Infolinia: +48 22 630 10 00 Ministerstwo Infrastruktury
kancelaria@mi.gov.pl ul. Chałubińskiego 4/6
www.gov.pl/web/infrastruktura 00-928 Warszawa
Znak pisma: DGWiŻŚ-5.054.1.2024
Warszawa, 19 czerwca 2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiadając na interpelację nr 1285 Poseł na Sejm RP Elżbiety Polak w sprawie klęski
na Odrze, Minister Infrastruktury w zakresie swojej właściwości przedstawia odpowiedź
na pytanie zawarte w interpelacji.
„Jakie działania zostały podjęte w celu ratowania Odry oraz wyeliminowania przyczyn
katastrofy, która miała miejsce w 2022 r.?”.
Na wstępie należy wskazać, że poniższa odpowiedź dotyczy działań podjętych przez resort
gospodarki wodnej. Odpowiedź nie zawiera informacji na temat działań podejmowanych
przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz
Ministerstwo Przemysłu w zakresie swojej właściwości w celu wyeliminowania przyczyn
katastrofy, która miała miejsce w 2022 r., w szczególności działań podejmowanych w celu
zmniejszenia zasolenia wód, zapewnienia odpowiedniego monitoringu, ograniczenia
związków biogennych w wodach, zwłaszcza azotu i fosforu.
Obecnie obowiązująca ustawa z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry (Dz. U.
poz. 1963), zwana dalej „ustawą o rewitalizacji rzeki Odry”, koncentruje swoje
uregulowania na kwestiach inwestycyjnych, w ramach którego pomija cel kluczowy -
doprowadzenie do możliwości samooczyszczenia się rzeki. W tym obszarze kluczowe
jest jednak zmniejszenie zanieczyszczenia chlorkami i siarczanami, zmniejszenie ilości
substancji biogennych w wodzie oraz poprawa stanu rzek zasilających Odrę. Ani
określenie kazuistycznego katalogu inwestycji o charakterze budowlanym, ani tym
bardziej powołanie uzbrojonej formacji – Inspekcji Wodnej, nie przyczyni się do szybkiego
polepszenia stanu wód rzeki Odry. Zaproponowane w ustawie działania inwestycyjne, czy
też administracyjne okazują się nieskuteczne w związku z utrzymującym się
zanieczyszczeniem wód drugiej najdłuższej polskiej rzeki i nie dają żadnej gwarancji na
doprowadzenie stanu ekologicznego wód tej rzeki do co najmniej stanu dobrego. Jak
wskazała Najwyższa Izba Kontroli w Informacji o wynikach kontroli działania podmiotów
publicznych w związku z kryzysem ekologicznym na rzece Odrze, uregulowania zawarte
w obowiązującej ustawie, właśnie z uwagi na odległy horyzont czasowy ich wdrożenia nie
stanowią wystarczającej odpowiedzi na potrzeby wynikające z aktualnego stanu tych wód
i nie zmniejszają ryzyka wystąpienia ponownej katastrofy ekologicznej w przyszłości,
a nawet ryzyko to potęgują.

-- 1 of 6 --

2
Najskuteczniejszym sposobem przeciwdziałania ponownemu wystąpieniu takiej
katastrofy powinny być działania naprawcze. Priorytetem powinno zaś być określenie
katalogu działań zapewniających możliwie efektywne przeprowadzenie działań pro-
przyrodniczych, właściwych dla funkcjonowania wód płynących i możliwie jak najszybsze
samooczyszczenie wód rzeki Odry. Najważniejszym działaniem powinna być eliminacja
zanieczyszczeń, które są głównym powodem katastrofy, jaka się wydarzyła latem 2022 r.
Osiągnięciu powyższych celów ma służyć m.in. opracowywany obecnie w Ministerstwie
Infrastruktury projekt ustawy o zmianie ustawy o rewitalizacji rzeki Odry oraz niektórych
innych ustaw.
Przedmiotowy projekt ustawy ukierunkowany jest na wsparcie działań o charakterze
renaturyzacyjnym i zmierzających do jak najszybszego oraz najefektywniejszego
samooczyszczenia się wód rzeki Odry, które powinny przyczynić się do polepszenia stanu
wód tej rzeki w horyzoncie czasowym zdecydowanie mniej odległym niż możliwy do
osiągniecia przy pomocy inwestycji w obszarze robót budowlanych realizowanych na
ciekach wodnych.
W ramach resortu gospodarki wodnej działania podjęte w celu ratowania Odry oraz
wyeliminowania przyczyn katastrofy, realizuje również PGW Wody Polskie.
Na podstawie informacji uzyskanych z PGW Wody Polskie należy wskazać, że mając na
uwadze sytuację na Odrze w 2022 r. PGW Wody Polskie wszczęło w trybie pilnym
procedurę dokonania przeglądu 331 pozwoleń wodnoprawnych w zakresie
wprowadzania ścieków do wód Odry i jej dopływów (w tym wprowadzania ścieków do
urządzeń wodnych) pod względem warunków ustalonych w pozwoleniach
wodnoprawnych. Z informacji dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej
(RZGW) PGW Wody Polskie i dyrektorów zarządów zlewni PGW Wody Polskie z obszaru
działania RZGW w: Gliwicach, Wrocławiu i Szczecinie wynikało, że zostały zidentyfikowane
92 pozwolenia wodnoprawne, w których ustalone warunki dotyczyły w szczególności
wskaźników świadczących o zasoleniu wód. Przeglądy tych pozwoleń wodnoprawnych
zakończyły się spisaniem protokołów, z których wynika, że w przeważającej liczbie
przypadków zakłady dotrzymują ustaleń obowiązujących pozwoleń.
W stosunku do zakładów, dla których stwierdzono, że w pewnym zakresie uchybiają
warunkom posiadanego pozwolenia wodnoprawnego, organy PGW Wody Polskie uznały,
że nieprawidłowości te nie dawały podstaw do zastosowania art. 415 ustawy z dnia
20 lipca 2017 r. – Prawo wodne, tj. cofnięcia lub ograniczenia pozwolenia
wodnoprawnego.
Na podstawie art. 22 ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry, tj. przepisu
nakładającego na PGW Wody Polskie obowiązek dokonania przeglądów pozwoleń
wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód na obszarze zlewni rzeki Odry
w terminie 18 miesięcy od wejścia w życie ww. ustawy, podjęto dotychczas następujące
działania. PGW Wody Polskie dokonały przeglądu 395 pozwoleń wodnoprawnych, z czego:
1) w jednym przypadku został skierowany wniosek do organu wyższej instancji
o przeanalizowanie czy nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności
decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego;
2) w trzech przypadkach wszczęto postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia
wodnoprawego i są w toku;

-- 2 of 6 --

3
3) dwa pozwolenia wodnoprawne cofnięto (w przypadku jednej decyzji jest
prowadzone postępowanie odwoławcze);
4) w trzech przypadkach zaistniała okoliczność do cofnięcia pozwolenia
wodnoprawnego (postępowania jeszcze nie zostały wszczęte);
5) w jedenastu przypadkach stwierdzono wygaśnięcie pozwoleń wodnoprawych.
W pozostałych przypadkach podmioty prawidłowo realizują warunki pozwoleń
wodnoprawnych. Przeprowadzone przeglądy stanowią pierwszy etap działań i będą
kontynuowane zgodnie z terminem wskazanym w art. 22 ustawy o rewitalizacji rzeki Odry.
Równolegle, zgodnie z art. 416 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne organ
właściwy w sprawach pozwoleń wodnoprawnych dokonuje przeglądu pozwoleń
wodnoprawnych na pobór wód lub wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, lub do
urządzeń kanalizacyjnych, a także realizacji tych pozwoleń, co najmniej raz na 4 lata.
W 2023 r. organy PGW Wody Polskie, na obszarze działania RZGW w: Gliwicach,
Wrocławiu i Szczecinie, przeprowadziły 770 przeglądów pozwoleń wodnoprawnych.
Plan przeglądów na 2024 r., na obszarze PGW Wody Polskie RZGW w Gliwicach przewiduje
przeprowadzenie 220 przeglądów, na obszarze PGW Wody Polskie RZGW we Wrocławiu
– 606, na obszarze PGW Wody Polskie RZGW w Szczecinie – 93 przeglądów pozwoleń
wodnoprawnych (łącznie 919 przeglądów).
PGW Wody Polskie podejmowało także działania w ramach kontroli gospodarowania
wodami. Objęto nimi zakłady, które z uwagi na ilość i parametry ścieków, mogą mieć
największy wpływ na stan wód rzeki Odry, jej dopływów oraz Kanału Gliwickiego. W latach
2022-2024 skontrolowano 156 podmiotów, z czego liczba kontroli doraźnych to 110,
planowych – 46. W pozostałym okresie 2024 r. jest planowanych 9 kolejnych kontroli.
Należy zaznaczyć, że PGW Wody Polskie od 2021 r. prowadzi stałe działania w zakresie
weryfikacji formalno-prawnej czynnych i nieczynnych urządzeń wodnych, służących do
odprowadzania do rzek ścieków lub wód opadowych i roztopowych (wylotów). Do maja
2024 r. na obszarze trzech odrzańskich RZGW zidentyfikowano 1 722 urządzeń, które mają
nieuregulowaną lub niewyjaśnioną kwestie lub których użytkownicy nie posiadają
stosownych decyzji administracyjnych regulujących korzystanie z wód. Wobec 668 z nich
zostały uregulowane sprawy formalno-prawne, natomiast 451 zostało zamkniętych.
Ponadto, w związku z zaistniałą w 2022 r. sytuacją na rzece Odrze PGW Wody Polskie
zrealizowało następujące przedsięwzięcia:
1) opracowano i wprowadzono zarządzenie nr 2/2023 r. Prezesa PGW Wody Polskie
w sprawie zasad i procedur wykonywania zadań zarządzania kryzysowego,
zmieniające zarządzenie nr 60/2021 (znowelizowano skład, zasady powoływania
i pracy całodobowego Zespołu Zarządzania Kryzysowego);
2) utworzono Wydział Monitorowania Zagrożeń, który od 1 stycznia 2023 r. realizuje
całodobowy monitoring zagrożeń z obszaru właściwości PGW Wody Polskie
(Zespół opracowuje codzienne raporty w zakresie bieżących informacji
o otrzymanych zagrożeniach oraz podejmowanych działaniach);
3) opracowano procedury realizacji przedsięwzięć zarządzania kryzysowego,
zawierające sposoby postępowania w przypadku wystąpienia sytuacji

-- 3 of 6 --

4
kryzysowych, w tym procedurę postępowania w przypadku wystąpienia
zagrożenia dla środowiska wodnego;
4) opublikowano na stronie internetowej PGW Wody Polskie całodobowy numer
telefonu i adres e-mail, na który można zgłaszać zauważone zagrożenia dla
środowiska wodnego;
5) zgłoszono procedurę postępowania w przypadku wystąpienia zagrożenia dla
środowiska wodnego do wdrożenia do Planu Zarządzania Kryzysowego Ministra
Infrastruktury; przedmiotowa procedura, jako moduł zadaniowy „Reagowanie na
zagrożenia w środowisku wodnym”, została włączona z dniem 1 czerwca 2023 r.
do Planu Zarządzania Kryzysowego Ministra Infrastruktury – dział administracji
rządowej – gospodarka wodna;
6) PGW Wody Polskie ściśle współpracuje z podmiotami realizującymi monitoring
środowiska, tj. Głównym Inspektorem Ochrony Środowiska, Generalnym
Dyrektorem Ochrony Środowiska, Wojewódzkimi Centrami Zarządzania
Kryzysowego i Centrami Powiadamiania Ratunkowego w zakresie wymiany
informacji o zaistniałych zagrożeniach oraz podejmowanych działaniach
w miejscach wystąpienia zagrożenia.
Dodatkowo, warto wskazać, że odbywają się cykliczne Spotkania Grupy roboczej
ds. rekomendowania ograniczenia zrzutów (powołanej zgodnie z poleceniem z 7 sierpnia
2023 r. wydanym na posiedzeniu Międzyresortowego Zespołu ds. Przeciwdziałania
Sytuacjom i Zagrożeniom Środowiskowym na rzece Odrze). W skład Grupy wchodzą
przedstawiciele m.in. PGW Wody Polskie.
Od 8 sierpnia 2023 r. do 11 czerwca 2024 r. odbyło się 89 spotkań Grupy, na których
główne rekomendacje dotyczyły:
1) 14 sierpnia 2023 r. – KWK Sośnica ograniczenie zrzutu o 25% od 16 sierpnia do
31 sierpnia;
2) 1 września 2023 r. – KWK Sośnica przedłużenie ograniczenia do 15 września o 25%
(z możliwością dalszego przedłużenia do 30 września);
3) 9 września 2023 r.– KGHM ograniczenie zrzutu w dniach 10-15 września ze
względu na prace modernizacyjno-remontowe zbiornika retencyjnego;
4) 12 września 2023 r. – zgodnie z rekomendacją RZZK wstrzymanie zrzutu przez
KWK Sośnica na trzy doby;
5) 14 września 2023 r. – KWK Sośnica przedłużenie ograniczenia do 30 września
o 25%;
6) 27 września 2023 r. – KWK Sośnica przedłużenie ograniczenia do 15 października
o 25%;
7) 16 października 2023 r. – KWK Sośnica powrót do zrzutu bez ograniczeń zgodnie
z posiadanym pozwoleniem wodnoprawnym;
8) 20 października 2023 r. – spotkania Grupy zgodnie z decyzją Prezesa PGW Wody
Polskie od listopada odbywają się jeden raz w tygodniu w każdy czwartek o godz.
14.00;
9) 25 kwietnia 2024 r. –KGHM ograniczenie w dniach 25-28 kwietnia zrzutu do 100
m³/min, ewentualny powrót do zrzutu na poziomie 115 m³/min ;jeśli nie będzie
wzrostu zagrożenia spowodowanego wzrostem obecności P.parvum;
10) 9 maja 2024 r. – KGHM proces ograniczania zrzutów z takim wyliczeniem, aby
w dniu 9 maja br. w godzinach popołudniowych osiągnąć poziom około 110

-- 4 of 6 --

5
m³/min, a w dniu 10 maja br. również w godzinach popołudniowych osiągnąć
poziom około 105 m³/min. Decyzja o powrocie do zrzutu na poziomie 118-119
m³/min miała być podjęta w ramach kontaktów roboczych w sobotę i w niedzielę
(tj. 11-12 maja br.) z Zastępcą Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska
i Dyrektorem Departamentu Usług Wodnych PGW Wody Polskie w zależności
od sytuacji i dostępności wyników badań doraźnych;
11) 16 maja 2024 r. – PGWiR Jastrzębie ograniczony zrzut przez wprowadzanie
do zbiorników retencyjnych do 9 tys. m³ wód kopalnianych na dobę do czasu
spadku przewodności lub wzrostu przepływu w rzece. KGHM miał dostosować
zrzut w zależności od przepływów notowanych w rzece oraz przy prowadzeniu
regularnych badań przewodności powyżej i poniżej wyznaczonego punktu zrzutu;
12) 23 maja 2024 r. – PGWiR Jastrzębie normalny zrzut zgodnie z posiadanymi
pozwoleniami wodno-prawnymi nie przekraczając wartości przewodności po
zrzucie 1750 μS/cm. KGHM miał dostosowywać zrzut w zależności od przepływów
notowanych w rzece Odrze oraz prowadzić regularne badania przewodności
powyżej i poniżej wyznaczonego punktu zrzutu;
13) 29 maja 2024 r. – PGWiR Jastrzębie realizował normalny zrzut zgodnie
z posiadanymi pozwoleniami wodnoprawnymi nie przekraczając wartości
przewodności po zrzucie 1750 μS/cm. KGHM miał dostosowywać zrzut
w zależności od przepływów notowanych w rzece Odrze oraz prowadzić regularne
badania przewodności powyżej i poniżej wyznaczonego punkt zrzutu;
14) 6 czerwca 2024 r. – KGHM realizuje od 7 czerwca:
1) ciągłą obserwację odczytów sond na odcinku Malczyce - Głogów - do miejsca
za wylotem firmy,
2) dostosowywanie zrzutów do bieżących odczytów, tak aby w miejscu pełnego
wymieszania w okresie najbliższych 2 dni nie przekroczyć wartości przewodności
powyżej 2300 mS.
Niniejsza rekomendacja była zawiązana z przemieszczającą się falą wody o wysokiej
przewodności, której dotarcie do wylotu KGHM było przewidywane na 9 czerwca
2024 r. w godzinach nocnych i obowiązywała do 10 czerwca 2024 r. do końca dnia.
W ramach resortu gospodarki wodnej działania podjęte w celu ratowania Odry
oraz wyeliminowania przyczyn katastrofy, realizuje również Instytut Meteorologii
i Gospodarki Wodnej – Państwowy Instytut Badawczy (IMGW – PIB).
Zgodnie z ustaleniami z narady międzyresortowego zespołu w sprawie sytuacji na Odrze
z dnia 14 marca 2024 r. IMGW-PIB został wskazany do prac zmierzających do opracowania
dynamicznego modelu hydrologicznego dla potrzeb analizy jakości wody rzeki Odry.
Synoptycy IMGW-PIB biorą również udział w cotygodniowych (początkowo codziennych)
spotkaniach, organizowanych przez PGW Wody Polskie, dotyczących aspektów jakości
wody i zrzutu ścieków, prezentując aktualną i prognozowana sytuację hydrologiczno-
meteorologiczną. Na podstawie prognoz IMGW-PIB opracowywane są rekomendacje dla
zakładów odprowadzających ścieki o zwiększonym zasoleniu.
Zgodnie z ustawą z dnia 13 lipca 2023 r. o rewitalizacji rzeki Odry na Państwową Służbę
Hydrologiczno-Meteorologiczna (PSHM) realizowaną przez Instytut Meteorologii
i Gospodarki Wodnej- Państwowy Instytut Badawczy zostały nałożone dodatkowe zadania

-- 5 of 6 --

6
dotyczące opracowywania i przekazywania zakładom odprowadzającym ścieki
o zwiększonym zasoleniu ostrzeżeń przed suszą hydrologiczną dla obszaru lokalizacji
zrzutu chlorków i siarczanów dokonywanego przez zakład, a także prognozy hydrologiczne
dotyczące suszy hydrologicznej, jeżeli posiada takie informacje.
Z uwagi na fakt, że zakłady odprowadzające ścieki o zwiększonym zasoleniu
są podmiotami prowadzącymi działalność gospodarczą, zgodnie art. 385 ust. 5 Prawa
wodnego w dniu 20 grudnia 2023 r. IMGW-PIB przesłał do 54 z nich ofertę wariantową
dotyczącą ostrzeżeń przed suszą hydrologiczną prognoz hydrologicznych oraz innych
produktów. Do dnia 15 marca 2024 r. spośród 54 podmiotów, do których skierowana była
oferta, jedynie 4 z nich podpisało umowę z PSHM IMGW-PIB na otrzymywanie ostrzeżeń
przed suszą hydrologiczną i prognoz hydrologicznych.
Z poważaniem,
z upoważnienia Ministra Infrastruktury
Przemysław Koperski
Podsekretarz Stanu
Dokument podpisany elektronicznie.
Do wiadomości:
1) Pani Paulina Hennig-Kloska, Minister Klimatu i Środowiska;
2) Pan Czesław Siekierski, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi;
3) Pani Marzena Czarnecka, Minister Przemysłu.

-- 6 of 6 --