Interpelacja w sprawie objęcia systemem kaucyjnym małych szklanych butelek po napojach alkoholowych (tzw. małpek)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12833
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie objęcia systemem kaucyjnym małych szklanych butelek po napojach alkoholowych (tzw. małpek)
Zgłaszający: Sylwia Bielawska, Iwona Małgorzata Krawczyk
Data wpływu: 12-10-2025
Szanowna Pani Minister,
składam interpelację w sprawie rozszerzenia systemu kaucyjnego o małe szklane butelki, tzw. małpki, powszechnie wykorzystywane do sprzedaży napojów alkoholowych, które można spotkać niemal wszędzie. Z uwagi na ich ogromną popularność – według szacunków ok. 2-3 mln dziennie – opróżnione „zdobią“ ulice, parki, lasy, chodniki. Według szacunków branży każdego roku w Polsce sprzedaje się ponad miliard „małpek“, z których zdecydowana większość nie trafia do recyklingu ani ponownego użycia. To ogromny strumień szkła, który mógłby zostać zawrócony do obiegu, gdyby został objęty systemem kaucyjnym.
Wraz z wdrażaniem w Polsce systemu kaucyjnego, obejmującego plastikowe butelki PET, puszki aluminiowe oraz szklane butelki wielokrotnego użytku o większej pojemności, obserwujemy wzrost świadomości ekologicznej społeczeństwa oraz pozytywne nastawienie konsumentów do tego typu rozwiązań. System kaucyjny stanowi jeden z najskuteczniejszych mechanizmów ograniczania ilości odpadów opakowaniowych oraz sprzyja gospodarce obiegu zamkniętego. Należy zatem założyć, że gdyby te małe butelki były ujęte w ustawie o systemie kaucyjnym, przestałyby zaśmiecać nasze ulice itp.
Niestety z systemu zostały wyłączone małe szklane butelki o pojemności do 200 ml, popularnie nazywane „małpkami“, które stanowią istotne źródło odpadów w przestrzeni publicznej. Niezwracane trafiają często do parków, lasów, przydrożnych rowów czy miejskich chodników, stając się poważnym problemem środowiskowym i estetycznym.
W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakłada możliwość rozszerzenia zakresu systemu kaucyjnego o małe szklane butelki po napojach alkoholowych, niezależnie od ich objętości?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeprowadziło analizę wpływu takiego rozszerzenia na poziom recyklingu szkła opakowaniowego w Polsce?
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa możliwość wprowadzenia jednolitej stawki kaucji również dla tych opakowań, aby zwiększyć motywację konsumentów do ich zwrotu, jeżeli tak, to kiedy?
Podkreślam, że włączenie „małpek“ do systemu kaucyjnego będzie miało istotny wpływ nie tylko na środowisko naturalne, ale także na poprawę estetyki przestrzeni publicznej, ograniczenie kosztów sprzątania oraz zwiększenie efektywności selektywnej zbiórki odpadów.
Z poważaniem Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Anita Sowińska
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4110 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Podsekretarz Stanu
Anita Sowińska
DGO-OP.050.48.2025.AK
4032315.16249364.13086471
Warszawa, 22-10-2025
Dot: Interpelacja Posłanek Sylwii Bielawskiej oraz Iwony Małgorzaty Krawczyk w sprawie
objęcia systemem kaucyjnym małych szklanych butelek po napojach alkoholowych
(tzw. małpek), K10INT12833
Pan
Szymon Hołownia,
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr K10INT12833 Posłanek Sylwii Bielawskiej oraz Iwony Małgorzaty
Krawczyk w sprawie objęcia systemem kaucyjnym małych szklanych butelek po napojach
alkoholowych (tzw. małpek), poniżej przekazuję wyjaśnienia w zakresie kompetencji
Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska zakłada możliwość rozszerzenia zakresu systemu
kaucyjnego o małe szklane butelki po napojach alkoholowych, niezależnie od ich objętości?
2. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska przeprowadziło analizę wpływu takiego
rozszerzenia na poziom recyklingu szkła opakowaniowego w Polsce?
3. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska rozważa możliwość wprowadzenia jednolitej
stawki kaucji również dla tych opakowań, aby zwiększyć motywację konsumentów do ich
zwrotu, jeżeli tak, to kiedy?
Opakowania szklane jednokrotnego użytku wpisane w pierwotny projekt ustawy z 2022 r.
zostały z niego usunięte w wyniku prowadzonych konsultacji. Ustawa została przyjęta
w 2023 r. przez poprzedni rząd i poparta w głosowaniu przez znaczącą większość parlamentu.
W 2024 r. przyjęliśmy konieczną nowelizację ustawy, która uszczelniła system – m.in.
wdrożyliśmy zamknięty obieg kaucji, aby zapobiec możliwym defraudacjom. Nasze korekty
skupiały się na zapewnieniu bezpieczeństwa systemu (podążanie kaucji za opakowaniem,
kontrole WIOŚ), a także usprawniały system (logistyka zwrotna, zapewnienie co najmniej
1 punktu zbiórki w każdej gminie, wyłączenie mleka i produktów mlecznych ze względów
sanitarnych, itp.). Na tym etapie organizacje zrzeszające przedstawicieli handlu i dystrybucji oraz
małe sklepy podnosiły, że ze względu na ilości opakowań szklanych jednokrotnego użytku, ich
ciężar oraz trudności zbiórki tego materiału, nie dadzą sobie rady z tak dużym logistycznym
wyzwaniem.
W związku uruchomionym od 1 października 2025 r. systemem kaucyjnym nie planuje się
w najbliższym czasie podejmowania inicjatyw legislacyjnych w tym zakresie. Znając jednak wagę
poruszonego tematu, mój zespół analizuje możliwości i ocenia ryzyka związane
z wprowadzaniem takich zmian. Temat ewentualnej modyfikacji musi zostać szeroko
skonsultowany zanim podejmiemy działania, które mogą mieć konsekwencje zarówno dla
wprowadzających, operatorów jak i dla klientów. Nie możemy pozwolić sobie na podejmowanie
-- 1 of 2 --
działań, których konsekwencje nie będą dobrze przeanalizowane. Operatorzy dokładają starań
aby koordynować działanie systemów w oparciu o obowiązujące przepisy w tym zakresie,
dlatego kluczowe jest, aby zapewnić im możliwość rozwijania systemu w stabilnym otoczeniu
prawnym, a ewentualne zmiany legislacyjne poddawać szerokim konsultacjom i wprowadzać
z odpowiednim vacatio legis, dając przedsiębiorcom czas na dostosowanie się.
Objęcie systemem kolejnej frakcji, obok dodatkowego obciążenia sklepów oraz zmniejszenia
strumienia szklanych odpadów w systemie komunalnym wymagałoby istotnych inwestycji
w infrastrukturę. Obecnie systemy kaucyjne zaplanowane są dla trzech frakcji jasno wskazanych
w ustawie i dla tych trzech strumieni budowana jest infrastruktura i logistyka. MKiŚ nie
wyklucza zmian w tym zakresie w kolejnych latach funkcjonowania systemu. Decyzja
o ewentualnej inicjatywie ustawodawczej zostanie podjęta w 2026 r. Niemniej najpierw system
kaucyjny musi w pełni ruszyć, tak aby możliwa była ocena jego efektywności w aktualnej formie.
Z wyrazami szacunku
Anita Sowińska
Podsekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
Do wiadomości: Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 2 of 2 --