Interpelacja w sprawie tzw. tłustych kotów z Platformy Obywatelskiej w radzie nadzorczej Rafamet SA i pozorowanej sanacji spółki
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12765
do ministra aktywów państwowych
w sprawie tzw. tłustych kotów z Platformy Obywatelskiej w radzie nadzorczej Rafamet SA i pozorowanej sanacji spółki
Zgłaszający: Michał Woś
Data wpływu: 07-10-2025
Z dużym niepokojem przyjmuję publiczne wystąpienie byłego prezesa spółki Rafamet SA w Kuźni Raciborskiej pana Longina Wonsa – człowieka związanego z tą firmą przez ponad 35 lat, w tym wieloletniego prezesa i menedżera o niekwestionowanym dorobku. W liście skierowanym do premiera oraz w rozmowie z prasą ujawnił on szereg faktów, które wskazują, że proces sanacji Rafametu ma charakter pozorowany, a decyzje kadrowe i finansowe podjęte przez Agencję Rozwoju Przemysłu (ARP) – głównego akcjonariusza – doprowadziły do pogłębienia problemów spółki.
Według byłego prezesa koszty funkcjonowania organów korporacyjnych Rafametu i Odlewni Rafamet sięgają dziś około 250 tysięcy złotych miesięcznie, mimo że spółka znajduje się w sanacji. Ośmioosobowa rada nadzorcza w Rafamecie i czteroosobowa w Odlewni Rafamet – w znacznej części obsadzona przez osoby powiązane politycznie, w tym działaczy Platformy Obywatelskiej z tzw. desantu bytomskiego – pobiera wysokie wynagrodzenia, choć w okresie sanacji nie ponosi żadnej odpowiedzialności za decyzje gospodarcze. Faktyczne decyzje podejmuje bowiem zarządca sanacyjny, a rada nadzorcza pełni funkcję czysto formalną.
Były prezes nazwał ten stan rzeczy wprost „skokiem na kasę” i brakiem szacunku wobec załogi, która przez lata utrzymywała firmę na rynku światowym. Jak wskazuje, obecna „naprawa” sprowadza się do biurokratycznych analiz, audytów i kosztownych inwestycji wtórnych, podczas gdy prawdziwym problemem jest rozchwiana sprzedaż, utrata kontraktów i odejście kluczowych pracowników po politycznych nominacjach do zarządu.
Pan Longin Wons ujawnia także, że tzw. umowa inwestycyjna ARP–Rafamet była pisana pod kampanię wyborczą, nie zapewnia realnych narzędzi odbudowy i nie odnosi się do faktycznych przyczyn kryzysu. Pomimo formalnych transz finansowania brak jest działań skupionych na kluczowym obszarze – handlu, produkcji i odbudowie relacji z rynkiem.
W efekcie w spółce doszło do chaosu kadrowego i biznesowego: w ciągu 15 miesięcy zmieniło się czterech prezesów, a firma traci kontakt z klientami i pozycję eksportową. W ocenie byłego prezesa ARP „wrzeszczy nad poranioną firmą”, którą sama doprowadziła do obecnego stanu.
W związku z powyższym proszę Pana Premiera o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Kancelaria Prezesa Rady Ministrów lub Ministerstwo Aktywów Państwowych monitorują koszty funkcjonowania rad nadzorczych w spółkach państwowych objętych sanacją, w tym Rafamet SA?
Czy rząd planuje ograniczyć liczbę członków i wynagrodzenia rad nadzorczych w takich spółkach, w których faktyczne decyzje podejmuje zarządca sądowy?
Czy Premier ma wiedzę o politycznych nominacjach działaczy Platformy Obywatelskiej (tzw. desantu z Bytomia) do władz Rafametu i Odlewni Rafamet? Jeśli tak, kto ponosi za nie odpowiedzialność?
Czy Agencja Rozwoju Przemysłu została rozliczona z efektów swoich decyzji kadrowych i finansowych, które – jak wskazuje były prezes – doprowadziły do utraty kontraktów i destabilizacji spółki?
Czy zostanie przeprowadzony audyt umowy inwestycyjnej ARP–Rafamet, aby ustalić, czy środki publiczne są wykorzystywane zgodnie z celem sanacji, a nie dla utrzymania kosztownych stanowisk?
Jakie działania planuje rząd, aby przywrócić realne wsparcie dla produkcji, eksportu i miejsc pracy w Rafamecie, zamiast dalszego trwania w fikcji „procesu naprawczego”?
Sytuacja Rafametu to przykład szerszego problemu patologicznego nadzoru w spółkach Skarbu Państwa – gdzie zamiast naprawy przemysłu mamy system utrzymywania „tłustych kotów” z partyjnego nadania.
Z poważaniem
Michał Woś
Minister Wojciech Balczun
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 5 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (1)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (6)
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8658 znakówMinisterstwo Aktywów Państwowych, ul. Krucza 36/Wspólna 6, 00-522 Warszawa, tel. +48 222 500 122
www.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.406.2025
IK: 1172022
Warszawa, 05 listopada 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację K10INT12765, Pana Michała Wosia, Posła na
Sejm RP z dnia 10 października br. dot. spółki Fabryka Obrabiarek RAFAMET S.A.
w restrukturyzacji z siedzibą w Kuźni Raciborskiej (dalej: RAFAMET, Spółka).
Na wstępie należy wskazać, że RAFAMET jest spółką notowaną na rynku regulowanym
prowadzonym przez Giełdę Papierów Wartościowych w Warszawie. Głównym
akcjonariuszem Spółki, jest Agencja Rozwoju Przemysłu S.A. (dalej: ARP), która posiada
pakiet akcji stanowiący 95,5% jej kapitału zakładowego. Skarb Państwa nie jest
akcjonariuszem RAFAMET i nie posiada względem Spółki uprawnień właścicielskich.
RAFAMET jako spółka publiczna podlega obowiązkom informacyjnym wynikającym
z ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania
instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach
publicznych. Oznacza to, że każdorazowo, m.in. na podstawie art. 56 ww. ustawy publikuje
komunikaty giełdowe o informacjach bieżących oraz okresowych dotyczących Spółki,
w konsekwencji czego wszelkie decyzje oraz kierunki działalności Spółki, a także informacje
o jej sytuacji gospodarczej, są w sposób przejrzysty podawane do wiadomości publicznej.
Jednocześnie Spółka, jako podlegająca przepisom ww. ustawy, a także normom prawnym
wynikającym z ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych, podając
informacje o zdarzeniach mających istotny wpływ na jej sytuację majątkową lub
gospodarczą, zobligowana jest do zachowania wymogów formalnych przewidujących
obowiązek zapewnienia równego traktowania posiadaczom papierów wartościowych oraz
akcjonariuszom, w tym mniejszościowym.
Z powyższego wynika, że ARP, jako jeden z akcjonariuszy, może pozyskiwać informacje
od Spółki wyłącznie w reżimie ww. regulacji prawnych.
Odnosząc się do pierwszego pytania, uprzejmie informuję, że spośród spółek z udziałem
Skarbu Państwa liczba podmiotów objętych przymusowym zarządem sądowym lub sanacją
jest marginalna. Wskazać należy, że ustawa z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach
kształtowania wynagrodzeń osób kierujących niektórymi spółkami (dalej: Ustawa o zasadach
kształtowania wynagrodzeń) daje uprawnienia podmiotowi wykonującemu prawa
z akcji/udziałów Skarbu Państwa do ustalenia wynagrodzenia członków organów
z uwzględnieniem charakterystyki danego podmiotu. W szczególności pragnę zwrócić
uwagę na przepis art. 4 ust. 3 Ustawy o zasadach kształtowania wynagrodzeń, pozwalający
w szczególnych okolicznościach ustalić część stałą wynagrodzenia członków organu
zarządzającego w sposób odmienny niż określony w art. 4 ust. 2 ww. ustawy. Oznacza to,
że podmiot uprawniony do wykonywania praw z akcji/udziałów w spółkach podlegających
-- 1 of 3 --
ww. regulacji, może określić wynagrodzenie członków organu nadzorczego w niższej
wysokości niż pułap przewidziany w przytoczonej ustawie.
Według przekazanych informacji wysokość wynagrodzenia członków Rady Nadzorczej
RAFAMET mieści się w ustawowych granicach wyznaczonych przez ustawę o zasadach
kształtowania wynagrodzeń.
W odniesieniu do uwagi co do liczebności składu organu nadzorczego RAFAMET zwrócić
należy uwagę, iż zgodnie z art. 385 § 1 Kodeksu spółek handlowych w przypadku spółek
publicznych rada nadzorcza składa się z co najmniej pięciu członków. Aktualnie Rada
Nadzorcza RAFAMET liczy pięciu członków i jest to zgodne z przywołaną regulacją.
Uprawniania z akcji spółki RAFMAET wykonuje ARP. Według przedstawionych informacji
osoby pełniące funkcję w organach Spółki zostały wyłonione w sposób przewidziany
w ustawie Kodeks spółek handlowych oraz w regulacjach wewnętrznych spółki, wykazując
wymagane prawem doświadczenie i umiejętności. Biogramy poszczególnych członków
organów RAFAMET, jako spółki publicznej, przedstawiające ich wykształcenie oraz
doświadczenie zawodowe pozostają dostępne na stronie internetowej RAFAMET pod
adresem https://www.rafamet.com/pl/. ARP dodatkowo wskazał, że iż każdy z członków
Rady Nadzorczej uzyskał pozytywną opinię Rady do spraw spółek.
W kwestii dotyczącej rozliczenia efektów decyzji ARP jako głównego akcjonariusza dot.
sytuacji kadrowej i finansowej, ARP wskazała, że obecna sytuacja finansowa Spółki jest
wypadkową uwarunkowań operacyjnych ukształtowanych w poprzednich okresach
działalności i czynników rynkowych, w tym wzrostu kosztów działalności (materiałów,
energii, koszty pracownicze) wynikającego z globalnych zawirowań gospodarczych, wzrostu
stóp procentowych, wydłużonego cyklu realizacji zamówień przy ograniczonym kapitale
obrotowym, a także okresowych zmian kursowych (mocna waluta krajowa oznaczała
spadek konkurencyjności sprzedaży eksportowej) oraz historycznego uzależnienia
od podstawowego asortymentu jakim są obrabiarki i ograniczonej liczby zamówień w tym
segmencie. Wskazane czynniki mają zatem charakter niezależny od relacji pomiędzy
akcjonariuszami a Spółką.
W zakresie pytania dot. przeprowadzenia audytu wykorzystania środków finansowych
przez RAFAMET z udzielonego przez ARP finasowania na mocy Umowy Inwestycyjnej
z maja 2025 r., ARP wskazał, że ww. Umową Spółka została zobowiązała m.in.
do przekazywania comiesięcznych informacji oraz raportów. W Umowie Inwestycyjnej
Spółka zobowiązała się także, że środki pieniężne otrzymane w ramach poszczególnych
podwyższeń kapitału Spółka będzie wydatkowała wyłącznie na realizację założeń
wynikających z harmonogramów rzeczowo-finansowych Spółki oraz opracowanych
do przeprowadzenia podwyższeń kapitału zakładowego Spółki, biznesplanu i testu
prywatnego inwestora. W przypadku każdorazowego opóźnienia przez RAFAMET
w dostarczeniu ARP kompletnego raportu zgodnego z postanowieniami umowy
inwestycyjnej, o co najmniej 10 (dziesięć) dni roboczych, ARP będzie każdorazowo
uprawniona do wezwania Spółki do dostarczenia ARP kompletnego raportu w terminie
5 dni roboczych od dnia doręczenia Spółce tego wezwania. W przypadku braku
dostarczenia ARP przez RAFAMET kompletnego raportu na wezwanie, o którym mowa
powyżej, ARP będzie uprawniona do złożenia oświadczenia o odstąpieniu od Umowy
Inwestycyjnej. W przypadku wątpliwości co do działań RAFAMETu, ARP podejmie
niezbędne i stosowne kroki.
Zajmując stanowisko w odniesieniu do zgłoszonych zastrzeżeń co do skuteczności
podejmowanych działań i celowości prowadzonego postępowania sanacyjnego, ARP
wskazała, że RAFAMET działając we współpracy z Zarządcą Spółki (spółką Rymarz Zdort
Maruta Kubiczek Restructuring SA z siedzibą w Warszawie) prowadzi intensywne działania
zmierzające do przygotowania i złożenia do akt sprawy planu restrukturyzacyjnego, który
pozwoli na przeprowadzenie drugiej transzy podwyższenia kapitału zakładowego
w ostatnim kwartale bieżącego roku na podstawie zawartej w maju 2025 r. Umowy
Inwestycyjnej, która gwarantuje Spółce (po spełnieniu określonych warunków)
finansowanie na poziomie 80 mln zł. Dotychczas, RAFAMET otrzymał już 30 mln zł na
ustabilizowanie sytuacji finansowej, a kolejne transze są przewidziane na IV kwartał 2025 r.
(20 mln zł) oraz II i III kwartał 2026 r. (odpowiednio 20 i 10 mln zł). Udzielone wsparcie ma
-- 2 of 3 --
na celu poprawę sytuacji finansowej RAFAMET i odbudowę jej pozycji na rynku.
Równolegle Spółka intensyfikuje bieżącą działalność gospodarczą, prowadząc rozmowy
i negocjacje handlowe z kontrahentami. W ostatnim czasie – zgodnie z informacjami
podanymi przez Spółkę do publicznej wiadomości - podpisano dwie umowy na dostawę
obrabiarek UGE dla Klienta z Rumunii na łączną kwotę ok. 9 mln zł. Dodatkowo podpisano
list intencyjny ze Spółką PKP Intercity Remtrak Sp. z o.o., którego przedmiotem jest zamiar
sprzedaży obrabiarki do kół KCM 150N, a także list intencyjny z Polregio S.A. w sprawie
planowanego wspólnego przedsięwzięcia w postaci stworzenia centrum regeneracji
zestawów kołowych z wykorzystaniem hal i infrastruktury Spółki.
Spółka kontynuuje także rozmowy z kontrahentami w zakresie nowych zamówień
produkcyjnych oraz realizuje działania ukierunkowane na poszerzenie oferty o nowe
segmenty rynku przemysłowego. W ostatnim okresie rozpoczęto świadczenie usług obróbki
skrawaniem oraz współpracę z nowymi partnerami branżowymi. Działania te mają na celu
zwiększenie stabilności przychodów i wsparcie realizowanego procesu sanacyjnego.
Z poważaniem
Wojciech Balczun
Minister
dokument podpisany elektronicznie
1172022.4374039.3483092
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 3 of 3 --