Interpelacja w sprawie wprowadzenia w aplikacji mObywatel funkcjonalności umożliwiającej samodzielne wykonywanie zdjęć do dokumentów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12820
do ministra cyfryzacji
w sprawie wprowadzenia w aplikacji mObywatel funkcjonalności umożliwiającej samodzielne wykonywanie zdjęć do dokumentów
Zgłaszający: Marek Krząkała
Data wpływu: 09-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 23 września br. Ministerstwo Cyfryzacji, bez uprzednich zapowiedzi, konsultacji czy ostrzeżeń, wprowadziło w aplikacji mObywatel funkcjonalność umożliwiającą użytkownikom samodzielne wykonywanie zdjęć do dokumentów tożsamości. Decyzja ta spotkała się z dużym niepokojem w środowisku zawodowych fotografów, zwłaszcza zrzeszonych w Krajowym Cechu Fotografów, który od lat współpracuje z organami państwowymi przy opracowywaniu standardów zdjęć identyfikacyjnych i legitymacyjnych. Cech był między innymi konsultantem przy tworzeniu obowiązującej „Instrukcji wykonywania zdjęć do dokumentów paszportowych oraz dowodów osobistych“ wydanej przez MSW w 2013 roku (z późniejszymi zmianami), a obecnie wspiera Ministerstwo Edukacji Narodowej w dopracowaniu standardu zdjęć do mLegitymacji.
Mimo wieloletniej współpracy ze stroną rządową Krajowy Cech Fotografów informuje, że nie został zaproszony do żadnych konsultacji ani rozmów dotyczących wprowadzenia nowej funkcji w aplikacji mObywatel. Próby kontaktu z Ministerstwem Cyfryzacji w tej sprawie miały pozostać bez odpowiedzi. Tym samym pominięto głos środowiska, które w sposób naturalny jest bezpośrednio zainteresowane zmianami w zakresie wykonywania zdjęć do dokumentów.
Z informacji przekazanych przez przedstawicieli branży wynika, że zdecydowana większość stacjonarnych firm fotograficznych, często rodzinnych i pokoleniowych, utrzymuje się głównie z wykonywania zdjęć do dokumentów. Tego rodzaju działalność stanowi istotną część polskiego rzemiosła, wspierając lokalne społeczności oraz szkolnictwo branżowe. Według danych GUS w Polsce działa ponad 13 tysięcy firm fotograficznych, zatrudniających około 50 tysięcy osób. Wprowadzenie funkcji, która potencjalnie eliminuje potrzebę korzystania z ich usług, może zachwiać równowagą ekonomiczną tego sektora.
Dodatkowo na oficjalnej stronie info.mobywatel.gov.pl zamieszczono hasło promocyjne: „Od teraz nie musisz już iść do fotografa“. Tego rodzaju przekaz można uznać za nieuzasadnione nawoływanie do rezygnacji z usług legalnie działających przedsiębiorców. W ocenie środowiska fotograficznego jest to slogan dyskryminujący branżę i stojący w sprzeczności z zasadami uczciwej konkurencji oraz wsparciem dla polskiego rzemiosła.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy aplikacja mObywatel wykonuje zdjęcia zgodne z obowiązującą „Instrukcją wykonywania zdjęć do dokumentów“ i czy proces ten był konsultowany z ekspertami, w tym z przedstawicielami MSWiA oraz branży fotograficznej?
Czy aplikacja została przetestowana pod względem dokładności działania, dostępności oraz ryzyka odrzucania wykonanych zdjęć przez urzędników?
Czy przeprowadzono analizę, czy zdjęcia wykonywane w warunkach domowych spełniają wymogi techniczne dotyczące oświetlenia, tła, perspektywy i jakości obrazu?
Czy w procesie tworzenia funkcjonalności aplikacji mObywatel uczestniczyli przedstawiciele branży fotograficznej, analogicznie jak przy opracowywaniu oficjalnej instrukcji MSW z 2016 roku?
W jaki sposób przeprowadzono konsultacje społeczne i badania rynku przed wprowadzeniem nowej usługi oraz czy ich wyniki zostały udokumentowane?
Czy Ministerstwo Cyfryzacji prowadziło dialog z przedstawicielami branży fotograficznej, a jeśli tak — czy zgłaszane przez nią stanowiska i propozycje zostały rozpatrzone lub uwzględnione w projekcie?
Jakie mechanizmy zabezpieczające zastosowano w aplikacji, aby zapobiec wgrywaniu zmanipulowanych zdjęć (np. wygenerowanych przez sztuczną inteligencję lub z wykorzystaniem technik morphingu), których autentyczności urzędnik nie jest w stanie zweryfikować?
Kto jest autorem i wykonawcą funkcjonalności w aplikacji mObywatel — czy jest to kontynuacja projektu NASK z 2021 roku pod nazwą „Walidator zdjęć“?
Jakie były całkowite koszty wdrożenia tej funkcji oraz jaki jest planowany budżet na jej utrzymanie i dalszy rozwój?
Czy ministerstwo przeprowadziło analizę potencjalnych skutków gospodarczych, w tym ryzyka upadłości firm fotograficznych, oraz oszacowało ewentualne straty dla gospodarki i budżetu państwa?
Czy przed wprowadzeniem funkcji wykonywania zdjęć w aplikacji mObywatel prowadzono publiczną kampanię informacyjną lub konsultacje dotyczące jej zakresu i skutków?
W odniesieniu do hasła promocyjnego: „Od teraz nie musisz już iść do fotografa“ — czy ministerstwo nie uważa, że komunikaty publiczne powinny być bardziej neutralne i niedyskryminujące legalnie działających przedsiębiorców z branży fotograficznej?
Czy wobec ryzyka ograniczenia działalności firm fotograficznych wyspecjalizowanych w wykonywaniu zdjęć do dokumentów rząd przewiduje program wsparcia lub rekompensaty, a także działania ułatwiające ewentualne przebranżowienie przedsiębiorców?
Czy Ministerstwo Cyfryzacji deklaruje gotowość do dialogu z przedstawicielami środowiska fotograficznego w celu wypracowania kompromisu dotyczącego dalszego rozwoju tej funkcjonalności?
Czy przeanalizowano przyczyny odrzucania zdjęć w dotychczasowym systemie i czy wprowadzona funkcja faktycznie minimalizuje to zjawisko, a jeśli tak — czy zostało to potwierdzone opiniami niezależnych ekspertów?
Z wyrazami szacunku
Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Dariusz Standerski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (3)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
10732 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Dariusz Standerski
BM.WP.057.190.2025
Warszawa, 07 stycznia 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 15 października br. Posła na Sejm RP Pana Marka Krząkały w sprawie
wprowadzenia w aplikacji mObywatel funkcjonalności umożliwiającej samodzielne
wykonywanie zdjęć do dokumentów (interpelacja nr 12820)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Czy aplikacja mObywatel wykonuje zdjęcia zgodne z obowiązującą „Instrukcją
wykonywania zdjęć do dokumentów” i czy proces ten był konsultowany z ekspertami,
w tym z przedstawicielami MSWiA oraz branży fotograficznej?
Nowa funkcjonalność w aplikacji mObywatel umożliwia samodzielne wykonanie zdjęcia do
wniosku o dowód osobisty, składanego za pośrednictwem aplikacji. Utworzono ją,
uwzględniając wymagania, jakie musi spełniać zdjęcie do dowodu osobistego1.
Tym niemniej zadaniem aplikacji mObywatel jest tylko poprowadzenie użytkownika przez
proces wykonywania zdjęcia. Aplikacja nie weryfikuje wszystkich wymogów, jakie musi
spełniać zdjęcie do dowodu osobistego. To, czy wymogi te spełniono, ocenia urzędnik, do
którego trafia wniosek o dowód osobisty złożony za pośrednictwem aplikacji. To urzędnik
decyduje, czy załączone zdjęcie spełnia wszystkie obowiązujące kryteria.
Wprowadzenie usługi składania wniosku o dowód, która umożliwia dodanie lub zrobienie
zdjęcia w aplikacji mObywatel, nie zmienia sytuacji sprzed wdrożenia tej usługi. Przed jej
wdrożeniem obywatel również mógł złożyć wniosek, dołączając dowolne zdjęcie (także
zrobione telefonem) zarówno w urzędzie, jak i poprzez e-usługę online. Proces tworzenia
nowego narzędzia w ramach aplikacji był przeprowadzony w oparciu o regulacje prawne
dotyczące zdjęcia do dowodu osobistego.
Ad 2) Czy aplikacja została przetestowana pod względem dokładności działania,
dostępności oraz ryzyka odrzucania wykonanych zdjęć przez urzędników?
Ponieważ aplikacja nie służy do pełnej weryfikacji zgodności zdjęcia z wymaganiami dla
fotografii do dowodu osobistego, a jedynie wspiera użytkownika w procesie jego
wykonania, nie przeprowadzano takich testów.
Ad 3) Czy przeprowadzono analizę, czy zdjęcia wykonywane w warunkach domowych
spełniają wymogi techniczne dotyczące oświetlenia, tła, perspektywy i jakości obrazu?
Nie, gdyż aplikacja nie sprawdza m.in. koloru tła, odpowiedniego poziomu kontrastu,
kolorystyki i gęstości tonalnej, nie wykrywa ewentualnych prześwietleń. Użytkownik
otrzymuje informację, że ostateczna weryfikacja poprawności zdjęcia jest wykonywana
w urzędzie.
1 Art. 29 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. 2010 nr 167 poz. 1131).
-- 1 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 4) Czy w procesie tworzenia funkcjonalności aplikacji mObywatel uczestniczyli
przedstawiciele branży fotograficznej, analogicznie jak przy opracowywaniu oficjalnej
instrukcji MSW z 2016 roku?
Wprowadzenie w aplikacji mObywatel funkcji umożliwiającej wykonanie zdjęcia do
dowodu osobistego nie stanowi istotnej zmiany w porównaniu do stanu sprzed
uruchomienia tej usługi. Już wcześniej obywatele mogli składać wnioski o dowód osobisty,
dołączając zdjęcia wykonane samodzielnie, np. za pomocą telefonu.
Ad 5) W jaki sposób przeprowadzono konsultacje społeczne i badania rynku przed
wprowadzeniem nowej usługi oraz czy ich wyniki zostały udokumentowane?
Wprowadzenie w aplikacji mObywatel funkcji umożliwiającej wykonanie zdjęcia do
dowodu osobistego nie stanowi istotnej zmiany w porównaniu do stanu sprzed
uruchomienia tej usługi. Już wcześniej obywatele mogli składać wnioski o dowód osobisty,
dołączając zdjęcia wykonane samodzielnie, np. za pomocą telefonu.
Ad 6) Czy Ministerstwo Cyfryzacji prowadziło dialog z przedstawicielami branży
fotograficznej, a jeśli tak — czy zgłaszane przez nią stanowiska i propozycje zostały
rozpatrzone lub uwzględnione w projekcie?
Wprowadzenie w aplikacji mObywatel funkcji umożliwiającej wykonanie zdjęcia do
dowodu osobistego nie stanowi istotnej zmiany w porównaniu do stanu sprzed
uruchomienia tej usługi. Już wcześniej obywatele mogli składać wnioski o dowód osobisty,
dołączając zdjęcia wykonane samodzielnie, np. za pomocą telefonu.
Ad 7) Jakie mechanizmy zabezpieczające zastosowano w aplikacji, aby zapobiec
wgrywaniu zmanipulowanych zdjęć (np. wygenerowanych przez sztuczną inteligencję lub
z wykorzystaniem technik morphingu), których autentyczności urzędnik nie jest w stanie
zweryfikować?
W aplikacji nie zastosowano zabezpieczeń zapobiegających umieszczaniu za jej pomocą
we wniosku o dowód osobisty zdjęć, które w jakikolwiek sposób zostały zmanipulowane
lub przerobione. Aplikacja dostarcza użytkownikowi jedynie podpowiedzi w zakresie
wybranych kryteriów dotyczących zdjęcia do dowodu osobistego. Nie weryfikuje jednak
wszystkich wymagań. Funkcja weryfikowania poprawności zdjęcia w aplikacji ma
charakter pomocniczy. Ma ona za zadanie zmniejszać ryzyko, że urzędnik rozpatrujący
wniosek o dowód osobisty odrzuci zdjęcie.
Szczegółowe wymagania dotyczące zdjęcia do dowodu osobistego określa art. 29 ustawy
o dowodach osobistych. Ustawa ta wskazuje także, że dowód osobisty należy odebrać
osobiście, a wydając go, urzędnik ma obowiązek zweryfikować, czy dane zawarte
w warstwie graficznej dokumentu odpowiadają stanowi faktycznemu2. Zatem to wymogi
ustawowe mają na celu zapobieżenie sytuacjom, w których w obrocie prawnym
funkcjonowałby dokument tożsamości zawierający zdjęcie zmodyfikowane
w nieprawidłowy sposób.
Ad 8) Kto jest autorem i wykonawcą funkcjonalności w aplikacji mObywatel — czy jest to
kontynuacja projektu NASK z 2021 roku pod nazwą „Walidator zdjęć”?
Funkcjonalność tę wytworzył i wdrożył, na zlecenie Ministra Cyfryzacji, Centralny
Ośrodek Informatyki (COI). Udostępnione narzędzie nie jest kontynuacją projektu NASK z
2021 roku pod nazwą „Walidator zdjęć”.
Ad 9) Jakie były całkowite koszty wdrożenia tej funkcji oraz jaki jest planowany budżet
na jej utrzymanie i dalszy rozwój?
2 Art. 30 oraz 30b ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych (Dz.U. 2010 nr 167 poz. 1131)
-- 2 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Nie jest możliwe podanie kosztów utrzymania konkretnej usługi, gdyż Minister Cyfryzacji
utrzymuje całą aplikację mObywatel.
Ad 10) Czy Ministerstwo przeprowadziło analizę potencjalnych skutków gospodarczych,
w tym ryzyka upadłości firm fotograficznych oraz oszacowało ewentualne straty dla
gospodarki i budżetu państwa?
Wprowadzenie w aplikacji mObywatel funkcji umożliwiającej wykonanie zdjęcia do
dowodu osobistego nie stanowi istotnej zmiany w porównaniu do stanu sprzed
uruchomienia tej usługi. Już wcześniej obywatele mogli składać wnioski o dowód osobisty,
dołączając zdjęcia wykonane samodzielnie, np. za pomocą telefonu.
Ad 11) Czy przed wprowadzeniem funkcji wykonywania zdjęć w aplikacji mObywatel
prowadzono publiczną kampanię informacyjną lub konsultacje dotyczące jej zakresu
i skutków?
Wprowadzenie w aplikacji mObywatel funkcji umożliwiającej wykonanie zdjęcia do
dowodu osobistego nie stanowi istotnej zmiany w porównaniu do stanu sprzed
uruchomienia tej usługi. Już wcześniej obywatele mogli składać wnioski o dowód osobisty,
dołączając zdjęcia wykonane samodzielnie, np. za pomocą telefonu.
Ad 12) W odniesieniu do hasła promocyjnego „od teraz nie musisz już iść do fotografa” —
czy Ministerstwo nie uważa, że komunikaty publiczne powinny być bardziej neutralne
i niedyskryminujące wobec legalnie działających przedsiębiorców z branży
fotograficznej?
Wprowadzenie w aplikacji mObywatel funkcji umożliwiającej wykonanie zdjęcia do
dowodu osobistego nie stanowi istotnej zmiany w porównaniu do stanu sprzed
uruchomienia tej usługi. Już wcześniej obywatele mogli składać wnioski o dowód osobisty,
dołączając zdjęcia wykonane samodzielnie, np. za pomocą telefonu.
Nowa funkcjonalność w aplikacji ma przede wszystkim charakter wspierający – pomaga
użytkownikowi zrozumieć, jakie wymagania powinno spełniać zdjęcie, aby mogło zostać
zaakceptowane podczas rozpatrywania wniosku. Użytkownik nadal może wybrać, czy
wykona zdjęcie samodzielnie, czy skorzysta z usług profesjonalnego fotografa.
Nowa usługa nie ogranicza dotychczasowych opcji, a daje użytkownikom dodatkową
możliwość. Ma ułatwiać przygotowanie poprawnego zdjęcia, które spełni wymagania
określone dla zdjęć do dowodów osobistych.
Ad 13) Czy wobec ryzyka ograniczenia działalności firm fotograficznych
wyspecjalizowanych w wykonywaniu zdjęć do dokumentów rząd przewiduje program
wsparcia lub rekompensaty, a także działania ułatwiające ewentualne przebranżowienie
przedsiębiorców?
Branża fotograficzna już wcześniej mierzyła się z koniecznością dostosowania do zmian
technologicznych wynikających z rozwoju fotografii mobilnej. Powszechna dostępność
aparatów w smartfonach, łatwość edycji zdjęć i zmieniające się nawyki konsumenckie
i preferencje cenowe miały istotny wpływ na funkcjonowanie tego sektora.
Ad 14) Czy Ministerstwo Cyfryzacji deklaruje gotowość do dialogu z przedstawicielami
środowiska fotograficznego w celu wypracowania kompromisu dotyczącego dalszego
rozwoju tej funkcjonalności?
Ministerstwo Cyfryzacji jest otwarte wobec głosów wszystkich zainteresowanych
środowisk i zaprasza branżę fotograficzną do udziału w przyszłych procesach
konsultacyjnych. Jesteśmy otwarci na wszelkie sugestie i postulaty, które mogą przyczynić
się do ulepszenia zarówno funkcji aplikacji mObywatel, jak i innych usług cyfrowych
państwa.
-- 3 of 4 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Ad 15) Czy przeanalizowano przyczyny odrzucania zdjęć w dotychczasowym systemie i
czy wprowadzona funkcja faktycznie minimalizuje to zjawisko, a jeśli tak — czy zostało to
potwierdzone opiniami niezależnych ekspertów?
Tworząc narzędzie, które pozwala wykonać zdjęcie do dowodu osobistego
w aplikacji mObywatel, nie analizowano przyczyn odrzucania zdjęć w postępowaniach
administracyjnych dotyczących wniosków o dowód osobisty. Nie to było celem
wprowadzenia tej funkcjonalności.
Udostępniona funkcjonalność stanowi tylko alternatywę. Ma ułatwić obywatelom
przygotowanie prawidłowego zdjęcia, które spełnia wymagania określone dla zdjęć do
dowodów osobistych.
Z wyrazami szacunku
Dariusz Standerski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów Departament Spraw Parlamentarnych
-- 4 of 4 --