Interpelacja w sprawie skuteczności egzekwowania przepisów o ochronie zwierząt domowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12937
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie skuteczności egzekwowania przepisów o ochronie zwierząt domowych
Zgłaszający: Krzysztof Piątkowski
Data wpływu: 15-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
niedawna nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt zakazująca trzymania psów na łańcuchach została przyjęta z szerokim poparciem społecznym i stanowi ważny krok w kierunku poprawy dobrostanu zwierząt domowych w Polsce. Ten kierunek zmian pokazuje, że państwo dostrzega potrzebę wzmacniania ochrony praw zwierząt i reaguje na wieloletnie postulaty organizacji społecznych oraz środowisk prozwierzęcych. Jednocześnie warto zauważyć, że nawet najlepsze regulacje prawne pozostaną nieskuteczne, jeśli nie będą mogły być w praktyce egzekwowane. Wciąż dochodzi do licznych przypadków znęcania się nad zwierzętami domowymi - psami i kotami przetrzymywanymi w skrajnie złych warunkach, pozbawionymi opieki, pożywienia czy dostępu do wody. W wielu z tych sytuacji służby nie reagują wystarczająco szybko, a organizacje społeczne, które od lat wypełniają lukę systemową w tym zakresie, napotykają na poważne ograniczenia prawne. Nie można pochwalać działań podejmowanych przez te organizacje z naruszeniem prawa, jednak ich interwencje często ujawniają realny problem braku skutecznych narzędzi reagowania ze strony państwa. To właśnie nieskuteczność działań Policji i instytucji gminnych sprawia, że organizacje prozwierzęce - działając z dobrej woli - próbują ratować zwierzęta mimo braku formalnych uprawnień. Obowiązujące przepisy ustawy o ochronie zwierząt uniemożliwiają organizacjom społecznym samodzielne podejmowanie decyzji o odebraniu zwierzęcia, jeśli nie towarzyszy im Policja lub straż miejska. Z drugiej strony Inspekcja Weterynaryjna, posiadająca wiedzę specjalistyczną i kompetencje do oceny stanu zdrowia zwierząt, również nie ma uprawnień do podejmowania natychmiastowych decyzji interwencyjnych. Taki dualizm prowadzi do sytuacji, w których zwierzęta cierpią, a reakcja służb jest opóźniona lub całkowicie zablokowana. Warto rozważyć zmiany, które umożliwią Inspekcji Weterynaryjnej podejmowanie natychmiastowych działań ratunkowych w przypadkach oczywistego znęcania się nad zwierzętami, z późniejszym potwierdzeniem decyzji przez właściwy organ samorządowy. Dobrze działające państwo powinno zapewnić nie tylko dobre prawo, ale i skuteczny mechanizm jego realizacji. Wzmocnienie roli Inspekcji Weterynaryjnej, doprecyzowanie kompetencji organizacji społecznych i stworzenie jasnych procedur współpracy między służbami to klucz do skutecznej ochrony zwierząt domowych w Polsce. W związku z powyższym zwracam się z prośbą o przedstawienie aktualnych danych oraz udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadziło lub zlecało badania, raporty lub analizy dotyczące skali złego traktowania zwierząt domowych w Polsce - w tym liczby interwencji, przypadków potwierdzonego znęcania się nad zwierzętami oraz liczby sytuacji, w których doszło do odebrania zwierzęcia właścicielowi? Jeśli jest to możliwe, proszę o przekazanie informacji o tych opracowaniach.
2. Czy ministerstwo planuje działania legislacyjne mające na celu wzmocnienie uprawnień Inspekcji Weterynaryjnej, tak aby w przypadkach oczywistego znęcania się nad zwierzętami inspektorzy mogli podejmować decyzje o ich czasowym odebraniu?
3. Czy ministerstwo prowadzi analizy lub prace nad doprecyzowaniem przepisów art. 7 ustawy o ochronie zwierząt, tak aby jasno określić zakres i warunki interwencji organizacji społecznych w przypadkach ratowania zwierząt? Jeśli tak, to na jakim etapie są prace?
4. Czy resort planuje opracowanie systemu współpracy między Inspekcją Weterynaryjną, Policją, strażą gminną i samorządami w celu przyspieszenia reagowania na przypadki znęcania się nad zwierzętami domowymi?
5. Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby skutecznie egzekwować przepisy dotyczące zakazu trzymania psów na łańcuchach, w tym w zakresie kontroli i kar dla osób łamiących te regulacje?
Z wyrazami szacunku Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Jacek Czerniak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6401 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 06 listopada 2025 r.
Znak sprawy: DŻW.orz.058.20.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 12937
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12937 Pana Posła Krzysztofa Piątkowskiego, w sprawie
skuteczności egzekwowania przepisów o ochronie zwierząt domowych, proszę o przyjęcie
poniższych wyjaśnień.
1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadziło lub zlecało badania, raporty
lub analizy dotyczące skali złego traktowania zwierząt domowych w Polsce – w tym liczby
interwencji, przypadków potwierdzonego znęcania się nad zwierzętami oraz liczby sytuacji,
w których doszło do odebrania zwierzęcia właścicielowi? Jeśli jest to możliwe, proszę
o przekazanie informacji o tych opracowaniach.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie prowadzi statystyk dot. przestępstw
popełnianych w Polsce. Organem prowadzącym tego rodzaju statystyki jest Komendant
Główny Policji - zgodnie z art. 21nb ust. 1 ustawy o Policji1. Wiarygodnych
informacji o liczbie decyzji wydanych przez wójtów (burmistrzów, prezydentów miast)
o odebraniu zwierzęcia w trybie art. 7 ustawy o ochronie zwierząt2 mogą udzielić
poszczególne urzędy gmin w zakresie właściwości miejscowej.
-- 1 of 4 --
2. Czy ministerstwo planuje działania legislacyjne mające na celu wzmocnienie uprawnień
Inspekcji Weterynaryjnej, tak aby w przypadkach oczywistego znęcania się nad zwierzętami
inspektorzy mogli podejmować decyzje o ich czasowym odebraniu?
3. Czy ministerstwo prowadzi analizy lub prace nad doprecyzowaniem przepisów art. 7
ustawy o ochronie zwierząt, tak aby jasno określić zakres i warunki interwencji organizacji
społecznych w przypadkach ratowania zwierząt? Jeśli tak, to na jakim etapie są prace?
4. Czy resort planuje opracowanie systemu współpracy między Inspekcją Weterynaryjną,
policją, strażą gminną i samorządami w celu przyspieszenia reagowania na przypadki
znęcania się nad zwierzętami domowymi?
Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt2, organy administracji publicznej
podejmują działania na rzecz ochrony zwierząt, współdziałając w tym zakresie
z odpowiednimi instytucjami i organizacjami krajowymi i międzynarodowymi. Odnosząc
się natomiast do współpracy z innymi służbami w ramach przewidzianej w ustawie z
dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt2 procedury czasowego, interwencyjnego
odbierania zwierząt, Ministerstwo podkreśla, że została ona uregulowana w sposób
dalece odformalizowany. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 3 ustawy2: W przypadkach
niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela
lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony
przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona
zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza,
prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Z
powyższego przepisu wynika, że odebranie zwierzęcia, w przypadkach niecierpiących
zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub
opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, nie wymaga uprzedniego przeprowadzenia
postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji przez uprawniony
organ. Postępowanie administracyjne toczy się dopiero po odebraniu zwierzęcia, a więc
już po jego odizolowaniu od osoby, której zachowanie wobec tego zwierzęcia można
uznać za znęcanie się nad nim. Jeżeli jednak dany przypadek nie jest przypadkiem
niecierpiącym zwłoki, podmioty te zawiadamiają wójta (burmistrza, prezydenta miasta)
o zauważonym przez siebie traktowaniu zwierząt w sposób określony w art. 6 ust. 2
ustawy2.
Obecnie obowiązujące regulacje dają możliwość pilnego wyeliminowania zagrożenia
związanego z dalszym pozostawaniem zwierząt u osoby, pod której opieką się znajdują.
Kluczowa jest tutaj współpraca gmin w szczególności z Policją i strażą gminną (miejską),
-- 2 of 4 --
które to formacje mają ustawowy obowiązek interwencyjnego odebrania zwierząt
w przypadkach niecierpiących zwłoki.
Należy dodatkowo wyjaśnić, że w przypadku odebrania zwierzęcia domowego w trybie
art. 7 ustawy o ochronie zwierząt2, zwierzę takie powinno trafić do schroniska
dla zwierząt. Organizacja społeczna, która odebrała interwencyjnie zwierzę, nie staje się
automatycznie dysponentem tego zwierzęcia, co często umyka w dyskusjach na temat
instytucji czasowego odebrania zwierząt. Zwierzę może być przekazane innemu
podmiotowi, w tym organizacji społecznej, tylko w wyjątkowych przypadkach, przy
czym za każdym razem podmiot, który ma zapewnić opiekę zwierzęciu na czas jego
czasowego odebrania, powinien być wskazywany w decyzji administracyjnej wójta
(burmistrz, prezydent miasta). Podmiot wyznaczony do zapewnienia opieki czasowo
odebranemu zwierzęciu nie ma prawa przekazać tego zwierzęcia innej osobie.
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie planuje nowelizacji w zakresie
tzw. interwencyjnego odbioru zwierząt.
5. Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby skutecznie egzekwować przepisy dotyczące
zakazu trzymania psów na łańcuchach, w tym w zakresie kontroli i kar dla osób łamiących te
regulacje?
Na wstępie należy wyjaśnić, że obowiązująca ustawa o ochronie zwierząt2 dopuszcza
trzymanie zwierząt domowych na uwięzi (w określonych warunkach). Całkowity zakaz
utrzymywania psów na uwięzi zawarty został w procedowanej w Sejmie RP ustawie
o zmianie ustawy o ochronie zwierząt (zgłoszonej jako projekt poselski– druk nr 608). W
przypadku uzyskania przez Inspekcję Weterynaryjną zgłoszenia o utrzymywaniu
zwierząt domowych w niewłaściwych warunkach, Inspekcja weryfikuje minimalną
długość uwięzi i czy nie dochodzi do utrzymywania zwierzęcia na uwięzi w sposób
powodujący uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz niezapewniający możliwości
niezbędnego ruchu. Z oczywistych względów utrudniona jest weryfikacja czasu
trzymania zwierzęcia na uwięzi.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Jacek Czerniak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 4 --
Podstawa prawna:
(1) Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. 2025 r. poz. 636)
(2) Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r.
poz. 1580)
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --