Interpelacja w sprawie braku konkretów dotyczących inwestycji w Raciborskiej Fabryce Komponentów (RFK) oraz sytuacji pracowników po upadku Rafako
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12915
do ministra aktywów państwowych
w sprawie braku konkretów dotyczących inwestycji w Raciborskiej Fabryce Komponentów (RFK) oraz sytuacji pracowników po upadku Rafako
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 14-10-2025
Podczas wizyty w Raciborzu prezes Rady Ministrów ogłosił, że w miejscu dawnej fabryki Rafako powstanie oddział Jelcza, w którym ma znaleźć zatrudnienie ponad 500 osób. Zapowiedź ta została przyjęta przez mieszkańców z dużym sceptycyzmem, ponieważ nie padły żadne konkretne dane dotyczące terminów, kosztów, liczby miejsc pracy ani źródeł finansowania przedsięwzięcia.
Premier nie potrafił wskazać nawet przybliżonego harmonogramu inwestycji, a jedynie ogólnie stwierdził, że „pełna produkcja“ mogłaby ruszyć pod koniec 2026 lub na początku 2027 roku. Z kolei przedstawiciele Polskiej Grupy Zbrojeniowej informowali o planach zakupu pięciu hal po Rafako i o potrzebie roku na ich przygotowanie do produkcji – lecz bez żadnych twardych zobowiązań.
Tymczasem rzeczywistość w Raciborzu jest zupełnie inna. Byli pracownicy Rafako do dziś nie otrzymali wynagrodzeń za styczeń i luty bieżącego roku. Wielu z nich żyje w dramatycznej sytuacji finansowej, nie mając ani pracy, ani wypłaconych należnych im środków. W tej sytuacji deklaracje o „nowych miejscach pracy“ brzmią jak puste hasła propagandowe – tym bardziej że w regionie nikt nie widzi realnych przygotowań do uruchomienia produkcji. Te hasła nie różnią się niczym od zapowiedzi Donalda Tuska o wsparciu z 2023 r., po czym spółka upadła w 2024 r. po wniosku nominatki politycznej z PO w JSW Koks SA.
Zwracam uwagę, że RFK została powołana przez Agencję Rozwoju Przemysłu, Towarzystwo Finansowe „Silesia“ i Polimex Mostostal w celu przejęcia majątku Rafako. Od momentu utworzenia spółki minęło już wiele miesięcy, a wciąż brak jasnych informacji o jej strategii, strukturze kosztów i faktycznych planach operacyjnych. W przestrzeni publicznej pojawiają się wyłącznie ogólne zapewnienia o „intencjach współpracy“ z Jelczem – bez żadnych umów, bez harmonogramu, bez gwarancji zatrudnienia.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Jaki jest rzeczywisty harmonogram inwestycji w Raciborskiej Fabryce Komponentów (RFK)?
Kiedy rozpoczną się prace produkcyjne?
Kiedy spółka ma osiągnąć pełną zdolność operacyjną?
Jakie są łączne koszty projektu i jego źródła finansowania?
Ile z zapowiadanych przez rząd 700 mln zł trafi faktycznie do Raciborza?
Czy te środki są już zabezpieczone w budżecie lub w planach inwestycyjnych PGZ, ARP czy TF „Silesia“?
Jakie są aktualne koszty funkcjonowania RFK?
Ilu członków liczą zarząd i rada nadzorcza spółki?
Jakie wynagrodzenia i premie otrzymują członkowie władz RFK?
Czy spółka ponosi wydatki na doradztwo, PR lub obsługę medialną mimo braku produkcji?
Jakie są konkretne plany zatrudnienia w RFK?
Ile osób spółka planuje zatrudnić w latach: 2025, 2026 i 2027?
W jakim terminie RFK ma osiągnąć poziom zatrudnienia zbliżony do tego, jaki zapewniało Rafako (ok. 2000 osób), co publicznie obiecywano?
Czy przewidziano pierwsze nabory i szkolenia dla byłych pracowników Rafako?
Czy RFK zawarła jakiekolwiek wiążące umowy z firmą Jelcz dotyczące zakresu współpracy, terminów, wielkości produkcji i finansowania?
Czy poza podpisaniem listu intencyjnego podjęto jakiekolwiek konkretne zobowiązania?
Kiedy i jakie kontrakty mają zostać podpisane?
Czy rząd zamierza rozliczyć się z byłymi pracownikami Rafako, którzy wciąż nie otrzymali pensji za styczeń i luty 2025 r.?
Czy przewidziano interwencję z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub innego źródła publicznego?
Czy syndyk, ARP lub inne instytucje państwowe zostały zobowiązane do rozwiązania tego problemu?
Jakie są rzeczywiste cele i perspektywy RFK?
Czy rząd ma biznesplan dla tej spółki, czy też ma ona pełnić jedynie funkcję formalną – umożliwiającą polityczne ogłaszanie kolejnych „inwestycji“?
Racibórz nie potrzebuje obietnic i konferencji prasowych – potrzebuje realnych inwestycji, miejsc pracy i uczciwego rozliczenia wobec ludzi, którym przez lata obiecywano stabilną przyszłość w przemyśle. Jeśli zapowiadany projekt RFK ma być poważny, opinia publiczna ma prawo znać jego pełne założenia, koszty i terminy.
Z poważaniem
Michał Woś
Minister Wojciech Balczun
Wysoki stopień unikania odpowiedzi – zidentyfikowano zwroty o braku właściwości, braku danych lub ogólnikowe formułki uspokajające.
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (19)
- Wykryto zwrot wymijający: „trwają prace analityczne” (odwlekanie w czasie / nieustające analizy)
- Wykryto zwrot wymijający: „tajemnicy przedsiębiorstwa” (ograniczenia formalne / odmowa odpowiedzi)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
13053 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.434.2025
IK: 1179255
Warszawa, 02 grudnia 2025 r.
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT12915, Pana Michała Wosia, Posła na
Sejm RP z dnia 23 października 2025 r. w sprawie braku konkretów dotyczących inwestycji
w Raciborskiej Fabryce Komponentów (RFK) oraz sytuacji pracowników po upadku Rafako.
Z uwagi na to, że Skarb Państwa nie posiada udziałów w spółce pod nazwą RFK Sp. z o.o.
(dalej: RFK, Spółka), Ministerstwo Aktywów Państwowych wystąpiło do Agencji Rozwoju
Przemysłu S.A. (dalej: ARP), jednego z trzech wspólników RFK, z prośbą o przedstawienie
informacji w zakresie pytań przedstawionych w interpelacji.
Według informacji przekazanych przez ARP zagadnienia poruszone w interpelacji dotyczące
obszarów związanych z prowadzoną w Spółce działalnością operacyjną, polityką
wynagrodzeń i zatrudnienia oraz realizowanych projektów, w znacznym zakresie objęte są
tajemnicą związaną z działalnością przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy z dnia
16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji przez tajemnicę przedsiębiorstwa
rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne
informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym
zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym
się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do
korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej
staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Ujawnienie danych objętych
przedmiotem interpelacji w zakresie kosztów działalności, informacji finansowych,
organizacyjnych i itp., do publicznej wiadomości mogłoby zostać uznane za ujawnienie
tajemnicy przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze ochronę interesów Spółki oraz obowiązujące regulacje dotyczące prawnie
chronionych tajemnic przedsiębiorstwa nie jest możliwe przedstawienie szczegółowych
informacji w zakresie oczekiwanym w interpelacji. Niemniej jednak w trosce
o transparentność przekazuję informacje dotyczące Spółki w kwestiach podniesionych
w interpelacji, które mogą stanowić odpowiedź w możliwym do udostępnienia zakresie.
W zakresie pytań dotyczących realizacji projektów, według pozyskanych informacji,
RFK pierwsze zlecenia klientów zewnętrznych realizuje od września 2025 r. RFK cały czas
aktywnie poszukuje na rynku nowych kontraktów. W odniesieniu do planowanych działań,
które stały się przedmiotem podpisanego w dniu 14 października 2025 r. listu intencyjnego
pomiędzy Polską Grupą Zbrojeniową S.A. (dalej: PGZ), Jelcz Sp. z o.o., RFK i ARP, wskazać
należy, że zawarto w nim klauzule zobowiązujące wszystkie strony do zachowania
w tajemnicy wszelkich informacji poufnych, na które składają się informacje związane
z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Z tej przyczyny oraz mając na uwadze m.in.
charakter i cel planowanego zamierzenia, podawanie do publicznej wiadomości
-- 1 of 4 --
szczegółowych informacji mogłoby zostać uznane za ujawnienie tajemnicy
przedsiębiorstwa. Bazując na informacjach udostępnionych w domenie publicznej, mogę
jedynie przekazać, że intencją PGZ jest jak najszybsze uruchomienie produkcji w Raciborzu,
a wykorzystanie na potrzeby planowanej fabryki nieruchomości zlokalizowanych na
terenach Rafako S.A. w upadłości (dalej: Rafako) daje możliwość szybszego rozpoczęcia
produkcji, niż miałoby to miejsce w przypadku rozpoczynania inwestycji całkowicie
od początku. List intencyjny określa działania, jakie podejmą Strony w drodze
bezpośrednich, wzajemnych rozmów oraz czynności wymaganych do przeprowadzenia
projektu. Obecnie trwają prace analityczne oraz robocze ustalenia z partnerami dotyczące
szczegółowego harmonogramu projektu oraz kamieni milowych. Partnerzy na bieżąco
współpracują także z syndykiem masy upadłości Rafako, który zgodnie z przepisami
powszechnie obowiązującego prawa prowadzi działania zmierzające do zbycia majątku
przedsiębiorstwa, w tym nieruchomości. Stąd próba dokonywania na obecnym etapie prac
jakichkolwiek oszacowań wydaje się być przedwczesna.
Zgodnie z publicznie dostępnymi danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym
w Zarządzie RFK aktualnie zasiadają trzy osoby. Rada Nadzorcza RFK również liczy trzech
Członków. Wynagrodzenia Członków Zarządu oraz Członków Rady Nadzorczej określone
zostały z uwzględnieniem ustawy z 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania
wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami. Natomiast, mając na uwadze ochronę
danych osobowych członków organów Spółki, ujawnianie informacji o wysokości
wypłacanych wynagrodzeń poszczególnych osób, w trybie skutkującym ich upublicznienie
nie jest możliwe – aż do momentu, w którym informacje te zostaną formalnie ujawnione.
Odnosząc się do ponoszonych przez Spółkę wydatków na doradztwo, PR lub obsługę
medialną, w pierwszej kolejności należy wskazać, co zostało przedstawiane powyżej, że RFK
od września 2025 r. realizuje zlecenia dla klientów zewnętrznych i nadal aktywnie poszukuje
możliwości nawiązania współpracy z kolejnymi klientami. W związku z powyższym,
na potrzeby prowadzonej działalności operacyjnej, a także mając na uwadze niezbędne do
przeprowadzenia w najbliższej przyszłości działania, wynikające z faktu realizacji projektu,
o którym mowa w zawartym 14 października 2025 r. liście intencyjnym, Spółka zawarła
umowy na obsługę prawną oraz wykonanie szyldów i tablic niezbędnych do oznakowania
siedziby Spółki. Spółka nie korzysta z usług wsparcia PR-owego, czy obsługi medialnej,
świadczonej przez podmioty zewnętrzne. Działania w mediach społecznościowych Spółka
wykonuje własnymi środkami, w związku z powyższym nie zawierano żadnych umów w tym
zakresie.
W kwestii pytań dotyczących planu zatrudnienia w RFK, według pozyskanych informacji,
polityka zatrudnienia w RFK jest ściśle związana z zakresem planowanych projektów,
a realizację jednego z nich zakłada podpisany 14 października 2025 r. list intencyjny. Tak jak
wskazano powyżej szczegółowe postanowienia listu zawierają klauzulę zobowiązującą
wszystkie strony do zachowania w tajemnicy wszelkich informacji poufnych, na które
składają się informacje związane z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Nawiązując do
informacji przedstawionej w odpowiedzi na interpelację Pana Posła Michała Wosia z dnia
22 września 2025 r. przypomnieć należy, że w RFK niemal wszyscy obecnie zatrudnieni
to byli pracownicy Rafako. Według przekazanych informacji niemal 98% stanu osobowego
obecnych pracowników RFK (stan na 3 października 2025 r.) to osoby, które uprzednio
zostały zwolnione w ramach zwolnień grupowych w Rafako. Oznacza to, że „pierwsze
nabory byłych pracowników Rafako” już miały miejsce oraz, że w miarę rozwoju działalności
gospodarczej Spółki kolejni byli pracownicy Rafako będą mogli znaleźć w niej zatrudnienie.
Szkolenia pracowników będą się odbywały zgodnie z potrzebami związanymi
z pozyskiwanymi kolejnymi zleceniami.
W przedmiocie pytania dotyczącego rzeczywistego celu i perspektyw RFK, ponownie
wskazuję, że RFK została utworzona w celu zagospodarowania zasobów upadającego
Rafako oraz odbudowy lokalnego potencjału przemysłowego na rzecz nowych projektów
produkcyjnych. Obecnie prace Spółki koncentrują się na realizacji prac przygotowawczych,
które umożliwią późniejsze prowadzenie działalności, w tym również na rzecz sektora
zbrojeniowego. Zadaniem RFK jest odbudowa zdolności gospodarczych w regionie i jest to
realizowane w wielu wymiarach i aspektach, nie tylko tych oficjalnych. RFK bardzo aktywnie
działa i szuka zleceń we wszystkich branżach, w których kompetencje byłych pracowników
-- 2 of 4 --
Rafako oraz zasoby majątkowe Rafako mogą znaleźć zastosowanie. Stanowczo nie można
zgodzić się z tezą, że RFK pełni jedynie funkcję formalną. Perspektywa współpracy ze spółką
Jelcz, potwierdzona podpisaniem listu intencyjnego, jest najważniejszym, lecz nie jedynym
możliwym kierunkiem rozwoju RFK.
Odnosząc się do kwestii zaległych wynagrodzeń pracowników Rafako oraz możliwości
interwencji instytucji państwowych wskazuję, że – zgodnie z informacjami przekazanymi
przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej – ochronę pracowników przed
utratą wynagrodzenia wynikającą z niewypłacalności pracodawcy reguluje ustawa z dnia
13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
(dalej: Ustawa o ochronie roszczeń). Ustawa ta tworzy ramy prawne funkcjonowania
Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: FGŚP), z którego mogą być
wypłacane świadczenia pracownicze niezaspokojone przez niewypłacalnego pracodawcę,
a także zaliczki w przypadku jego niewypłacalności lub faktycznego zaprzestania
prowadzenia działalności, w rozumieniu przepisów tego aktu.
Przepisy Ustawy o ochronie roszczeń umożliwiają zaspokojenie roszczeń pracowniczych
ze środków FGŚP wyłącznie w przypadku zaistnienia sytuacji niewypłacalności pracodawcy
(tj. co do zasady w sytuacji upadłości albo restrukturyzacji pracodawcy) lub faktycznego
zaprzestania działalności przez pracodawcę. Przesłanki niewypłacalności pracodawcy
określono w art. 2-8 ustawy o ochronie roszczeń, natomiast przesłanki faktycznego
zaprzestania jego działalności w art. 12a ust. 2 tej ustawy.
Zgodnie z Ustawą o ochronie roszczeń faktyczne zaprzestanie działalności ma miejsce,
jeżeli przez okres dłuższy niż dwa miesiące łącznie spełnione zostały warunki:
pracodawca nie prowadził działalności gospodarczej i nie uzyskiwał z tego tytułu
przychodów, z wyłączeniem zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej
ujawnionej we właściwych rejestrach albo Centralnej Ewidencji i Informacji
o działalności Gospodarczej;
pracodawca nie przebywał w siedzibie albo w miejscach wykonywania działalności
pomimo wpisu we właściwych rejestrach albo Centralnej Ewidencji i Informacji
o Działalności Gospodarczej lub siedziba pracodawcy została z urzędu wykreślona
z właściwych rejestrów;
pracodawca nie realizował wobec pracowników, Zakładu Ubezpieczeń
Społecznych, organów podatkowych i rejestrowych obowiązków związanych
z uprawnieniami pracowniczymi wynikających z powszechnie obowiązujących
przepisów.
Wniosek o wypłatę świadczeń pracowniczych może złożyć zarówno pracodawca, likwidator
lub inna osoba sprawująca zarząd majątkiem pracodawcy - w formie zbiorczego wykazu lub
wykazu uzupełniającego - a w określonych przypadkach sam zainteresowany pracownik
w formie wniosku indywidualnego.
Prowadzenie postępowań wyjaśniających w omawianym zakresie, rozstrzyganie
o zasadności zaspokojenia roszczeń pracowniczych i dokonywanie obligatoryjnych wypłat
ze środków FGŚP należy do marszałków województw, przy czym na mocy stosownych
upoważnień zadania te wykonują dyrektorzy wojewódzkich urzędów pracy. Marszałek
województwa wypłaca na wniosek pracownika zaliczkę na poczet niezaspokojonych przez
pracodawcę roszczeń z powodu braku środków finansowych, w związku z faktycznym
zaprzestaniem działalności przez pracodawcę.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przekazało informację, że według danych
pozyskanych z Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z FGŚP zostały przekazywane
środki finansowe na wypłaty świadczeń na rzecz podmiotu Rafako w łącznej kwocie
22 013 816,92 zł dla 720 osób tzn.:
wykaz zbiorczy na kwotę 3 165 233,44 zł (wypłata 29.01.2025 r.);
wykaz uzupełniający na kwotę 16 779 209,78 zł (wypłata 07.04.2025 r.);
wykaz uzupełniający na kwotę 1 188 251,85 zł (wypłata 17.04.2025 r.);
wykaz uzupełniający na kwotę 825 448,94 zł (wypłata 29.04.2025 r.);
wniosek indywidualny na kwotę 5 344,08 zł (wypłata 03.03.2025 r.);
wniosek indywidualny na kwotę 25 431,63 zł (wypłata 17.03.2025 r.);
wniosek indywidualny na kwotę 8 477,21 zł (wypłata 17.03.2025 r.);
-- 3 of 4 --
wniosek indywidualny na kwotę 16 419,99 zł (wypłata 09.05.2025 r.).
Na dzień 5 listopada 2025 r. w Wojewódzkim Urzędzie Pracy w Katowicach nie stwierdzono
żadnego wniosku z Rafako. Nie wpłynęły też żadne zapytania od tego podmiotu dotyczące
dalszych wypłat z FGŚP.
Przedstawiając powyższe, jednocześnie zaznaczam, że Ministerstwo Aktywów
Państwowych nie ma żadnej wiedzy na temat działalności podmiotu „Raciborska Fabryka
Komponentów”. W związku z tym udzielone w niniejszej interpelacji odpowiedzi nie
odnoszą się do jednostki działającej pod tą firmą, o ile taka funkcjonuje na rynku. Jedyną
prawidłową firmą spółki, o której działalności wiedzę posiada Ministerstwo, jest: RFK spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Raciborzu, zarejestrowana w rejestrze
przedsiębiorców prowadzonym przez Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy w Warszawie,
XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem: 0000738789.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1179255.4420315.3524253
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 4 of 4 --