Interpelacja w sprawie wpływu pobytu osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji na funkcjonowanie szpitalnych oddziałów ratunkowych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12835
do ministra zdrowia
w sprawie wpływu pobytu osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji na funkcjonowanie szpitalnych oddziałów ratunkowych
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Sylwia Bielawska
Data wpływu: 12-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w ostatnich miesiącach pojawiają się liczne sygnały z placówek ochrony zdrowia, że szpitalne oddziały ratunkowe (SOR) przyjmują osoby będące pod wpływem alkoholu, które nie wymagają pomocy medycznej, ale ze względów porządkowych i bezpieczeństwa publicznego nie mogą pozostać w stanie nietrzeźwości w przestrzeni publicznej. Zjawisko to może mieć charakter narastający, a jego skala wymaga potwierdzenia w danych systemowych. W konsekwencji zasoby szpitalne przeznaczone dla pacjentów w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego mogą być częściowo zajmowane przez osoby, których pobyt nie ma uzasadnienia medycznego.
Zgodnie z ustawą o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi prowadzenie izb wytrzeźwień należy do zadań własnych gmin, lecz ma charakter fakultatywny. Wiele jednostek samorządu terytorialnego zrezygnowało z ich prowadzenia, wskazując na wysokie koszty, trudności kadrowe i niską ściągalność opłat. W rezultacie w znacznej części kraju izby wytrzeźwień zostały zlikwidowane lub zawiesiły działalność, a ich funkcje – w sposób nieformalny – mogły przejąć SOR-y i jednostki Policji, które nie są do tego przygotowane ani organizacyjnie, ani finansowo.
Jeżeli takie przypadki rzeczywiście występują, mogą one prowadzić do przeciążenia systemu ochrony zdrowia, wydłużania czasu oczekiwania pacjentów oraz zwiększonego ryzyka incydentów z udziałem osób nietrzeźwych. Można również przypuszczać, że personel medyczny bywa angażowany do czynności o charakterze porządkowym, które nie mieszczą się w zakresie świadczeń zdrowotnych. W tej sytuacji zasadne jest zweryfikowanie skali zjawiska i jego wpływu na efektywność funkcjonowania szpitalnych oddziałów ratunkowych.
Szanowna Pani Minister, proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia dostrzega skalę i charakter problemu związanego z kierowaniem osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji do szpitalnych oddziałów ratunkowych oraz czy to zjawisko zostało objęte analizą w ramach polityki zdrowotnej państwa?
Czy resort dysponuje danymi lub analizami dotyczącymi liczby przypadków kierowania osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji na szpitalne oddziały ratunkowe oraz skali obciążeń organizacyjnych i finansowych z tego wynikających?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje utworzenie mechanizmu koordynacji międzyresortowej (MZ, MSWiA, ministerstwo rodziny i samorządy) w celu opracowania rozwiązań dla osób nietrzeźwych niewymagających pomocy medycznej?
Czy jest rozważane opracowanie nowego modelu organizacyjno-finansowego, który umożliwiłby racjonalne rozdysponowanie zadań i kosztów pomiędzy system ochrony zdrowia, służby porządku publicznego i jednostki samorządowe?
Czy resort ocenia, czy brak takich rozwiązań prowadzi do pogłębiania się problemów organizacyjnych w funkcjonowaniu SOR-ów i innych placówek ratowniczych?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
26371 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.22.2025.EK
Warszawa, 17 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12835, złożoną przez Panią Iwonę Małgorzatę Krawczyk
oraz Panią Sylwię Bielawską, Posłanki na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie
wpływu pobytu osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji na funkcjonowanie
szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 40 ust. 1-2 ustawy
o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi1, osoby w stanie nietrzeźwości, które swoim
zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy,
znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub
zdrowiu innych osób, mogą zostać doprowadzone do izby wytrzeźwień lub placówki,
podmiotu leczniczego albo do miejsca zamieszkania lub pobytu. W razie braku izby
wytrzeźwień lub placówki, osoby, o których mowa w ust. 1, mogą być doprowadzone do
jednostki Policji. Natomiast art. 402 ust. 4 tej ustawy wskazuje, że jeżeli osoba
doprowadzona wymaga hospitalizacji, niezwłocznie przewozi się ją do podmiotu
leczniczego. Transport, w zależności od stanu zdrowia tej osoby, wykonują jednostki Policji,
straż gminna, podmioty wykonujące transport sanitarny lub zespoły ratownictwa
medycznego.
Podkreślenia wymaga, że nie wszystkie osoby znajdujące się w stanienie nietrzeźwości
wymagają udzielenia świadczeń zdrowotnych czy opiekuńczych, a ww. świadczenia
stanowią jeden z możliwych elementów postępowania z osobami nietrzeźwymi,
uzależnionych od aktualnej sytuacji osoby znajdującej się pod wpływem alkoholu.
Należy też zaznaczyć, że zarówno przepisy ustawy
o Państwowym Ratownictwie
Medycznym2 , jak i rozporządzenia
w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego3 oraz
rozporządzenia
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej
1 Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151 z późn. zm.)
2 Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2025 r. poz.
91 z późn. zm.)
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego (Dz.U. z 2024 r. poz. 336 z późn. zm.)
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
i leczenia uzależnień 4, nie określają wytycznych dotyczących odmiennego
postępowania z pacjentami SOR ani psychiatrycznych izb przyjęć, znajdującymi się pod
wpływem alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. SOR udziela świadczeń opieki
zdrowotnej polegających na wstępnej diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie
niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych osób, które znajdują się w stanie nagłego
zagrożenia zdrowotnego, niezależnie od stanu trzeźwości pacjenta.
W związku z powyższym, o pobycie pacjenta w SOR i tym samym o zasadności udzielenia
mu świadczeń zdrowotnych w tym oddziale, decyduje stan zdrowia pacjenta. Dlatego też
jeśli - poza stanem nietrzeźwości - pacjent nie wykazuje objawów wymagających leczenia
w szpitalnym oddziale ratunkowym, lekarz dyżurny SOR może odmówić przyjęcia pacjenta
do oddziału. Zawsze odmowa poprzedzona jest badaniem. Natomiast jeśli pacjent znajduje
się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zadaniem SOR jest udzielenie odpowiednich
świadczeń zdrowotnych temu pacjentowi.
Niemniej jednak pobyt w SOR osób znajdujących się pod wpływem alkoholu lub innych
substancji odurzających niewątpliwie zakłóca pracę oddziału. Wskazać bowiem trzeba, że
kontakt z tymi osobami często jest utrudniony, co przekłada się na niemożność pozyskania
rzetelnych informacji podczas przeprowadzenia wywiadu medycznego czy wykonywania
badań. Zawartość toksyn w organizmie może skutkować brakiem możliwości zastosowania
odpowiedniego leczenia. Ponadto, pacjent pod wpływem alkoholu nierzadko bywa
agresywny wobec personelu medycznego, a jego obecność w SOR zwiększa dyskomfort
innych pacjentów przebywających w tym oddziale. Nasilający się ostatnio problem agresji
pacjentów wobec personelu medycznego, skutkującej nierzadko naruszeniem nietykalności
cielesnej medyków, a nawet ich zgonem, związany jest z nadużyciem alkoholu i innych
środków odurzających. W tym kontekście likwidacja izb wytrzeźwień przez niektóre
samorządy przyczyniła się jak najgorzej do obciążenia SOR-ów. SOR nie powinien
zastępować izby wytrzeźwień.
Odpowiadając na pytania przedstawione w interpelacji informuję, że Ministerstwo Zdrowia
dostrzega skalę i charakter problemu związanego z kierowaniem do SOR osób
nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji. Niejednokrotnie bowiem, mimo że lekarz
dyżurny SOR może odmówić przyjęcia do oddziału osoby, która nie jest w stanie nagłego
zagrożenia zdrowotnego, to u osoby nietrzeźwej nie zawsze diagnoza jest oczywista
i zasadne jest zlecenie wykonania pacjentowi dodatkowych badań diagnostycznych czy
obrazowych, celem wykluczenia innych dolegliwości. Pobyt takiego pacjenta w SOR
absorbuje personel oddziału, wydłuża czas oczekiwania innych pacjentów na wykonanie
badań oraz generuje koszty związane z udzieleniem świadczeń zdrowotnych.
W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby przypadków kierowania na SOR osób
nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji, informuję, że według danych przekazanych
przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) w 2024 r. odnotowano 43 677 przypadków
udzielenia świadczeń zdrowotnych w SOR osobom nietrzeźwym, które nie zostały
skierowane do dalszej hospitalizacji. Jak wynika z przeprowadzonej analizy danych, jest to
0,85% w stosunku do liczby wszystkich świadczeń udzielonych w SOR w 2024 r., których
liczba wyniosła 5 147 392.
Natomiast co do kosztów związanych z pobytem w SOR pacjentów nietrzeźwych,
niewymagających hospitalizacji, wskazać należy, że finansowanie świadczeń opieki
zdrowotnej w zakresie szpitalnego oddziału ratunkowego odbywa się na podstawie stawki
ryczałtu dobowego w SOR. Wysokość stawki ryczałtu dobowego ustalana jest zgodnie
z zapisami zarządzenia Nr 8/2024/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
26 stycznia 2024 r.
w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie
świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym oraz w zakresie świadczenia w izbie
4 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285
z późn. zm.)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przyjęć (z późn. zm.). W związku z powyższym nie jest możliwe wskazanie średniego kosztu
pobytu nietrzeźwego pacjenta w SOR.
Odnosząc się do pytań o utworzenie mechanizmu koordynacji międzyresortowej (MZ,
MSWiA, Ministerstwo Rodziny i samorządy) w celu opracowania rozwiązań dla osób
nietrzeźwych niewymagających pomocy medycznej oraz opracowania nowego modelu
organizacyjno-finansowego, który umożliwiłby racjonalne rozdysponowanie zadań
i kosztów pomiędzy system ochrony zdrowia, służby porządku publicznego i jednostki
samorządowe, informuję, że obecnie prace w tym kierunku, wykraczające poza
obowiązujące regulacje wynikające z ustawy
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi, nie są w prowadzone w Ministerstwie Zdrowia. Z informacji będących w
posiadaniu Ministerstwa Zdrowia wynika, że łącznie z izb wytrzeźwień albo placówek
korzystało w 2024 r. 367 jednostek samorządu terytorialnego, co wskazuje, że gminy już
obecnie, na podstawie porozumień, współpracują w zakresie zapewnienia opieki osobom
nietrzeźwym oraz partycypacji w kosztach przedmiotowego zadania.
Należy zauważyć, że osoby doprowadzane do izby wytrzeźwień poddawane są badaniom
lekarskim, podczas których lekarz może ocenić, czy stan pacjenta pozwala na pozostawienie
go w izbie do wytrzeźwienia. Dlatego też działanie większej liczby izb wytrzeźwień lub
wprowadzenie innego modelu rozdysponowania zadań związanych z opieką nad osobami
nietrzeźwymi, pozwoliłoby na odciążenie jednostek systemu Państwowe Ratownictwo
Medyczne z konieczności zajmowania się pacjentami, którzy poza stanem nietrzeźwości
nie wymagają podjęcia pilnych działań medycznych. Z kolei ograniczenie liczby tego typu
placówek przy jednoczesnym braku innych rozwiązań, może skutkować zwiększeniem
wykorzystania jednostek systemu PRM.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.22.2025.EK
Warszawa, 17 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12835, złożoną przez Panią Iwonę Małgorzatę Krawczyk
oraz Panią Sylwię Bielawską, Posłanki na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie
wpływu pobytu osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji na funkcjonowanie
szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 40 ust. 1-2 ustawy
o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi1, osoby w stanie nietrzeźwości, które swoim
zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy,
znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub
zdrowiu innych osób, mogą zostać doprowadzone do izby wytrzeźwień lub placówki,
podmiotu leczniczego albo do miejsca zamieszkania lub pobytu. W razie braku izby
wytrzeźwień lub placówki, osoby, o których mowa w ust. 1, mogą być doprowadzone do
jednostki Policji. Natomiast art. 402 ust. 4 tej ustawy wskazuje, że jeżeli osoba
doprowadzona wymaga hospitalizacji, niezwłocznie przewozi się ją do podmiotu
leczniczego. Transport, w zależności od stanu zdrowia tej osoby, wykonują jednostki Policji,
straż gminna, podmioty wykonujące transport sanitarny lub zespoły ratownictwa
medycznego.
Podkreślenia wymaga, że nie wszystkie osoby znajdujące się w stanienie nietrzeźwości
wymagają udzielenia świadczeń zdrowotnych czy opiekuńczych, a ww. świadczenia
stanowią jeden z możliwych elementów postępowania z osobami nietrzeźwymi,
uzależnionych od aktualnej sytuacji osoby znajdującej się pod wpływem alkoholu.
Należy też zaznaczyć, że zarówno przepisy ustawy
o Państwowym Ratownictwie
Medycznym2 , jak i rozporządzenia
w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego3 oraz
rozporządzenia
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej
1 Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151 z późn. zm.)
2 Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2025 r. poz.
91 z późn. zm.)
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego (Dz.U. z 2024 r. poz. 336 z późn. zm.)
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
i leczenia uzależnień 4, nie określają wytycznych dotyczących odmiennego
postępowania z pacjentami SOR ani psychiatrycznych izb przyjęć, znajdującymi się pod
wpływem alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. SOR udziela świadczeń opieki
zdrowotnej polegających na wstępnej diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie
niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych osób, które znajdują się w stanie nagłego
zagrożenia zdrowotnego, niezależnie od stanu trzeźwości pacjenta.
W związku z powyższym, o pobycie pacjenta w SOR i tym samym o zasadności udzielenia
mu świadczeń zdrowotnych w tym oddziale, decyduje stan zdrowia pacjenta. Dlatego też
jeśli - poza stanem nietrzeźwości - pacjent nie wykazuje objawów wymagających leczenia
w szpitalnym oddziale ratunkowym, lekarz dyżurny SOR może odmówić przyjęcia pacjenta
do oddziału. Zawsze odmowa poprzedzona jest badaniem. Natomiast jeśli pacjent znajduje
się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zadaniem SOR jest udzielenie odpowiednich
świadczeń zdrowotnych temu pacjentowi.
Niemniej jednak pobyt w SOR osób znajdujących się pod wpływem alkoholu lub innych
substancji odurzających niewątpliwie zakłóca pracę oddziału. Wskazać bowiem trzeba, że
kontakt z tymi osobami często jest utrudniony, co przekłada się na niemożność pozyskania
rzetelnych informacji podczas przeprowadzenia wywiadu medycznego czy wykonywania
badań. Zawartość toksyn w organizmie może skutkować brakiem możliwości zastosowania
odpowiedniego leczenia. Ponadto, pacjent pod wpływem alkoholu nierzadko bywa
agresywny wobec personelu medycznego, a jego obecność w SOR zwiększa dyskomfort
innych pacjentów przebywających w tym oddziale. Nasilający się ostatnio problem agresji
pacjentów wobec personelu medycznego, skutkującej nierzadko naruszeniem nietykalności
cielesnej medyków, a nawet ich zgonem, związany jest z nadużyciem alkoholu i innych
środków odurzających. W tym kontekście likwidacja izb wytrzeźwień przez niektóre
samorządy przyczyniła się jak najgorzej do obciążenia SOR-ów. SOR nie powinien
zastępować izby wytrzeźwień.
Odpowiadając na pytania przedstawione w interpelacji informuję, że Ministerstwo Zdrowia
dostrzega skalę i charakter problemu związanego z kierowaniem do SOR osób
nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji. Niejednokrotnie bowiem, mimo że lekarz
dyżurny SOR może odmówić przyjęcia do oddziału osoby, która nie jest w stanie nagłego
zagrożenia zdrowotnego, to u osoby nietrzeźwej nie zawsze diagnoza jest oczywista
i zasadne jest zlecenie wykonania pacjentowi dodatkowych badań diagnostycznych czy
obrazowych, celem wykluczenia innych dolegliwości. Pobyt takiego pacjenta w SOR
absorbuje personel oddziału, wydłuża czas oczekiwania innych pacjentów na wykonanie
badań oraz generuje koszty związane z udzieleniem świadczeń zdrowotnych.
W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby przypadków kierowania na SOR osób
nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji, informuję, że według danych przekazanych
przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) w 2024 r. odnotowano 43 677 przypadków
udzielenia świadczeń zdrowotnych w SOR osobom nietrzeźwym, które nie zostały
skierowane do dalszej hospitalizacji. Jak wynika z przeprowadzonej analizy danych, jest to
0,85% w stosunku do liczby wszystkich świadczeń udzielonych w SOR w 2024 r., których
liczba wyniosła 5 147 392.
Natomiast co do kosztów związanych z pobytem w SOR pacjentów nietrzeźwych,
niewymagających hospitalizacji, wskazać należy, że finansowanie świadczeń opieki
zdrowotnej w zakresie szpitalnego oddziału ratunkowego odbywa się na podstawie stawki
ryczałtu dobowego w SOR. Wysokość stawki ryczałtu dobowego ustalana jest zgodnie
z zapisami zarządzenia Nr 8/2024/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
26 stycznia 2024 r.
w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie
świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym oraz w zakresie świadczenia w izbie
4 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285
z późn. zm.)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przyjęć (z późn. zm.). W związku z powyższym nie jest możliwe wskazanie średniego kosztu
pobytu nietrzeźwego pacjenta w SOR.
Odnosząc się do pytań o utworzenie mechanizmu koordynacji międzyresortowej (MZ,
MSWiA, Ministerstwo Rodziny i samorządy) w celu opracowania rozwiązań dla osób
nietrzeźwych niewymagających pomocy medycznej oraz opracowania nowego modelu
organizacyjno-finansowego, który umożliwiłby racjonalne rozdysponowanie zadań
i kosztów pomiędzy system ochrony zdrowia, służby porządku publicznego i jednostki
samorządowe, informuję, że obecnie prace w tym kierunku, wykraczające poza
obowiązujące regulacje wynikające z ustawy
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi, nie są w prowadzone w Ministerstwie Zdrowia. Z informacji będących w
posiadaniu Ministerstwa Zdrowia wynika, że łącznie z izb wytrzeźwień albo placówek
korzystało w 2024 r. 367 jednostek samorządu terytorialnego, co wskazuje, że gminy już
obecnie, na podstawie porozumień, współpracują w zakresie zapewnienia opieki osobom
nietrzeźwym oraz partycypacji w kosztach przedmiotowego zadania.
Należy zauważyć, że osoby doprowadzane do izby wytrzeźwień poddawane są badaniom
lekarskim, podczas których lekarz może ocenić, czy stan pacjenta pozwala na pozostawienie
go w izbie do wytrzeźwienia. Dlatego też działanie większej liczby izb wytrzeźwień lub
wprowadzenie innego modelu rozdysponowania zadań związanych z opieką nad osobami
nietrzeźwymi, pozwoliłoby na odciążenie jednostek systemu Państwowe Ratownictwo
Medyczne z konieczności zajmowania się pacjentami, którzy poza stanem nietrzeźwości
nie wymagają podjęcia pilnych działań medycznych. Z kolei ograniczenie liczby tego typu
placówek przy jednoczesnym braku innych rozwiązań, może skutkować zwiększeniem
wykorzystania jednostek systemu PRM.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.22.2025.EK
Warszawa, 17 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12835, złożoną przez Panią Iwonę Małgorzatę Krawczyk
oraz Panią Sylwię Bielawską, Posłanki na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie
wpływu pobytu osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji na funkcjonowanie
szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), proszę o przyjęcie poniższych informacji.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 40 ust. 1-2 ustawy
o wychowaniu w trzeźwości
i przeciwdziałaniu alkoholizmowi1, osoby w stanie nietrzeźwości, które swoim
zachowaniem dają powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy,
znajdują się w okolicznościach zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub
zdrowiu innych osób, mogą zostać doprowadzone do izby wytrzeźwień lub placówki,
podmiotu leczniczego albo do miejsca zamieszkania lub pobytu. W razie braku izby
wytrzeźwień lub placówki, osoby, o których mowa w ust. 1, mogą być doprowadzone do
jednostki Policji. Natomiast art. 402 ust. 4 tej ustawy wskazuje, że jeżeli osoba
doprowadzona wymaga hospitalizacji, niezwłocznie przewozi się ją do podmiotu
leczniczego. Transport, w zależności od stanu zdrowia tej osoby, wykonują jednostki Policji,
straż gminna, podmioty wykonujące transport sanitarny lub zespoły ratownictwa
medycznego.
Podkreślenia wymaga, że nie wszystkie osoby znajdujące się w stanienie nietrzeźwości
wymagają udzielenia świadczeń zdrowotnych czy opiekuńczych, a ww. świadczenia
stanowią jeden z możliwych elementów postępowania z osobami nietrzeźwymi,
uzależnionych od aktualnej sytuacji osoby znajdującej się pod wpływem alkoholu.
Należy też zaznaczyć, że zarówno przepisy ustawy
o Państwowym Ratownictwie
Medycznym2 , jak i rozporządzenia
w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego3 oraz
rozporządzenia
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej
1 Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151 z późn. zm.)
2 Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2025 r. poz.
91 z późn. zm.)
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego (Dz.U. z 2024 r. poz. 336 z późn. zm.)
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
i leczenia uzależnień 4, nie określają wytycznych dotyczących odmiennego
postępowania z pacjentami SOR ani psychiatrycznych izb przyjęć, znajdującymi się pod
wpływem alkoholu lub innych substancji psychoaktywnych. SOR udziela świadczeń opieki
zdrowotnej polegających na wstępnej diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie
niezbędnym dla stabilizacji funkcji życiowych osób, które znajdują się w stanie nagłego
zagrożenia zdrowotnego, niezależnie od stanu trzeźwości pacjenta.
W związku z powyższym, o pobycie pacjenta w SOR i tym samym o zasadności udzielenia
mu świadczeń zdrowotnych w tym oddziale, decyduje stan zdrowia pacjenta. Dlatego też
jeśli - poza stanem nietrzeźwości - pacjent nie wykazuje objawów wymagających leczenia
w szpitalnym oddziale ratunkowym, lekarz dyżurny SOR może odmówić przyjęcia pacjenta
do oddziału. Zawsze odmowa poprzedzona jest badaniem. Natomiast jeśli pacjent znajduje
się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego, zadaniem SOR jest udzielenie odpowiednich
świadczeń zdrowotnych temu pacjentowi.
Niemniej jednak pobyt w SOR osób znajdujących się pod wpływem alkoholu lub innych
substancji odurzających niewątpliwie zakłóca pracę oddziału. Wskazać bowiem trzeba, że
kontakt z tymi osobami często jest utrudniony, co przekłada się na niemożność pozyskania
rzetelnych informacji podczas przeprowadzenia wywiadu medycznego czy wykonywania
badań. Zawartość toksyn w organizmie może skutkować brakiem możliwości zastosowania
odpowiedniego leczenia. Ponadto, pacjent pod wpływem alkoholu nierzadko bywa
agresywny wobec personelu medycznego, a jego obecność w SOR zwiększa dyskomfort
innych pacjentów przebywających w tym oddziale. Nasilający się ostatnio problem agresji
pacjentów wobec personelu medycznego, skutkującej nierzadko naruszeniem nietykalności
cielesnej medyków, a nawet ich zgonem, związany jest z nadużyciem alkoholu i innych
środków odurzających. W tym kontekście likwidacja izb wytrzeźwień przez niektóre
samorządy przyczyniła się jak najgorzej do obciążenia SOR-ów. SOR nie powinien
zastępować izby wytrzeźwień.
Odpowiadając na pytania przedstawione w interpelacji informuję, że Ministerstwo Zdrowia
dostrzega skalę i charakter problemu związanego z kierowaniem do SOR osób
nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji. Niejednokrotnie bowiem, mimo że lekarz
dyżurny SOR może odmówić przyjęcia do oddziału osoby, która nie jest w stanie nagłego
zagrożenia zdrowotnego, to u osoby nietrzeźwej nie zawsze diagnoza jest oczywista
i zasadne jest zlecenie wykonania pacjentowi dodatkowych badań diagnostycznych czy
obrazowych, celem wykluczenia innych dolegliwości. Pobyt takiego pacjenta w SOR
absorbuje personel oddziału, wydłuża czas oczekiwania innych pacjentów na wykonanie
badań oraz generuje koszty związane z udzieleniem świadczeń zdrowotnych.
W odniesieniu do pytania dotyczącego liczby przypadków kierowania na SOR osób
nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji, informuję, że według danych przekazanych
przez Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) w 2024 r. odnotowano 43 677 przypadków
udzielenia świadczeń zdrowotnych w SOR osobom nietrzeźwym, które nie zostały
skierowane do dalszej hospitalizacji. Jak wynika z przeprowadzonej analizy danych, jest to
0,85% w stosunku do liczby wszystkich świadczeń udzielonych w SOR w 2024 r., których
liczba wyniosła 5 147 392.
Natomiast co do kosztów związanych z pobytem w SOR pacjentów nietrzeźwych,
niewymagających hospitalizacji, wskazać należy, że finansowanie świadczeń opieki
zdrowotnej w zakresie szpitalnego oddziału ratunkowego odbywa się na podstawie stawki
ryczałtu dobowego w SOR. Wysokość stawki ryczałtu dobowego ustalana jest zgodnie
z zapisami zarządzenia Nr 8/2024/DSM Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia
26 stycznia 2024 r.
w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów
o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie
świadczenia w szpitalnym oddziale ratunkowym oraz w zakresie świadczenia w izbie
4 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285
z późn. zm.)
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
przyjęć (z późn. zm.). W związku z powyższym nie jest możliwe wskazanie średniego kosztu
pobytu nietrzeźwego pacjenta w SOR.
Odnosząc się do pytań o utworzenie mechanizmu koordynacji międzyresortowej (MZ,
MSWiA, Ministerstwo Rodziny i samorządy) w celu opracowania rozwiązań dla osób
nietrzeźwych niewymagających pomocy medycznej oraz opracowania nowego modelu
organizacyjno-finansowego, który umożliwiłby racjonalne rozdysponowanie zadań
i kosztów pomiędzy system ochrony zdrowia, służby porządku publicznego i jednostki
samorządowe, informuję, że obecnie prace w tym kierunku, wykraczające poza
obowiązujące regulacje wynikające z ustawy
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi, nie są w prowadzone w Ministerstwie Zdrowia. Z informacji będących w
posiadaniu Ministerstwa Zdrowia wynika, że łącznie z izb wytrzeźwień albo placówek
korzystało w 2024 r. 367 jednostek samorządu terytorialnego, co wskazuje, że gminy już
obecnie, na podstawie porozumień, współpracują w zakresie zapewnienia opieki osobom
nietrzeźwym oraz partycypacji w kosztach przedmiotowego zadania.
Należy zauważyć, że osoby doprowadzane do izby wytrzeźwień poddawane są badaniom
lekarskim, podczas których lekarz może ocenić, czy stan pacjenta pozwala na pozostawienie
go w izbie do wytrzeźwienia. Dlatego też działanie większej liczby izb wytrzeźwień lub
wprowadzenie innego modelu rozdysponowania zadań związanych z opieką nad osobami
nietrzeźwymi, pozwoliłoby na odciążenie jednostek systemu Państwowe Ratownictwo
Medyczne z konieczności zajmowania się pacjentami, którzy poza stanem nietrzeźwości
nie wymagają podjęcia pilnych działań medycznych. Z kolei ograniczenie liczby tego typu
placówek przy jednoczesnym braku innych rozwiązań, może skutkować zwiększeniem
wykorzystania jednostek systemu PRM.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --