Interpelacja w sprawie nieprawidłowości w zakresie organizacji dyżurów całodobowych lekarzy odbywających specjalizację z psychiatrii dorosłych
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12801
do ministra zdrowia
w sprawie nieprawidłowości w zakresie organizacji dyżurów całodobowych lekarzy odbywających specjalizację z psychiatrii dorosłych
Zgłaszający: Maja Ewa Nowak, Bożenna Hołownia, Aleksandra Leo, Norbert Pietrykowski, Joanna Mucha, Marcin Skonieczka, Ewa Szymanowska, Barbara Okuła, Wioleta Tomczak, Łukasz Osmalak, Kamil Wnuk
Data wpływu: 09-10-2025
Szanowna Pani Minister,
w dniu 5 października 2025 r. Porozumienie Rezydentów Ogólnopolskiego Związku Zawodowego Lekarzy (OZZL) opublikowało raport pt. „Dyżury całodobowe w trakcie specjalizacji z psychiatrii dorosłych” (sygn. 41/ZPR/2025). Raport ten, opracowany przez Sebastiana Goncerza, Annę Depukat i Radosława Tymińskiego, opiera się na badaniu przeprowadzonym wśród 825 lekarzy, z których 639 jest w trakcie specjalizacji z psychiatrii – co stanowi blisko 33% wszystkich lekarzy odbywających tę specjalizację w Polsce.
Wyniki raportu ujawniają poważne nieprawidłowości organizacyjne podczas dyżurów całodobowych, które zagrażają bezpieczeństwu pacjentów psychiatrycznych przebywających w oddziałach psychiatrycznych oraz młodych lekarzy, a także wskazują na brak realnego nadzoru i niewystarczającą kontrolę realizacji programu specjalizacji.
Z danych wynika, że:
67% lekarzy rozpoczyna samodzielne dyżury wcześniej niż po roku od rozpoczęcia specjalizacji, co jest niezgodne z obowiązującymi przepisami;
tylko 44% rezydentów ma zapewnioną obecność lekarza specjalisty psychiatrii w placówce podczas dyżuru, natomiast 20% nigdy nie ma dostępu do specjalisty, a 32% nie ma nawet możliwości kontaktu telefonicznego;
zaledwie 3% lekarzy dyżuruje zgodnie z programem specjalizacji – na jednym oddziale, 10% obejmuje opieką ponad 10 komórek organizacyjnych jednocześnie;
20% badanych ma pod opieką ponad 300 pacjentów, a połowa lekarzy ponad 100 pacjentów na dyżurze;
2/3 lekarzy nie ma dostępu do kardiomonitora podczas dyżuru, a ponad połowa nie ma szybkiego dostępu do badań laboratoryjnych lub obrazowych;
80% rezydentów nie czuje się bezpiecznie w trakcie dyżuru, a 70% uważa, że pacjenci nie mają zapewnionego bezpieczeństwa;
90% lekarzy wykonuje dyżury niezgodnie z programem specjalizacji.
Autorzy raportu wskazują, że taka sytuacja jest sprzeczna z art. 16m ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty oraz art. 23 ust. 2 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, a także z zasadami programu specjalizacji w dziedzinie psychiatrii dorosłych.
Brak nadzoru specjalisty i przeciążenie lekarzy skutkują zagrożeniem życia i zdrowia pacjentów, wzrostem liczby błędów medycznych, ryzykiem wypalenia zawodowego młodych lekarzy oraz nieprawidłową realizacją procesu szkolenia specjalizacyjnego.
W raporcie Porozumienie Rezydentów OZZL rekomenduje m.in.:
1) ograniczenie liczby pacjentów przypadających na jednego lekarza w trakcie specjalizacji do maksymalnie 100 osób;
2) zakaz pełnienia dyżurów przez lekarza specjalizującego się na więcej niż jednym oddziale „ostroprzyjęciowym”;
3) obowiązek fizycznej obecności lekarza specjalisty psychiatrii na dyżurze lub w trybie dyżuru telefonicznego z koniecznością przyjazdu;
4) wprowadzenie obowiązku posiadania co najmniej jednego kardiomonitora na oddziale psychiatrycznym;
5) regularne kontrole placówek szkolących pod kątem zgodności z programem specjalizacji;
6) zapewnienie całodobowego dostępu do badań laboratoryjnych, obrazowych oraz konsultacji specjalistycznych (internistycznych, neurologicznych, chirurgicznych).
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Zdrowia posiada dane dotyczące liczby lekarzy specjalizujących się w psychiatrii, którzy pełnią dyżury niezgodnie z programem specjalizacji (tj. na więcej niż jednym oddziale)?
Czy resort planuje wprowadzenie regulacji określających maksymalną liczbę pacjentów przypadających na lekarza rezydenta podczas dyżuru całodobowego?
Czy ministerstwo planuje uregulowanie obowiązku obecności lekarza specjalisty psychiatrii podczas dyżurów lub zapewnienia dyżuru telefonicznego z obowiązkiem przyjazdu do placówki?
Czy resort zamierza przeprowadzić kontrolę w placówkach szkolących z psychiatrii pod kątem zgodności z programem specjalizacji?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązku posiadania kardiomonitora na każdym oddziale psychiatrycznym oraz zapewnienia całodobowego dostępu do badań diagnostycznych?
Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu poprawy bezpieczeństwa pacjentów i lekarzy rezydentów pełniących dyżury w psychiatrii?
Z wyrazami szacunku Maja Nowak
Posłanka na Sejm RP
Podsekretarz stanu Katarzyna Kęcka
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
6530 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
RKLU.050.25.2025.GG
Warszawa, 01 grudnia 2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
na podstawie art. 115 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.
U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483, z późn. zm.) oraz art. 193 uchwały Sejmu Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. z 2022
r. poz. 990, z późn. zm.), przekazuję odpowiedź na interpelację nr 12801 w sprawie
nieprawidłowości w zakresie organizacji dyżurów całodobowych lekarzy odbywających
specjalizację z psychiatrii dorosłych.
W odpowiedzi na pytanie nr 1 interpelacji informuję, że Ministerstwo Zdrowia nie
dysponuje danymi dotyczącymi liczby lekarzy w trakcie szkolenia specjalizacyjnego w
dziedzinie psychiatrii, którzy pełnią dyżury na więcej niż jednym oddziale.
W odpowiedzi na pytanie nr 2 interpelacji informuję, że na dzień dzisiejszy nie planuje się
wprowadzenia ograniczeń co do maksymalnej liczby pacjentów przypadających na lekarza
rezydenta podczas dyżuru. Obecnie regulacje w zakresie całodobowej opieki lekarskiej w
szpitalach regulują rozporządzenia ustalające wymogi w zakresie udzielania świadczeń
opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w tym rozporządzenie Ministra
Zdrowia z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu opieki
psychiatrycznej i leczenia uzależnień (Dz.U. 2019 poz. 1285, ze zm.) (dalej: rozporządzenie).
Zgodnie z § 10 ust. 1 rozporządzenia świadczeniodawca udzielający świadczeń
gwarantowanych w warunkach stacjonarnych, w tym psychiatrycznych, zapewnia
całodobową opiekę lekarską we wszystkie dni tygodnia w szpitalach. Ponadto w § 10 ust. 2
rozporządzenia wskazano, że liczba i kwalifikacje pracowników niezbędnych dla
zapewnienia opieki lekarskiej są ustalane przez świadczeniodawcę, z uwzględnieniem:
1) specyfiki intensywności opieki sprawowanej nad pacjentami, w tym z
uwzględnieniem konieczności zapewnienia odpowiedniej opieki nad
pacjentami, o których mowa w art. 23, 24 i 28 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r.
o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. z 2024 poz. 917);
2) liczby i bieżącego wykorzystania łóżek lub miejsc;
3) wielkości i warunków lokalowych komórek organizacyjnych.
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
Jak wynika z powyższego to świadczeniodawca jest odpowiedzialny za zapewnienie
odpowiedniej liczebności pracowników z uwzględnieniem wyżej wymienionych
wytycznych.
W odpowiedzi na pytanie 3 interpelacji informuję, że zgodnie z art. 16i ust. 1a-1c ustawy z
dnia 5 grudnia 1996 r. o zwodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2024 r. poz. 1287, z
późn. zm.)(dalej: ustawa) kierownik specjalizacji w porozumieniu z kierownikiem podmiotu
lub komórki organizacyjnej tego podmiotu wyraża, za pomocą Systemu Monitorowania
Kształcenia Pracowników Medycznych (SMK), zgodę na pełnienie samodzielnych dyżurów
medycznych przez lekarza odbywającego szkolenie specjalizacyjne. Lekarz odbywający
szkolenie specjalizacyjne może nie wyrazić zgody na pełnienie samodzielnych dyżurów
medycznych przez 1 rok od dnia rozpoczęcia szkolenia specjalizacyjnego, chyba że program
danej specjalizacji przewiduje prawo do odmowy pełnienia samodzielnych dyżurów
medycznych w dłuższym terminie. Lekarz, który korzysta z uprawnienia do odmowy
pełnienia samodzielnych dyżurów w czasie 1 roku szkolenia nie może pełnić samodzielnych
dyżurów medycznych, w tym także na podstawie umowy cywilnoprawnej, również w innych
podmiotach leczniczych niż podmiot, w którym odbywa szkolenie specjalizacyjne, z
wyłączeniem świadczeń zdrowotnych udzielanych w ramach nocnej i świątecznej pomocy
lekarskiej oraz świadczeń udzielanych przez lekarzy specjalistów innej dziedziny, niż
dziedzina, w której odbywają specjalizację. Z powyższego wynika, że lekarz w trakcie
szkolenia specjalizacyjnego pełni dyżury towarzyszące, czyli dyżury razem ze specjalistą lub
lekarzem posiadającym uprawnienia do pełnienia dyżurów samodzielnych do czasu, kiedy
kierownik specjalizacji stwierdzi, że lekarz ten posiada odpowiednie przygotowanie i wyrazi
zgodę na pełnienie samodzielnych dyżurów medycznych przez tego lekarza. Zatem dopiero
po stwierdzeniu przez kierownika specjalizacji, że lekarz w trakcie szkolenia
specjalizacyjnego posiada odpowiednią wiedzę i umiejętności do pełnienia samodzielnych
dyżurów, lekarz ten może pełnić dyżury samodzielnie. Do tego czasu lekarz w trakcie
szkolenia specjalizacyjnego pełni tylko dyżury towarzyszące z lekarzem uprawnionym do
pełnienia samodzielnych dyżurów.
W odpowiedzi na pytanie 4 interpelacji informuję, że Minister Zdrowia w przypadku
powzięcia informacji o nieprawidłowościach mających miejsce w danej jednostce
akredytowanej zleca na podstawie 19h ust. 1-4 ustawy przeprowadzenie kontroli
przebiegu szkolenia specjalizacyjnego Dyrektorowi Centrum Medycznego Kształcenia
Podyplomowego (dalej: CMKP). CMKP prowadzi również kontrole z własnej inicjatywy.
Jednak biorąc pod uwagę, że obecnie szkolenia specjalizacyjne w dziedzinie psychiatrii
prowadzi 147 jednostek akredytowanych, nie jest możliwe przeprowadzenie kontroli we
wszystkich tych jednostkach w jednym czasie.
W odpowiedzi na pytanie 5 interpelacji informuję, że rozporządzenie w sprawie świadczeń
gwarantowanych z zakresu opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień przewiduje, że
świadczeniodawca udzielający określonych świadczeń z zakresu opieki psychiatrycznej i
leczenia uzależnień powinien zapewnić dostęp do badań z zakresu diagnostyki
laboratoryjnej, obrazowej i elektrofizjologicznej oraz do konsultacji specjalistycznych.
Wymagania te dotyczą w szczególności leczenia alkoholowych zespołów abstynencyjnych,
leczenia zespołów abstynencyjnych po substancjach psychoaktywnych oraz świadczeń w
izbie przyjęć udzielanych całodobowo w trybie nagłym.
W odpowiedzi na pytanie 6 interpelacji informuję, że Ministerstwo Zdrowia wspólnie z
CMKP planuje przeprowadzać cykliczne anonimowe ankiety wśród lekarzy w trakcie
szkolenia specjalizacyjnego, aby zidentyfikować ewentualne nieprawidłowości w
jednostkach akredytowanych.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
3
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kęcka
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 3 of 3 --