadzi statystyki lub analizy dotyczące skali wykluczenia
cyfrowego wśród osób powyżej 60. roku życia?
Ministerstwo Cyfryzacji monitoruje sytuacje m.in. skali wykluczenia osób starszych.
Zgodnie ze statystykami GUS z 2024 r. 82,3% osób (tj. 5 624,9 tys.) w wieku 60-74 lata
nie posiadało podstawowych kompetencji cyfrowych, w tym 26,5% (tj. 1 808,5 tys.) nie
korzystało nigdy z internetu, a 9,5% (tj. 652,1 tys.) nie posiadało żadnych umiejętności
cyfrowych.
Ad 2) Czy planowane są działania mające na celu przywrócenie lub utrzymanie
tradycyjnych kanałów obsługi (papierowych, telefonicznych) dla osób, które nie mogą
korzystać z eusług?
Projekt Strategii Cyfryzacji Państwa wyznacza główne kierunki transformacji cyfrowej
państwa, wskazując na cele oraz środki ich realizacji. Nadrzędnym celem Strategii jest
poprawa jakości życia obywateli dzięki cyfryzacji, dlatego też działania Strategii są
ukierunkowane na użytkowników (w szczególności działania z zakresu usprawnień
funkcjonowania administracji publicznej oraz komunikacji między urzędem a
użytkownikiem).
Działania ujęte w Strategii zostały jednak zaplanowane z uwzględnieniem również sytuacji
osób ze szczególnymi potrzebami, a także osób zagrożonych wykluczeniem cyfrowym
(wynikającym np. z nierównego dostępu do internetu, niedostatecznych umiejętności
cyfrowych czy z obaw związanych z korzystaniem z rozwiązań cyfrowych).
W związku z tym, w Strategii zwrócono uwagę na konieczność zapewnienia przez państwo
dobrowolności korzystania z rozwiązań cyfrowych, związanych z komunikacją z
administracją publiczną oraz realizacją usług. Oznacza to, że użytkownik nadal powinien
mieć możliwość załatwienia spraw w urzędzie tradycyjnie, a nie tylko cyfrowo.
Ad 3) Czy rząd rozważa wprowadzenie obowiązku zapewnienia alternatywnej, nie
cyfrowej formy obsługi w każdej instytucji publicznej?
W projekcie Strategii Cyfryzacji podkreślono znaczenie cyfryzacji dla rozwoju państwa
(zarówno gospodarczego, ale też społecznego) oraz dla zwiększenia konkurencyjności i
innowacyjności. Strategia jest dokumentem kierunkowym, wskazującym strategiczne
priorytety i kierunki działań. W Strategii przewidziano m.in. działania na rzecz
usprawnienia funkcjonowania administracji publicznej (m.in. rozwój e-usług publicznych,
cyfryzację procesów administracyjnych i postępowań sądowych, rozwój środków
identyfikacji elektronicznej), jednak równocześnie podkreślona została konieczność
zapewnienia użytkownikom dobrowolności korzystania z rozwiązań cyfrowych.
-- 1 of 2 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 4) Czy przewidywane są programy edukacyjne dla seniorów w zakresie korzystania z
podstawowych narzędzi cyfrowych i jaka jest ich skuteczność?
Ministerstwo Cyfryzacji obejmuje działaniami szkoleniowymi osoby wykluczone cyfrowe,
w tym osoby starsze. Do połowy 2026 r. zaplanowano przeszkolenie z zakresu
kompetencji cyfrowych w ramach inwestycji C2.1.3 E-Kompetencje (finansowanej z KPO)
min. 250 tysięcy osób w całej Polsce. Szkolenia będą adresowane m.in. do osób
narażonych na wykluczenie cyfrowe oraz do szerokiej grupy obywateli. Na szkolenia mogą
zgłaszać się, podczas rekrutacji do tych dwóch grup, także osoby starsze. Szkolenia mają
doprowadzić do nabycia przynajmniej podstawowego poziomu kompetencji cyfrowych, a
istotnym elementem zajęć będzie problematyka higieny cyfrowej i bezpieczeństwa w sieci.
Szkolenia są prowadzone przez wybranych w ramach konkurencyjnych naborów
Ostatecznych Odbiorców Wsparcia (tj. np. organizacje pozarządowe, partnerstwa
organizacji pozarządowych z jednostkami samorządu terytorialnego, instytucje
prowadzące działalność w zakresie uniwersytetów trzeciego wieku). Dotychczas odbyła
się pierwsza edycja szkoleń, obecnie realizowana jest druga edycja.
Obecnie realizowany jest projekt szkoleniowy dla seniorów w sanatoriach pn. „eFajfy”. W
ramach projektu dla przebywających w sanatoriach na terenie całej Polski osób,
które ukończyły 60 lat, zostaną zorganizowane i przeprowadzone do końca 2025 roku
bezpłatne szkolenia z zakresu bezpieczeństwa w sieci i e-usług. Szkolenia mają za zadanie
pokazać seniorom, jak w bezpieczny i efektywny sposób korzystać z narzędzi cyfrowych.
Programem zostaną objęte łącznie 102 sanatoria. Dzięki odbytym szkoleniom seniorzy
otrzymają wsparcie w pierwszych krokach z technologią (w tym w zakładaniu konta e-mail,
instalacji komunikatorów oraz swobodniejszego poruszania się po internecie), zdobędą
wiedzę na temat korzyści płynących z korzystania z profilu zaufanego oraz e-usług i
aplikacji publicznych, otrzymają wsparcie w założeniu profilu zaufanego, poznają aplikację
mObywatel oraz Internetowe Konta Pacjenta, a ponadto poznają zagadnienia związane
z podstawami bezpieczeństwa w internecie. Działanie realizowane jest przez Naukową
i Akademicką Sieć Komputerową – Państwowy Instytut Badawczy (NASK-PIB) w ramach
udzielonego przez Ministra Cyfryzacji finansowania w formie dotacji. Co więcej, w ramach
projektu NASK-PIB opracował broszurę edukacyjno-informacyjną, którą otrzyma każdy
uczestnik szkolenia celem utrwalenia zdobytej wiedzy.
Ponadto należy wspomnieć o zrealizowanym w formie konkursu projekcie „Szkoła
międzypokoleniowa”, którego celem było wspieranie edukacji cyfrowej seniorów
i budowanie międzypokoleniowych relacji. W pierwszej edycji konkursu zorganizowano
ponad 5,5 tysiąca warsztatów, w których wzięło udział łącznie powyżej 20 tysięcy osób
(uczniów, nauczycieli i seniorów). Zajęcia przeprowadzono w I kwartale 2025 r. w
szkołach, bibliotekach, domach kultury i klubach seniora, a dzięki pomocy młodych ludzi,
osoby starsze uczyły się o e-usługach i poznawały zasady bezpiecznego korzystania z
internetu. Projekt zakończył się uroczystą galą, podczas której nagrodzono laureatów
konkursu oraz wyróżnionych (łącznie 74 szkoły). Dzięki zrealizowanym warsztatom
seniorzy nabyli podstawowe umiejętności w zakresie obsługi narzędzi cyfrowych oraz
korzystania z e-usług publicznych, co wpłynęło na zwiększenie ich samodzielności oraz
aktywności społecznej. Z uwagi na pozytywny odbiór projektu planowane są jego kolejne
edycje.
Z wyrazami szacunku
Paweł Olszewski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 2 of 2 --