Interpelacja w sprawie preferencyjnych kredytów obrotowych dla gospodarstw rolnych zaproponowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poważnych zagrożeń z nimi związanych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12844
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie preferencyjnych kredytów obrotowych dla gospodarstw rolnych zaproponowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poważnych zagrożeń z nimi związanych
Zgłaszający: Jarosław Sachajko, Anna Gembicka
Data wpływu: 13-10-2025
Szanowny Panie Ministrze, w swoich ostatnich wystąpieniach publicznych Pan Minister wskazał, że rząd przewidział specjalne mechanizmy finansowe, w tym linie kredytów obrotowych, mające na celu wsparcie gospodarstw rolnych znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, w szczególności tych, które w obecnych warunkach rynkowych utraciły zdolność kredytową. Zgłaszają się jednak liczni rolnicy oraz przedstawiciele organizacji rolniczych, którzy informują, że banki odmawiają im udzielenia kredytów obrotowych, tłumacząc, iż nie posiadają oni wymaganej zdolności kredytowej. W praktyce oznacza to, że wsparcie, które zgodnie z deklaracjami Pana Ministra, miało być adresowane właśnie do takich gospodarstw, jest dla nich faktycznie niedostępne. Taka sytuacja budzi poważne wątpliwości co do skuteczności wdrażania rządowych instrumentów pomocowych oraz ich zgodności z intencją wyrażoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W kontekście trudnej sytuacji finansowej wielu gospodarstw, rosnących kosztów produkcji rolnej i ograniczonej płynności finansowej, brak realnego dostępu do kredytów obrotowych doprowadzi do upadku licznych gospodarstw rodzinnych. W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania: 1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiada informacje o liczbie złożonych i pozytywnie rozpatrzonych wniosków o kredyty obrotowe dla gospodarstw rolnych od momentu uruchomienia wspomnianych mechanizmów finansowych?
2. Czy ministerstwo planuje podjąć rozmowy z bankami komercyjnymi oraz Bankiem Gospodarstwa Krajowego w celu ujednolicenia zasad udzielania kredytów i zapewnienia ich realnej dostępności dla gospodarstw bez pełnej zdolności kredytowej?
3. Czy resort rolnictwa rozważa wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń, gwarancji lub dopłat, które umożliwiłyby bankom udzielanie kredytów obrotowych rolnikom w trudnej sytuacji finansowej, bez konieczności stosowania standardowych kryteriów zdolności kredytowej?
4. Dlaczego Minister w swoich komunikatach nie informuje wprost i transparentnie, które konkretnie gospodarstwa rolne mogą realnie skorzystać z uruchomionych przez rząd mechanizmów finansowych z uwzględnieniem wymogu zdolności kredytowej, progów, wyłączeń i rodzajów zabezpieczeń?
5. Jakie natychmiastowe działania podejmie ministerstwo, aby rzetelnie i skutecznie dotrzeć z tą informacją do wszystkich potencjalnych beneficjentów (termin, kanały, odpowiedzialni, mierniki skuteczności)?
6. Jakie będą skutki dla gospodarstw rolnych w wypadku skorzystania z kredytu oraz powtórzenia się sytuacji z obecnego roku, gdy ceny skupu nie pokrywają kosztów produkcji?
Podsekretarz stanu Adam Nowak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Podaje wskaźniki procentowe (8)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9116 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Warszawa, 06 listopada 2025 r.
Znak sprawy: PT.ptf.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 12844 w sprawie preferencyjnych kredytów obrotowych dla
gospodarstw rolnych zaproponowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi
oraz poważnych zagrożeń z nimi związanych
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 12844 Posłów Pani Anny Gembickiej oraz Pana Jarosława
Sachajko z 17 października 2025 r. przedstawiam poniżej odpowiedzi na zadane pytania.
Ad pytanie 1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi posiada informacje o liczbie
złożonych i pozytywnie rozpatrzonych wniosków o kredyty obrotowe dla gospodarstw
rolnych od momentu uruchomienia wspomnianych mechanizmów finansowych?
Preferencyjne kredyty obrotowe zostały uruchomione z dniem 1 października 2025 r. i
zgodnie z informacjami z Banku Gospodarstwa Krajowego w okresie od 1 do 31
października br.:
• liczba wniosków po pozytywnej decyzji kredytowej wyniosła 5 095 szt.;
• liczba wniosków na etapie weryfikacji wyniosła 12 136 szt.
Ad pytanie 2. Czy ministerstwo planuje podjąć rozmowy z bankami komercyjnymi oraz
Bankiem Gospodarstwa Krajowego w celu ujednolicenia zasad udzielania kredytów i
zapewnienia ich realnej dostępności dla gospodarstw bez pełnej zdolności kredytowej?
-- 1 of 5 --
Zgodnie z procedurą udzielenia gwarancji spłaty kredytu objęcie kredytu gwarancją
Banku Gospodarstwa Krajowego w ramach Funduszu Gwarancji Rolnych (dalej FGR)
następuje po łącznym spełnieniu określonych warunków, w tym m.in. posiadaniu przez
kredytobiorcę zdolności kredytowej, potwierdzonej pozytywną oceną dokonaną przez
bank kredytujący zgodnie z przepisami obowiązującymi w tym banku na dzień podjęcia
decyzji kredytowej. Obowiązek weryfikacji zdolności kredytowej wynika z prawa
bankowego. Proces oceny zdolności kredytowej wynika z wewnętrznych regulacji
(polityk, procedur) banków.
Z uwagi na fakt, że gwarancja udzielana w ramach FGR stanowi pomoc publiczną lub
pomoc de minimis jest ona oferowana dla przedsiębiorców na korzystniejszych niż
rynkowe warunkach. Bank kredytujący, udzielając kredytu, który ma być objęty
gwarancją FGR, określa warunki tego kredytu z uwzględnieniem przyjęcia
zabezpieczenia w formie gwarancji, tj. w taki sposób, aby korzyść wynikająca z przyjęcia
gwarancji została przeniesiona na kredytobiorcę. W tym celu bank kredytujący ma
obowiązek określenia warunków kredytu w taki sposób, aby całkowity koszt kredytu
ponoszony przez kredytobiorcę był niższy w porównaniu z kosztem kredytu, jaki
musiałby ponieść kredytobiorca ubiegający się o kredyt w banku kredytującym, dla
którego ocena ryzyka kredytowego szacowana jest na takim samym poziomie, ale który
nie korzysta z zabezpieczenia kredytu w formie gwarancji FGR.
W ramach FGR kredytobiorca otrzymuje również dopłatę do oprocentowania kredytu
obrotowego, co obniża koszty obsługi kredytu. Dla kredytów objętych gwarancją w
okresie od 1 października 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. dopłata do oprocentowania
udzielana jest przez okres 24 miesięcy, licząc od daty uruchomienia kredytu i wynosi do
7% rocznie od kwoty udzielonego kredytu. Zatem odsetki płacone przez kredytobiorcę
nie przekraczają 1%.
Ad pytanie 3. Czy resort rolnictwa rozważa wprowadzenie dodatkowych zabezpieczeń,
gwarancji lub dopłat, które umożliwiłyby bankom udzielanie kredytów obrotowych
rolnikom w trudnej sytuacji finansowej, bez konieczności stosowania standardowych
kryteriów zdolności kredytowej?
W celu wsparcia sektora rolnego w utrzymaniu płynności finansowej od 1 października
2025 r. do 31 grudnia 2025 r. rolnicy i przetwórcy rolno-spożywczy, otrzymując kredyt
płynnościowy zabezpieczony gwarancją z FGR, stanowiącą do 80 % pozostającego do
-- 2 of 5 --
spłaty kapitału kredytu, otrzymują dopłatę do odsetek w wysokości do 7% przez okres
24 miesięcy. Po zastosowaniu tej dopłaty, kwota odsetek płacona przez kredytobiorcę
nie przekracza 1%. Biorąc pod uwagę obecny poziom stopy WIBOR, większość
kredytów jest obecnie z zerowym oprocentowaniem.
Ustanowienie gwarancji do kredytu ma pozytywny wpływ na ocenę zdolności
kredytowej i zwiększa szanse na uzyskanie finansowania przez kredytobiorcę.
Gwarancja Banku Gospodarstwa Krajowego ogranicza barierę związaną z brakiem
wystarczającego zabezpieczenia po stronie kredytobiorcy poprzez przejęcie części
ryzyka kredytowego przez BGK i przyczynia się do poprawy warunków kredytowania.
Oznacza to, że gwarancja Banku Gospodarstwa Krajowego zmniejsza ryzyko finansowe
dla banku komercyjnego, stanowiąc zabezpieczenie spłaty tego kredytu. Jednocześnie
bank kredytujący ma obowiązek określenia warunków kredytu w taki sposób, aby
całkowity koszt kredytu ponoszony przez kredytobiorcę był niższy w porównaniu z
kosztem kredytu, jaki musiałby ponieść kredytobiorca ubiegający się o kredyt w banku
kredytującym, dla którego ocena ryzyka kredytowego szacowana jest na takim samym
poziomie, ale który nie korzysta z zabezpieczenia kredytu w formie gwarancji FGR.
Zwiększenie dopłaty do oprocentowania oraz wydłużenie okresu dopłat umożliwia
kredytobiorcom dostęp do zewnętrznych źródeł finansowania zwrotnego poprzez
obniżenie kosztów obsługi tego kredytu.
Ad pytanie 4. Dlaczego Minister w swoich komunikatach nie informuje wprost i
transparentnie, które konkretnie gospodarstwa rolne mogą realnie skorzystać z
uruchomionych przez rząd mechanizmów finansowych z uwzględnieniem wymogu
zdolności kredytowej, progów, włączeń i rodzajów zabezpieczeń?
Informacje nt. podstawowych parametrów gwarancji, w tym ostatecznych odbiorców
oraz szczegółowe warunki uzyskania w Banku Gospodarstwa Krajowego gwarancji
spłaty kredytu i dopłaty do oprocentowania kredytu objętego gwarancją w ramach FGR
dostępne są na stronie internetowej BGK.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi również w swoich komunikatach informował o
podstawowych parametrach instrumentu wsparcia w ramach FGR.
-- 3 of 5 --
Jednocześnie informacje nt. warunków udzielenia przez BGK gwarancji i dopłat do
odsetek oraz uzyskania kredytu można uzyskać w bankach kredytujących
współpracujących z BGK.
Ad pytanie 5. Jakie natychmiastowe działania podejmie Ministerstwo, aby rzetelnie i
skutecznie dotrzeć z tą informacją do wszystkich potencjalnych beneficjentów (termin,
kanały, odpowiedzialni, mierniki skuteczności)?
Zapotrzebowanie sektora rolnego na preferencyjny kredyt obrotowy przeznaczonych na
finansowanie bieżącej działalności gospodarczej z gwarancją FGR i dopłatą do
oprocentowania (udzielaną na korzystniejszych warunkach) okazało się znacznie wyższe
niż pierwotnie zakładano (biorąc pod uwagę szacunki banków kredytujących), dlatego
też MRiRW podjęło działania mające na celu wygospodarowanie dodatkowych środków
finansowych, które pozwolą na wygenerowanie większej akcji kredytowej niż
pierwotnie zakładano i obsługę większej ilości złożonych wniosków kredytowych.
Informacje dotyczące preferencyjnego kredytu obrotowego są przekazywane na
bieżąco.
Skala zainteresowania nową ofertą wsparcia w postaci preferencyjnych kredytów
obrotowych potwierdza, że informacje o tej ofercie dotarły do rolników.
Ad pytanie 6. Jakie będą skutki dla gospodarstw rolnych w wypadku skorzystania z
kredytu oraz powtórzenia się sytuacji z obecnego roku, gdy ceny skupu nie pokrywają
kosztów produkcji?
Od 1 października 2025 r. do 31 grudnia 2025 r. rolnicy i przetwórcy rolno-spożywczy,
otrzymując kredyt płynnościowy zabezpieczony gwarancją z FGR, stanowiącą do 80 %
pozostającego do spłaty kapitału kredytu, otrzymują dopłatę do odsetek w wysokości
do 7% przez okres 24 miesięcy. Po zastosowaniu tej dopłaty, kwota odsetek płacona
przez kredytobiorcę nie przekracza 1%. Biorąc pod uwagę obecny poziom stopy
WIBOR, większość kredytów jest obecnie z zerowym oprocentowaniem, co istotnie
wpływa na koszt jego obsługi.
W przypadku braku spłaty rat kredytu, bank kredytujący będzie miał prawo uruchomić
gwarancję FGR, która pokryje część należności. Bank Gospodarstwa Krajowego wypłaci
z tytułu gwarancji niespłaconą kwotę kredytu w części objętej gwarancją. Kredytobiorca
zobowiązany będzie do zwrotu BGK kwoty wypłaconej przez BGK bankowi
-- 4 of 5 --
kredytującemu z tytułu gwarancji spłaty kredytu. Jednocześnie należy zaznaczyć, że w
przypadku, gdy w ocenie banku kredytującego zaistnieją podstawy do wypowiedzenia
umowy kredytu lub przesłanki wskazujące, że kredyt nie zostanie spłacony z uwagi na
pogorszenie sytuacji ekonomiczno-finansowej kredytobiorcy lub też kredyt jest w
całości wymagalny bank kredytujący przed wypowiedzeniem umowy kredytu lub przed
wypłatą gwarancji może zmienić warunki spłaty kredytu, zgodnie z zasadami
stosowanymi przez bank kredytujący po dokonaniu oceny sytuacji ekonomiczno-
finansowej kredytobiorcy i stwierdzeniu, że spłata kredytu jest możliwa w terminach
określonych w zmienionych warunkach spłaty kredytu.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Adam Nowak
Podsekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --