Interpelacja w sprawie kwalifikacji ciepła wytwarzanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12803
do ministra energii
w sprawie kwalifikacji ciepła wytwarzanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów
Zgłaszający: Zdzisław Gawlik, Anna Sobolak, Renata Rak, Henryk Szopiński
Data wpływu: 09-10-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracamy się z uprzejmą prośbą o podjęcie kwestii kwalifikacji jako ciepła odpadowego ciepła wytwarzanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów (ITPO), funkcjonujących jako spalarnie odpadów.
Zagadnienie to jest niezwykle istotne dla realizacji celów klimatycznych Polski, zwiększenia efektywności energetycznej systemów ciepłowniczych, zapewnienia ich zgodności z unijnymi wymogami, a także dla zabezpieczenia finansowania modernizacji sektora ciepłowniczego ze środków publicznych.
W świetle komunikatu Komisji Europejskiej z dnia 2 września 2024 r. (C(2024)5043) to państwa członkowskie decydują, czy takie źródła mogą zostać uznane za odpadowe – a więc Polska ma pełne prawo do samodzielnego uregulowania tej kwestii.
Według komunikatu KE ciepło wytworzone w spalarni odpadów może być uznane za odpadowe, jeśli nie stanowi głównego celu procesu, w którym zostało wytworzone. Do ustalenia, czy ciepło jest produktem ubocznym, państwa członkowskie mogą na przykład odnieść się do celu instalacji lub rodzaju pozwolenia na działalność uzyskanego przez dany zakład. Komisja Europejska nie daje zatem jednoznacznej odpowiedzi, pozostawiając państwom członkowskim pole do samodzielnego rozstrzygnięcia na gruncie prawa krajowego.
Francja, Niemcy i Austria już to zrobiły, tworząc warunki konkurencyjne dla swoich systemów ciepłowniczych i gospodarki. Polska, niestety, nadal nie podjęła decyzji legislacyjnej, co utrudnia transformację ciepłownictwa i blokuje dostęp do środków z KPO, funduszy unijnych i programów wsparcia dla samorządów i przedsiębiorstw.
Tymczasem ciepło z ITPO:
jest produktem ubocznym procesu utylizacji odpadów,
bez podłączenia do sieci pozostałoby zmarnowane,
spełnia definicję „ciepła odpadowego” nawet w przypadku zastosowania kogeneracji – co potwierdzają interpretacje systemowe i praktyka unijna.
Powyższe uzasadniania rozważenie zmiany w zakresie regulacji prawnych w tym zakresie. Wydaje się że możliwym rozwiązaniem jest zmiana w zakresie art. 159 ust. 1 ustawy o odpadach poprzez wskazanie, że energię odzyskiwaną w procesie termicznego przekształcania odpadów w spalarniach odpadów w postaci ciepła, uznaje się za ciepło odpadowe, jeżeli spełnione są warunki techniczne zakupu ciepła odpadowego, wydane na podstawie przepisów ustawy o odnawialnych źródłach energii.
Taka zmiana mogłaby ułatwić spełnienie wymogów RED III i EED bez kosztownego rozwoju OZE oraz wpłynąć na zmniejszenie kosztów transformacji.
Powyższe rozwiązanie byłoby korzystne także dla samorządów oraz mieszkańców, ponieważ miałoby wpływ na niższe koszty dla mieszkańców oraz na zmniejszenie emisji CO2.
Uznanie przez ustawodawcę polskiego ciepła odzyskiwanego w instalacjach termicznego przekształcania odpadów (ITPO) za ciepło odpadowe byłoby więc uzasadnione i potrzebne.
Dlatego też prosimy Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:
Czy ministerstwo planuje nowelizację ustawy o odpadach, która jednoznacznie określi, że ciepło z ITPO może zostać uznane za ciepło odpadowe?
Czy Polska przewiduje skorzystanie z analogicznych rozwiązań jak Austria, Niemcy czy Francja?
Jakie działania podejmie ministerstwo, aby zabezpieczyć efektywność systemów ciepłowniczych i dostęp do finansowania dla samorządów, które współpracują z ITPO?
Czy ministerstwo przeprowadzi analizę wpływu tej zmiany na koszty transformacji energetycznej, dostępność środków unijnych i konkurencyjność polskich miast?
Uprzejmie prosimy o szczegółowe odpowiedzi na powyższe pytania, które mogą mieć istotny wpływ na kształtowanie polityki energetycznej i klimatycznej Polski oraz realizację unijnych celów zrównoważonego rozwoju.
Minister Miłosz Motyka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (4)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6192 znakówwww.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-I.053.135.2025.TŚ
Warszawa, 2025-11-05
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
odpowiedzi na interpelację Posła Zdzisława Gawlika oraz grupy Posłów, znak:
K10INT12803 w sprawie kwalifikacji ciepła wytwarzanego w instalacjach termicznego
przekształcania odpadów, skierowanej do Ministra Klimatu i Środowiska, która została
przekazana do Ministra Energii, uprzejmie informuję:
1. Czy Ministerstwo planuje nowelizację ustawy o odpadach, która jednoznacznie
określi, że ciepło z ITPO może zostać uznane za ciepło odpadowe?
Ciepło odpadowe i chłód odpadowy został zdefiniowany w art. 2 pkt 9 dyrektywy w sprawie
promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych1 jako: „niemożliwe do uniknięcia
ciepło lub chłód, które są wytwarzane jako produkt uboczny w instalacjach przemysłowych
lub instalacjach wytwórczych energii lub w sektorze usług i które bez dostępu do systemu
ciepłowniczego lub chłodniczego pozostałyby niewykorzystane, rozpraszając się w
powietrzu lub w wodzie, w przypadku gdy jest lub będzie wykorzystywany proces
kogeneracji lub gdy kogeneracja nie jest możliwa.” Przepis ten został w analogicznym
kształcie zaimplementowany do prawa polskiego w art. 3 pkt 21i ustawy – Prawo
energetyczne.2
Uznanie w polskim prawodawstwie za ciepło odpadowe ciepła wytwarzanego w Instalacjach
Termicznego Przekształcania Odpadów, których podstawowym celem jest produkcja energii
elektrycznej i ciepła, byłoby niezgodne z definicją ciepła odpadowego (ciepła niemożliwego
do uniknięcia) określoną w dyrektywie RED, a tym samym prowadziłoby do sprzeczności
krajowych przepisów z regulacjami Unii Europejskiej.
Zgodnie z wytycznymi przedstawionymi przez Komisję Europejską w celu ustalenia czy
ciepło powstające w wyniku termicznego przekształcania odpadów jest ciepłem
odpadowym, można odnieść się np. do celu funkcjonowania instalacji prowadzącej termiczne
przekształcanie odpadów lub rodzaju pozwolenia, które należy uzyskać w celu prowadzenia
tego typu działalności.
1 Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania
energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz. Urz.
UE L 140 z 05.06.2009, str. 16, z późn. zm.).
2 Ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz.U. z 2024 r. poz. 266, z póżn. zm.)
-- 1 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 3
Przeanalizowano wydane pozwolenia zintegrowane, z których wynika, że organy wydające
decyzje podchodzą w różny sposób do określania dla jakiego rodzaju działalności wydawane
jest pozwolenie.
Wydane decyzje, funkcjonujących ITPOK w opisie zakresu rodzaju prowadzonej
działalności, wskazują m.in. wytwarzanie energii elektrycznej oraz energii cieplnej.
Powyższe zapisy w pozwoleniach informują, iż przedmiotowe instalacje zostały
zaprojektowane i wybudowane, m.in. w celu wytwarzania ciepła, stąd nie jest możliwe
uznanie wytworzonego w takiej instalacji ciepła jako spełniającego kryteria produktu
ubocznego, określone w przytoczonej definicji.
Ponadto uprzejmie informuję, że zawarte w przepisach unijnych definicje spalarni
i współspalarni odpadów zostały przeniesione do krajowego systemu prawnego przez
ustawę o odpadach.
2. Czy Polska przewiduje skorzystanie z analogicznych rozwiązań jak Austria,
Niemcy czy Francja??
Brak dostępu do pozwoleń funkcjonujących za granicą instalacji uniemożliwia analizę zasad
zaliczania ciepła ze spalarni jako ciepła odpadowego.
Przyczyną problemów z zaliczaniem ciepła z polskich ITPOK jako odpadowego są zapisy
w pozwoleniach wykazujące, iż przedmiotowe instalacje zostały zaprojektowane
i wybudowane w celu wytwarzania ciepła, stąd nie jest możliwe uznanie wytworzonego
w takiej instalacji ciepła jako spełniającego kryteria produktu ubocznego.
3. Jakie działania podejmie Ministerstwo, aby zabezpieczyć efektywność systemów
ciepłowniczych i dostęp do finansowania dla samorządów, które współpracują z
ITPO?
Ciepło z ITPOK może zostać zakwalifikowane częściowo jako ciepło z OZE zgodnie z art. 159
ust. 1 ustawy o odpadach, część energii odzyskanej z termicznego przekształcania odpadów
zawierających frakcje biodegradowalne może być uznana za energię z OZE, jeżeli spełnione
są warunki określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 8 czerwca 2016 r. w
sprawie warunków technicznych kwalifikowania części energii odzyskanej z termicznego
przekształcania odpadów (Dz. U. 2016 poz. 847).
4. Czy Ministerstwo przeprowadzi analizę wpływu tej zmiany na koszty
transformacji energetycznej, dostępność środków unijnych i konkurencyjność
polskich miast?
Analizowane zagadnienie ma charakter złożony i wymaga pogłębionych analiz. Ministerstwo
Energii będzie kontynuować prace analityczne dotyczące możliwości uznania strumienia
ciepła wytwarzanego w instalacjach ITPOK za ciepło odpadowe, w ramach działalności
Zespołu do spraw transformacji ciepłownictwa oraz opracowania modelu funkcjonowania rynku
ciepła powołanego przy Ministrze Energii.
Niniejsza odpowiedź ma charakter wyłącznie informacyjny, nie może być traktowana jako
wiążąca interpretacja przepisów prawa i nie może być wykorzystana jako wiążąca w
jakimkolwiek postępowaniu, w szczególności przed organem administracji publicznej lub
sądem. Minister Energii nie ma podstawy prawnej do wydawania wiążących interpretacji
przepisów prawa w przedmiotowym zakresie. Minister Energii może rozstrzygać
-- 2 of 3 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 3 z 3
w konkretnej sprawie z zakresu swojej właściwości wyłącznie w decyzji administracyjnej,
wydanej po przeprowadzeniu postępowania w sprawie, na podstawie poczynionych w jego
toku ustaleń, z uwzględnieniem obowiązujących w dacie wydania decyzji przepisów prawa
dających mu podstawę do takiego działania.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-11-05 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --