Interpelacja nr 12857
Interpelacja w sprawie odpowiedzialności za osiąganie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
Zgłaszający:
•
Adresat:
Klimat, Energia i Środowisko (88%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie odpowiedzialności za osiąganie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
Interpelacja nr 12857
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie odpowiedzialności za osiąganie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
Zgłaszający: Patryk Gabriel, Henryk Szopiński, Bartosz Zawieja, Jarosław Wałęsa, Jacek Niedźwiedzki, Rafał Siemaszko, Marek Jan Chmielewski
Data wpływu: 13-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z napływającymi sygnałami od jednostek samorządu terytorialnego oraz wykonawców usług w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie zasad odpowiedzialności za osiąganie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami odpowiedzialność za organizację systemu gospodarowania odpadami komunalnymi spoczywa na gminach. To one uchwalają regulamin utrzymania czystości i porządku, prowadzą działania edukacyjne, informacyjne oraz kontrolne, a także posiadają instrumenty prawne – w tym możliwość nakładania kar na mieszkańców za nieprawidłową segregację odpadów.
W praktyce jednak, jak wynika z rozstrzygnięć przetargowych w wielu gminach, w tym w przypadku, o którym informują wykonawcy, w umowach zawieranych z podmiotami odbierającymi odpady wprowadzane są zapisy, że to wykonawca odpowiada za osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Wykonawcy słusznie podnoszą, że taki zapis jest niezgodny z istotą obowiązków określonych w ustawie, ponieważ:
- gmina decyduje o zasadach odbioru i segregacji odpadów,
- gmina prowadzi działania edukacyjne oraz informacyjne,
- wykonawca ma obowiązek kontrolować jakość segregacji, sporządzać dokumentację i przekazywać informacje gminie, lecz nie posiada realnych narzędzi wpływu na mieszkańców w zakresie poprawy segregacji.
Dodatkowo w kraju funkcjonują zakłady zagospodarowania odpadów (ZUOK), które obsługują po kilka lub kilkanaście gmin. Poziomy recyklingu nie są wyliczane indywidualnie dla każdej gminy, lecz na podstawie uśrednionych danych dotyczących wszystkich dostarczających odpady. W opisanym przypadku zakład obsługuje ok. 198 tys. mieszkańców, podczas gdy wykonawca odbiera odpady z gminy liczącej ok. 2600 mieszkańców. W efekcie wykonawca może zostać obciążony karami za wyniki, na które faktycznie nie ma wpływu.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w ocenie ministerstwa zasadne jest, aby gmina w umowie przerzucała na wykonawcę odpowiedzialność za osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych?
2. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na celu jednoznaczne uregulowanie kwestii odpowiedzialności, tak aby nie było możliwości przerzucania obowiązków gminy na wykonawcę?
3. Czy rozważane jest wprowadzenie zmian w sposobie obliczania poziomów recyklingu, które pozwoliłyby uwzględnić ilość odpadów wysegregowanych u źródła – przez mieszkańców konkretnej gminy, a nie na podstawie danych zbiorczych z całego obszaru obsługiwanego przez zakład zagospodarowania odpadów?
Z wyrazami szacunku
Patryk Gabriel
Interpelacja nr 12857
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie odpowiedzialności za osiąganie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych
Zgłaszający: Patryk Gabriel, Henryk Szopiński, Bartosz Zawieja, Jarosław Wałęsa, Jacek Niedźwiedzki, Rafał Siemaszko, Marek Jan Chmielewski
Data wpływu: 13-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w związku z napływającymi sygnałami od jednostek samorządu terytorialnego oraz wykonawców usług w zakresie odbioru i zagospodarowania odpadów komunalnych zwracam się z uprzejmą prośbą o wyjaśnienie zasad odpowiedzialności za osiąganie poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zgodnie z obowiązującymi przepisami odpowiedzialność za organizację systemu gospodarowania odpadami komunalnymi spoczywa na gminach. To one uchwalają regulamin utrzymania czystości i porządku, prowadzą działania edukacyjne, informacyjne oraz kontrolne, a także posiadają instrumenty prawne – w tym możliwość nakładania kar na mieszkańców za nieprawidłową segregację odpadów.
W praktyce jednak, jak wynika z rozstrzygnięć przetargowych w wielu gminach, w tym w przypadku, o którym informują wykonawcy, w umowach zawieranych z podmiotami odbierającymi odpady wprowadzane są zapisy, że to wykonawca odpowiada za osiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Wykonawcy słusznie podnoszą, że taki zapis jest niezgodny z istotą obowiązków określonych w ustawie, ponieważ:
- gmina decyduje o zasadach odbioru i segregacji odpadów,
- gmina prowadzi działania edukacyjne oraz informacyjne,
- wykonawca ma obowiązek kontrolować jakość segregacji, sporządzać dokumentację i przekazywać informacje gminie, lecz nie posiada realnych narzędzi wpływu na mieszkańców w zakresie poprawy segregacji.
Dodatkowo w kraju funkcjonują zakłady zagospodarowania odpadów (ZUOK), które obsługują po kilka lub kilkanaście gmin. Poziomy recyklingu nie są wyliczane indywidualnie dla każdej gminy, lecz na podstawie uśrednionych danych dotyczących wszystkich dostarczających odpady. W opisanym przypadku zakład obsługuje ok. 198 tys. mieszkańców, podczas gdy wykonawca odbiera odpady z gminy liczącej ok. 2600 mieszkańców. W efekcie wykonawca może zostać obciążony karami za wyniki, na które faktycznie nie ma wpływu.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
1. Czy w ocenie ministerstwa zasadne jest, aby gmina w umowie przerzucała na wykonawcę odpowiedzialność za osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia odpadów komunalnych?
2. Czy ministerstwo planuje podjęcie działań legislacyjnych mających na celu jednoznaczne uregulowanie kwestii odpowiedzialności, tak aby nie było możliwości przerzucania obowiązków gminy na wykonawcę?
3. Czy rozważane jest wprowadzenie zmian w sposobie obliczania poziomów recyklingu, które pozwoliłyby uwzględnić ilość odpadów wysegregowanych u źródła – przez mieszkańców konkretnej gminy, a nie na podstawie danych zbiorczych z całego obszaru obsługiwanego przez zakład zagospodarowania odpadów?
Z wyrazami szacunku
Patryk Gabriel
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
20%
Konkretność
80%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
6
Odpowiedź na punkty
Brak podziału
Gęstość faktów
7.3 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4958 znaków
Telefon: (+48) 22 369 29 00 ul. Wawelska 52/54, 00-922 Warszawa
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.32.2025.PL
4036829.16238744.13134934
Warszawa, 29-10-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12857 z dnia 17 października 2025 r. Pana Posła Patryka
Gabriela oraz grupy posłów dotyczącej odpowiedzialności za osiąganie poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, przedstawiam poniżej
wyjaśnienia.
Komisja Europejska wyznaczyła dla wszystkich państw członkowskich wymagania
w zakresie obowiązku osiągniecia poziomów przygotowania do ponownego użycia
i recyklingu odpadów komunalnych na lata 2025, 2030, 2035, dotyczące wszystkich
odpadów komunalnych. Wymagania te zostały określone w dyrektywie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę
2008/98/WE w sprawie odpadów.
Kwestie związane z gospodarką odpadami komunalnymi szczegółowo reguluje ustawa
z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach1, zwana dalej
„ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach” oraz jej akty wykonawcze.
Wdrażając ww. wymagania dyrektywy dokonano zmian w ustawie o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach, wyznaczając wymagane do osiągniecia poziomy recyklingu.
Jednocześnie należy wskazać, że ww. ustawa wyznacza gminy2 jako odpowiedzialne za
osiąganie odpowiednich poziomów recyklingu. Wynika to z faktu, że zgodnie z przepisami
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gminy organizują systemy odbioru
i zagospodarowania odpadów komunalnych na swoim terenie. Decydują o sposobie odbioru
odpadów od właścicieli nieruchomości oraz o sposobie przetworzenia tych odpadów oraz
są odpowiedzialne za odpowiednią edukację mieszkańców w tym zakresie. Zorganizowany
w ten sposób system pozwala uzyskiwać co roku wyższe poziomy przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i ich selektywnego zbierania.
Należy dodać, że również podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie
indywidualnych umów z właścicielami nieruchomości są obowiązane do osiągnięcia
w danym roku kalendarzowym ww. poziomów w odniesieniu do masy odebranych przez
siebie odpadów komunalnych3. Dane dotyczące gospodarowania odpadami, w tym
1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z
2025 r. poz. 733).
2 Art. 3b ust 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
3 Art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
-- 1 of 2 --
osiąganych poziomów recyklingu, przekazywane są do właściwych gmin, na trenie których
podmioty odbierają odpady komunalne.
Poziomy uzyskiwane przez gminy i przedsiębiorców odbierających odpady komunalne na
podstawie indywidualnych umów przekładają się na poziom, który uzyskuje Polska i który
jest raportowany do KE w celu wykazania zgodności z celami określonymi w dyrektywie
w sprawie odpadów.
Odnosząc się do wątpliwości podnoszonych w interpelacji, w zakresie umów zawieranych
pomiędzy gminą a przedsiębiorcą realizującym na jej zlecenie usługi odbioru (lub odbioru
i zagospodarowania) odpadów komunalnych informuję, że ustawa o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach określa ogólne wymagania w zakresie obowiązku organizacji
przetargu na odbiór odpadów komunalnych oraz umów w sprawie zamówienia publicznego
na odbieranie odpadów komunalnych (albo na odbieranie i zagospodarowanie) od
mieszkańców. Ministerstwo nie widzi konieczności bardziej szczegółowego określania
w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przepisów dotyczących
zawieranych umów tym bardziej, że w obowiązującej ustawie wskazano m.in. zasady
rozliczania się gminy z podmiotem realizującym odbiór lub zagospodarowania odpadów
komunalnych. Należy wskazać, że szczegółowe zasady zawierania umów określone są
w ustawie prawo zamówień publicznych4.
Odnosząc się do możliwości zaliczania odpadów do osiągniętego poziomu przygotowania
do ponownego użycia i recyklingu informuję, że określony w ustawie o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach system sprawozdawczy zapewnia, że sprawozdania składane są do
właściwych gmin, z terenu których odpady zostały odebrane lub zebrane.
W sprawozdaniach powinny znajdować się informacje o wszystkich odebranych/zebranych
odpadach komunalnych z jej terenu oraz informacje o sposobie ich zagospodarowania.
Mając na uwadze powyższe gminy w zawieranych umowach powinny zagwarantować jak
najbardziej szczegółową jakość danych, aby spełnić wymagania z ustawy.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
4 Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2024 r. poz. 1320,
z późn. zm.)
-- 2 of 2 --
info@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
DGO-OK.050.32.2025.PL
4036829.16238744.13134934
Warszawa, 29-10-2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12857 z dnia 17 października 2025 r. Pana Posła Patryka
Gabriela oraz grupy posłów dotyczącej odpowiedzialności za osiąganie poziomów
przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, przedstawiam poniżej
wyjaśnienia.
Komisja Europejska wyznaczyła dla wszystkich państw członkowskich wymagania
w zakresie obowiązku osiągniecia poziomów przygotowania do ponownego użycia
i recyklingu odpadów komunalnych na lata 2025, 2030, 2035, dotyczące wszystkich
odpadów komunalnych. Wymagania te zostały określone w dyrektywie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę
2008/98/WE w sprawie odpadów.
Kwestie związane z gospodarką odpadami komunalnymi szczegółowo reguluje ustawa
z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach1, zwana dalej
„ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach” oraz jej akty wykonawcze.
Wdrażając ww. wymagania dyrektywy dokonano zmian w ustawie o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach, wyznaczając wymagane do osiągniecia poziomy recyklingu.
Jednocześnie należy wskazać, że ww. ustawa wyznacza gminy2 jako odpowiedzialne za
osiąganie odpowiednich poziomów recyklingu. Wynika to z faktu, że zgodnie z przepisami
ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach gminy organizują systemy odbioru
i zagospodarowania odpadów komunalnych na swoim terenie. Decydują o sposobie odbioru
odpadów od właścicieli nieruchomości oraz o sposobie przetworzenia tych odpadów oraz
są odpowiedzialne za odpowiednią edukację mieszkańców w tym zakresie. Zorganizowany
w ten sposób system pozwala uzyskiwać co roku wyższe poziomy przygotowania do
ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i ich selektywnego zbierania.
Należy dodać, że również podmioty odbierające odpady komunalne na podstawie
indywidualnych umów z właścicielami nieruchomości są obowiązane do osiągnięcia
w danym roku kalendarzowym ww. poziomów w odniesieniu do masy odebranych przez
siebie odpadów komunalnych3. Dane dotyczące gospodarowania odpadami, w tym
1 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z
2025 r. poz. 733).
2 Art. 3b ust 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
3 Art. 9g ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.
-- 1 of 2 --
osiąganych poziomów recyklingu, przekazywane są do właściwych gmin, na trenie których
podmioty odbierają odpady komunalne.
Poziomy uzyskiwane przez gminy i przedsiębiorców odbierających odpady komunalne na
podstawie indywidualnych umów przekładają się na poziom, który uzyskuje Polska i który
jest raportowany do KE w celu wykazania zgodności z celami określonymi w dyrektywie
w sprawie odpadów.
Odnosząc się do wątpliwości podnoszonych w interpelacji, w zakresie umów zawieranych
pomiędzy gminą a przedsiębiorcą realizującym na jej zlecenie usługi odbioru (lub odbioru
i zagospodarowania) odpadów komunalnych informuję, że ustawa o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach określa ogólne wymagania w zakresie obowiązku organizacji
przetargu na odbiór odpadów komunalnych oraz umów w sprawie zamówienia publicznego
na odbieranie odpadów komunalnych (albo na odbieranie i zagospodarowanie) od
mieszkańców. Ministerstwo nie widzi konieczności bardziej szczegółowego określania
w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach przepisów dotyczących
zawieranych umów tym bardziej, że w obowiązującej ustawie wskazano m.in. zasady
rozliczania się gminy z podmiotem realizującym odbiór lub zagospodarowania odpadów
komunalnych. Należy wskazać, że szczegółowe zasady zawierania umów określone są
w ustawie prawo zamówień publicznych4.
Odnosząc się do możliwości zaliczania odpadów do osiągniętego poziomu przygotowania
do ponownego użycia i recyklingu informuję, że określony w ustawie o utrzymaniu czystości
i porządku w gminach system sprawozdawczy zapewnia, że sprawozdania składane są do
właściwych gmin, z terenu których odpady zostały odebrane lub zebrane.
W sprawozdaniach powinny znajdować się informacje o wszystkich odebranych/zebranych
odpadach komunalnych z jej terenu oraz informacje o sposobie ich zagospodarowania.
Mając na uwadze powyższe gminy w zawieranych umowach powinny zagwarantować jak
najbardziej szczegółową jakość danych, aby spełnić wymagania z ustawy.
Z wyrazami szacunku
Z up. Ministra
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości:
Departament Spraw Parlamentarnych w KPRM
4 Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. 2024 r. poz. 1320,
z późn. zm.)
-- 2 of 2 --