Interpelacja w sprawie trudnej sytuacji pszczelarzy w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 1278
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie trudnej sytuacji pszczelarzy w Polsce
Zgłaszający: Henryk Szopiński, Magdalena Małgorzata Kołodziejczak, Renata Rak
Data wpływu: 01-02-2024
Panie Ministrze,
sytuacja pszczelarzy w Polsce jest bardzo trudna, ponieważ muszą konkurować z tanim i często podrabianym miodem importowanym z Ukrainy i Chin. Według danych z 2023 roku, Polska jest drugim co do wielkości producentem miodu w Unii Europejskiej, po Rumunii, ale jednocześnie jest największym importerem miodu z krajów trzecich. Importowany miód stanowi około 40 proc. krajowego rynku i jest sprzedawany po znacznie niższych cenach niż miód polski. To powoduje, że polscy pszczelarze mają problem ze zbytem swojego produktu i nie mogą uzyskać opłacalnej ceny za swój miód. Koszt wyprodukowania kilograma miodu w Polsce to około 20 zł, a średnia cena skupu to około 13-18 zł, w zależności od gatunku miodu. Taka sytuacja zagraża rentowności i rozwojowi polskiego pszczelarstwa, które jest ważne nie tylko dla produkcji miodu, ale też dla zapylania roślin uprawnych i dzikich.
W związku z powyższymi obawami pszczelarzy, firm prowadzących działalność utrzymującą się głównie ze zbiorów miodu, kieruję do Pana Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi następujące pytania:
1. Jakie działania podejmie Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, aby zapewnić jakość i bezpieczeństwo miodu importowanego z Chin i Ukrainy?
2. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje wprowadzić jakieś ograniczenia lub cła na import miodu z krajów trzecich?
3. W jaki sposób Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje wspierać polskie pszczelarstwo, które znalazło się w kryzysie z powodu niskich cen miodu w hurcie, dużo poniżej kosztów produkcji nawet w dużych, profesjonalnych pasiekach?
4. Jakie rozwiązania planuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, by zwiększyć popyt polskiego miodu na rynkach krajowych i zagranicznych?
Sekretarz stanu Michał Kołodziejczak
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 9 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (8)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9909 znakówWarszawa, 22 lutego 2024 r.
Znak sprawy: DRE.pz.058.3.2024
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji poselskiej nr 1278
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację z dnia 07 lutego 2024 r. nr 1278 grupy Posłów na Sejm RP,
w sprawie trudnej sytuacji pszczelarzy w Polsce, przedkładam następujące stanowisko do
przedstawionych pytań.
1. Jakie działania podejmie Ministerstwo Rolnictwa , aby zapewnić jakość i bezpieczeństwo
miodu importowanego z Chin i Ukrainy?
W obszarze bezpieczeństwa żywności w odniesieniu do miodu importowanego,
realizowana jest weterynaryjna kontrola graniczna w punktach kontroli na granicy
zewnętrznej UE. W 2023 r. w polskich punktach kontroli granicznej kontroli fizycznej
poddano 393 przesyłki miodu importowanego do UE, a ze 118 przesyłek pobrano
również próbki do badań laboratoryjnych. Wszystkie badania dały wynik zgodny. Należy
zauważyć, że kontroli weterynaryjnej podlega każda przesyłka miodu wprowadzana na
teren UE.
-- 1 of 6 --
2
Ponadto należy nadmienić, że zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa UE1,
w przypadku importu miodu z krajów trzecich, zakłady eksportujące miód do UE będą
musiały znajdować się na oficjalnych listach KE.
Kontrole graniczne miodu realizowane przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów
Rolno-Spożywczych (IJHARS), dotyczą jakości handlowej miodu i obejmują co najmniej
jedną z następujących czynności:
sprawdzenie dokumentów umożliwiających identyfikację artykułu rolno-
spożywczego, atestów jakościowych, wyników badań laboratoryjnych oraz innych
dokumentów świadczących o jego jakości handlowej,
sprawdzenie opakowania, oznakowania, prezentacji artykułu oraz warunków jego
przechowywania i transportu,
oględziny artykułu rolno-spożywczego (oględziny mogą obejmować sprawdzenie
cech organoleptycznych),
pobranie próbek oraz ich ocenę lub badanie laboratoryjne,
ustalenie klasy jakości artykułu rolno-spożywczego.
W 2023 roku IJHARS przeprowadziła kontrolę graniczną 1189 partii miodu
importowanego z krajów trzecich o łącznej masie 24088 ton, w tym głównie z Chin (662
partie) oraz Ukrainy (476 partii).
Należy podkreślić, że przedstawione powyżej dane dotyczą wszystkich skontrolowanych
na granicy partii, natomiast nie dla wszystkich partii docelowym krajem przeznaczenia
była Polska.
W wyniku kontroli granicznych przeprowadzonych przez IJHARS w 2023 roku wydano 5
decyzji zakazujących wprowadzanie miodu do obrotu na terytorium Polski dla:
3 partii miodu pochodzących z Chin, z uwagi na zaniżoną liczbę diastazową,
1 partii miodu z Turcji również z uwagi na zaniżoną liczbę diastazową,
1 partii miodu z Ukrainy, z uwagi na obecność licznych, ciemnobrązowych
zanieczyszczeń oraz pojedynczych sztuk owadów i ich fragmentów.
1 Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2023/2652 z dnia 15 września 2023 r. w sprawie zmiany i sprostowania
rozporządzenia delegowanego (UE) 2022/2292 w odniesieniu do wymogów dotyczących wprowadzania do Unii
miodu, mięsa, produktów wysoko przetworzonych, kapsułek żelatyny, produktów rybołówstwa i wymogów
dotyczących poświadczeń prywatnych oraz w sprawie zmiany rozporządzenia delegowanego (UE) 2021/630 w
odniesieniu do wymogów dotyczących poświadczeń prywatnych w przypadku produktów złożonych zwolnionych z
kontroli urzędowych w punktach kontroli granicznej.
-- 2 of 6 --
3
2. Czy Ministerstwo Rolnictwa planuje wprowadzić jakieś ograniczenia lub cła na import
miodu z krajów trzecich?
W Unii Europejskiej przyjęto wspólną taryfę celną w stosunkach z państwami trzecimi.
Produkty pochodzące z państw trzecich są uważane za będące w swobodnym obrocie w
jednym z Państw Członkowskich, jeżeli dopełniono wobec nich formalności
przywozowych oraz pobrano wszystkie wymagane cła i opłaty o skutku równoważnym
w tym Państwie Członkowskim i jeżeli nie skorzystały z całkowitego lub częściowego
zwrotu tych ceł lub opłat. W związku z tym, przyjmując ewentualne środki krajowe
ograniczające import danego produktu (w tym miodu), ograniczenia te dotyczą tylko
polskich przedsiębiorców, nie mając wpływu na podmioty importujące miód z innych
krajów UE. Działanie takie w szerszej perspektywie jest nieskuteczne i dyskryminujące
polskich przedsiębiorców.
3. W jaki sposób Ministerstwo Rolnictwa planuje wspierać polskie pszczelarstwo, które
znalazło się w kryzysie z powodu niskich cen miodu w hurcie, dużo poniżej kosztów produkcji
nawet w dużych, profesjonalnych pasiekach?
Należy podkreślić, że głównym kanałem dystrybucji miodu krajowego jest sprzedaż
bezpośrednia i detaliczna – około 85% całej produkcji. W związku z tym do sprzedaży
hurtowej trafia jedynie pozostałe około 15% miodu.
Sektor produktów pszczelich został włączony do wspólnej organizacji rynków produktów
rolnych, a rodzaje możliwych interwencji i unijna pomoc dla tego sektora zostały
określone w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2
grudnia 2021 r. ustanawiającym przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych
sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów
strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji
(EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
(EFRROW) oraz uchylającym rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013.
W ramach Planu Strategicznego dla WPR 2023-2027 - interwencje w sektorze
pszczelarskim, kontynuowane są działania, które wcześniej realizowano w krajowych
programach wsparcia pszczelarstwa.
W ramach naboru realizowanego w sezonie 2024 (20.11.2023 r. – 18.01.2024 r.), do
ARiMR wpłynęło łącznie 4818 Wniosków o przyznanie pomocy, z tego w ramach
poszczególnych interwencji w sektorze pszczelarskim:
-- 3 of 6 --
4
I.6.1 - wspieranie podnoszenia poziomu wiedzy pszczelarskiej – wpłynęło 49
wniosków na łączną kwotę ok. 1,28 mln zł,
I.6.2 - inwestycje, wspieranie modernizacji gospodarstw pasiecznych – wpłynęło
3151 wniosków na łączną kwotę ok. 28,7 mln zł,
I.6.3 - wspieranie walki z warrozą produktami leczniczymi – wpłynęło 114
wniosków na łączną kwotę ok. 20,8 mln zł,
I.6.4 - ułatwienie prowadzenia gospodarki wędrownej – wpłynęło 820 wniosków
na łączną kwotę ok. 5,6 mln zł,
I.6.5 - pomoc na odbudowę i poprawę wartości użytkowej pszczół – wpłynęło
104 wniosków na łączną kwotę ok. 9,5 mln zł,
I.6.6 - wsparcie naukowo-badawcze – wpłynęło 11 wniosków na łączną kwotę
ok. 0,8 mln zł,
I.6.7 - wspieranie badania jakości handlowej miodu oraz identyfikacja miodów
odmianowych – wpłynęło 569 wniosków na łączną kwotę ok. 0,9 mln zł.
Budżet całkowity w roku pszczelarskim 2024 wynosi ponad 10 mln euro.
Składanie wniosków o przyznanie pomocy i wszystkie inne sprawy związane z ubieganiem
się o pomoc odbywa się w formie elektronicznej. Agencją płatniczą realizującą
interwencje w sektorze pszczelarskim jest ARiMR.
Pełna wersja Planu Strategicznego WPR (zawierająca również interwencje w sektorze
pszczelarskim) dostępna jest na stronie: https://www.gov.pl/web/rolnictwo/plan-
strategiczny-dla-wspolnej-polityki-rolnej-na-lata-2023-2028.
Ponadto, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie
szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i
Modernizacji Rolnictwa, ARiMR udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań
wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, podmiotom
prowadzącym działalność nadzorowaną w zakresie utrzymywania pszczół, wpisanym do
rejestru, o którym mowa w art. 11 ust. 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Jest to pomoc krajowa o
charakterze pomocy de minimis w rolnictwie. Stawka pomocy wynosi 50 zł na jedną
przezimowaną rodzinę pszczelą, a pomoc przekazana pszczelarzom z tego tytułu w
2023 r. przekroczyła kwotę 76,8 mln zł. Planuje się kontynuację tej pomocy również w
2024 r.
-- 4 of 6 --
5
4. Jakie rozwiązania planuje Ministerstwo Rolnictwa, które mogły by zwiększyć popyt
polskiego miodu na rynkach krajowych i zagranicznych?
Jednym z rozwiązań systemowych, służących wspieraniu promocji polskich produktów
pszczelarskich jest Fundusz Promocji Roślin Oleistych, który powstał na mocy ustawy z
dnia 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych (Dz. U.
z 2021 r. poz. 1496). Głównym celem funduszu jest wspieranie marketingu, wzrostu
spożycia i promocji roślin oleistych (rzepaku, rzepiku, soi, lnu i konopi), a także miodu,
pyłku kwiatowego, propolisu oraz mleczka pszczelego. Podkreślić należy, że środkami
funduszu promocji zarządzają wyłącznie przedstawiciele organizacji branżowych,
reprezentujący producentów rolnych oraz przetwórców działających w sektorze roślin
oleistych oraz produktów pszczelich.
W strategii promocji dla branży roślin oleistych na 2024 rok, w obszarze pszczelarskim
wskazano m. in. następujące cele:
zwiększenie wiedzy społeczeństwa o jakości i cechach produktów pszczelich
(miodu, pyłku kwiatowego, pierzgi, propolisu, mleczka pszczelego, wosku) oraz
upowszechnianie wiedzy na temat Apiterapii, przekładające się na wzrost
konsumpcji produktów pszczelich do poziomu średniej europejskiej;
działania promocyjno-edukacyjne na temat produktów pszczelich, w tym roli
zapylaczy i działania mające na celu ich ochronę i wspieranie bioróżnorodności;
wsparcie realizacji kampanii informacyjnych i promocyjnych, dotyczących
produktów pszczelich, w tym roli zapylaczy i działań mających na celu ich ochronę
i wspieranie bioróżnorodności, wdrażanych na rynku wewnętrznym i w
państwach trzecich.
Szczegółowe informacje dotyczące zasad, sposobu oraz trybu udzielania wsparcia
finansowego w ramach ww. mechanizmów dostępne są na stronie: www.kowr.gov.pl, w
zakładce: promocja.
Z wyrazami szacunku
z. up. Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Michał Kołodziejczak
Sekretarz Stanu
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 6 --
6
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 6 of 6 --