Interpelacja w sprawie wpływu mechanizmu CBAM oraz unijnych regulacji środowiskowych na sektor hutniczy w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12721
do ministra klimatu i środowiska
w sprawie wpływu mechanizmu CBAM oraz unijnych regulacji środowiskowych na sektor hutniczy w Polsce
Zgłaszający: Witold Tumanowicz, Michał Wawer
Data wpływu: 06-10-2025
Szanowna Pani Minister,
zwracam się z interpelacją w sprawie skutków wdrażania mechanizmu CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) oraz unijnych polityk klimatycznych, które coraz wyraźniej wpływają na kondycję polskiego przemysłu hutniczego. Od października 2023 r. obowiązuje faza przejściowa CBAM zgodnie z rozporządzeniem UE 2023/956. Mimo że formalnie system ten ma chronić unijnych producentów przed nieuczciwą konkurencją z państw o mniej restrykcyjnych przepisach środowiskowych, w praktyce jego skutki są ambiwalentne – szczególnie dla takich branż jak hutnictwo.
W dniu 25 lipca 2025 r. Huta Katowice (ArcelorMittal Poland SA) ogłosiła wygaszenie jednego z pieców, powołując się wprost na wysokie koszty środowiskowe oraz narastające obciążenia wynikające z CBAM i systemu EU ETS. Choć formalnie mówi się o wyłączeniu „czasowym“, doświadczenie pokazuje, że wiele podobnych decyzji miało charakter trwały. CBAM w aktualnym kształcie obciąża importerów, ale nie przewiduje równoważnych rekompensat dla eksporterów, co stanowi poważne zagrożenie dla firm zorientowanych na rynki zagraniczne. W przypadku polskiego hutnictwa eksport stanowi ponad 45% przychodów – co oznacza, że jego kondycja w dużej mierze zależy od konkurencyjności na rynkach europejskim i światowym. Tymczasem – mimo licznych apeli branży – polscy przedsiębiorcy nadal nie otrzymują systemowego wsparcia, które pomogłoby im dostosować się do nowych regulacji lub zrekompensować rosnące koszty. Brakuje też rzetelnych działań informacyjnych i szkoleniowych ze strony resortu oraz KOBiZE, a przedsiębiorcy coraz częściej skarżą się na chaos organizacyjny i nieczytelność przepisów.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wystąpić do Komisji Europejskiej z wnioskiem o przedłużenie fazy przejściowej CBAM, mając na uwadze negatywne skutki mechanizmu dla polskiego przemysłu ciężkiego?
Czy resort prowadzi regularny monitoring wpływu CBAM na branże objęte mechanizmem, zgodnie z obowiązkami wynikającymi z rozporządzenia UE 2023/956? Czy istnieje raport lub analiza dotycząca sektora hutniczego?
Czy ministerstwo zamierza wprowadzić rekompensaty dla eksporterów, którzy ponoszą pośrednie koszty emisji i są zagrożeni utratą konkurencyjności na rynku międzynarodowym?
Jakie działania informacyjne, edukacyjne i szkoleniowe są obecnie realizowane przez ministerstwo oraz KOBiZE, aby przygotować polskich przedsiębiorców do pełnego wdrożenia CBAM od 2026 r.? Czy resort planuje ich intensyfikację?
Czy Pani Minister analizuje możliwość rewizji polityki klimatycznej Polski w kontekście rosnących zagrożeń dla przemysłu ciężkiego, w tym sektora hutniczego, który odpowiada za znaczną część eksportu i zatrudnienia w regionach przemysłowych?
Czy rząd RP planuje wystąpić na forum UE z propozycją objęcia sektorów takich jak hutnictwo szczególną ochroną w ramach Zielonego Ładu, np. przez fundusze kompensacyjne lub tymczasowe wyłączenia z ETS?
Czy resort rozważa inicjatywę zmian w systemie CBAM, które uwzględniałyby także interesy eksporterów z UE, a nie wyłącznie importerów spoza niej?
W sytuacji, w której nawet największe zakłady hutnicze – takie jak Huta Katowice – są zmuszone do wygaszania produkcji z powodu kosztów środowiskowych, rodzi się pytanie o realne cele i skutki polityki klimatycznej w obecnym kształcie. Jeśli działania na rzecz klimatu mają być skuteczne, muszą być też społecznie i gospodarczo zrównoważone.
Z wyrazami szacunku Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Krzysztof Bolesta
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8786 znakówinfo@klimat.gov.pl Ministerstwo Klimatu i Środowiska
www.gov.pl/klimat
Działamy zgodnie z EMAS - zarządzając instytucją, dbamy o środowisko
Sekretarz Stanu
Krzysztof Bolesta
DPN-WZE.050.37.2025.ES
4025632.16267097.13124445
Warszawa, 28-10-2025
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację Posła Witolda Tumanowicza oraz Posła Michała
Wawera (K10INT12721);
Temat: wpływ mechanizmu CBAM oraz unijnych regulacji środowiskowych na sektor
hutniczy w Polsce.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację Posła Witolda Tumanowicza oraz Posła Michała Wawera
(K10INT12721), uprzejmie informuję co następuje:
1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje wystąpić do Komisji Europejskiej
z wnioskiem o przedłużenie fazy przejściowej CBAM, mając na uwadze negatywne
skutki mechanizmu dla polskiego przemysłu ciężkiego?
Celem wdrożenia mechanizmu CBAM (Carbon Border Adjustment Mechanism) jest
zapewnienie równych warunków konkurencji dla przedsiębiorstw z Unii Europejskiej, w tym
polskiego sektora hutniczego, które ponoszą koszty zakupu uprawnień do emisji gazów
cieplarnianych w ramach systemu EU ETS. Mechanizm ma na celu zniwelowanie przewagi
cenowej producentów spoza UE, którzy nie są objęci analogicznymi obciążeniami.
W związku z tym nie jest jasne, w jaki sposób ewentualne przedłużenie okresu
przejściowego CBAM, w którym importerzy towarów wysokoemisyjnych nie ponoszą
żadnych kosztów związanych z emisją, miałoby przyczynić się do wsparcia polskiego
przemysłu ciężkiego. Taki krok mógłby wręcz utrwalać istniejące dysproporcje
konkurencyjne i opóźniać wdrożenie mechanizmów ochronnych dla krajowych
producentów.
2. Czy resort prowadzi regularny monitoring wpływu CBAM na branże objęte
mechanizmem, zgodnie z obowiązkami wynikającymi z rozporządzenia UE
2023/956? Czy istnieje raport lub analiza dotycząca sektora hutniczego?
Monitoring wpływu CBAM na branże objęte mechanizmem, zgodnie z art. 30
rozporządzenia UE 2023/956, należą do zadań Komisji Europejskiej.
Niezależnie od tego Krajowy ośrodek bilansowania i zarządzania emisjami zbiera kwartalnie
dane dotyczące emisji gazów cieplarnianych związane z importowanymi towarami objętymi
mechanizmem CBAM za pośrednictwem rejestru przejściowego CBAM.
-- 1 of 4 --
W kontekście sektora hutniczego Komisja przedstawiła „Europejski Plan Działań dla Stali i
Metali” 19 marca 2025 r.
3. Czy Ministerstwo zamierza wprowadzić rekompensaty dla eksporterów, którzy
ponoszą pośrednie koszty emisji i są zagrożeni utratą konkurencyjności na rynku
międzynarodowym?
System rekompensat kosztów pośrednich emisji gazów cieplarnianych już istnieje. Zajmuje
się nim Ministerstwo Rozwoju i Technologii. Limit środków przeznaczony na wypłaty
rekompensat w latach 2022-2031 wyniesie ponad 45 mld zł.
Niezależnie od tego dostrzegamy potrzebę dodatkowego wsparcia eksporterów –
informacje w odpowiedzi na pytanie 7.
4. Jakie działania informacyjne, edukacyjne i szkoleniowe są obecnie realizowane
przez Ministerstwo oraz KOBiZE, aby przygotować polskich przedsiębiorców do
pełnego wdrożenia CBAM od 2026 r.? Czy resort planuje ich intensyfikację?
Resort klimatu prowadzi stronę internetową dedykowaną wdrażaniu CBAM oraz infolinię
przeznaczoną dla przedsiębiorców (https://www.kobize.pl/pl/category/id/96/cbam).
Należy zwrócić uwagę, że nadawaniem statusu upoważnionego zgłaszającego CBAM –
zgodnie z obecnym projektem ustawy – będzie się zajmowała Krajowa Administracja
Skarbowa (https://legislacja.gov.pl/projekt/12388905/katalog/13078047#13078047).
Do przygotowania kompleksowej kampanii informacyjnej potrzebne są jeszcze działania
Komisji Europejskiej. Nie wydała ona jeszcze szeregu rozporządzeń wdrażających CBAM,
co powoduje, że nadal nie są znane szczegóły funkcjonowania CBAM w okresie docelowym.
5. Czy Pani Minister analizuje możliwość rewizji polityki klimatycznej Polski w
kontekście rosnących zagrożeń dla przemysłu ciężkiego, w tym sektora hutniczego,
który odpowiada za znaczną część eksportu i zatrudnienia w regionach
przemysłowych?
Na forum unijnym rząd RP konsekwentnie podnosi kwestię kosztów transformacji dla
przemysłu i konieczności zapewnienia odpowiednich mechanizmów wsparcia dla firm.
Nacisk ze strony Polski przynosi konkretne rezultaty, czego wyrazem jest zmiana kierunku
działań Komisji Europejskiej. Obecnie KE kładzie większą wagę na kwestie związane z
konkurencyjnością unijnych gospodarek w kontekście realizacji celów klimatycznych oraz
dostępności cen energii.
Również dzięki staraniom m.in. polskiego Rządu, który zwracał uwagę na konieczność
zainicjowania procesu rewizji EU ETS, Komisja Europejska zaplanowała kompleksową
rewizję systemu na 2026 r. Prace nad konkretnymi propozycjami rozpoczną się w przyszłym
roku, po przedłożeniu przez KE stosownego wniosku. Jednak już teraz Rząd RP postuluje
m.in. o utrzymanie bezpłatnych uprawnień do emisji zgodnie z obowiązującymi zasadami,
wprowadzenie mechanizmów kontroli cen uprawnień do emisji, wyłączenie produkcji
obronnej z ETS oraz uwzględnienie specyfikacji poszczególnych państw członkowskich i
regionów w ramach architektury wsparcia finansowego dla transformacji. Planowana
rewizja systemu EU ETS powinna zostać wykorzystana do możliwie najbardziej
kompleksowego przeglądu, ponieważ wchodzimy w ostatni okres funkcjonowania systemu.
Celem powinno być przygotowanie najbardziej efektywnego systemu gwarantującego
zachowanie konkurencyjności europejskich gospodarek.
Polska konsekwentnie sprzeciwia się również nowym inicjatywom, które mogłyby
negatywnie wpływać na konkurencyjność krajowej gospodarki oraz aktywnie angażuje się
na rzecz korekty przyjętych regulacji tam, gdzie jest to możliwe.
-- 2 of 4 --
6. Czy rząd RP planuje wystąpić na forum UE z propozycją objęcia sektorów takich jak
hutnictwo szczególną ochroną w ramach Zielonego Ładu, np. poprzez fundusze
kompensacyjne lub tymczasowe wyłączenia z ETS?
Odnośnie EU ETS należy zwrócić uwagę, że obecnie istnieją rozwiązania zmierzające do
łagodzenia skutków finansowych dla przedsiębiorstw energochłonnych w postaci
przydziału bezpłatnych uprawnień oraz rekompensat kosztów pośrednich. W przypadku
bezpłatnych uprawień, postulujemy ich utrzymania dla eksportu towarów CBAM, a
całościowo odroczenie ich wycofywania co najmniej do czasu potwierdzenia skuteczności
mechanizmu CBAM.
Ministerstwo Klimatu i Środowiska współuczestniczy także w przygotowaniu „Planu działań
dla zrównoważonego rozwoju przemysłu stalowego w Polsce”, który jest konsultowany na
cyklicznych spotkaniach z branżą hutniczą przez Ministerstwo Energii. Plan przewiduje
kompleksowe działania na rzecz wsparcia przemysłu stalowego w Polsce.
Polska postuluje również na forum UE specjalne traktowanie sektorów przemysłu
produkujących na rzecz obronności. Wprowadzenie takich rozwiązań poprawiałoby m.in.
konkurencyjność przemysłu stalowego.
7. Czy resort rozważa inicjatywę zmian w systemie CBAM, które uwzględniałyby
także interesy eksporterów z UE, a nie wyłącznie importerów spoza niej?
Ministerstwo Klimatu i Środowiska jest w dialogu z branżami objętymi CBAM i mamy
świadomość, że dla przemysłu mechanizm w obecnym kształcie nie rozwiązuje w
wystarczającym stopniu problemu ucieczki emisji, ani nie zapewnia równych warunków
działania producentom z UE i spoza UE. W związku z tym CBAM musi być lepiej
dostosowany do walki z ucieczką emisji i zapobiegania osłabieniu konkurencyjności
producentów UE.
Od początku komunikujemy, że konieczne jest wypracowanie działań dla unijnego eksportu
towarów objętych CBAM. Optymalne wydaje się bezterminowe utrzymanie bezpłatnych
uprawnień dla tego eksportu. Dodatkowo rozwiązania mogłyby również obejmować
dodanie mechanizmu rabatów eksportowych, aby wesprzeć producentów z UE,
umożliwiając im konkurowanie z produktami z krajów o mniej rygorystycznych przepisach
klimatycznych. Komisja Europejska mogłaby również przeznaczyć dodatkowe środki na
wsparcie eksportu.
Polska wraz Włochami wypracowała już tzw. non-paper w sprawie CBAM, skierowany do
Komisji Europejskiej i poparty przez kilka innych państwa członkowskich, w którym
zwrócono uwagę na szereg kwestii mogących przyczynić się do zwiększenia efektywności
mechanizmu, w tym m.in. poprzez uwzględnianie wsparcia dla eksporterów i rozważenie
odroczenia stopniowego wycofywania bezpłatnych uprawnień w przypadku
nieskutecznego wdrażania CBAM.
Komisja Europejska do końca bieżącego roku zobowiązała się do przedstawienia propozycji
rewizji mechanizmu CBAM. Jednym z wątków, który zostanie uwzględniony będzie
wsparcie dla eksportu.
Z wyrazami szacunku
Krzysztof Bolesta
Sekretarz Stanu
Ministerstwo Klimatu i Środowiska
/ – podpisany cyfrowo/
-- 3 of 4 --
Do wiadomości:
1. Departament Spraw Parlamentarnych, KPRM
-- 4 of 4 --