Interpelacja w sprawie sytuacji kadrowo-finansowej Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12791
do ministra aktywów państwowych
w sprawie sytuacji kadrowo-finansowej Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA
Zgłaszający: Janusz Kowalski
Data wpływu: 08-10-2025
W ostatnim półroczu Jastrzębska Spółka Węglowa SA (JSW) odnotowała wyraźne pogorszenie wyników finansowych, co budzi rosnące obawy zarówno wśród pracowników, jak i obserwatorów rynku. Z danych za pierwszy kwartał 2025 roku wynika, że Grupa Kapitałowa JSW poniosła stratę netto w wysokości około 1,36 miliarda złotych, co stanowi znaczący spadek w porównaniu z analogicznym okresem roku ubiegłego. Przychody ze sprzedaży zmniejszyły się do około 2,438 miliarda złotych, podczas gdy w tym samym kwartale 2024 roku wynosiły one około 3,414 miliarda złotych.
Tak istotne pogorszenie wyników finansowych wskazuje na konieczność podjęcia zdecydowanych i długofalowych działań naprawczych. Wobec aktualnych trendów rynkowych, wahań cen węgla koksującego oraz rosnących kosztów operacyjnych, sytuacja spółki wymaga wypracowania stabilnej strategii finansowej. Grupa Kapitałowa JSW zatrudnia obecnie około 32 tysięcy osób, co czyni ją jednym z największych pracodawców w regionie i kluczowym elementem krajowego sektora górniczego.
W przestrzeni publicznej coraz częściej pojawiają się spekulacje dotyczące możliwych działań rządu wobec JSW. Część obserwatorów wskazuje, że podejmowane decyzje mogą prowadzić do przygotowania spółki do potencjalnej sprzedaży inwestorowi zagranicznemu. Takie przypuszczenia budzą uzasadnione pytania o przyszłość polskiego górnictwa i bezpieczeństwo surowcowe państwa.
Minister aktywów państwowych powołał do Rady Nadzorczej Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA pana Bogusława Oleksego, który 3 października br. został oddelegowany do pełnienia funkcji prezesa Zarządu JSW SA. Warto wskazać, iż pan Bogusław Oleksy w złożonym przez siebie oświadczeniu lustracyjnym ujawnił fakt współpracy z organami bezpieczeństwa PRL. Informacja ta, mająca charakter publiczny, budzi uzasadnione wątpliwości co do zasad doboru kadry kierowniczej w spółkach z udziałem Skarbu Państwa. (źródło: https://wpolityce.pl/polityka/147019-weglowi-agenci-wiceprezesami-dwoch-spolek-skarbu-panstwa-w-gornictwie-sa-osoby-ktore-w-latach-80-wspolpracowaly-ze-sluzbami-specjalnymi-prl).
Wobec powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania, istotne z punktu widzenia zarówno pracowników JSW, jak i opinii publicznej:
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych planuje wdrożenie konkretnych działań pomocowych wobec Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA oraz całej Grupy Kapitałowej JSW?
Czy w przypadku dalszego pogarszania się wyników finansowych JSW jest planowane wdrożenie procesu restrukturyzacji spółki?
Jakimi kryteriami kieruje się Ministerstwo Aktywów Państwowych przy powoływaniu członków rad nadzorczych spółek z udziałem Skarbu Państwa? W szczególności proszę o wyjaśnienie, z jakich przyczyn dochodzi do przypadków delegowania do organów tych spółek osób, które w swoich oświadczeniach lustracyjnych przyznały się do współpracy z organami bezpieczeństwa PRL. Czy ministerstwo uważa, że takie decyzje są zgodne ze standardami etycznymi i nie podważają zaufania społecznego do transparentności procesu nadzoru nad strategicznymi podmiotami państwowymi?
Czy w procesie powołania pana Bogusława Oleksego do Rady Nadzorczej JSW uwzględniono fakt jego współpracy z organami bezpieczeństwa PRL?
Czy w Ministerstwie Aktywów Państwowych funkcjonują jakiekolwiek procedury lub wytyczne, które wykluczają możliwość powoływania do władz spółek Skarbu Państwa osób mających przeszłość współpracy z aparatem bezpieczeństwa PRL? Jeśli tak – dlaczego w tym przypadku nie zostały zastosowane?
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych rozważa wprowadzenie długofalowego programu stabilizacji sektora węglowego i koksowego, który obejmowałby również JSW?
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Aktywów Państwowych w celu ochrony miejsc pracy w JSW, zwłaszcza w kontekście potencjalnych decyzji restrukturyzacyjnych?
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych może jednoznacznie wykluczyć możliwość sprzedaży JSW inwestorowi zagranicznemu?
Jakie są długoterminowe plany Ministerstwa Aktywów Państwowych dotyczące roli JSW w krajowej polityce energetycznej i przemysłowej?
Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych rozważa podjęcie działań zmierzających do wykupu akcji Jastrzębskiej Spółki Węglowej SA w taki sposób, aby Skarb Państwa objął 100% udziałów w spółce? W szczególności proszę o wskazanie, czy w resorcie są prowadzone analizy dotyczące możliwości pełnego upaństwowienia JSW, a także jakie przesłanki ekonomiczne lub strategiczne mogłyby uzasadniać podjęcie takiej decyzji w kontekście bezpieczeństwa surowcowego i stabilności krajowego sektora górniczego.
Czy w obliczu pogarszającej się sytuacji finansowej Ministerstwo Aktywów Państwowych analizuje możliwość czasowego obniżenia lub zawieszenia obciążeń fiskalnych dla JSW? Czy są rozważane konkretne instrumenty ulgowe lub podatkowe, które mogłyby poprawić jej konkurencyjność?
Podsekretarz stanu Grzegorz Wrona
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 3 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (5)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8487 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.409.2025
IK: 1172462
Warszawa, r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT12791, Pana Janusza Kowalskiego,
Posła na Sejm RP z dnia 15 października 2025 r. w sprawie sytuacji kadrowo-finansowej
Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A.
Minister Aktywów Państwowych wykonując prawa z należących do Skarbu Państwa akcji
Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. (dalej: JSW, Spółka) dysponuje prawami korporacyjnymi
wynikającymi z przepisów Kodeksu spółek handlowych oraz postanowień Statutu Spółki.
JSW, jako spółka publiczna, podlega przepisom dotyczącym informowania akcjonariuszy
o wszystkich zdarzeniach, mających istotny wpływ na sytuację gospodarczą, majątkową
bądź finansową emitentów lub mogących w znaczny sposób wpłynąć na cenę lub wartość
notowanych instrumentów finansowych. Informacje te są przekazywane do publicznej
wiadomości w postaci bieżących i okresowych raportów umieszczanych na stronach
internetowych Spółek. Emitenci papierów wartościowych dopuszczonych do obrotu na
rynku regulowanym są obowiązani zapewnić posiadaczom papierów tego samego rodzaju,
w takich samych okolicznościach, jednakowe traktowanie.
JSW działa w cyklicznym sektorze. Średnie ceny węgla koksowego osiągane przez JSW
w latach 2022-I poł. - 2025 spadły z kwoty ponad 1500 zł/t do ok. 694 zł/t tj. o ponad 50%.
W podobnym czasie, w latach 2021-2023, koszty pracownicze JSW wzrosły o około 60%
(w 2024 r. wzrost kosztów został zatrzymany). Oto oczywiste źródła dzisiejszych
problemów Spółki. Zarządy JSW przed 2024 r. nie wzięły pod uwagę faktu, że wysokie ceny
węgla były jedynie przejściowe, zgodziły się na podwyżki płac i na 10-letnie gwarancje
zatrudnienia (chociaż związkowcy chcieli tylko 5 lat gwarancji). Obecne problemy JSW
to przede wszystkim efekt złych decyzji zarządczych w latach 2022-2023: wydrenowania
Spółki z zysków i wzrostu kosztów jej działalności. W tym miejscu przypomnę, że poprzedni
Zarząd nie otrzymał absolutorium za 2023 r. i 2024 r. (miesiące w których pełnili funkcje).
Warto przypomnieć, że JSW była jedynym podmiotem w Polsce zobowiązanym do zapłaty
składki solidarnościowej za 2022 r. Spółka najpierw zapłaciła 19% podatku CIT, a następnie
25% stawkę składki solidarnościowej w wysokości 1,6 mld zł. Zgodnie z rozporządzeniem
Rady UE 2022/1854 dotyczącym interwencji w sprawie sytuacji nadzwyczajnej w celu
rozwiązania problemu wysokich cen energii składką miały być objęte zyski uzyskane
w związku ze wzrostem cen na rynkach energii. JSW wydobywa węgiel koksowy na
potrzeby hutnictwa, a nie energetyki. Pomimo tego tak skonstruowano przepisy, aby objąć
JSW składką. Wprowadzenie przepisów, które zabrały Spółce 1,6 mld wypracowanych
zysków, jest także przyczyną dzisiejszej sytuacji. Nadmierne obciążenie Spółki w 2023 r.
przynosi teraz negatywne efekty.
Od końca 2024 roku w JSW realizowany jest Plan Strategicznej Transformacji zakładający
realizację inicjatyw w czterech kluczowych blokach: poprawa efektywności wydobycia,
optymalizacja procesów zakupowych, racjonalizacja wydatków inwestycyjnych
i optymalizacja funkcji wsparcia. W ramach inicjatyw realizowanego Planu Strategicznej
-- 1 of 3 --
Transformacji największy efekt ma przynieść wprowadzenie modelu „Efektywnej Kopalni”,
poprzez szereg inicjatyw, których wprowadzenie ma zwiększyć m.in. efektywność pracy
maszyn górniczych oraz minimalizację czasu postojów, a co za tym idzie, zwiększyć
efektywność pracy załóg.
Mniej priorytetowe przedsięwzięcia zostały przesunięte w czasie lub zoptymalizowane
nakładowo. Prowadzone są także prace związane z wdrożeniem strategii zakupowej dla
poszczególnych kategorii kupowanych usług i towarów.
Spółka realizuje także pakiet działań zmierzających do zapewnienia gotówki, szczególnie
w perspektywie krótkoterminowej. Pakiet ten obejmuje: renegocjację umów
z kontrahentami, uzyskanie odszkodowań z tytułu zdarzeń losowych w kopalniach JSW
czy wnioskowanie o odroczenie zapłaty składek ZUS.
Zarząd Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. w dniu 29 września 2025 r. poinformował,
że Zakład Ubezpieczeń Społecznych pozytywnie rozpatrzył kolejny wniosek w sprawie
odroczenia terminu płatności składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, FP, FGŚP
i FEP za okres sierpień-październik 2025 r. co do 80% ich wysokości. Szacowana miesięczna
kwota składek należnych ZUS waha się pomiędzy 120, a 130 mln PLN.
Zarząd JSW prowadzi także rozmowy ze stroną społeczną, których celem jest wspólne
wypracowanie rozwiązań, pozwalających utrzymać stabilność JSW i zapewnić ciągłość jej
działalności w coraz trudniejszych warunkach rynkowych.
Spółka poinformowała także, że dnia 11 października 2025 r. Zarząd podjął uchwałę
w sprawie rozpoczęcia przygotowań do procesu restrukturyzacji biznesowej, mającego na
celu stabilizację sytuacji płynnościowej. W pierwszym etapie będzie to stabilizacja krótko
i średnioterminowej sytuacji płynnościowej, w tym wypracowanie porozumienia ze stroną
społeczną w sprawie dostosowania kosztów wynagrodzeń do obecnej sytuacji Spółki,
wypracowanie nowych warunków finansowania z instytucjami finansującymi oraz
opracowanie możliwych form wsparcia przez Skarb Państwa. Realizacja przedmiotowego
etapu zaplanowana jest do końca stycznia 2026 roku. W ramach tego etapu, Zarząd
zamierza sfinalizować prace nad założeniami planu naprawczego, dokumentem mapy
drogowej oraz uproszczonym modelem finansowym. Wyniki powyżej opisanych prac
pozwolą ustalić kolejne kroki naprawcze/restrukturyzacyjne oraz ramy funkcjonowania
JSW i Grupy Kapitałowej JSW w perspektywie długoterminowej.
Ponadto Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu
górnictwa węgla kamiennego oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który
jest obecnie przedmiotem prac parlamentarnych. Projekt ten rozszerza system wsparcia
socjalnego na pracowników Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A., obejmując także górnictwo
węgla koksowego. Pracownicy spółek objętych systemem, w tym JSW, będą mogli
skorzystać z urlopów górniczych (do 5 lat), urlopów dla pracowników przeróbki (do 4 lat)
oraz jednorazowych odpraw w wysokości 170 tys. zł. Świadczenia te obejmą również
pracowników kopalń niebędących w likwidacji, co ma ułatwić dobrowolne odejścia
i redukcję zatrudnienia. Celem jest umożliwienie restrukturyzacji zatrudnienia w sektorze
węgla koksowego oraz utrzymanie strategicznej działalności JSW S.A. w obszarze produkcji
surowców krytycznych dla przemysłu hutniczego i obronnego UE.
W Ministerstwie Aktywów Państwowych rozważane są różne możliwości wsparcia Spółki.
Działania podejmowane są również w porozumieniu z innymi resortami. Informacja
o ostatecznym planie działania wobec JSW zostanie przekazana po jej uzgodnieniu oraz
w porozumieniu ze służbami informacyjnym Jastrzębskiej Spółki Węglowej.
W zakresie pytania dotyczącego sprzedaży JSW inwestorowi zagranicznemu i działań
zmierzających do wykupu akcji Jastrzębskiej Spółki Węglowej S.A. uprzejmie informuję, że nie
toczą się prace w tym zakresie w Ministerstwie Aktywów Państwowych.
Odnosząc się do pytania dotyczącego możliwości sprawowania funkcji w organach Spółki
przez osoby, które złożyły oświadczenie lustracyjne potwierdzające pracę lub służbę
w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z tymi organami w okresie od dnia
22lipca 1944 r. do 10 maja 1990 r., pragnę zauważyć, że ustawa z dnia 11 kwietnia 1997 r.
o ujawnieniu pracy lub służby w organach bezpieczeństwa państwa lub współpracy z nimi
w latach 1944-1990 osób pełniących funkcje publiczne, nie wprowadza żadnych ograniczeń
w tym zakresie.
-- 2 of 3 --
Wymogi wobec osoby wskazywanej jako kandydat na członka organu nadzorczego
w spółce z udziałem Skarbu Państwa znajdują się przede wszystkim w art. 19 ustawy z dnia
16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym. Ustawa ta stanowi także
konieczność uzyskania pozytywnej opinii Rady do spraw spółek z udziałem Skarbu Państwa
i państwowych osób prawnych.
Zgodnie ze Statutem JSW S.A. delegowanie członka lub członków Rady Nadzorczej do
czasowego wykonywania czynności członków Zarządu należy do uprawnień Rady
Nadzorczej.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Grzegorz Wrona
Podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1172462.4362356.3490546
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --