Interpelacja w sprawie potrzeby stworzenia programu wsparcia finansowego dla wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni w zakresie montażu wind w budynkach 3- i 4-kondygnacyjnych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12940
do ministra rozwoju i technologii
w sprawie potrzeby stworzenia programu wsparcia finansowego dla wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni w zakresie montażu wind w budynkach 3- i 4-kondygnacyjnych
Zgłaszający: Wioletta Maria Kulpa, Lidia Czechak, Robert Warwas
Data wpływu: 15-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego zgłasza się coraz więcej osób starszych, które od wielu lat zamieszkują w budynkach wielorodzinnych pozbawionych wind. Często są to bloki 3- lub 4-piętrowe, w których mieszkają od 40-50 lat. Dziś, zmagając się z chorobami kardiologicznymi, ortopedycznymi czy innymi ograniczeniami zdrowotnymi, seniorzy ci mają ogromne trudności z codziennym wychodzeniem z mieszkań, a w wielu przypadkach są całkowicie uwięzieni w swoich lokalach.
Problem ten dotyczy tysięcy osób w całej Polsce – tzw. więźniów czwartego piętra. Szacuje się, że osoby starsze stanowią obecnie ok. 10 mln mieszkańców kraju, a według prognoz GUS w 2050 roku seniorzy będą stanowili nawet 40% populacji Polski. Oznacza to, że brak dostępności architektonicznej stanie się jednym z największych wyzwań społecznych i cywilizacyjnych najbliższych dekad.
Niestety, zaproponowane przez rząd zmiany w ustawie o ochronie praw lokatorów oraz mieszkaniowym zasobie gminy nie rozwiązują problemu osób zamieszkujących wyższe kondygnacje bez windy. Wręcz przeciwnie – proponowany mechanizm zamiany lokalu na komunalny może skutkować koniecznością opuszczenia swojego mieszkania, które często stanowi dorobek całego życia seniorów.
Dlatego konieczne jest podjęcie działań legislacyjnych i finansowych, które pozwolą utrzymać osoby starsze w dotychczasowym miejscu zamieszkania, zapewniając im jednocześnie bezpieczny dostęp do mieszkania.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy rząd planuje uruchomienie ogólnopolskiego programu dofinansowania montażu wind, platform schodowych lub schodołazów w budynkach 3- i 4-kondygnacyjnych, w których dotychczas nie zainstalowano urządzeń dźwigowych?
2. Czy rząd planuje zmiany w przepisach techniczno-budowlanych lub zasadach wspierania wspólnot mieszkaniowych, które umożliwią łatwiejsze uzyskiwanie zgód administracyjnych i finansowych na montaż wind w starszych budynkach?
3. Czy rozważane jest utworzenie specjalnego funduszu (np. w BGK lub NFOŚiGW), który wspierałby wspólnoty i spółdzielnie w realizacji tego typu inwestycji?
Sekretarz stanu Michał Jaros
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9510 znakówkancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
Znak pisma: DAB-I.054.21.2025.IG.2
Warszawa, 08 grudnia 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 12940
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12940 z 23 października br. Pani Wioletty Marii Kulpy -
Poseł na Sejm RP, Pani Lidii Czechak - Poseł na Sejm RP oraz Pana Roberta Warwasa -
Posła na Sejm RP, w sprawie potrzeby stworzenia programu wsparcia finansowego dla
wspólnot mieszkaniowych i spółdzielni w zakresie montażu wind w budynkach 3- i 4-
kondygnacyjnych, przedstawiam poniższe wyjaśnienia w gestii Ministra Finansów
i Gospodarki oraz w oparciu o informacje przekazane przez Ministra Funduszy i Polityki
Regionalnej.
Pytania zawarte w interpelacji:
1. Czy rząd planuje uruchomienie ogólnopolskiego programu dofinansowania montażu wind,
platform schodowych lub schodołazów w budynkach 3- i 4-kondygnacyjnych, w których
dotychczas nie zainstalowano urządzeń dźwigowych?
2. Czy rząd planuje zmiany w przepisach techniczno-budowlanych lub zasadach wspierania
wspólnot mieszkaniowych, które umożliwią łatwiejsze uzyskiwanie zgód administracyjnych i
finansowych na montaż wind w starszych budynkach?
3. Czy rozważane jest utworzenie specjalnego funduszu (np. w BGK lub NFOŚiGW), który
wspierałby wspólnoty i spółdzielnie w realizacji tego typu inwestycji?
Na wstępie uprzejmie informuję, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane
(Dz.U. z 2025 r. poz. 418), zwana dalej „ustawą Pb” w art. 5 ust. 1 pkt 4 wskazuje, że
obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim
urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania,
projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-
budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając niezbędne
warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego
budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1
Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia 13
grudnia 2006 r. (Dz.U. z 2012 r. poz. 1169 oraz z 2018 r. poz. 1217), w tym osoby starsze.
Z kolei rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie
warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
(Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, z późn. zm.), zwane dalej „rozporządzeniem Wt”, ustala
-- 1 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich
usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod
zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i 6 ustawy Pb. Przepisy tego
rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie
sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających
funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych,
z zastrzeżeniem § 135 ust. 10 oraz § 207 ust. 2 rozporządzenia Wt (§ 1 i § 2 ust. 1
rozporządzenia Wt).
Niezależnie od powyższego informuję, że obecnie w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
trwają prace nad wydaniem nowego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych,
jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, dalej „projekt rozporządzenia Wt”.
Biorąc pod uwagę problemy osób, które z różnych przyczyn, czy to niepełnosprawności,
czy podeszłego wieku nie są w stanie opuścić samodzielnie mieszkania, jak również
uciążliwości, z jakimi borykają się opiekunowie małych dzieci, osoby z czasowymi
dysfunkcjami ruchowymi np. ze złamaną nogą w gipsie, osoby z dużym
bagażem/zakupami, dotyczącymi konieczności pokonywania dużej ilości schodów
w różnego rodzaju budynkach niewyposażonych w dźwig osobowy, w projekcie
rozporządzenia Wt przewidziano, względem obowiązującego rozporządzenia, zmianę
wymagań w zakresie wyposażania budynków w dźwig osobowy lub osobowo-towarowy.
Zatem projekt rozporządzenia Wt przewiduje wyposażenie w dźwig osobowy
lub osobowo-towarowy nowoprojektowanego budynku:
użyteczności publicznej mającego dwie lub więcej kondygnacji;
zamieszkania zbiorowego mającego dwie lub więcej kondygnacji;
mieszkalnego wielorodzinnego mającego trzy lub więcej kondygnacji.
Należy zauważyć, że resort przyjął strategię stopniowego zwiększania dostępności
budynków dla osób ze szczególnymi potrzebami, jednocześnie uwzględniając realne
możliwości właścicieli i zarządców obiektów. Z uwagi na to, że zaprojektowanie i budowa
dźwigu osobowego w nowym budynku wiążą się z niższymi kosztami niż jego późniejsze
dobudowanie do obiektu istniejącego, w pierwszej kolejności podjęto działania
ukierunkowane na nowe inwestycje budowlane.
Należy podkreślić, że właściciele istniejących budynków będą mogli — jeśli wyrażą taką
wolę — dostosować je do nowych wymagań. Obowiązek dostosowania powstanie jednak
dopiero w określonym przypadku, gdy budynek będzie podlegał np. nadbudowie.
Aktualnie projekt rozporządzenia Wt przechodzi całą przewidzianą przepisami ścieżkę
legislacyjną, z zachowaniem odpowiednich terminów. Obecnie trwa analiza uwag, jakie
wpłynęły w konsultacjach publicznych, uzgodnieniach międzyresortowych oraz
opiniowaniu. Z pełną treścią projektu rozporządzenia Wt można zapoznać się na stronie
internetowej Rządowego Centrum Legislacji pod adresem:
https://legislacja.rcl.gov.pl/projekt/12398903. Planowana data wejścia w życie przepisów
projektu rozporządzenia Wt to 20 września 2026 roku.
Z kolei Minister Funduszy i Polityki Regionalnej (MFiPR) kompleksowo ujmuje tematykę
dostępności w Polsce, koordynując realizację rządowego programu Dostępność Plus.
Kompetencją MFiPR jest koordynacja polityki dostępności, w tym działanie
uruchomionego już w 2019 r. Funduszu Dostępności - instrumentu finansowego
wspierającego poprawę dostępności m.in. w budynkach mieszkalnych.
Podkreślić należy, że Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w oparciu o przepisy
Rozdziału 5 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze
-- 2 of 3 --
+48 222 500 123 Pl. Trzech Krzyży 3/5
kancelaria@mrit.gov.pl 00-507 Warszawa
gov.pl/rozwoj-technologia Ministerstwo
Rozwoju i Technologii
szczególnymi potrzebami (Dz. U. 2024 poz. 1411, dalej „ustawa”) już w 2019 r. uruchomiło
dedykowany modernizacji budynków mieszkalnych Fundusz Dostępności, dalej FD. Jest to
instrument pożyczkowy, zarządzany przez Bank Gospodarstwa Krajowego, dalej BGK.
Fundusz pozwala na uzyskanie preferencyjnych, nisko oprocentowanych i częściowo
umarzalnych pożyczek na dofinansowanie przedsięwzięć polegających na dostosowaniu
wielorodzinnych budynków mieszkalnych oraz budynków użyteczności publicznej do
potrzeb osób mających trwałe lub czasowe ograniczenia w mobilności czy percepcji.
Szczegółowe informacje na temat zasad działania Funduszu znajdują się na stronie BGK
pod adresem: https://www.bgk.pl/programy-i-fundusze/fundusze/fundusz-dostepnosci/.
Należy wyjaśnić, że Fundusz Dostępności jest stale funkcjonującym instrumentem,
a nie programem działającym w trybie edycyjnym.
Fundusz Dostępności funkcjonuje w oparciu o przywołane w pkt 1 przepisy Rozdziału
5 ustawy, w którym opisano zakres czasowy i finansowy działania instrumentu. Jako
instrument wsparcia modernizacji budynków mieszkalnych, FD działa nieprzerwanie
od 2019 r. Jednakże z uwagi na rosnące zapotrzebowanie i popyt na pożyczki z tego
funduszu – możliwości finansowania niektórych inwestycji pozostają ograniczone. Szacuje
się, że dostępna wysokość środków pozwala na zaspokojenie potrzeb wnioskodawców
w około 60%. Należy przy tym wyjaśnić, iż MFIPR zabiega o to, aby coroczne zasilenie FD
było realizowane w kwotach zbliżonych do limitów wskazanych w art. 72 ustawy.
Podkreślić należy, że zarówno jednostki samorządu terytorialnego, w tym gminy jak
i spółdzielnie czy wspólnoty mieszkaniowe mogą korzystać z pożyczki z Funduszu
Dostępności na likwidację barier architektonicznych.
Mając na uwadze powyższe uprzejmie informuję, że na obecną chwilę nie przewiduje się
uruchomienia przez resort ogólnopolskiego programu dofinansowania montażu wind,
platform schodowych lub schodołazów w budynkach 3- i 4-kondygnacyjnych, w których
dotychczas nie zainstalowano urządzeń dźwigowych.
Wskazać należy również, że MFIPR nie planuje utworzenia specjalnego funduszu, który
wspierałby wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe w realizacji inwestycji w zakresie
likwidacji barier architektonicznych, ponieważ dokładnie te cele realizuje już istniejący od
2019 r. Fundusz Dostępności, zarządzany przez Bank Gospodarstwa Krajowego.
Pragnę jednak podkreślić, że kwestia dostępności dla osób ze szczególnymi potrzebami
jest każdorazowo przedmiotem szczegółowej analizy podczas prac legislacyjnych nad
zmianami przepisów będących we właściwości resortu. Zwiększanie dostępności
przestrzeni publicznych, w tym budynków, wywiera niewątpliwie istotny, pozytywny
wpływ na codzienne funkcjonowanie oraz poziom samodzielności osób
z niepełnosprawnościami. Mają na uwadze powagę tej materii oraz znaczenie
eliminowania barier utrudniających udział w życiu społecznym, zagadnienia te stanowią
stały i integralny element procesu legislacyjnego.
Z upoważnienia, z wyrazami szacunku
Michał Jaros
Sekretarz Stanu
/ kwalifikowany podpis elektroniczny /
w Ministerstwie Rozwoju i Technologii
-- 3 of 3 --