Interpelacja w sprawie obowiązku prowadzenia elektronicznej ewidencji zabiegów ochrony roślin
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12917
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie obowiązku prowadzenia elektronicznej ewidencji zabiegów ochrony roślin
Zgłaszający: Jacek Bogucki
Data wpływu: 15-10-2025
Z satysfakcją przyjąłem informację, że zgodnie z moim oraz wielu rolników wnioskiem termin wprowadzenia obowiązku prowadzenia elektronicznej ewidencji zabiegów ochrony roślin został odroczony do roku 2027 przez unijny Stały Komitet do spraw Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz.
Pomimo tego przesunięcia nadal podtrzymuję sprzeciw wobec nakładania przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi dodatkowych obowiązków, które wykraczają poza przepisy prawa Unii Europejskiej, w szczególności:
1. tworzenia centralnej ewidencji zabiegów ochrony roślin,
2. zapewnienia stałego dostępu służb podległych MRiRW do danych wprowadzanych przez rolników,
3. nakładania kar na rolników za ewentualne błędy w prowadzeniu ewidencji.
Zamiast zwiększać biurokrację i kontrolę, resort powinien skoncentrować się na opracowaniu bezpłatnej, dobrowolnej aplikacji, z której rolnicy mogliby korzystać samodzielnie i wyłącznie dla własnej wygody. Taka aplikacja powinna umożliwiać automatyczne pobranie danych z systemu wniosków o płatności bezpośrednie (m.in. rodzaj upraw, powierzchnia działek), by uniknąć konieczności ręcznego wprowadzania informacji. Dodatkowo powinna zawierać słowniki upraw i środków ochrony roślin, a także podpowiadać prawidłowe dawki i sposoby stosowania preparatów, co ograniczyłoby ryzyko błędów.
Prawo Unii Europejskiej, w tym rozporządzenie (UE) 2023/564, nie nakłada na państwa członkowskie obowiązku tworzenia centralnego rejestru ani przekazywania danych organom państwowym w trybie ciągłym. Wymaga jedynie, by ewidencja była prowadzona w formie elektronicznej, co można realizować również przez inne dostępne oprogramowanie.
Tymczasem Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi usiłowało wprowadzić przepisy zobowiązujące rolników do bieżącego przekazywania informacji o każdym wykonanym zabiegu oraz karanie za drobne błędy. Projekt ten, budzący liczne kontrowersje i sprzeciw środowiska rolniczego, został słusznie zawetowany przez prezydenta RP.
Planowany obowiązek miał objąć docelowo około 1,3 mln gospodarstw, w tym także mniejsze, które z czasem zostałyby nim objęte. Dla wielu rolników, zwłaszcza starszych lub niemających stałego dostępu do Internetu, takie rozwiązanie byłoby nierealne do wdrożenia w praktyce. W dodatku ustawa nie precyzowała, kto odpowiada za wprowadzanie danych w sytuacji, gdy zabiegi wykonuje usługodawca lub sąsiad w ramach pomocy sąsiedzkiej. W efekcie obowiązek ten spadałby zarówno na rolnika, jak i wykonawcę usługi, co prowadziłoby do niepotrzebnych komplikacji i dublowania czynności.
Projekt nie przewidywał żadnych realnych ułatwień ani korzyści dla rolników, natomiast wprowadzał nowe kary i obowiązki biurokratyczne, nieuzasadnione przepisami unijnymi.
Proponowane przez resort rozwiązania były nieproporcjonalne i wykraczały poza obowiązki wynikające z prawa Unii Europejskiej. Prowadzenie ewidencji można zapewnić w prosty sposób – bez tworzenia scentralizowanego systemu gromadzącego dane wrażliwe o działalności gospodarstw rolnych. Zamiast nakładać kolejne obowiązki i sankcje, państwo powinno wspierać rolników przez udostępnienie narzędzi, które będą ułatwiały codzienną pracę, a nie ją komplikowały.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniem:
Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje stworzenie bezpłatnej, dobrowolnej aplikacji dla rolników, umożliwiającej samodzielne prowadzenie ewidencji stosowania środków ochrony roślin, oraz czy zrezygnuje z koncepcji centralnej ewidencji i karania rolników za błędy w jej prowadzeniu?
Sekretarz stanu Małgorzata Gromadzka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6487 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 13 listopada 2025 r.
znak sprawy: DHR.kor.058.6.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 12917 „w sprawie obowiązku prowadzenia elektronicznej
ewidencji zabiegów ochrony roślin”
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 12917 posła na Sejm RP Jacka Boguckiego „w sprawie
obowiązku prowadzenia elektronicznej ewidencji zabiegów ochrony roślin” uprzejmie
przedstawiam, co następuje.
Przesunięcie terminu wejścia w życie obowiązku prowadzenia i przechowywania
w formacie elektronicznym dokumentacji dotyczącej stosowanych środków ochrony
roślin udało się osiągnąć w wyniku konsekwentnych działań podejmowanych na forum
Unii Europejskiej przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi na przestrzeni
ostatniego roku.
Sprawa była przedstawiana przez Polskę podczas posiedzenia Rady UE do spraw
Rolnictwa i Rybołówstwa 23 września 2024 r. oraz w pisemnych wystąpieniach
kierowanych do Komisarza ds. Zdrowia i Bezpieczeństwa Żywności oraz do Komisarza
ds. Zdrowia i Dobrostanu Zwierząt (moje ostatnie pismo z 19 sierpnia 2025 r.). Na
-- 1 of 4 --
poziomie roboczym sprawa była także podnoszona przez przedstawicieli Polski na
forum Stałego Komitetu ds. Roślin, Zwierząt, Żywności i Pasz oraz Grupy Ekspertów
Państw Członkowskich ds. Dyrektywy w sprawie Zrównoważonego Stosowania
Pestycydów.
Należy bowiem przypomnieć, że obowiązek prowadzenia i przechowywania
dokumentacji dotyczącej stosowania środków ochrony roślin w formie elektronicznej
nie wynika z regulacji krajowych, lecz ze stosowanych bezpośrednio przepisów art. 2
rozporządzenia 2023/5641, które wejdzie w życie 1 stycznia 2026 r.
W wyniku powyższych działań Polski zostało znowelizowane rozporządzenie
2023/564 –państwa członkowskie uzyskały możliwość opóźniania wejścia w życie
obowiązku prowadzenia ewidencji zabiegów ochrony roślin w formie elektronicznej
o jeden rok. Wymaga to jednak przyjęcia przepisów krajowych – projekt ustawy
realizującej to uprawnienie jest obecnie procedowany.
Jednym z celów utworzenia i udostępnienia rolnikom przez resort rolnictwa systemu
informatycznego do prowadzenia dokumentacji stosowania środków ochrony roślin
w formie elektronicznej, było zapewnienie rolnikom narzędzia ułatwiającego
prowadzenie takiej dokumentacji dzięki udostępnieniu słowników i rozwijanych list
wyboru (np.: zawierających nazwy środków ochrony roślin, fazy rozwojowe roślin wg
nomenklatury BBCH), komunikacji z innymi systemami i automatycznemu
pozyskiwaniu danych np. identyfikujących działki rolne. System ten miał także
zapewnić bezpieczeństwo przechowywanych informacji. Projektowany system miał
więc spełniać wymagania, które Pan poseł wskazał w interpelacji. Przepisy
zawetowanej przez Prezydenta RP ustawy o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin
w sposób szczegółowy określały zasady dostępu do danych gromadzonych
w systemie, w formie zagregowanej i zanonimizowanej, w określonych celach
statystycznych, sprawozdawczych i na potrzeby analiz prowadzonych przez instytuty
badawcze na rzecz Ministerstwa.
Udostępnienie systemu informatycznego nie oznaczałoby zatem stałego dostępu
„służb podległych Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi” do danych wprowadzanych
przez poszczególnych rolników, w tym w celu kontroli. Zasady kontroli producentów
rolnych zostały bowiem określone w rozdziale trzecim ustawy o Państwowej Inspekcji
1 rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2023/564 z dnia 10 marca 2023 r. w odniesieniu
do treści i formatu dokumentacji dotyczącej środków ochrony roślin prowadzonej
i przechowywanej przez użytkowników profesjonalnych na podstawie rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1107/2009
-- 2 of 4 --
Ochrony Roślin i Nasiennictwa2. Kontrole takie odbywają się w obecności producenta
rolnego i po okazaniu legitymacji służbowej przez pracownika inspekcji. Przepisy nie
dopuszczają zatem kontroli wpisów do systemu informatycznego bez wiedzy
producenta rolnego.
System informatyczny dedykowany prowadzeniu ewidencji zabiegów ochrony roślin
ograniczałby przy tym ryzyko pomyłek i błędów (dzięki wspomnianym listom wyboru,
słownikom, możliwości automatycznego transferu informacji identyfikujących działki
rolne, etc.). Podkreślenia wymaga przy tym, że od lat rolnicy są zobowiązani do
prowadzenia ewidencji zabiegów ochrony roślin – obowiązek taki wynikał już z art. 32
ust. 1 ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o ochronie roślin uprawnych. Do czasu jednak
wejścia w życie przepisów rozporządzenia 2023/564 wybór formy tej dokumentacji
(papierowa, elektroniczna), należy do rolnika.
Odpowiadając na zawarte w interpelacji pytanie uprzejmie informuję, że resort
rolnictwa prowadzi obecnie prace nad bezpłatną, dobrowolną aplikacją, umożliwiającą
prowadzenie w maksymalnie prosty i przyjazny dla użytkownika sposób dokumentacji
zabiegów środkami ochrony roślin w formie elektronicznej. Aplikacja zostanie
udostępniona w ramach realizowanego przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji
Rolnictwa projektu Portal Rolnika. Aplikacja ta pozwoli, jak już wspomniano, na
ograniczenie ryzyka błędów i pomyłek przy prowadzeniu ewidencji ochrony roślin.
Rolnicy będą mogli prowadzić dokumentację ochrony roślin również w innych, w tym
komercyjnych aplikacjach, jeśli będą one umożliwiały prowadzenie tej dokumentacji
zgodnie z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu 2023/564.
Podkreślam przy tym, że pozbawione jakichkolwiek podstaw jest twierdzenie
iż Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zamierzało „karać” rolników za błędy
w prowadzeniu ewidencji zabiegów ochrony roślin. Wręcz przeciwnie, jak już
wspominałem, system elektroniczny miał eliminować ryzyko ich powstawania.
Naruszeniem prawa od wielu lat jest natomiast uchylanie się od prowadzenia ewidencji
zabiegów ochrony roślin lub prowadzenie jej w sposób nierzetelny.
Wspomniany powyżej, projekt ustawy o zmianie ustawy o środkach ochrony roślin,
przesuwający termin wejścia w życie obowiązku prowadzenia ewidencji zabiegów
ochrony roślin w formie elektronicznej, jest obecnie procedowany i zostanie wkrótce
skierowany do Sejmu RP. Liczę na poparcie Pana Posła dla tego projektu.
2 ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa (Dz.U.
z 2023 r. poz. 1992)
-- 3 of 4 --
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Małgorzata Gromadzka
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 4 of 4 --