Interpelacja w sprawie dramatycznej sytuacji w rolnictwie na Lubelszczyźnie
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12830
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie dramatycznej sytuacji w rolnictwie na Lubelszczyźnie
Zgłaszający: Marcin Romanowski
Data wpływu: 11-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
rolnictwo w województwie lubelskim, będące jednym z filarów bezpieczeństwa żywnościowego Polski, znalazło się w stanie głębokiego i narastającego kryzysu. Rolnicy z Lubelszczyzny od dawna alarmują, że produkcja rolna staje się całkowicie nieopłacalna, a brak realnych działań ze strony rządu prowadzi do upadku gospodarstw rodzinnych, które przez dekady były fundamentem polskiej wsi.
Dramatyczny wzrost cen nawozów, środków ochrony roślin i paliwa, przy jednoczesnym utrzymywaniu się cen skupu zboża i warzyw na poziomie znacznie poniżej kosztów produkcji, doprowadził do sytuacji, w której wielu gospodarzy stoi przed wyborem: ograniczyć zasiewy, zrezygnować z produkcji lub zadłużyć się, by przetrwać kolejny sezon. To rzeczywistość, w której lubelskie rolnictwo stoi na krawędzi upadku i wiele gospodarstw nie przetrwa tegorocznego sezonu.
Sytuację pogarsza niebezpieczna polityka Unii Europejskiej, w szczególności forsowana umowa handlowa UE – Mercosur, która zagraża polskiemu rolnictwu w sposób bezprecedensowy. Otwarcie europejskiego rynku na produkty z Ameryki Południowej, wytwarzane bez przestrzegania restrykcyjnych norm środowiskowych i sanitarnych, oznacza faktyczną likwidację uczciwej konkurencji. Na Lubelszczyźnie rolnicy i przetwórcy produkują zdrową żywność wysokiej jakości i walczą o przetrwanie. Skutki tej umowy będą katastrofalne zarówno dla gospodarstw rodzinnych, jak i dla jakości żywności trafiającej na polskie stoły.
Nie mniej dramatyczna jest sytuacja spowodowana przez klęski żywiołowe – susze, ulewne deszcze, przymrozki – które w ostatnich latach pustoszą pola w regionie. Pomoc państwa, jeśli w ogóle dociera, jest spóźniona i dalece niewystarczająca. Rolnicy miesiącami czekają na odszkodowania, które i tak nie pokrywają nawet ułamka poniesionych strat. W tym samym czasie gospodarstwa popadają w coraz większe zadłużenie, a wielu rolników rezygnuje z upraw, nie widząc żadnej perspektywy.
W tej sytuacji zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:
Czy celem rządu, w tym obecnego kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jest likwidacja polskiego rolnictwa i polskich rolników jako grupy społecznej, biorąc pod uwagę brak jakiejkolwiek realnej pomocy w sezonie, po którym wiele gospodarstw rolnych zostanie zlikwidowanych na skutek poniesionych strat przy produkcji rolnej znacząco poniżej jej kosztów?
Jakie pilne działania planuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w celu obniżenia kosztów produkcji rolnej, w tym poprzez realne dopłaty do nawozów i środków ochrony roślin?
Czy resort zamierza wprowadzić mechanizmy dopłat wyrównawczych dla rolników sprzedających płody rolne poniżej kosztów produkcji?
Czy ministerstwo planuje usprawnienie systemu odszkodowań po klęskach żywiołowych, tak by pomoc była szybka i adekwatna do strat?
Jakie jest stanowisko polskiego rządu wobec umowy UE – Mercosur i jakie działania podejmuje w celu ochrony polskiego rolnictwa przed jej skutkami?
Czy planowane są zmiany w systemie KRUS i w zakresie świadczeń dla rolników poszkodowanych w wypadkach przy pracy, tak aby ich wsparcie odpowiadało rzeczywistym potrzebom?
Proszę o odpowiedź na powyższe pytania, biorąc pod uwagę fakt, że Lubelszczyzna jest jednym z najważniejszych regionów rolniczych Polski. Upadek gospodarstw w naszym województwie byłby ciosem nie tylko dla lokalnej gospodarki, ale i dla bezpieczeństwa żywnościowego całego kraju. Polskie państwo nie może pozostawać bierne wobec katastrofy, jaka rozgrywa się na oczach opinii publicznej. Rolnicy nie potrzebują pustych obietnic ani doraźnych programów – potrzebują konkretnych, trwałych rozwiązań, które pozwolą im przetrwać i odbudować rentowność produkcji
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 10 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (4)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9766 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 07 listopada 2025 r.
znak sprawy: RRE.wir.058.1.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: Interpelacja nr 12830 w sprawie dramatycznej sytuacji w rolnictwie na
Lubelszczyźnie.
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12830 posła na Sejm RP Pana Marcina
Romanowskiego, przekazuję poniższe informacje.
1. Czy celem rządu, w tym obecnego kierownictwa Ministerstwa Rolnictwa, jest
likwidacja polskiego rolnictwa i polskich rolników jako grupy społecznej? –
biorąc pod uwagę brak jakiejkolwiek realnej pomocy w sezonie, po którym
wiele gospodarstw rolnych zostanie zlikwidowanych na skutek poniesionych
strat przy produkcji rolnej znacząco poniżej jej kosztów?
Chciałbym stanowczo podkreślić, że celem Rządu RP oraz kierownictwa Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest wzmacnianie, a nie ograniczanie polskiego rolnictwa.
Rolnicy są fundamentem bezpieczeństwa żywnościowego Polski, dlatego wspieranie
ich dochodów i stabilności gospodarstw pozostaje jednym z kluczowych priorytetów
polityki rolnej rządu.
W ramach wdrażanego Planu Strategicznego dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata
2023-2027 - interwencji inwestycyjnych oraz premiowych w województwie
lubelskim, do końca września 2025 r.:
złożono 7 692 wnioski o przyznanie pomocy na łączną kwotę 1 mld 505 mln zł,
-- 1 of 5 --
2
zawarto 1 818 umów o łącznej wartości 367,7 mln zł,
1 194 beneficjentom z regionu wypłacono wsparcie finansowe: 133 mln zł.
W 2025 r. minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski ogłosił dodatkowy
pakiet wsparcia dla rolników, obejmujący m.in.:
kredyty obrotowe z oprocentowaniem 1%,
pomoc dla gospodarstw dotkniętych klęskami pogodowymi,
wypłatę zaliczek na poczet płatności bezpośrednich od 16 października 2025 r. .
(w najwcześniejszym możliwym terminie wynikającym z przepisów UE).
Równolegle Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadzi stały dialog z rolnikami
oraz ich organizacjami branżowymi, zarówno na szczeblu krajowym, jak
i regionalnym. Regularne spotkania i konsultacje umożliwiają bieżące reagowanie na
zgłaszane potrzeby oraz dostosowywanie wdrażanych rozwiązań w ramach PS WPR
2023–2027.
2. Jakie pilne działania planuje Ministerstwo Rolnictwa w celu obniżenia kosztów
produkcji rolnej, w tym poprzez realne dopłaty do nawozów i środków ochrony
roślin?
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi podejmuje działania mające na celu obniżenie
kosztów ochrony roślin poprzez promowanie precyzyjnych metod, które pozwalają
zmniejszyć zużycie środków chemicznych. W tym celu udostępnia narzędzia takie jak
sygnalizacja pojawiania się agrofagów, określanie progów ekonomicznej szkodliwości,
dobór odpowiednich środków ochrony oraz metodyki i programy ochrony roślin.
Informacje te są dostępne głównie na stronie Platformy Sygnalizacji Agrofagów
(https://www.agrofagi.com.pl/lang,pl ), a dla roślin ogrodniczych także na stronach
Serwisu Ochrony Roślin i HortiOchrona https://www.inhort.pl/serwis-ochrony-
roslin/ , oraz HortiOchrona https://hortiochrona.inhort.pl/ ).
Rolnicy mogą uzyskać wsparcie finansowe w ramach ekoschematów, które promują
ograniczenie stosowania chemicznych środków ochrony roślin. W 2025 roku stawka
płatności za biologiczną uprawę z wykorzystaniem mikrobiologicznych środków
ochrony roślin wynosi 310,88 zł/ha, natomiast w integrowanej produkcji roślin:
1185,24 zł/ha w uprawach sadowniczych, 1069,41 zł/ha w jagodowych,
505,18 zł/ha w rolniczych oraz 1069,41 zł/ha w warzywnych. Jednocześnie Polska
konsekwentnie podkreśla na forum Unii Europejskiej, że produkty rolne z państw
trzecich powinny spełniać takie same wymagania jak te produkowane w UE, aby nie
-- 2 of 5 --
3
dochodziło do nierównej konkurencji.
Jeśli chodzi o rynek nawozów, zwłaszcza azotowych, sytuacja jest bardzo
dynamiczna z powodu m.in. wojny w Ukrainie i wahań cen gazu ziemnego.
Ministerstwo monitoruje na bieżąco dostępność i ceny nawozów oraz ich wpływ na
opłacalność produkcji rolniczej, korzystając z analiz przygotowywanych przez
Wojewódzkie Ośrodki Doradztwa Rolniczego oraz Centrum Doradztwa Rolniczego.
3. Czy resort zamierza wprowadzić mechanizmy dopłat wyrównawczych dla
rolników sprzedających płody rolne poniżej kosztów produkcji?
Resort rolnictwa na bieżąco monitoruje sytuację na rynkach rolnych i wpływ zmian
cen skupu na dochody gospodarstw, podejmując działania stabilizujące, takie jak
interwencje rynkowe, dopłaty obszarowe czy programy pomocowe dla sektorów
w trudnej sytuacji.
Pomoc dla rolników może być udzielana tylko w wyjątkowych przypadkach
określonych przez przepisy UE, takich jak nagłe spadki cen, choroby zwierząt czy
zakłócenia w handlu spowodowane wojną. Ma ona charakter krótkotrwały
i jednorazowy, służy częściowej rekompensacie strat i nie obejmuje wsparcia
inwestycyjnego. Przykładem takiej pomocy była nadzwyczajna pomoc z marca
2022 r. w związku ze skutkami wojny w Ukrainie, w ramach której Polska otrzymała
44,8 mln euro, z czego blisko 150 mln zł trafiło do producentów trzody chlewnej.
Polska korzysta też z nadzwyczajnych środków dla sektora jaj i drobiu w związku ze
stratami spowodowanymi grypą ptaków, a obecnie wdrażana jest pomoc na
podstawie rozporządzenia Komisji Europejskiej z lipca 2025 r.
Dodatkowo rolnicy mogą ubiegać się o wsparcie w ramach pomocy de minimis, która
obejmuje m.in. ulgi podatkowe, refundacje kosztów bioasekuracji, dopłaty do
ubezpieczeń czy pożyczki. Limit tej pomocy wynosi 50 000 euro na gospodarstwo
w ciągu trzech lat, a krajowy limit to 682,85 mln euro, z czego do 21 października
2025 r. wykorzystano 46,76%.
4. Czy Ministerstwo planuje usprawnienie systemu odszkodowań po klęskach
żywiołowych, tak by pomoc była szybka i adekwatna do strat?
Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 9 października br. wprowadzono
możliwość udzielania pożyczek dla rolników na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych
związanych z działalnością rolniczą. Termin naboru wniosków do 31 października br.
-- 3 of 5 --
4
Pożyczka może być udzielona na okres nie dłuższy niż 15 lat z oprocentowaniem
wynoszącym 2% w skali roku od kwoty udzielonej pożyczki na sfinansowanie
zobowiązań i może być udzielona nie częściej niż raz na 15 lat. - w ramach pomocy
de minimis. W przypadku wykorzystania limitu de minimis obowiązuje
oprocentowanie rynkowe.
Wprowadzono też pomoc dla gospodarstw na Żuławach, gdzie 28–29 lipca 2025 r.
ulewny deszcz zalał uprawy. Wnioski można składać do 24 października, a stawka
pomocy wynosi 1500 zł lub 3000 zł za hektar, w zależności od rodzaju upraw, przy
budżecie 65 mln zł.
Kolejna forma wsparcia dotyczy rolników, których uprawy zostały zniszczone przez
przymrozki, powódź, grad, deszcz nawalny lub huragan w 2025 r., jeśli szkody
przekroczyły 30% średniej rocznej produkcji. Wnioski przyjmowane są od
27 października do 15 listopada, a stawki pomocy wynoszą 1000, 2000 lub 3000 zł
za hektar, przy czym nie obejmują upraw drzew owocowych, truskawek, warzyw ani
gospodarstw już objętych pomocą dla Żuław. Na ten cel przeznaczono 480 mln zł.
Dodatkowo zaliczki z płatności bezpośrednich kierowane są w pierwszej kolejności
do rolników z Żuław, poszkodowanych przez pogodę, zgłaszających siłę wyższą lub
dotkniętych nieuczciwymi praktykami kontrahentów.
5. Jakie jest stanowisko polskiego rządu wobec umowy Mercosur i jakie działania
podejmuje w celu ochrony polskiego rolnictwa przed jej skutkami?
Polski Rząd, w tym Ministerstwo Rolnictwa, podtrzymuje sprzeciw wobec umowy
UE–Mercosur z powodu obaw o negatywny wpływ na krajowe rolnictwo.
Stanowisko to zostało potwierdzone 16 października 2025 r. Równocześnie Polska
na forum UE postuluje wprowadzenie mechanizmów lepiej chroniących sektor rolny,
takich jak fundusz rekompensat dla rolników w razie nadmiernego importu oraz
uproszczenie zasad stosowania klauzuli ochronnej pozwalającej na czasowe
przywrócenie ceł.
Umowa zawiera mechanizmy ochronne, m.in. kontyngenty taryfowe na wrażliwe
produkty, po których przekroczeniu obowiązują dotychczasowe cła, a część
towarów, jak pszenica czy cukier rafinowany, została wyłączona z liberalizacji. Nie
zmienia się też sytuacja produktów, na które już teraz obowiązują zerowe cła, jak soja
czy kukurydza. Umowa zobowiązuje również strony do przestrzegania Porozumienia
-- 4 of 5 --
5
Paryskiego, a w razie jego łamania UE może zawiesić przyznane preferencje
handlowe.
Import z krajów Mercosur nadal będzie musiał spełniać unijne normy bezpieczeństwa
żywności, a kontrole weterynaryjne, fitosanitarne i jakościowe pozostaną
obowiązkowe. Komisja Europejska zapowiada dodatkowe wzmocnienie tych
procedur, w tym większe uwzględnienie wymogów dotyczących dobrostanu zwierząt
i stosowania pestycydów.
6. Czy planowane są zmiany w systemie KRUS i w zakresie świadczeń dla
rolników poszkodowanych w wypadkach przy pracy, tak aby ich wsparcie
odpowiadało rzeczywistym potrzebom?
Na mocy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 17 stycznia 2025 r.
podwyższono wysokość jednorazowego odszkodowania za każdy procent stałego lub
długotrwałego uszczerbku na zdrowiu spowodowanego wypadkiem przy pracy
rolniczej lub chorobą zawodową z 1033 zł do 1431 zł.
Zwiększono również zasiłek chorobowy z 20 do 25 zł dziennie. Świadczenia te
finansowane są z Funduszu Składkowego Ubezpieczenia Społecznego Rolników,
który jest samofinansującym się funduszem tworzonym ze składek i nie korzysta
z dotacji budżetowej. Zmiana miała na celu zapewnienie lepszego wsparcia
finansowego rolnikom niezdolnym do pracy z powodu wypadku lub choroby
zawodowej.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 5 of 5 --