Interpelacja w sprawie nadużywania zasobów Państwowego Ratownictwa Medycznego w interwencjach wobec osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12834
do ministra zdrowia
w sprawie nadużywania zasobów Państwowego Ratownictwa Medycznego w interwencjach wobec osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Sylwia Bielawska
Data wpływu: 12-10-2025
Szanowna Pani Minister,
zarówno ze środowisk zawodowych ratowników medycznych, jak i od uczestników zespołów ds. bezpieczeństwa na poziomie samorządowym napływają do biur poselskich informacje o niepokojącym zjawisku systemowym – angażowaniu zespołów ratownictwa medycznego (ZRM) do interwencji wobec osób nietrzeźwych, które nie wymagają pomocy medycznej ani hospitalizacji. Takie działania prowadzą do nadmiernego obciążenia Państwowego Ratownictwa Medycznego, ograniczając dostępność karetek dla pacjentów w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego i generując nieuzasadnione koszty po stronie systemu ochrony zdrowia.
Zjawisko to przybiera szczególnie dużą skalę w weekendy oraz w okresach wzmożonego ruchu turystycznego, kiedy liczba interwencji wobec osób nietrzeźwych znacząco rośnie. W tych dniach odnotowuje się zwiększoną liczbę wyjazdów ZRM do przypadków, które nie wymagają interwencji medycznej, co dodatkowo obciąża system i ogranicza dostępność zespołów dla pacjentów w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Jednym z czynników utrwalających ten problem jest niedostateczna liczba izb wytrzeźwień, niejednoznaczne procedury postępowania oraz rozproszenie odpowiedzialności między podmiotami systemu ochrony zdrowia, jednostkami samorządu terytorialnego i służbami porządku publicznego. W konsekwencji dochodzi do nieefektywnego wykorzystania zasobów ratownictwa medycznego, wydłużania czasów reakcji i generowania kosztów, które nie są systemowo kompensowane.
Według danych pochodzących z praktyki wojewódzkich struktur ratowniczych, średni koszt wyjazdu zespołu ratownictwa medycznego, obejmujący utrzymanie gotowości, czas interwencji i transport, wynosi od 800 do 1200 zł. W przypadkach interwencji wobec osób nietrzeźwych czas operacyjny karetek często przekracza 2 godziny, co powoduje ograniczenie gotowości operacyjnej systemu. W części województw wskazuje się, że interwencje tego typu mogą stanowić nawet kilkanaście procent wszystkich wyjazdów ZRM, co w skali kraju oznacza istotne obciążenie finansowe i organizacyjne Państwowego Ratownictwa Medycznego.
Zjawisko to wymaga analizy opartej na danych centralnych i spójnych wskaźnikach monitorujących, które pozwolą określić jego rzeczywistą skalę i wpływ na funkcjonowanie systemu ratownictwa medycznego.
W związku z powyższym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje aktualnymi danymi dotyczącymi liczby interwencji zespołów ratownictwa medycznego wobec osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji, w ujęciu rocznym i wojewódzkim, które pozwalają określić, czy zjawisko to wykazuje tendencję wzrostową, stagnację czy spadek?
Jakie działania Ministerstwo Zdrowia podjęło lub planuje podjąć w celu ograniczenia liczby tego rodzaju interwencji oraz racjonalizacji wykorzystania zasobów Państwowego Ratownictwa Medycznego?
Czy resort prowadzi lub zamierza uruchomić analizę przyczynową tego zjawiska – z uwzględnieniem czynników organizacyjnych, prawnych i finansowych – która pozwoliłaby na przygotowanie rekomendacji systemowych?
Czy ministerstwo planuje opracowanie jednolitych procedur postępowania dla dyspozytorni i zespołów ratownictwa medycznego w przypadkach interwencji wobec osób nietrzeźwych niewymagających pomocy medycznej, w tym określenie miejsc docelowych przekazywania takich osób?
Czy resort rozważa zmiany legislacyjne lub finansowe, które umożliwiłyby bardziej adekwatne rozliczanie kosztów takich interwencji oraz wzmocnienie roli jednostek samorządu terytorialnego w tworzeniu i utrzymaniu izb wytrzeźwień?
Z poważaniem Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9577 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
DBR.050.21.2025.EK
Warszawa, 17 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12834, złożoną przez Panią Iwonę Małgorzatę Krawczyk
oraz Panią Sylwię Bielawską, Posłanki na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, w sprawie
nadużywania zasobów Państwowego Ratownictwa Medycznego (PRM) w interwencjach
wobec osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji, proszę o przyjęcie poniższych
informacji.
Zgodnie z art. 40 ust. 1-2 ustawy
o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi1, osoby w stanie nietrzeźwości, które swoim zachowaniem dają powód do
zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy, znajdują się w okolicznościach
zagrażających ich życiu lub zdrowiu albo zagrażają życiu lub zdrowiu innych osób, mogą
zostać doprowadzone do izby wytrzeźwień lub placówki, podmiotu leczniczego albo do
miejsca zamieszkania lub pobytu. W razie braku izby wytrzeźwień lub placówki, osoby, o
których mowa w ust. 1, mogą być doprowadzone do jednostki Policji. Natomiast art. 402
ust. 4 tej ustawy wskazuje, że jeżeli osoba doprowadzona wymaga hospitalizacji,
niezwłocznie przewozi się ją do podmiotu leczniczego. Transport, w zależności od stanu
zdrowia tej osoby, wykonują jednostki Policji, straż gminna, podmioty wykonujące
transport sanitarny lub zespoły ratownictwa medycznego.
Podkreślenia wymaga, że nie wszystkie osoby znajdujące się w stanie nietrzeźwości
wymagają udzielenia im świadczeń zdrowotnych czy opiekuńczych, a ww. świadczenia
stanowią jeden z możliwych elementów postępowania z osobami nietrzeźwymi,
uzależnionego od aktualnej sytuacji osoby znajdującej się pod wpływem alkoholu.
Natomiast zadaniem jednostek systemu PRM, w tym zespołów ratownictwa medycznego
(ZRM) i szpitalnych oddziałów ratunkowych (SOR), jest zapewnienie pomocy każdej osobie
znajdującej się w stanie nagłego zagrożenia zdrowotnego.
Trzeba jednocześnie wskazać, że dyspozytor medyczny wyłącznie na podstawie informacji
przekazanych przez osobę dzwoniącą na numer alarmowy, nie zawsze może jednoznacznie
stwierdzić, jaki jest stan zdrowia osoby poszkodowanej. Dlatego też, jeśli w jego ocenie stan
zdrowia osoby, do której wzywana jest karetka, nie jest zagrożony, to informuje on osobę
1 Ustawa z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2151 z późn. zm.)
-- 1 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
dzwoniącą o odmowie zadysponowania ZRM. Jednakże jeśli występuje stan zagrożenia
zdrowotnego lub podejrzenie takiego zagrożenia, to dyspozytor medyczny powinien wysłać
ZRM, który już na miejscu będzie mógł ocenić stan zdrowia pacjenta. Trzeba też podkreślić,
że zadysponowanie ZRM nie jest równoznaczne z potrzebą transportu pacjenta do szpitala.
O potrzebie takiego transportu decyduje kierownik ZRM, oceniając stan zdrowia pacjenta
na podstawie zebranych informacji, jak również przeprowadzonego badania. Należy też
dodać, że ZRM nie ma takich możliwości diagnostycznych jak szpital, w związku z czym
znaczna część pacjentów nietrzeźwych, wobec których występuje podejrzenie stanu
zagrożenia zdrowotnego, również jest transportowana do SOR, gdzie można wykonać
dodatkowe badania i/lub jeśli to zasadne, pozostawić pacjenta pod obserwacją personelu
medycznego.
Odpowiadając na pytania postawione w interpelacji informuję, że w zakresie liczby
interwencji ZRM wobec osób nietrzeźwych niewymagających hospitalizacji, na podstawie
danych z Systemu Wspomagania Dowodzenia Państwowego Ratownictwa Medycznego,
liczba takich wyjazdów w skali całego kraju wykazuje niewielką tendencję spadkową (ok.
2% w 2024 r. i ok. 4 % wg prognozy na 2025 r., w stosunku do roku poprzedniego), jednak
tendencja ta nie jest jednakowa we wszystkich województwach, co zostało przedstawione
w poniższej tabeli oraz zobrazowane na wykresie.
województwo rok 2023 rok 2024 I połowa 2025 r.
dolnośląskie 2067 2157 1007
kujawsko-pomorskie 2228 2228 1019
lubelskie 1611 1730 879
lubuskie 1194 1093 601
łódzkie 3709 3480 1688
małopolskie 1317 1332 593
mazowieckie 8181 8114 3996
opolskie 1423 1422 599
dolnośląskie
kujawsko-pomorskie
lubelskie
lubuskie
łódzkie
małopolskie
mazowieckie
opolskie
podkarpackie
podlaskie
pomorskie
śląskie
świętokrzyskie
warmińsko-mazurskie
wielkopolskie
zachodniopomorskie
0
1000
2000
3000
4000
5000
6000
7000
8000
9000
rok 2023 rok 2024 rok 2025 - prognoza na podstawie danych z I półrocza
Wyjazdy ZRM do pacjentów nietrzeźwych bez transportu do szpitala
województw
o
liczba pacjentów
-- 2 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Należy też wyjaśnić, że dane te wyliczone zostały na podstawie rozpoznań jednostek
chorobowych wg ICD-10 (Y91 - zatrucie alkoholowe), wskazanych w kartach medycznych
czynności ratunkowych osób, które nie wyraziły zgody na udzielenie pomocy lub po
udzieleniu medycznych czynności ratunkowych, pozostały w miejscu zdarzenia.
W odniesieniu do prognozy na 2025 r. należy wskazać, że w związku z brakiem pełnych
danych za ten rok, przedstawione liczby są szacunkowe i zostały wyliczone na podstawie
interwencji z I połowy br.
Odnosząc się natomiast do pozostałych pytań dotyczących podjęcia przez Ministerstwo
Zdrowia działań mających na celu ograniczenie liczby tego rodzaju interwencji oraz
racjonalizacji wykorzystania zasobów Państwowego Ratownictwa Medycznego,
przygotowania rekomendacji systemowych czy opracowanie jednolitych procedur
postępowania dla dyspozytorni i zespołów ratownictwa medycznego w przypadkach
interwencji wobec osób nietrzeźwych, należy zaznaczyć, co również zostało podkreślone na
wstępie, że o zadysponowaniu ZRM decyduje stan zdrowia osoby, do której wzywany jest
zespół. Jednostki systemu PRM nie mogą odmówić pomocy osobie, której stan zdrowia jest
zagrożony. Wobec powyższego, jeśli ktoś dzwoni na numer alarmowy 999 lub 112,
dyspozytor medyczny nie może takiego zgłoszenia zignorować, również jeśli z wywiadu
wynika, że wezwanie dotyczy osoby nietrzeźwej. Jego rolą jest ocena stanu zdrowia osoby
poszkodowanej i jeżeli w jego ocenie należy wysłać ZRM na miejsce zdarzenia, to taki
zespół zostanie zadysponowany. Natomiast to, czy pacjent, do którego przyjechał ZRM,
wymaga hospitalizacji, pozostaje w decyzji kierownika ZRM, którego zadaniem jest
udzielenie pomocy w miejscu zdarzenia, a w razie potrzeby, również transport pacjenta do
szpitala. Tym samym decyzja o zadysponowaniu ZRM lub transporcie pacjenta do szpitala
nie powinna być podejmowania w oparciu o kwestie finansowe lecz zdrowotne.
Oczywistym jest, że decyzje te powinny być podejmowane racjonalnie, tak z uwagi na
koszty związane z interwencją, jak i na gospodarowanie zasobami systemu PRM, gdyż
nieuzasadnione wyjazdy ZRM mogą skutkować brakiem wolnych zespołów na potrzeby
wyjazdów do pacjentów, których stan zdrowia rzeczywiście jest zagrożony. Jednak
nie można stworzyć jednoznacznych wytycznych dotyczących interwencji ZRM lub ich
braku wobec osób znajdujących się pod wpływem alkoholu lub innych substancji
odurzających, gdyż powyższy stan nie przesądza o potrzebie udzielenia świadczeń
zdrowotnych. Dlatego też przepisy ustawy
o Państwowym Ratownictwie Medycznym2, jak
i rozporządzenia
w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego3 oraz rozporządzenia
w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia
2 Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. z 2025 r. poz.
91 z późn. zm.)
3 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 czerwca 2019 r. w sprawie szpitalnego oddziału
ratunkowego (Dz.U. z 2024 r. poz. 336 z późn. zm.)
podkarpackie 1341 1368 692
podlaskie 977 1124 509
pomorskie 2092 1819 935
śląskie 7808 7677 3729
świętokrzyskie 1384 1384 667
warmińsko-mazurskie 1240 1245 591
wielkopolskie 2649 2330 1108
zachodniopomorskie 2033 1882 859
Suma 41254 40385 19472
-- 3 of 4 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
4
uzależnień 4, nie uzależniają wytycznych dotyczących odmiennego postępowania
polegających na wstępnej diagnostyce oraz podjęciu leczenia w zakresie niezbędnym dla
stabilizacji funkcji życiowych osób, które znajdują się w stanie nagłego zagrożenia
zdrowotnego, od stanu trzeźwości pacjenta.
Ograniczona liczba izb wytrzeźwień może się niestety przekładać się na wykorzystanie
w tym zakresie jednostek systemu PRM, tak w kwestii dodatkowych interwencji ZRM, jak
i obciążenia SOR. Funkcjonowanie izb wytrzeźwień, w których stan zdrowia osoby
nietrzeźwej jest oceniany przez lekarza pełniącego dyżur, mogłoby skutkować mniejszą
liczbą interwencji jednostek systemu PRM i mniejszym obciążeniem szpitali.
Jednocześnie z informacji posiadanych przeze MZ wynika, że łącznie z izb wytrzeźwień albo
placówek w 2024 r. korzystało 367 jednostek samorządu terytorialnego, co wskazuje, że
gminy już obecnie, na podstawie porozumień, współpracują w zakresie zapewnienia opieki
osobom nietrzeźwym oraz partycypacji w kosztach przedmiotowego zadania.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
4 Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. z 2019 r. poz. 1285
z późn. zm.)
-- 4 of 4 --