Interpelacja w sprawie planów inwestycyjnych i społeczno-gospodarczych po zamknięciu kopalń jako efektów tzw. ustawy górniczej
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12733
do ministra aktywów państwowych, ministra energii
w sprawie planów inwestycyjnych i społeczno-gospodarczych po zamknięciu kopalń jako efektów tzw. ustawy górniczej
Zgłaszający: Grzegorz Płaczek
Data wpływu: 06-10-2025
Tychy, 6 października 2025 r.
Szanowny Panie Ministrze,
w związku z projektowanymi zmianami w ustawie o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego, w tym z zapowiedzianymi urlopami górniczymi, dobrowolnymi odejściami, odprawami pieniężnymi, a także planami wygaszania działalności zakładów wydobywczych, zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie szczegółowych informacji dotyczących planów inwestycyjnych, społecznych i gospodarczych w regionach górniczych, które zostaną dotknięte skutkami tych decyzji.
Proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Harmonogram likwidacji (wygaszania kopalń)
a. Ile kopalń podziemnych wydobywających węgiel kamienny energetyczny planuje się zamknąć lub wygasić w ciągu najbliższych 5, 10 i 20 lat?
b. Czy są już wskazane konkretne zakłady lub ruchy kopalniane, które zostaną wygaszone lub zamknięte?
2. Wsparcie dla pracowników
a. Jakie będą kryteria ubiegania się o dobrowolne odejścia, odprawy pieniężne oraz urlopy górnicze (np. staż pracy, wiek, funkcja, stan zdrowia)?
b. Jaka będzie przewidywana wysokość odpraw i czy zostanie ona skorygowana o wskaźnik inflacji lub wzrost kosztów życia?
c. Jak długi będzie okres urlopu górniczego przed przejściem na emeryturę i ile lat wcześniej pracownik będzie mógł z niego skorzystać?
3. Aspekty finansowania
a. Jakie są szacunkowe koszty dla budżetu państwa związane z wygaszaniem lub likwidacją kopalń – w perspektywie 5, 10 i 20 lat?
b. Skąd będzie pochodziło finansowanie dotacji, odpraw i urlopów – z budżetu centralnego, środków Unii Europejskiej czy funduszy regionalnych?
c. Czy przewiduje się instrumenty zabezpieczające, na wypadek gdyby pomoc publiczna została zakwestionowana przez Komisję Europejską?
4. Plany inwestycyjne zastępcze – nowe miejsca pracy i rozwój regionów
a. Jakie branże przemysłowe lub sektory gospodarki planuje się rozwijać w regionach górniczych, by zastąpić kopalnie jako główne źródło zatrudnienia?
b. Czy rząd przewiduje utworzenie specjalnych stref ekonomicznych, parków przemysłowych, inkubatorów technologicznych, inwestycji w odnawialne źródła energii lub przemysł niskoemisyjny? Jeśli tak – gdzie i w jakich terminach?
c. Jakie środki zostaną przeznaczone na szkolenia, przekwalifikowanie pracowników górnictwa, w tym kursy zawodowe, dofinansowanie edukacji oraz programy wsparcia przy zakładaniu działalności gospodarczej?
5. Strategia długoterminowa i konsultacje społeczne
a. Czy istnieje dokument strategiczny (poza tzw. umową społeczną) określający kierunki transformacji społeczno-gospodarczej regionów górniczych – w szczególności w zakresie rozwoju infrastruktury, transportu, edukacji i ochrony środowiska?
b. W jaki sposób rząd planuje prowadzić konsultacje z mieszkańcami, samorządami i przedsiębiorcami z regionów górniczych oraz jaki udział przewiduje się dla organizacji społecznych w tym procesie?
c. Jakie formy wsparcia zostaną zapewnione samorządom lokalnym, których budżety i struktury gospodarcze zostaną istotnie naruszone w wyniku zamykania kopalń?
Prośba o dokumenty i analizy
Proszę o załączenie dostępnych dokumentów, analiz ekonomicznych, prognoz gospodarczych i demograficznych dotyczących wpływu zamykania zakładów górniczych na poszczególne regiony, a także studiów porównawczych (np. doświadczeń innych krajów), które mogą stanowić punkt odniesienia dla sprawiedliwej transformacji w Polsce.
Proces wygaszania kopalń w Polsce, w tym tzw. ustawa górnicza przewidująca dobrowolne odejścia i urlopy górnicze, ma fundamentalne znaczenie nie tylko dla samych pracowników sektora, ale również dla całych regionów górniczych – społecznie, gospodarczo i środowiskowo.
Aby zapewnić tzw. sprawiedliwą transformację i zapobiec negatywnym skutkom, takim jak bezrobocie, odpływ ludności czy degradacja infrastruktury, konieczne jest przedstawienie jasnych planów inwestycyjnych, społecznych i ekonomicznych, które pozwolą utrzymać stabilność regionów objętych procesem likwidacji górnictwa.
Uprzejmie proszę o precyzyjne odpowiedzi na powyższe pytania, stosując się do nadanej przeze mnie numeracji.
Grzegorz Płaczek
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Grzegorz Wrona
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (2)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8983 znakówwww.gov.pl/aktywa-panstwowe
BM.I.053.400.2025
IK: 1170719
Warszawa, 04 listopada 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej udzielam odpowiedzi na interpelację nr 12733, Pana Grzegorza Płaczka, Posła na
Sejm RP z dnia 10 października 2025 r. w sprawie planów inwestycyjnych i społeczno-
gospodarczych po zamknięciu kopalń jako efektów tzw. ustawy górniczej w zakresie
właściwości Ministra Aktywów Państwowych.
W dniu 28 maja 2021 r. strona społeczna i rządowa podpisały Umowę społeczną dotyczącą
transformacji sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji
województwa śląskiego.
Harmonogram zamykania kopalń znajdujący się w ww. Umowie społecznej przewiduje:
1. Kopalnia RUDA Ruch Pokój zakończy eksploatację w 2021 r.
2. Kopalnia RUDA Ruch Bielszowice oraz Kopalnia RUDA Ruch Halemba będą prowadziły
działalność niezależnie do 2023 r. W 2023 r. Kopalnia RUDA Ruch Bielszowice oraz
Kopalnia RUDA Ruch Halemba zostaną połączone w jeden Ruch, który zakończy
eksploatację w 2034 r.
3. Kopalnia Bolesław Śmiały zakończy eksploatację w 2028 r.
4. Kopalnia Sośnica zakończy eksploatację w 2029 r.
5. Kopalnia Piast-Ziemowit Ruch Piast zakończy eksploatację w 2035 r.
6. Kopalnia Piast-Ziemowit Ruch Ziemowit zakończy eksploatację w 2037 r.
7. Kopalnia Murcki-Staszic zakończy eksploatację w 2039 r.
8. Kopalnia Bobrek-Piekary zakończy eksploatację w 2040 r. (aktualnie 2026 r.
przyczyny zamknięcia związane z bezpieczeństwem)
9. Kopalnia Brzeszcze zakończy eksploatację w 2040 r.
10. Kopalnia Mysłowice-Wesoła zakończy eksploatację w 2041 r.
11. Kopalnia ROW Ruch Rydułtowy zakończy eksploatację w 2043 r.
12. Kopalnia ROW Ruch Marcel zakończy eksploatację w 2046 r.
13. Kopalnia ROW Ruch Chwałowice i Ruch Jankowice zakończą eksploatację w 2049 r.
14. Kopalnia Sobieski i Kopalnia Janina zakończą eksploatację w 2049 r.
15. Kopalnia Bogdanka zakończy eksploatację w 2049 r.
Zgodnie z ustaleniami ww. Umowy w 2022 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia
7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego wprowadzająca
mechanizm dopłat do redukcji zdolności produkcyjnych wraz z osłonami socjalnymi.
Obecnie procedowana jest kolejna nowelizacja ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla
kamiennego, która ma na celu zapewnienie ram prawnych i finansowych dla kontynuacji
procesu stopniowej likwidacji podziemnych kopalń węgla kamiennego energetycznego
w Polsce do 2049 r. Obowiązujące przepisy umożliwiają finansowanie likwidacji kopalń
z dotacji budżetowych wyłącznie dla zakładów przekazanych do Spółki Restrukturyzacji
Kopalń S.A. ( dalej: SRK S.A.) do końca 2023 r. Nowelizacja ustawy umożliwi finansowania
likwidacji tych kopalń ze środków publicznych, jeśli nie zostały przekazane do SRK S.A. oraz
finansowanie świadczeń socjalnych (urlopy górnicze, odprawy) dla pracowników kopalń nie
znajdujących się w SRK S.A.
-- 1 of 2 --
Minister Aktywów Państwowych, na mocy rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
25 lipca 2025 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Aktywów
Państwowych (Dz. U. poz. 994), wykonuje prawa majątkowe i osobiste przysługujące
Skarbowi Państwa, jak również ochrania interesy Skarbu Państwa.
W ramach spraw poruszonych przez Pana Posła w interpelacji rola Ministra Aktywów
Państwowych skupia się na opiniowaniu dokumentów, programów i projektów aktów
prawnych przygotowywanych przez Ministra Energii i innych resortów we współpracy ze
spółkami górniczymi i wydobywczymi wobec których wykonuje prawa z akcji/udziałów.
Z poważaniem
Z upoważnienia Ministra Aktywów Państwowych
Grzegorz Wrona
Podsekretarz stanu
dokument podpisany elektronicznie
1170719.4385715.3482593
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Miłosz Motyka
BM-I.053.123.2025.TŚ
Warszawa, 2025-11-24
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację nr 12733 w sprawie planów inwestycyjnych i społeczno-
gospodarczych po zamknięciu kopalń jako efektów tzw. ustawy górniczej, uprzejmie informuję:
1. Harmonogram likwidacji (wygaszanie kopalń):
W 2026 r. planowane jest rozpoczęcie likwidacji KWK Bobrek, Ruchu Wujek w KWK Staszic-
Wujek oraz Ruchu Bielszowice w KWK Ruda. Harmonogramem zamykania kopalń węgla
kamiennego energetycznego jest ujęty w Umowie Społecznej z 2021 r.
2. Wsparcie dla pracowników:
W odniesieniu do nowelizacji ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego
oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, informuję, że w projekcie przewidziano
następujące mechanizmy wsparcia dla pracowników zakładów górniczych:
• urlop górniczy - do 5 lat, z prawem do 80% wynagrodzenia jak za urlop wypoczynkowy,
• urlop dla pracowników zakładów przeróbki mechanicznej węgla –do 4 lat, z prawem do
80% wynagrodzenia jak za urlop wypoczynkowy,
• jednorazową odprawę pieniężną – w wysokości 170 000 zł netto tj. zwolnioną ze składki
zdrowotnej oraz podatku dochodowego od osób fizycznych.
3. Aspekty finansowania:
Skutki finansowe projektu ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla
kamiennego oraz ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dla sektora finansów
publicznych będą efektem wypłat świadczeń osłonowych oraz przekazywania dotacji
budżetowych i przekazania skarbowych papierów wartościowych na likwidację zakładów
górniczych. Przy czym kwoty na finansowanie zadań z nowelizacji będą określane w ustawie
budżetowej, w ramach środków dla części 48 – Gospodarka surowcami energetycznymi.
4. Plany inwestycyjne zastępcze – nowe miejsca pracy i rozwój regionów:
W zakresie środków przeznaczonych na działania inwestycyjne i transformację, informuję,
że środki unijnego Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST) przeznaczone dla pięciu
województw z regionami górniczymi, mają na celu łagodzenie skutków społecznych,
gospodarczych i środowiskowych związanych z przejściem na gospodarkę neutralną
klimatycznie. Za najbardziej narażone na negatywne skutki transformacji uznano
podregiony w województwach: śląskim, wielkopolskim, dolnośląskim, łódzkim
i małopolskim. W ramach podziału środków z FST, Polsce przyznano na lata 2021–2027
łącznie 3,85 mld EUR. Środki te mogą być przeznaczone m.in. na inwestycje w MŚP i start-
upy, tworzenie nowych firm, działania badawcze i innowacyjne, transfer technologii, rozwój
kompetencji zawodowych, aktywizację zawodową, włączenie społeczne oraz infrastrukturę
edukacyjną i opiekuńczą. W zakresie planowanych inwestycji, tworzenia miejsc pracy
-- 1 of 2 --
+48 (32) 433 33 30 Ministerstwo Energii
www.gov.pl/energia ul. Przemysłowa 26
me@me.gov.pl 00-450 Warszawa
Strona 2 z 2
i rozwoju regionów, informuję, że nad kwestiami tymi w zakresie polityki przemysłowej
pracuje Ministerstwo Rozwoju i Technologii.
5. Strategia długoterminowa i konsultacje społeczne:
Obecnie nie istnieje jeden rządowy dokument strategiczny określający kierunki społeczno-
gospodarczej transformacji tych regionów. Projekt aktualizacji Krajowego Planu
w dziedzinie Energii i Klimatu do 2030 r. z perspektywą do 2040 r. (aKPEiK) odwołuje się do
Terytorialnych Planów Sprawiedliwej Transformacji (TPST), opracowanych przez Urzędy
Marszałkowskie pięciu regionów górniczych przy udziale szerokiego grona interesariuszy.
TPST stanowią podstawę ubiegania się o środki z Funduszu Sprawiedliwej Transformacji
(FST), zostały zintegrowane z Regionalnymi Programami Operacyjnymi (RPO)
i uwzględnione w Szczegółowych Opisach Priorytetów (SZOP). TPST obejmują m.in. opis
procesu transformacji w kierunku gospodarki neutralnej klimatycznie, harmonogram
wygaszania wydobycia węgla, identyfikację obszarów szczególnie narażonych na negatywne
skutki transformacji, ocenę skutków społecznych i gospodarczych, cele rozwojowe do 2030
r., katalog działań oraz mechanizmy partycypacji społecznej, monitoringu i ewaluacji.
W ramach perspektywy finansowej 2021–2027 samorządy z obszarów górniczych mogą
korzystać ze środków FST zgodnie z zapisami TPST oraz art. 8 Rozporządzenia Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) ustanawiającego Fundusz Sprawiedliwej Transformacji.
W odniesieniu do innych dokumentów mogących stanowić punkt odniesienia dla
sprawiedliwej transformacji w Polsce uprzejmie informuję, że obecnie w Ministerstwie
Energii trwają prace nad projektem ww. Białej Księgi Zrównoważonej transformacji
regionów węglowych w Polsce 2025–2049 oraz aktualizacją Krajowego Planu w dziedzinie
Energii i Klimatu (aKPEiK). Poniżej przesyłam linki do przedmiotach opracowań:
1. https://www.gov.pl/web/energia/biala-ksiega-transformacji,
2. Krajowy Plan w dziedzinie Energii i Klimatu - Ministerstwo Klimatu i Środowiska - Portal
Gov.pl.
Z wyrazami szacunku
Miłosz Motyka
Minister
2025-11-24 $ezdPolePodpisu1
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 2 of 2 --