Interpelacja w sprawie potrzeby wydłużenia okresu wypłacania zasiłku opiekuńczego rodzicom dzieci chorujących onkologicznie i genetycznie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12838
do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej
w sprawie potrzeby wydłużenia okresu wypłacania zasiłku opiekuńczego rodzicom dzieci chorujących onkologicznie i genetycznie
Zgłaszający: Danuta Jazłowiecka
Data wpływu: 10-10-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z uprzejmą prośbą o rozważenie zmian w obowiązujących przepisach dotyczących długości okresu zwolnienia z pracy dla rodziców dzieci zmagających się z chorobami nowotworowymi i genetycznymi.
Obecnie rodzicom dzieci chorych nowotworowo przysługuje 60 dni zwolnienia na opiekę nad dzieckiem, jednak w przypadku leczenia onkologicznego jest to okres dalece niewystarczający. Proces leczenia nowotworów u dzieci trwa często od kilku miesięcy do nawet kilku lat, nierzadko z koniecznością hospitalizacji, rehabilitacji i leczenia powikłań.
Lekarze oraz rodzice dzieci onkologicznych podkreślają, że obecność rodzica przy dziecku w tym czasie jest nie tylko wsparciem emocjonalnym, ale przede wszystkim elementem realnie wpływającym na pozytywny przebieg terapii. Gdy mały pacjent pozostaje na oddziale bez rodzica, pogarsza się jego samopoczucie, a stres może negatywnie wpływać na skuteczność leczenia.
Rodziny zmagające się z chorobą dziecka często same określają siebie jako „pacjentów bezobjawowych” — osób, które trwają przy chorobie dziecka, same nie będąc formalnie objęte żadnym wsparciem systemowym. Wielu rodziców rezygnuje z pracy, by zapewnić opiekę choremu dziecku, co prowadzi do pogorszenia sytuacji finansowej całej rodziny.
Z relacji rodziców wynika, że w momencie diagnozy nie myśli się o formalnościach — szok i lęk o życie dziecka całkowicie dominują. Dopiero później, w toku leczenia, pojawia się konieczność uzyskania zwolnień i zasiłków. Wtedy okazuje się, że 60 dni zwolnienia w praktyce nie pokrywa nawet jednej fazy terapii, co zmusza rodziców do kreatywnego „rozciągania” zwolnień lub całkowitej rezygnacji z zatrudnienia.
Dlatego zasadnym wydaje się rozważenie wprowadzenia rozszerzonego, elastycznego mechanizmu przyznawania zasiłku opiekuńczego dla rodziców dzieci leczonych onkologicznie. Wielu ekspertów podkreśla, że nie chodzi o sztywne ustalenie nowego limitu dni (np. 120 czy 180), lecz o system, który pozwala lekarzowi prowadzącemu — w porozumieniu z ZUS — określić realny, indywidualny czas potrzebny na opiekę nad dzieckiem.
W związku z tym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważa wprowadzenie mechanizmu umożliwiającego wydłużenie okresu zasiłku opiekuńczego dla rodziców dzieci chorych onkologicznie, uwzględniając również inne choroby, takie jak choroby genetyczne?
Czy planowane są konsultacje z Ministerstwem Zdrowia oraz przedstawicielami środowisk lekarskich i organizacji wspierających rodziny dzieci onkologicznych, aby opracować model elastycznego przyznawania tego zasiłku?
Czy ministerstwo analizuje dane dotyczące liczby rodziców rezygnujących z pracy z powodu konieczności stałej opieki nad dzieckiem podczas jego leczenia?
Czy rozważane jest utworzenie specjalnego programu wsparcia finansowego dla rodzin dzieci przewlekle chorych, który obejmowałby również składki ZUS w okresie dłuższej nieobecności w pracy?
Zdaję sobie sprawę, że wprowadzenie takich rozwiązań wymaga analizy budżetowej i prawnej, jednak w obliczu ogromnego obciążenia psychicznego i ekonomicznego, z jakim mierzą się te rodziny, warto wspólnie poszukać rozwiązań, które pozwolą im przejść przez ten trudny czas bez dodatkowego lęku o utratę pracy i środków do życia.
Z wyrazami szacunku
Danuta Jazłowiecka
Poseł na Sejm X kadencji
Podsekretarz stanu Sebastian Gajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7400 znakówinfo@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
BM-II.059.1.519.2025
Warszawa, /elektroniczny znacznik czasu/
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12838 Pani Posłanki Danuty Jazłowieckiej, w sprawie
potrzeby wydłużenia okresu wypłacania zasiłku opiekuńczego rodzicom dzieci chorujących
onkologicznie i genetycznie, proszę przyjąć poniższe wyjaśnienia.
Zasady przyznawania i wypłaty zasiłków opiekuńczych uregulowano przepisami ustawy
z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie
choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 501, z późn. zm.).
O zasiłek opiekuńczy może ubiegać się osoba ubezpieczona, zwolniona od wykonywania
pracy ze względu na konieczność osobistego sprawowania opieki nad chorym członkiem
rodziny. Zasiłek opiekuńczy przysługuje z powodu konieczności osobistego sprawowania
opieki nad:
1) dzieckiem w wieku do ukończenia 8 roku życia w przypadku:
a. nieprzewidzianego zamknięcia żłobka, klubu dziecięcego, przedszkola lub szkoły,
do których dziecko uczęszczało, a także w przypadku choroby niani, z którą rodzice
mają zawartą umowę uaktywniającą lub choroby dziennego opiekuna
sprawujących opiekę nad dzieckiem,
b. porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale
opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia temu
małżonkowi lub rodzicowi sprawowanie opieki,
c. pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka, stale opiekujących się
dzieckiem, w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym prowadzonym przez
podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarnych i
całodobowych świadczeń zdrowotnych;
2) chorym dzieckiem w wieku do ukończenia 14 roku życia;
3) chorym dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu
niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami:
konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze
znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego,
codziennego udziału opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji
do ukończenia przez nie 18 roku życia;
4) dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo
orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub
długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną
możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego codziennego udziału
opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji do ukończenia przez
nie 18 roku życia w przypadku:
a. porodu lub choroby małżonka ubezpieczonego albo rodzica dziecka, stale
opiekujących się dzieckiem, jeżeli poród lub choroba uniemożliwia im dalsze
sprawowanie opieki,
-- 1 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
b. pobytu małżonka ubezpieczonego lub rodzica dziecka stale opiekujących się
dzieckiem w szpitalu albo innym zakładzie leczniczym prowadzonym przez
podmiot leczniczy wykonujący działalność leczniczą w rodzaju stacjonarnych i
całodobowych świadczeń zdrowotnych;
5) innym chorym członkiem rodziny.
Za członków rodziny w rozumieniu ustawy uważa się: małżonka, rodziców, rodzica dziecka,
ojczyma, macochę, teściów, dziadków, wnuki, rodzeństwo oraz dzieci w wieku powyżej 14 lat
– jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z ubezpieczonym w okresie
sprawowania opieki.
Za dzieci w rozumieniu ustawy uważa się z kolei dzieci własne ubezpieczonego lub jego
małżonka oraz dzieci przysposobione, a także dzieci przyjęte na wychowanie i utrzymanie.
Zasiłek opiekuńczy przysługuje osobie uprawnionej przez okres zwolnienia od wykonywania
pracy z powodu konieczności osobistego sprawowania opieki, nie dłużej jednak niż przez
okres:
60 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad dziećmi do 8 roku
życia w przypadkach określonych ustawą lub nad chorym dzieckiem do 14 roku
życia, w tym także nad dzieckiem z niepełnosprawnością w tym wieku;
30 dni w roku kalendarzowym, jeśli opieka sprawowana jest nad: chorym
dzieckiem z niepełnosprawnością, które ukończyło 14 rok życia, ale nie ukończyło
18 lat albo dzieckiem z niepełnosprawnością, które ukończyło 8 rok życia, ale nie
ukończyło 18 lat w przypadkach ściśle określonych w ustawie;
14 dni w roku kalendarzowym, jeżeli opieka sprawowana jest nad chorym
dzieckiem w wieku powyżej 14 roku życia lub nad innym chorym członkiem
rodziny.
Oznacza to, że zasiłek opiekuńczy, w przypadku konieczności osobistego sprawowania
opieki nad chorym dzieckiem do ukończenia 14 roku życia przysługuje, bez względu na rodzaj
choroby dziecka, przez okres zwolnienia od wykonywania pracy, nie dłużej jednak niż przez
60 dni w roku kalendarzowym. Wszystkie choroby, w tym również te najcięższe, m.in.
choroby nowotworowe, traktowane są obecnie na gruncie przepisów wskazanego aktu w
taki sam sposób.
Kierownictwo Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej dostrzega szczególne
potrzeby rodzin, które opiekują się dziećmi zmagającymi się z chorobami nowotworowymi,
jak i problem osób opiekujących się chorymi potrzebującymi sprawowania długotrwałej
osobistej opieki (np. osób dorosłych chorych na choroby onkologiczne, wszystkich osób
chorych na niektóre choroby genetyczne czy doświadczających ciężkich urazów). Są to
sytuacje wymagające nie tylko ogromnej siły i zaangażowania ze strony opiekunów, ale też
ich odpowiedniego wsparcia systemowego.
Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej stoi na stanowisku, że wszystkie zmiany
dotyczące zasiłku opiekuńczego, w tym w szczególności wydłużenia okresu zasiłkowego w
przypadkach związanych ze zwiększoną potrzebą sprawowania osobistej opieki nad osobą
chorą przewlekle, w tym – nad dziećmi chorymi onkologicznie, powinna odbywać się w
dialogu z interesariuszami oraz środowiskiem medycznym. Ten model wprowadzania zmian
z powodzeniem Ministerstwo stosowało przy okazji wprowadzenia uzupełniającego urlopu
macierzyńskiego dla rodziców wcześniaków czy zmian w uprawnieniach rodziców
doświadczających utraty ciąży.
-- 2 of 3 --
tel. 222-500-108 ul. Nowogrodzka 1/3/5
info@mrpips.gov.pl 00-513 Warszawa
https://www.gov.pl/web/rodzina
Obecnie obowiązujący okres przysługiwania prawa do zasiłku opiekuńczego związany jest
z kryterium wieku osoby pozostającej pod opieką i często nie wystarcza na sprawowanie
aktywnej opieki przez cały czas choroby podopiecznego. Kwestia rozwiązania wskazanego
problemu jest jednym z priorytetów resortu. Rozwiązania te muszą się przy tym mieścić w
mechanizmach właściwych dla prawa ubezpieczeń społecznych. Zasiłek opiekuńczy jest
bowiem świadczeniem z ubezpieczenia chorobowego.
Informuję, że obecnie w Ministerstwie prowadzone są prace analityczne związane
z wytyczeniem kierunków zmian w przepisach regulujących prawo do zasiłku opiekuńczego.
Planowane są konsultacje w tym zakresie z Ministrem Zdrowia. Celem tych działań jest
wypracowanie rozwiązań, które będą w większym stopniu odpowiadały realnym potrzebom
rodzin znajdujących się we wskazanych sytuacjach.
Z wyrazami szacunku
z up. Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej
dr hab. Sebastian Gajewski, prof. uczelni
Podsekretarz Stanu
/-kwalifikowany podpis elektroniczny-/
-- 3 of 3 --