Interpelacja w sprawie sytuacji ekonomicznej i kadrowej spółek Skarbu Państwa w sektorze przemysłowym
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12893
do ministra aktywów państwowych
w sprawie sytuacji ekonomicznej i kadrowej spółek Skarbu Państwa w sektorze przemysłowym
Zgłaszający: Olga Ewa Semeniuk-Patkowska
Data wpływu: 14-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ostatnich miesiącach obserwuje się narastający kryzys w wielu spółkach Skarbu Państwa działających w sektorze przemysłowym. Zarówno w przemyśle maszynowym, jak i chemicznym oraz metalowym dochodzi do ograniczenia produkcji, restrukturyzacji i redukcji zatrudnienia. Przykłady: problemy finansowe Rafako SA, trudna sytuacja grupy Famur SA, niepewność wokół Zakładów Azotowych SA w Puławach, czy stagnacja w zakładach zbrojeniowych Bumar-Łabędy SA.
Z raportów branżowych wynika, że spółki te odnotowują spadek zamówień i rosnące koszty energii, podczas gdy nadzór właścicielski ze strony rządu jest niespójny i fragmentaryczny. Brak przejrzystej polityki kadrowej i inwestycyjnej prowadzi do utraty kompetencji technicznych i likwidacji miejsc pracy w regionach przemysłowych.
Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację prosząc o odpowiedzi na poniższe pytania:
Jak rząd ocenia aktualną sytuację ekonomiczną spółek Skarbu Państwa w sektorze przemysłowym?
Czy prowadzone są analizy dotyczące zagrożenia upadłością lub utraty płynności przez strategiczne przedsiębiorstwa?
Jakie działania naprawcze podjęto w 2025 r. w spółkach Rafako SA, Famur SA, Bumar SA, Zakłady Azotowe Puławy SA i innych?
Czy rząd planuje program ochrony miejsc pracy w spółkach przemysłowych Skarbu Państwa?
Czy zostanie wprowadzony jednolity system nadzoru właścicielskiego i raportowania wyników finansowych spółek państwowych?
Z poważaniem Olga Semeniuk–Patkowska
Poseł na Sejm RP
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 2 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (7)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8836 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.416.2025
IK: 1174271
Warszawa, 07 listopada 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT12893 Pani Olgi Ewy Semeniuk-
Patkowskiej, Posłanki na Sejm RP, z dnia 17 października 2025 r. w sprawie sytuacji
ekonomicznej i kadrowej spółek Skarbu Państwa w sektorze przemysłowym.
Na wstępie należy wskazać, że Skarb Państwa jako akcjonariusz posiada uprawnienia
wynikające z praw korporacyjnych, które są ściśle określone w przepisach prawa,
w szczególności w Kodeksie spółek handlowych oraz statutach spółek. Zgodnie
z obowiązującymi przepisami prawa, Minister Aktywów Państwowych wykonujący prawa
z akcji Skarbu Państwa w spółkach nie ma możliwości bezpośredniego oddziaływania
na prowadzoną przez nadzorowane podmioty działalność gospodarczą, jak również
ingerowania w decyzje podejmowane przez ich organy. W tym miejscu podkreślić należy,
że kwestie związane z opracowaniem i realizacją planów działań naprawczych oraz
rozwojowych, należą do wyłącznej właściwości zarządów spółek.
Niezależnie od powyższego, Minister Aktywów Państwowych, w ramach sprawowania
nadzoru właścicielskiego, na bieżąco analizuje sytuację ekonomiczno-finansową spółek oraz
ich otoczenie makroekonomiczne. Należy wskazać, że pogorszenie sytuacji finansowej
wielu spółek, spowodowane jest zmianami jakie zaszły w ich otoczeniu rynkowym jak
również nietrafionymi decyzjami poprzednich zarządów i powoduje negatywne efekty
dla pracowników oraz lokalnych społeczności.
Aktualna kondycja RAFAKO S.A. (dalej: Rafako, Spółka) wynika z długoletnich zaniedbań
oraz niewłaściwych decyzji podejmowanych przez zarządzających. Sytuacja Rafako zaczęła
się istotnie pogarszać od 2019 r., kiedy to narastały problemy finansowe i operacyjne Spółki,
wynikające zarówno ze złych decyzji biznesowych, jak i braku odpowiedniego wsparcia oraz
strategii stabilizacyjnej. Niedostateczne działania naprawcze w tamtym czasie doprowadziły
do poważnego zagrożenia dla przyszłości Rafako, a w konsekwencji do postawienia Spółki
w 2024 r. w stan upadłości.
Do wykonywania praw z akcji Skarbu Państwa w Rafako stanowiących 0,0014% udział
w kapitale zakładowym od 1 lutego 2025 r. na mocy rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 17 stycznia 2025 r. w sprawie wykazu spółek, w których prawa z akcji Skarbu Państwa
wykonuje Prezes Rady Ministrów lub inni członkowie Rady Ministrów, pełnomocnicy Rządu
lub państwowe osoby prawne, w tym jednoosobowe spółki Skarbu Państwa (Dz. U.
z 2025 r. poz. 134), uprawniona jest Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. (dalej: ARP).
Wspominane wyżej akcje Rafako zostały przejęte przez Skarb Państwa w grudniu 2024 r.
na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych
(Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm.) od Urzędu Dozoru Technicznego, które zostały
-- 1 of 3 --
nabyte w wyniku konwersji wierzytelności. Marginalny udział Skarbu Państwa w kapitale
zakładowym Rafako pozostaje bez wpływu na decyzje Walnego Zgromadzenia Rafako.
Ministerstwo Aktywów Państwowych od dłuższego czasu prowadziło analizy dotyczące
możliwych działań mających na celu ustabilizowanie sytuacji Rafako, ochronę miejsc pracy
oraz zabezpieczenie realizowanych przez Spółkę kontraktów. Mając na uwadze wpływ
kondycji Spółki na polski przemysł energetyczny, łańcuchy dostaw oraz społeczność lokalną
oraz z uwagi na to, że Minister Aktywów Państwowych nie dysponuje instrumentami
umożliwiającymi bezpośrednie wsparcie podmiotów znajdujących się w trudnej sytuacji
finansowej resort skierował zapytania do spółek z udziałem Skarbu Państwa, w tym do ARP
oraz Polskiego Funduszu Rozwoju S.A., celem rozważenia możliwości wsparcia Rafako.
Niestety, rozmowy prowadzone jeszcze w 2024 r., mimo przedstawienia propozycji
stabilizacyjnych przez ww. podmioty, nie doprowadziły do osiągnięcia porozumienia
z Zarządem Rafako oraz jego głównymi akcjonariuszami i wierzycielami.
Ponadto w Ministerstwie Aktywów Państwowych prowadzone były również konsultacje
z udziałem potencjalnych interesariuszy, mające na celu ocenę dostępnych możliwości oraz
wybór optymalnej ścieżki działania w zakresie umożliwienia prowadzenia działalności
przedsiębiorstwa Rafako w perspektywie długoterminowej. Efektem tych rozmów jest
zawarcie w kwietniu 2025 r. przez dwie spółki z udziałem Skarbu Państwa ARP
i Towarzystwo Finansowe Silesia Sp. z o.o. (dalej: TFS) oraz spółkę publiczną Polimex
Mostostal S.A. (dalej: POLIMEX) jedną z największych polskich firm inżynieryjno-
budowlanych, warunkowej umowy inwestycyjnej zakładającej przystąpienie do wspólnego
projektu przejęcia potencjału majątku i kompetencji upadającej spółki Rafako. W tym
samym miesiącu po uzyskaniu zgody Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów na
utworzenie wspólnego przedsiębiorcy ARP zbyła 2/3 udziałów w swojej spółce zależnej
ARP Doradztwo Sp. z o.o. na rzecz POLIMEXU i TFS (po 1/3 udziałów każdy). W II kwartale
2025 r. nastąpiło dokapitalizowanie Spółki kwotą 27 mln zł, każdy z trzech Wspólników
wniósł do Spółki po 9 mln zł. Po podwyższeniu kapitału zakładowego i zmianie nazwy
na RFK Sp. z o.o. (dalej: RFK), Spółka ta rozpoczęła działania zmierzające do przejęcia
istotnych aktywów i kompetencji Rafako. Aktualnie aktywa Rafako są dzierżawione przez
spółkę RFK od syndyka masy upadłościowej.
Zaangażowanie ARP, TFS oraz POLIMEXU w proces dzierżawy majątku Rafako stanowi
istotny impuls rozwojowy dla regionu raciborskiego, wzmacniając lokalne łańcuchy dostaw
i wspierając współpracujące przedsiębiorstwa. Działalność RFK w sektorach kolejowym
i zbrojeniowym nie tylko przyczynia się do utrzymania miejsc pracy, ale również aktywizuje
lokalnych dostawców i usługodawców, wpływając pozytywnie na konkurencyjność
przemysłu Śląska. Jednym z takich działań jest zawarcie w dniu 14 października 2025 r.
w Raciborzu przez przedstawicieli ARP, Polskiej Grupy Zbrojeniowej S.A. (dalej: PGZ), Jelcz
Sp. z o.o. (dalej: Jelcz) oraz RFK, listu intencyjnego potwierdzającego intencje co do zamiaru
rozpoczęcia współpracy w celu przygotowania i przeprowadzenia działań zmierzających do
wypracowania oraz realizacji najkorzystniejszego dla Stron wariantu zagospodarowania
aktywów produkcyjnych przedsiębiorstwa Rafako, z uwzględnieniem interesu
ekonomicznego zarówno RFK, jak i Jelcz. Jelcz zamierza rozbudować swoje zdolności
produkcyjne, a rozpoczęcie działalności na terenach dawnego Rafako daje możliwość
szybkiego zwiększenia produkcji, dzięki czemu możliwe będzie zaspokojenie rosnących
potrzeb Wojska Polskiego na pojazdy wojskowe. PGZ oraz Jelcz planują przeprowadzić
szczegółowe analizy ekonomiczno-finansowe oraz techniczne, które nadadzą ostateczny
kształt planowanej inwestycji w Raciborzu.
Z kolei znaczące pogorszenie wyników operacyjnych spółek z Grupy Azoty rozpoczęło się
od drugiej połowy 2022 roku i zostało spowodowane kombinacją czynników rynkowych
– w głównej mierze wzmożonym importem tanich produktów spoza UE oraz utrzymującymi
się wysokimi cenami gazu dla europejskich producentów nawozów oraz czynników
wewnętrznych – nadmiernym zaangażowaniem w realizację ogromnego programu
inwestycyjnego w latach 2020-2023. Wyniki spółek z Grupy Azoty są również obciążone
brakiem realizacji efektywnych działań naprawczych oraz dostosowawczych w okresie
od końca 2022 roku do I kwartału 2024 r.
-- 2 of 3 --
Minister Aktywów Państwowych monitoruje i wspiera realizowane od marca 2024 r.
działania Zarządów spółek z Grupy Azoty związane z odbudowaniem konkurencyjności
i rentowności oraz transformacją całej Grupy Azoty.
W ramach działań naprawczych, w spółkach z Grupy Azoty, z powodzeniem zostało
zrealizowane i jest kontynuowane szereg działań ograniczających koszty działalności oraz
poprawiających efektywność biznesów. Równocześnie realizowany jest program
kompleksowej restrukturyzacji i transformacji całej Grupy – Program AZOTY BUSINESS,
którym objęte zostały wszystkie obszary działalności Grupy Azoty. Zakłada on m.in.
optymalizację wszystkich kategorii kosztowych we wszystkich spółkach Grupy Azoty.
Udało się już zrealizować inicjatywy obejmujące m.in. optymalizację kosztową, nowy model
usług laboratoryjnych, centralizację procesów administracyjnych i logistycznych oraz
działania w obszarze zakupów i energii. Zrealizowane działania naprawcze wraz
z działaniami handlowymi oraz optymalizującymi procesy operacyjne, przynoszą wymierne
efekty. Pomimo niesprzyjającego otoczenia rynkowego, Grupa Azoty utrzymała płynność
finansową, a wyniki finansowe ulegają systematycznej poprawie.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1174271.4370273.3488221
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --