Interpelacja w sprawie zagranicznych grantów realizowanych na polskich uczelniach wyższych oraz nadzoru państwa nad ich treścią i celami
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12904
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie zagranicznych grantów realizowanych na polskich uczelniach wyższych oraz nadzoru państwa nad ich treścią i celami
Zgłaszający: Dariusz Matecki
Data wpływu: 14-10-2025
Jako poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją dotyczącą coraz częstszych przypadków finansowania działalności polskich uczelni przez zagraniczne instytucje – w tym fundacje powiązane z rządami państw obcych, zwłaszcza z Republiką Federalną Niemiec.
Zaniepokojenie budzi fakt, że w ramach tych zagranicznych grantów realizowane są projekty badawcze z zakresu historii, polityki, ideologii, edukacji, tzw. społeczeństwa obywatelskiego, migracji i tożsamości narodowej – czyli obszarów niezwykle wrażliwych i strategicznych z punktu widzenia suwerenności Rzeczypospolitej.
Wiele z tych projektów odbywa się poza jakąkolwiek kontrolą państwową. Tymczasem wiadomo, że niektóre z zagranicznych fundacji i instytucji, które finansują polskie uczelnie, mają jednoznacznie określoną agendę ideologiczną i polityczną – często sprzeczną z polską racją stanu i naszą polityką historyczną.
Dlatego zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego posiada wykaz zagranicznych grantów, projektów i programów finansowanych przez podmioty spoza Polski, realizowanych na polskich uczelniach publicznych i niepublicznych od dnia 13 grudnia 2023 roku do dnia dzisiejszego?
Czy uczelnie mają obowiązek zgłaszania tych projektów do ministerstwa? Jeśli tak – jaka jednostka prowadzi rejestr i kto odpowiada za ich weryfikację?
Czy istnieje jakakolwiek kontrola państwowa nad tematyką, zakresem i treścią projektów badawczych finansowanych przez zagraniczne instytucje?
Czy resort nauki ma wiedzę o tym, jakie państwa i organizacje najczęściej finansują projekty na polskich uczelniach?
Czy ministerstwo monitoruje wpływ zagranicznego finansowania na kształtowanie przekazu historycznego i ideologicznego w obrębie uczelni wyższych?
Wnoszę o przekazanie pełnej, szczegółowej listy zagranicznych grantów i projektów realizowanych na polskich uczelniach od dnia 13 grudnia 2023 roku, zawierającej:
- nazwę uczelni i jednostki organizacyjnej,
- temat projektu,
- nazwę finansującej instytucji zagranicznej,
- kto jest beneficjentem,
- wysokość przyznanych środków,
- okres realizacji projektu.
Zwracam uwagę, że temat ten nie dotyczy tylko pieniędzy, ale także wpływu na kształt przyszłych elit, tożsamości narodowej i świadomości historycznej kolejnych pokoleń Polaków. Dlatego oczekuję konkretnej, tabelarycznej odpowiedzi, a nie ogólnikowego sprawozdania.
Minister Marcin Kulasek
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
2899 znakówadres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Marcin Kulasek
DN-WFM.055.1.2025.AD
Warszawa, 04 listopada 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 12904
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posła na Sejm RP Pana Dariusza Mateckiego w sprawie
zagranicznych grantów realizowanych na polskich uczelniach wyższych oraz nadzoru państwa nad ich treścią
i celami.
Szanowny Panie Pośle,
uprzejmie informuję, że Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach realizowanych zadań
obsługuje m.in. program Ministra pn. „Projekty Międzynarodowe Współfinansowane”. Program
dofinansowuje działalność polskich uczelni, które otrzymały granty na badania naukowe lub prace
rozwojowe od instytucji zagranicznych. Warunki finansowania wniosków określone zostały
w Komunikacie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 28 czerwca 2019 r. o ustanowieniu programu
„Projekty Międzynarodowe Współfinansowane” i naborze wniosków. W okresie od dnia 13 grudnia 2023 roku
do dnia 22 października 2025 r. Minister nie przyznał środków z ww. programu na realizację projektu
międzynarodowego o tematyce z zakresu historii, polityki, ideologii, edukacji tzw. społeczeństwa
obywatelskiego, migracji i tożsamości narodowej.
Należy również zaznaczyć, że oceny wniosków dokonują zespoły ekspertów powoływane przez Ministra
na podstawie stosownych przepisów prawa.
Odnosząc się do pozostałych pytań postawionych przez Pana Posła, należy podkreślić, że na podstawie
art. 342 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce1 Minister prowadzi
Zintegrowany System Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, zwany dalej „Systemem POL-
on”, w którym uczelnie publiczne i niepubliczne udostępniają publicznie wykazy zagranicznych grantów,
projektów i programów finansowanych przez podmioty spoza Polski.
1 Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, 1871, 1897, z 2025 r. poz. 619,
620, 621, 622, 1162.
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Polskie uczelnie korzystają z zagwarantowanej im autonomii, rozumianej jako prawo do samodzielnego
działania i podejmowania decyzji w sprawach wewnętrznych, bez ingerencji zewnętrznej, w tym ze strony
państwa czy ministerstwa. Autonomia ta obejmuje niezależność w zakresie organizacji, finansów, polityki
kadrowej oraz wyboru władz uczelni, takich jak rektor czy senat. Jest to fundamentalna zasada,
zapewniająca wolność akademicką oraz możliwość samodzielnego kształtowania tożsamości instytucji.
Z wyrazami szacunku
Marcin Kulasek
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 2 of 2 --