Interpelacja w sprawie ograniczonego dostępu do aptek na terenach wiejskich
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12786
do ministra zdrowia
w sprawie ograniczonego dostępu do aptek na terenach wiejskich
Zgłaszający: Mariusz Krystian
Data wpływu: 08-10-2025
Szanowna Pani Minister!
W ostatnim czasie zwrócili się do mnie samorządowcy oraz mieszkańcy gmin wiejskich, zaniepokojeni pogarszającym się dostępem do aptek, zwłaszcza poza większymi ośrodkami miejskimi. Jednym z przykładów jest gmina Miłki, której mieszkańcy, mając 14 kilometrów do najbliższej apteki, mają realny problem z dostępem do podstawowych leków, szczególnie w godzinach wieczornych i nocnych oraz w nagłych przypadkach. Sytuacja ta jest wynikiem obowiązujących przepisów zawartych w regulacji „apteka dla aptekarza 2.0”, które ograniczają możliwość tworzenia nowych aptek, nawet w miejscach wyraźnie potrzebujących takich miejsc.
Ministerstwo Zdrowia od października 2024 roku prowadzi prace nad nowelizacją prawa farmaceutycznego, jednak do tej pory nie doprowadziło to do uchylenia przepisów utrudniających otwieranie aptek na terenach wiejskich. Tymczasem skutki obecnych regulacji są realne i dotykają dziesiątek tysięcy obywateli, dla których dostęp do leków nie jest przywilejem, ale warunkiem codziennego bezpieczeństwa zdrowotnego. Niewystarczająca dostępność aptek pogłębia wykluczenie transportowe, pogarsza profilaktykę zdrowotną i naraża życie osób starszych, przewlekle chorych oraz rodzin z dziećmi.
Dostępność leków w miejscu zamieszkania powinna być jednym z fundamentów systemu opieki zdrowotnej. W tej sprawie złożona została obywatelska petycja „Apteka dla pacjenta, a nie tylko dla aptekarza”, pod którą podpisało się już blisko 73 tysiące osób. Wskazuje ona na potrzebę zmiany priorytetów ustawy Prawo farmaceutyczne, z ochrony interesów korporacyjnych na rzecz realnych potrzeb pacjentów.
W związku z tym, proszę o odpowiedź na pytania:
Dlaczego wprowadzono przepisy znacząco ograniczające możliwość otwierania nowych aptek?
Czy Ministerstwo Zdrowia planuje przeprowadzenie nowelizacji ustawy Prawo farmaceutyczne, której celem będzie ułatwienie otwierania aptek w gminach wiejskich?
Jakie działania podejmuje ministerstwo, aby zapewnić mieszkańcom wsi równy dostęp do aptek w porównaniu z mieszkańcami miast?
Czy Ministerstwo Zdrowia analizowało skutki społeczne i zdrowotne obecnych ograniczeń w lokalizacji aptek, zwłaszcza w kontekście osób starszych i przewlekle chorych?
Czy Ministerstwo Zdrowia przewiduje wprowadzenie rozwiązań umożliwiających funkcjonowanie aptek całodobowych na terenach wiejskich?
Podsekretarz stanu Katarzyna Anna Kacperczyk
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
3720 znakówadres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
PLPR.050.72.2025.PR
Warszawa, 05 listopada 2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12786 złożoną 15 października 2025 r. przez pana posła
Mariusza Krystiana w sprawie ograniczonego dostępu do aptek na terenach wiejskich,
Minister Zdrowia przedstawia następujące stanowisko.
W odniesieniu do pytania pierwszego należy wyjaśnić, że główną przesłanką nowelizacji
przepisów ustawy – Prawo farmaceutyczne w zakresie zezwoleń na prowadzenie apteki
ogólnodostępnej było dążenie do zmniejszenia zagęszczenia aptek na terenach najbardziej
zurbanizowanych, celem stworzenia warunków do powstawania nowych placówek w
miejscach, gdzie podaż usług farmaceutycznych jest niewystarczająca.
W kwestii ewentualnych działań resortu zdrowia zmierzających do ułatwienia otwierania
aptek w gminach wiejskich, Minister Zdrowia informuje, że w ustawie – Prawo
farmaceutyczne nie ma regulacji, które utrudniałyby otwieranie aptek na terenach
wiejskich. Jak wskazano powyżej, regulacje odnoszą się przede wszystkim do lokalizacji
aptek na terenach silnie zurbanizowanych, tj. w większych miastach, zwłaszcza w ich
centrach.
Odnosząc się do kwestii zapewnienia mieszkańcom wsi równego dostępu do aptek
w porównaniu z mieszkańcami miast, należy zauważyć, że wprowadzenie takiego
rozwiązania musiałoby wiązać się z nałożeniem na przedsiębiorców obowiązku
prowadzenia aptek w określonych lokalizacjach. Tego rodzaju instrumenty nie są w polskim
systemie prawnym przewidziane i byłyby trudne do wprowadzenia.
Należy również podkreślić, że dostępność aptek na terenach wiejskich wynika nie tylko
z obowiązujących przepisów, lecz także z czynników ekonomicznych i demograficznych.
W wielu gminach liczba mieszkańców oraz lokalny popyt na usługi farmaceutyczne nie
zapewniają wystarczającej rentowności prowadzenia apteki. W takich przypadkach
-- 1 of 2 --
telefon: +48 22 250 01 46 ul. Miodowa 15
adres email: kancelaria@mz.gov.pl 00-952 Warszawa
www.gov.pl/zdrowie
2
przedsiębiorcy nie są zainteresowani otwieraniem nowych placówek, mimo braku
formalnych przeszkód administracyjnych.
W odniesieniu do pytania dotyczącego skutków społecznych obowiązujących regulacji, jak
wskazano powyżej, nie istnieją przepisy utrudniające lub ograniczające możliwość
otwierania aptek na terenach nisko zurbanizowanych. Przeciwnie – kolejne nowelizacje
Prawa farmaceutycznego, miały w założeniu sprzyjać zrównoważonemu rozmieszczeniu
aptek, w tym także w mniejszych miejscowościach. Ustawa nie zawiera regulacji, które
blokowałyby lub zniechęcały do zakładania aptek na tych terenach.
W Polsce nie funkcjonuje system przymusowego lokowania aptek w określonych miejscach.
Istnieją jedynie mechanizmy – takie jak kryteria demograficzne i geograficzne – które
ograniczają (choć nie wykluczają) możliwość otwierania nowych aptek w lokalizacjach o
dużym nasyceniu, co stanowi zasadniczą różnicę.
W odniesieniu do pytania ostatniego należy podkreślić, że całodobowe funkcjonowanie
apteki nie jest tożsame z pełnieniem dyżurów aptecznych. Prowadzenie apteki
całodobowej stanowi decyzję biznesową podmiotu prowadzącego działalność, na którą
organy administracji nie mają wpływu. Natomiast minimalny zakres czasowy pełnienia
dyżurów aptecznych został określony w przepisach na podstawie analiz organizacji pracy
aptek. Ustalanie harmonogramów dyżurów, z możliwością ich rozszerzenia w zależności od
lokalnych potrzeb, należy do kompetencji organów powiatowych.
Z wyrazami szacunku
z upoważnienia Ministra Zdrowia
Katarzyna Kacperczyk
Podsekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
-- 2 of 2 --