Interpelacja nr 12879
Interpelacja w sprawie podjęcia prac legislacyjnych mających na celu objęcie dodatkiem dopełniającym wszystkich osób posiadających orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji
Zgłaszający:
•
Adresat:
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie podjęcia prac legislacyjnych mających na celu objęcie dodatkiem dopełniającym wszystkich osób posiadających orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji
Interpelacja nr 12879
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie podjęcia prac legislacyjnych mających na celu objęcie dodatkiem dopełniającym wszystkich osób posiadających orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 13-10-2025
Gniezno, 13 października 2025 r.
Szanowna Pani Ministro,
renta socjalna przysługuje osobom, które stały się całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 18 lat (lub w trakcie nauki do 25. roku życia), natomiast renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, tym, którzy utracili zdolność do pracy w okresie zatrudnienia i mają wymagany staż ubezpieczeniowy.
Jedynym więc kryterium różniącym te grupy jest moment, w którym doszło do utraty zdolności do pracy. To czynnik całkowicie niezależny od człowieka. Nikt nie ma wpływu na wiek, w którym spotka go ciężka choroba czy wypadek.
W efekcie osoby z identycznym orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji otrzymują świadczenia o zupełnie różnej wysokości, a sam dodatek dopełniający w wielu przypadkach przewyższa wysokość świadczenia podstawowego przysługującego osobom z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji pobierających inne świadczenia niż renta socjalna. Co więcej, dodatek dopełniający może być łączony z innymi świadczeniami, takimi jak świadczenie wspierające, zasiłek pielęgnacyjny czy renta rodzinna. Zatem otrzymywanie dodatku dopełniającego nie wyklucza prawa do innych świadczeń.
Zgodnie z art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeka się w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Nie każda osoba pobierająca rentę socjalną ani każda osoba pobierająca rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy posiada takie orzeczenie, gdyż niezdolność do samodzielnej egzystencji stanowi odrębną, dodatkową ocenę lekarza orzecznika o ciężkim stopniu naruszenia sprawności organizmu.
Wszystkie osoby z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji codziennie zmagają się z ogromnymi ograniczeniami, nie są w stanie samodzielnie się ubrać, przygotować posiłku, zadbać o higienę czy poruszać się bez pomocy. Wymagają stałej opieki bliskich, profesjonalistów oraz dostępu do specjalistycznego sprzętu: wózków inwalidzkich, łóżek rehabilitacyjnych, podnośników, materacy przeciwodleżynowych i innych środków pomocniczych.
Trudno zrozumieć, dlaczego państwo różnicuje wsparcie dla osób w identycznej sytuacji zdrowotnej i życiowej, kierując się jedynie momentem powstania niepełnosprawności.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Analogiczna sytuacja zachodzi obecnie w odniesieniu do dodatku dopełniającego.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Ministrę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w ministerstwie dostrzega się zasadność rozszerzenia prawa do dodatku dopełniającego na wszystkie osoby z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji?
Jeśli tak, to czy planowane jest podjęcie prac legislacyjnych w powyższej sprawie?
Jaki byłby spodziewany koszt wprowadzenia tej zmiany?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Interpelacja nr 12879
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie podjęcia prac legislacyjnych mających na celu objęcie dodatkiem dopełniającym wszystkich osób posiadających orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji
Zgłaszający: Tadeusz Tomaszewski
Data wpływu: 13-10-2025
Gniezno, 13 października 2025 r.
Szanowna Pani Ministro,
renta socjalna przysługuje osobom, które stały się całkowicie niezdolne do pracy przed ukończeniem 18 lat (lub w trakcie nauki do 25. roku życia), natomiast renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, tym, którzy utracili zdolność do pracy w okresie zatrudnienia i mają wymagany staż ubezpieczeniowy.
Jedynym więc kryterium różniącym te grupy jest moment, w którym doszło do utraty zdolności do pracy. To czynnik całkowicie niezależny od człowieka. Nikt nie ma wpływu na wiek, w którym spotka go ciężka choroba czy wypadek.
W efekcie osoby z identycznym orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji otrzymują świadczenia o zupełnie różnej wysokości, a sam dodatek dopełniający w wielu przypadkach przewyższa wysokość świadczenia podstawowego przysługującego osobom z orzeczeniem o niezdolności do samodzielnej egzystencji pobierających inne świadczenia niż renta socjalna. Co więcej, dodatek dopełniający może być łączony z innymi świadczeniami, takimi jak świadczenie wspierające, zasiłek pielęgnacyjny czy renta rodzinna. Zatem otrzymywanie dodatku dopełniającego nie wyklucza prawa do innych świadczeń.
Zgodnie z art. 13 ust. 5 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeka się w przypadku stwierdzenia naruszenia sprawności organizmu w stopniu powodującym konieczność stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych. Nie każda osoba pobierająca rentę socjalną ani każda osoba pobierająca rentę z tytułu całkowitej niezdolności do pracy posiada takie orzeczenie, gdyż niezdolność do samodzielnej egzystencji stanowi odrębną, dodatkową ocenę lekarza orzecznika o ciężkim stopniu naruszenia sprawności organizmu.
Wszystkie osoby z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji codziennie zmagają się z ogromnymi ograniczeniami, nie są w stanie samodzielnie się ubrać, przygotować posiłku, zadbać o higienę czy poruszać się bez pomocy. Wymagają stałej opieki bliskich, profesjonalistów oraz dostępu do specjalistycznego sprzętu: wózków inwalidzkich, łóżek rehabilitacyjnych, podnośników, materacy przeciwodleżynowych i innych środków pomocniczych.
Trudno zrozumieć, dlaczego państwo różnicuje wsparcie dla osób w identycznej sytuacji zdrowotnej i życiowej, kierując się jedynie momentem powstania niepełnosprawności.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13) orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Analogiczna sytuacja zachodzi obecnie w odniesieniu do dodatku dopełniającego.
Mając na uwadze powyższe, uprzejmie proszę Panią Ministrę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy w ministerstwie dostrzega się zasadność rozszerzenia prawa do dodatku dopełniającego na wszystkie osoby z orzeczoną niezdolnością do samodzielnej egzystencji?
Jeśli tak, to czy planowane jest podjęcie prac legislacyjnych w powyższej sprawie?
Jaki byłby spodziewany koszt wprowadzenia tej zmiany?
Z wyrazami szacunku
Poseł Tadeusz Tomaszewski
Odpowiedź urzędowa
Sekretarz stanu Łukasz Krasoń
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
16%
Konkretność
84%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 2 %
Precyzyjne daty
3
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
6.5 / 1k zn.
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4806 znaków
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.531.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12879 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego, w sprawie
podjęcia prac legislacyjnych mających na celu objęcie dodatkiem dopełniającym wszystkich
osób posiadających orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Uprzejmie informuję, że w związku z pojawiającymi się wątpliwościami w zakresie
nierówności w uprawnieniu do dodatku dopełniającego pomiędzy osobami z orzeczoną
niezdolnością do samodzielnej egzystencji, które są rencistami socjalnymi (zgodnie z ustawą
o rencie socjalnej), a osobami pobierającymi rentę z tytułu niezdolności do pracy (zgodnie
z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawami
regulującymi sytuację prawną rencistów mundurowych) w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej przygotowano założenia projektu ustawy o dodatku dopełniającym dla
osób z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy oraz z orzeczeniem o niezdolności do
samodzielnej egzystencji, które pobierają inne świadczenia niż renta socjalna. Wniosek
o wpis projektu do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został złożony do Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów. Po przyjęciu uwag zgłoszonych przez KPRM podjęto prace
związane z aktualizacją danych zawartych we wniosku.
W związku z powyższym nie jest obecnie możliwe oszacowanie kosztów wprowadzenia
omawianych przepisów. Po dokonaniu analizy zostanie on wpisany w Ocenę Skutków
Regulacji dołączoną do projektu ustawy.
Pragnę zaznaczyć, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej systematycznie
wprowadza do polskiego porządku prawnego przepisy, które przewidują zapewnienie
dodatkowego wsparcia osobom z niepełnosprawnościami.
Informuję, iż celem umożliwienia pokrycia kosztów opieki i rehabilitacji osoby
z niepełnosprawnościami przygotowano w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429,
z późn. zm.), która weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Świadczenie wspierające przysługuje
osobie, która ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia
(o której mowa ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) pod warunkiem, że poziom potrzeby wsparcia
określono w jej przypadku w przedziale od 70 do 100 punktów w przyjętej skali. W zależności
od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia, osobie uprawnionej przysługuje świadczenie
w wysokości wynoszącej od 40% do 220% renty socjalnej. Celem wskazanego
rozwiązania jest udzielenie osobom z niepełnosprawnościami, które potrzebują wsparcia
w codziennym funkcjonowaniu, pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków
związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Osoba zainteresowana otrzymaniem świadczenia wspierającego powinna złożyć wniosek do
wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, który wydaje decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a po jej otrzymaniu zawnioskować o świadczenie
wspierające do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano też projekt ustawy
o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, której podstawowym celem jest
systemowe uregulowanie dostępu do asystencji osobistej, kluczowej dla umożliwienia
osobom wymagającym intensywnego wsparcia pełnej realizacji ich prawa do niezależnego
życia. Usługa asystencji osobistej, polegająca na zapewnieniu wymagającym tego osobom
niezbędnej pomocy w wykonywaniu codziennych czynności, co ma na celu ich aktywne
włączenie i umożliwienie pełnego udziału w życiu społecznym i zawodowym. Wprowadzenie
tego rozwiązania stanowi też realizację art. 19 Konwencji ONZ o Prawach Osób
z Niepełnosprawnościami, którą Polska ratyfikowała w 2012 r.
Rządowy projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami jest na
zaawansowanym etapie prac legislacyjnych (25 września br. został przyjęty przez Stały
Komitet Rady Ministrów). Rządowe Centrum Legislacji poinformowało, że nie wymaga on
rozpatrzenia przez komisję prawniczą Rządowego Centrum Legislacji. Projekt skierowano
na posiedzenie Rady Ministrów - po przyjęciu przez Radę Ministrów zostanie przekazany do
Sejmu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.531.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12879 Pana Posła Tadeusza Tomaszewskiego, w sprawie
podjęcia prac legislacyjnych mających na celu objęcie dodatkiem dopełniającym wszystkich
osób posiadających orzeczenie o niezdolności do samodzielnej egzystencji, proszę przyjąć
poniższe wyjaśnienia.
Uprzejmie informuję, że w związku z pojawiającymi się wątpliwościami w zakresie
nierówności w uprawnieniu do dodatku dopełniającego pomiędzy osobami z orzeczoną
niezdolnością do samodzielnej egzystencji, które są rencistami socjalnymi (zgodnie z ustawą
o rencie socjalnej), a osobami pobierającymi rentę z tytułu niezdolności do pracy (zgodnie
z ustawą o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz ustawami
regulującymi sytuację prawną rencistów mundurowych) w Ministerstwie Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej przygotowano założenia projektu ustawy o dodatku dopełniającym dla
osób z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy oraz z orzeczeniem o niezdolności do
samodzielnej egzystencji, które pobierają inne świadczenia niż renta socjalna. Wniosek
o wpis projektu do Wykazu prac legislacyjnych Rady Ministrów został złożony do Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów. Po przyjęciu uwag zgłoszonych przez KPRM podjęto prace
związane z aktualizacją danych zawartych we wniosku.
W związku z powyższym nie jest obecnie możliwe oszacowanie kosztów wprowadzenia
omawianych przepisów. Po dokonaniu analizy zostanie on wpisany w Ocenę Skutków
Regulacji dołączoną do projektu ustawy.
Pragnę zaznaczyć, że Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej systematycznie
wprowadza do polskiego porządku prawnego przepisy, które przewidują zapewnienie
dodatkowego wsparcia osobom z niepełnosprawnościami.
Informuję, iż celem umożliwienia pokrycia kosztów opieki i rehabilitacji osoby
z niepełnosprawnościami przygotowano w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej ustawę z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. poz. 1429,
z późn. zm.), która weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Świadczenie wspierające przysługuje
osobie, która ukończyła 18 rok życia i posiada decyzję ustalającą poziom potrzeby wsparcia
(o której mowa ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz
zatrudnianiu osób niepełnosprawnych) pod warunkiem, że poziom potrzeby wsparcia
określono w jej przypadku w przedziale od 70 do 100 punktów w przyjętej skali. W zależności
od ustalonego poziomu potrzeby wsparcia, osobie uprawnionej przysługuje świadczenie
w wysokości wynoszącej od 40% do 220% renty socjalnej. Celem wskazanego
rozwiązania jest udzielenie osobom z niepełnosprawnościami, które potrzebują wsparcia
w codziennym funkcjonowaniu, pomocy służącej częściowemu pokryciu wydatków
związanych z zaspokojeniem ich szczególnych potrzeb życiowych.
-- 1 of 2 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Osoba zainteresowana otrzymaniem świadczenia wspierającego powinna złożyć wniosek do
wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności, który wydaje decyzję
ustalającą poziom potrzeby wsparcia, a po jej otrzymaniu zawnioskować o świadczenie
wspierające do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
W Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowano też projekt ustawy
o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami, której podstawowym celem jest
systemowe uregulowanie dostępu do asystencji osobistej, kluczowej dla umożliwienia
osobom wymagającym intensywnego wsparcia pełnej realizacji ich prawa do niezależnego
życia. Usługa asystencji osobistej, polegająca na zapewnieniu wymagającym tego osobom
niezbędnej pomocy w wykonywaniu codziennych czynności, co ma na celu ich aktywne
włączenie i umożliwienie pełnego udziału w życiu społecznym i zawodowym. Wprowadzenie
tego rozwiązania stanowi też realizację art. 19 Konwencji ONZ o Prawach Osób
z Niepełnosprawnościami, którą Polska ratyfikowała w 2012 r.
Rządowy projekt ustawy o asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami jest na
zaawansowanym etapie prac legislacyjnych (25 września br. został przyjęty przez Stały
Komitet Rady Ministrów). Rządowe Centrum Legislacji poinformowało, że nie wymaga on
rozpatrzenia przez komisję prawniczą Rządowego Centrum Legislacji. Projekt skierowano
na posiedzenie Rady Ministrów - po przyjęciu przez Radę Ministrów zostanie przekazany do
Sejmu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
Łukasz Krasoń
Pełnomocnik Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych
Sekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 2 of 2 --