Interpelacja w sprawie przeciwdziałania fałszowaniu miodu i ochrony polskiego pszczelarstwa
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12696
do ministra rolnictwa i rozwoju wsi
w sprawie przeciwdziałania fałszowaniu miodu i ochrony polskiego pszczelarstwa
Zgłaszający: Andrzej Śliwka
Data wpływu: 06-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
do mojego biura poselskiego napływają liczne sygnały od organizacji pszczelarskich i producentów miodu, którzy alarmują o dramatycznej sytuacji na rynku pszczelarskim w Polsce. Problem ten wiąże się z masowym importem taniego i fałszowanego miodu z krajów trzecich – przede wszystkim z Chin, ale również z Wietnamu, Indii i Brazylii – co zagraża ekonomicznemu bytowi polskich pszczelarzy oraz prawom konsumentów. Zjawisko to zostało wielokrotnie udokumentowane zarówno w raportach Komisji Europejskiej, jak i w badaniach laboratoryjnych. Zgodnie z danymi Joint Research Centre KE (2023) aż 3/4 próbek miodu importowanego z Chin nosi znamiona fałszerstwa. Podobne wyniki uzyskano w badaniach próbek dostępnych na rynku polskim.
Skala problemu jest bardzo poważna:
- w 2022 r. Polska zaimportowała 27,3 tys. ton miodu z krajów pozaeuropejskich, podczas gdy krajowa produkcja wyniosła 24 tys. ton; ponad połowa importu pochodziła z Chin (Eurostat, GUS),
- koszt produkcji naturalnego miodu w Polsce to ok. 4 EUR/kg, podczas gdy koszt importu z Chin wynosi jedynie 1,13 EUR/kg,
- fałszowanie miodu odbywa się poprzez dodatek syropów cukrowych oraz inne metody pozwalające obejść testy laboratoryjne,
- konsumenci tracą zaufanie do oznaczeń „miód“, a rodzime pszczelarstwo traci konkurencyjność i stoi na skraju opłacalności.
Fałszowanie miodu ma poważne konsekwencje:
- ekonomiczne – upadek wielu pasiek i utrata źródeł dochodu,
- społeczne – osłabienie tradycji pszczelarskich i wprowadzanie konsumentów w błąd,
- żywnościowe – pozbawienie obywateli dostępu do naturalnych produktów prozdrowotnych,
- strategiczne – przeniesienie procederu fałszowania na teren Polski po wybuchu wojny w Ukrainie.
W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:
Jakie działania podejmuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz podległe mu instytucje (np. inspekcje żywności), aby skutecznie ograniczyć napływ fałszywego miodu do Polski i Unii Europejskiej?
Jaki jest harmonogram implementacji tzw. dyrektyw śniadaniowych Parlamentu Europejskiego i Rady do prawa krajowego, zwłaszcza w odniesieniu do nowych wymagań dotyczących etykietowania miodu?
Czy ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązku szczegółowego wskazywania kraju lub krajów pochodzenia miodu na etykietach – również w przypadku mieszanek, np. przez procentowy udział poszczególnych krajów?
Czy jest planowane wprowadzenie systemu badań DNA oraz innych nowoczesnych metod analitycznych jako warunku dopuszczenia miodu do obrotu w Polsce? Jeśli tak, jaki jest harmonogram wdrożenia takich rozwiązań?
Jakie mechanizmy wsparcia dla krajowych pszczelarzy planuje resort – np. programy dotacyjne, certyfikacyjne, preferencje podatkowe, wsparcie eksportowe lub inne formy ochrony krajowej produkcji?
W jaki sposób ministerstwo planuje współpracować z organizacjami pszczelarskimi, środowiskami naukowymi i laboratoriami w celu wypracowania skutecznych narzędzi walki z fałszerstwami oraz umocnienia pozycji polskiego pszczelarstwa na rynku europejskim?
Z wyrazami szacunku
Andrzej Śliwka
Poseł na Sejm RP
Minister Stefan Krajewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 6 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Podaje wskaźniki procentowe (11)
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (16)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
14864 znakówul. Wspólna 30, 00-930 Warszawa www.gov.pl/rolnictwo
+48 22 250 01 18
Stefan Krajewski
Warszawa, 23 października 2025 r.
znak sprawy: DRE.pz.058.9.2025
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: interpelacji nr 12696 Pana Posła Andrzeja Śliwki
Szanowny Panie Marszałku,
w związku z interpelacją nr 12696 Pana Posła Andrzeja Śliwki w sprawie
przeciwdziałania fałszowaniu miodu i ochrony polskiego pszczelarstwa, poniżej
przekazuję odpowiedzi na pytania z interpelacji.
1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz podległe mu
instytucje (np. inspekcje żywności), aby skutecznie ograniczyć napływ fałszywego miodu
do Polski i Unii Europejskiej?
Prawo Unii Europejskiej już teraz jasno określa, że miód może być importowany do UE
tylko z tych krajów, które spełniają wymagania dotyczące bezpieczeństwa i jakości.
Jeśli dane państwo nie spełnia tych wymagań, miód z tego państwa nie może być
importowany do żadnego kraju UE, w tym do Polski.
Import miodu jest dokładnie regulowany przepisami unijnymi, które:
określają listę państw, z których można sprowadzać miód - rozporządzenie
wykonawcze Komisji (UE) 2021/4051,
1 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2021/405 z dnia 24 marca 2021 r. ustanawiające wykazy
państw trzecich lub ich regionów, z których dozwolone jest wprowadzanie do Unii niektórych zwierząt i
towarów przeznaczonych do spożycia przez ludzi zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) 2017/625 (Dz. U. UE. L. z 2021 r. Nr 114, str. 118 z późn. zm.).
-- 1 of 7 --
2
nakładają obowiązek dołączenia świadectw potwierdzających spełnienie wymagań
zdrowotnych - rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/22352,
przewidują kontrolę przesyłek na granicy - rozporządzenie Parlamentu
Europejskiego i Rady (UE) 2017/6253,
wymagają, aby miód pochodził wyłącznie z zakładów zatwierdzonych do eksportu
do UE i wpisanych na oficjalną listę aktualizowaną przez KE - rozporządzenie
delegowane Komisji (UE) 2022/22924.
W Unii Europejskiej przyjęto wspólną taryfę celną w stosunkach z państwami trzecimi.
Produkty, w tym miód, pochodzące z państw trzecich są uważane za będące
w swobodnym obrocie w jednym z państw członkowskich, jeżeli dopełniono wobec
nich formalności przywozowych oraz pobrano wszystkie wymagane cła i opłaty
o skutku równoważnym w tym państwie członkowskim i jeżeli nie skorzystały
z całkowitego lub częściowego zwrotu tych ceł lub opłat.
W kompetencji Inspekcji Weterynaryjnej znajdują się kwestie bezpieczeństwa
żywności pochodzenia zwierzęcego, w tym miodu, i na tym skupia się weterynaryjna
kontrola graniczna w punktach kontroli na granicy zewnętrznej UE.
Kontrola graniczna jakości handlowej towarów przywożonych z zagranicy, realizowana
jest przez Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych. O zakresie i
2 Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2020/2235 z dnia 16 grudnia 2020 r. ustanawiające przepisy
dotyczące stosowania rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/429 i (UE) 2017/625 w
odniesieniu do wzorów świadectw zdrowia zwierząt, wzorów świadectw urzędowych i wzorów
świadectw zdrowia zwierząt/świadectw urzędowych do celów wprowadzania do Unii i przemieszczania
w obrębie terytorium Unii przesyłek niektórych kategorii zwierząt i towarów oraz urzędowej certyfikacji
dotyczącej takich świadectw i uchylające rozporządzenie (WE) nr 599/2004, rozporządzenia wykonawcze
(UE) nr 636/2014 i (UE) 2019/628, dyrektywę 98/68/WE oraz decyzje 2000/572/WE, 2003/779/WE i
2007/240/WE (Dz. U. UE. L. z 2020 r. Nr 442, str. 1 z późn. zm.)
3 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 z dnia 15 marca 2017 r. w sprawie
kontroli urzędowych i innych czynności urzędowych przeprowadzanych w celu zapewnienia stosowania
prawa żywnościowego i paszowego oraz zasad dotyczących zdrowia i dobrostanu zwierząt, zdrowia roślin
i środków ochrony roślin, zmieniające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr
999/2001, (WE) nr 396/2005, (WE) nr 1069/2009, (WE) nr 1107/2009, (UE) nr 1151/2012, (UE) nr
652/2014, (UE) 2016/429 i (UE) 2016/2031, rozporządzenia Rady (WE) nr 1/2005 i (WE) nr 1099/2009
oraz dyrektywy Rady 98/58/WE, 1999/74/WE, 2007/43/WE, 2008/119/WE i 2008/120/WE, oraz
uchylające rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 854/2004 i (WE) nr 882/2004,
dyrektywy Rady 89/608/EWG, 89/662/EWG, 90/425/EWG, 91/496/EWG, 96/23/WE, 96/93/WE i
97/78/WE oraz decyzję Rady 92/438/EWG (rozporządzenie w sprawie kontroli urzędowych) (Dz. U. UE.
L. z 2017 r. Nr 95, str. 1 z późn. zm.)
4 Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2022/2292 z dnia 6 września 2022 r. uzupełniające
rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/625 w odniesieniu do wymogów
dotyczących wprowadzania do Unii przesyłek zwierząt, od których lub z których pozyskuje się żywność,
i określonych towarów przeznaczonych do spożycia przez ludzi.
-- 2 of 7 --
3
trybie kontroli artykułów rolno-spożywczych decyduje inspektor, biorąc pod uwagę
specyficzne cechy badanego produktu, dokumentację przedłożoną
przez zainteresowany podmiot oraz warunki techniczne do przeprowadzenia kontroli.
2. Jaki jest harmonogram implementacji tzw. Dyrektyw Śniadaniowych Parlamentu
Europejskiego i Rady do prawa krajowego, zwłaszcza w odniesieniu do nowych wymagań
dotyczących etykietowania miodu?
oraz
3. Czy Ministerstwo planuje wprowadzenie obowiązku szczegółowego wskazywania kraju
lub krajów pochodzenia miodu na etykietach – również w przypadku mieszanek,
np. poprzez procentowy udział poszczególnych krajów?
Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 października
2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych, na opakowaniu podaje się nazwę państwa pochodzenia,
w którym miód został zebrany, a w przypadku gdy miód pochodzi z więcej niż jednego
państwa, nazwy państw pochodzenia, w których miód został zebrany.
Niezależnie od tego, obecnie trwa procedowanie projektu rozporządzenia Ministra
Rolnictwa i Rozwoju Wsi zmieniającego rozporządzenie w sprawie znakowania
poszczególnych rodzajów środków spożywczych. Projekt został skierowany
do zwolnienia z Komisji Prawniczej. Przepisy projektu rozporządzenia dotyczące
również znakowania miodu, będące transpozycją przepisów dyrektywy 2024/1438,
wejdą w życie z dniem 14 czerwca 2026 r.
Proponowany w § 15 projektu rozporządzenia nowy w stosunku do obowiązujących
przepisów zapis, przewiduje wskazywanie na etykiecie państwa pochodzenia,
a przypadku gdy miód pochodzi z więcej niż jednego państwa, wszystkich państw
pochodzenia, w których miód został zebrany, umieszczonych w głównym polu
widzenia i wymienionych w kolejności od największego udziału miodu w całym
produkcie wyrażonego w procentach do najmniejszego udziału miodu w całym
produkcie wyrażonego w procentach z tolerancją 5% dla każdego udziału miodu
w mieszance. Drugi zapis w art. 1 polega na umożliwieniu, w przypadku opakowań
miodu zawierających ilości miodu o masie poniżej 30 gramów netto, zastępowania
nazwy państw pochodzenia dwuliterowym kodem, zgodnie z międzynarodową normą
ISO 3166-1.
-- 3 of 7 --
4
Ponadto, w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 3 października
2003 r. w sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowej miodu
oraz w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 maja 2009 r.
w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu znakowania nieprzeznaczonych
bezpośrednio dla konsumenta finalnego niektórych grup i rodzajów opakowanych
artykułów rolno-spożywczych lub artykułów rolno-spożywczych bez opakowań,
zostaną usunięte wyrazy „przefiltrowany” i „filtrowany”. Zmienione rozporządzenia
weszłyby w życie 14 czerwca 2026 r. Będzie to również transpozycja przepisów
dyrektywy 2024/1438. Miód przefiltrowany, to miód uzyskany przez usunięcie
obcych substancji organicznych lub nieorganicznych, w tym usunięcie znaczącej ilości
pyłku. Tymczasem pyłek, który jest kluczowym składnikiem miodu i elementem
łączącym z jego botanicznym pochodzeniem, pozwala na ustalenie pochodzenia
geograficznego miodu. Dlatego tak istotna jest nowelizacja ww. rozporządzeń.
4. Czy planowane jest wprowadzenie systemu badań DNA oraz innych nowoczesnych
metod analitycznych jako warunku dopuszczenia miodu do obrotu w Polsce? Jeśli tak,
jaki jest harmonogram wdrożenia takich rozwiązań?
W czerwcu 2024 r. weszły w życie przepisy zmienionej dyrektywy w sprawie miodu
(2001/110), zgodnie z którymi, uwzględniając normy międzynarodowe i postęp
techniczny, Komisja do dnia 14 czerwca 2028 r., przyjmuje akty wykonawcze
ustanawiające metody analizy w celu wykrywania zafałszowanego miodu.
Ponadto, aby wesprzeć Komisję Europejską – dostarczając jej najlepszej dostępnej
wiedzy technicznej – w ramach zmienionej dyrektywy w sprawie miodu (2001/110)
ustanowiono platformę ds. miodu. Przedstawia ona zalecenia dotyczące unijnego
systemu identyfikowalności, który ma zapewnić jakość unijnego miodu
oraz dostępność i możliwość uzyskania zasadniczych informacji na temat pochodzenia
miodu – w tym, w stosownych przypadkach, kraju pochodzenia, roku produkcji
i niepowtarzalnego identyfikatora producenta – w unijnym łańcuchu dostaw,
od podmiotu zbierającego miód lub importera po konsumenta. Platforma ds. miodu
gromadzi dane dotyczące metod poprawy kontroli autentyczności miodu,
w szczególności metod wykrywania fałszerstw w miodzie, w celu ich ewentualnej
harmonizacji, oraz przedstawia zalecenia dotyczące ewentualnej potrzeby aktualizacji
kryteriów składu i innych parametrów jakościowych określonych w dyrektywie
-- 4 of 7 --
5
w sprawie miodu5.
5. Jakie mechanizmy wsparcia dla krajowych pszczelarzy planuje resort – np. programy
dotacyjne, certyfikacyjne, preferencje podatkowe, wsparcie eksportowe lub inne formy
ochrony krajowej produkcji?
W ramach Planu Strategicznego dla WPR na lata 2023-2027 - interwencje w sektorze
pszczelarskim (PS WPR 2023-2027), kontynuowana jest pomoc realizowana wcześniej
w ramach krajowych programów wsparcia pszczelarstwa. Interwencje pszczelarskie
w ramach PS WPR 2023-2027 to wsparcie powszechnie dostępne dla pszczelarzy.
Udzielane corocznie, docierające do około 40 tys. pszczelarzy (40% wszystkich
pszczelarzy w Polsce), a podstawowym warunkiem jest zgłoszenie pasieki
(utrzymywania pszczół) do Powiatowej Inspekcji Weterynaryjnej.
W III naborze dotyczącym 2025 r. dostępny budżet pomocy wynosił blisko 43 mln zł,
a w trakcie naboru (24.10.–3.12.2024 r.) wpłynęło ponad 3,1 tys. wniosków
kwalifikujących się do pomocy, na łączną kwotę ponad 57,2 mln zł. Dlatego też podjęto
decyzję o zwiększeniu budżetu interwencji o 20 mln zł rocznie na rok 2026 i 2027.
W aktualnym IV naborze, z budżetem 15 mln euro (34% UE i 66% środki krajowe),
w ramach realizacji siedmiu rodzajów interwencji pszczelarskich refundacji podlegają
m.in. koszty:
szkoleń i konferencji pszczelarskich (refundacja 100%);
zakupu nowego sprzętu pszczelarskiego (m.in. miodarek, odstojników,
dekrystalizatorów, stołów do odsklepiania plastrów) oraz maszyn i urządzeń
do prowadzenia gospodarki wędrownej) (refundacja nie więcej niż 50%);
zakupu produktów leczniczych warrozobójczych (refundacja nie więcej niż 90%);
zakupu matek pszczelich o znanej wartości użytkowej, pakietów oraz odkładów
pszczelich z takimi matkami (refundacja nie więcej niż 70%);
analiz właściwości fizyko-chemicznych oraz analizy pyłkowej miodu (refundacja
90%).
Obsługę mechanizmu, jako agencja płatnicza, realizuje ARiMR – wyłącznie
za pośrednictwem systemu elektronicznego.
5 https://agriculture.ec.europa.eu/farming/animal-products/honey_en?prefLang=pl&etrans=pl.
-- 5 of 7 --
6
W 2025 r. o pomoc finansową rekompensującą koszty utrzymania pszczół w okresie
bezpożytkowym mogli się ubiegać hodowcy, prowadzący działalność nadzorowaną
i wpisani do rejestru Powiatowego Lekarza Weterynarii i ewidencji producentów
ARiMR. Stawka wsparcia realizowanego w formule pomocy de minimis w rolnictwie
wynosiła – tak jak w poprzednim roku – 50 zł do każdej przezimowanej rodziny
pszczelej.
Tegoroczny nabór trwał do 1 kwietnia do 31 maja i złożono prawie 42 tys. wniosków
– najwięcej na Lubelszczyźnie, Podkarpaciu i w Małopolsce. Na konta 41,7 tys.
pszczelarzy, którzy spełnili określone przepisami warunki, trafiły 73 mln zł.
O zwrot wydatków poniesionych na przezimowanie pszczół można się ubiegać
od 2021 r. Do tej pory Agencja wypłaciła z tego tytułu ponad 270 mln zł.
Jednym z rozwiązań systemowych, służących wspieraniu promocji polskich produktów
pszczelarskich, są Fundusz Promocji Roślin Oleistych oraz Fundusz Promocji Owoców
i Warzyw, które powstały na mocy ustawy z dnia 22 maja 2009 r. o funduszach
promocji produktów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1496).
Głównym celem utworzenia funduszy promocji jest wspieranie marketingu, wzrostu
spożycia i promocji produktów rolno-spożywczych.
Od dnia 1 sierpnia 2019 r., tj. od dnia utworzenia funduszu, w ramach Funduszu
Promocji Roślin Oleistych na wsparcie dotyczące produktów pszczelich (tj. miód, pyłek
kwiatowy, pierzga (od dnia 1 kwietnia br.), propolis oraz mleczko pszczele)
przeznaczone jest 15% maksymalnej kwoty środków finansowych przeznaczonych
na realizację wszystkich zadań Funduszu Promocji Roślin Oleistych w danym roku
finansowym.
Ponadto, od dnia 1 kwietnia 2025 r., tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 21 lutego
2025 r. o zmianie ustawy o funduszach promocji produktów rolno-spożywczych
(Dz. U. poz. 289), w ramach Funduszu Promocji Owoców i Warzyw na wsparcie
dotyczące produktów pszczelich przeznaczone jest 5% maksymalnej kwoty środków
finansowych przeznaczonych na realizację wszystkich zadań Funduszu Promocji
Owoców i Warzyw w danym roku finansowym.
Szczegółowe informacje dotyczące zasad, sposobu oraz trybu udzielania wsparcia
finansowego w ramach ww. mechanizmów dostępne są na stronie: www.kowr.gov.pl,
w zakładce: promocja.
-- 6 of 7 --
7
6. W jaki sposób Ministerstwo planuje współpracować z organizacjami pszczelarskimi,
środowiskami naukowymi i laboratoriami w celu wypracowania skutecznych narzędzi
walki z fałszerstwami oraz umocnienia pozycji polskiego pszczelarstwa na rynku
europejskim?
Jak wskazano wyżej, trwają prace na forum Unii Europejskiej, dotyczące ustanowienia
skutecznych metod wykrywających zafałszowanie miodu. Ponadto, w maju 2022 r.
na spotkaniu z przedstawicielami branży pszczelarskiej powołano Zespół
ds. Pszczelarstwa w ramach Porozumienia Rolniczego. Zespół jest forum, na którym
omawiane są najważniejsze sprawy dotyczące pszczelarstwa w Polsce, w tym te
dotyczące analiz miodu. Na posiedzenia Zespołu zapraszani są przedstawiciele
środowisk naukowych oraz przedstawiciele GIW i GIJHARS.
Z wyrazami szacunku
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Stefan Krajewski
/podpisano elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów
-- 7 of 7 --