Interpelacja nr 12694
Interpelacja w sprawie opóźnień w procedurach Polskiej Komisji Akredytacyjnej oraz skutków decyzji dotyczącej kierunku Etyka - mediacje i negocjacje na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Zgłaszający:
•
Adresat:
Edukacja i Szkolnictwo (75%)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja w sprawie opóźnień w procedurach Polskiej Komisji Akredytacyjnej oraz skutków decyzji dotyczącej kierunku Etyka - mediacje i negocjacje na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Interpelacja nr 12694
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie opóźnień w procedurach Polskiej Komisji Akredytacyjnej oraz skutków decyzji dotyczącej kierunku Etyka - mediacje i negocjacje na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Sylwia Bielawska
Data wpływu: 05-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie doszło w ostatnich dniach do sytuacji o poważnych skutkach społecznych i systemowych. W dniu 1 października br., tuż przed rozpoczęciem roku akademickiego, uczelnia ogłosiła wstrzymanie uruchomienia kierunku „Etyka – mediacje i negocjacje“. Decyzja ta objęła ok. 160 studentów, którzy zostali wcześniej przyjęci na studia, wynajęli mieszkania i przygotowali się do rozpoczęcia zajęć.
Z informacji przekazanych przez uczelnię wynika, że powodem tej decyzji był negatywny raport Polskiej Komisji Akredytacyjnej (PKA), który wpłynął do uczelni dopiero 30 września, mimo że wizytacja akredytacyjna odbyła się w maju br. Oznacza to ponad czteromiesięczne opóźnienie w przekazaniu raportu, podczas gdy standardowy termin wynosi ok. sześciu tygodni. Tak znaczące opóźnienie uniemożliwiło uczelni podjęcie działań naprawczych z odpowiednim wyprzedzeniem i doprowadziło do sytuacji, w której studenci zostali pozbawieni możliwości rozpoczęcia studiów z dnia na dzień. Sprawa ta rodzi poważne pytania o sprawność proceduralną i przejrzystość działań Polskiej Komisji Akredytacyjnej, jak również o odpowiedzialność państwa za zapewnienie przewidywalności i stabilności procesu rekrutacyjnego.
Zgodnie z art. 241–258 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1571) Polska Komisja Akredytacyjna działa jako niezależny organ odpowiedzialny za ocenę jakości kształcenia. §1 ust. 1 Statutu PKA (tekst ujednolicony obowiązujący od 9 kwietnia 2024 r.) stanowi, że komisja jest „instytucją działającą niezależnie na rzecz doskonalenia jakości kształcenia“, ale to minister nauki i szkolnictwa wyższego powołuje członków PKA, zatwierdza jej statut i plan działalności oraz otrzymuje coroczne sprawozdania (art. 249–250 PSWiN). Oznacza to, że minister nie ingeruje w treść merytorycznych ocen PKA, ale odpowiada za organizacyjne i legislacyjne ramy jej działania, w tym za terminowość i przejrzystość procedur akredytacyjnych.
Znaczenie terminów proceduralnych – w tym art. 245 PSWiN, który przewiduje określone terminy dla uchwał prezydium PKA oraz obowiązek przekazywania wybranych uchwał i opinii ministrowi w terminie 7 dni oraz art. 246 PSWiN, który stanowi, że skutkiem negatywnej oceny jakości kształcenia jest obowiązek zaprzestania prowadzenia kierunku z końcem semestru, w którym uchwała stała się ostateczna (lub kolejnego semestru, jeśli do końca pozostało mniej niż 3 miesiące) – oznacza, że terminowość działań PKA ma bezpośredni wpływ na sytuację prawną i życiową studentów. W świetle tych regulacji przekazanie raportu akredytacyjnego UKEN z tak znacznym opóźnieniem wymaga szczegółowego wyjaśnienia i ewentualnych działań naprawczych po stronie państwa.
Sprawa Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie ujawnia poważne napięcia w funkcjonowaniu systemu akredytacji. Nawet pojedyncze opóźnienie w procedurach PKA może mieć realne, dotkliwe skutki dla setek studentów i podważać zaufanie do instytucji państwowych. Konieczne są działania wyjaśniające i systemowe, które zapobiegną podobnym sytuacjom w przyszłości.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Z jakich przyczyn Polska Komisja Akredytacyjna przekazała raport z wizytacji kierunku „Etyka – mediacje i negocjacje“ na UKEN w Krakowie z ponad czteromiesięcznym opóźnieniem w stosunku do standardowego terminu?
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego monitoruje terminowość procedur prowadzonych przez PKA i czy w niniejszym przypadku doszło do przekroczenia obowiązujących terminów ustawowych lub regulaminowych, o których mowa w art. 245 PSWiN?
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tej sprawie oraz zwrócenie się do PKA o przedstawienie pełnej dokumentacji dotyczącej przyczyn opóźnienia?
Czy ministerstwo rozważa podjęcie działań o charakterze nadzorczym, systemowym lub legislacyjnym, mających na celu usprawnienie pracy PKA oraz zapewnienie większej przewidywalności procesu akredytacyjnego dla uczelni i studentów?
Czy resort planuje wprowadzenie rozwiązań, które zagwarantują przekazywanie raportów akredytacyjnych z odpowiednim wyprzedzeniem, tak aby uniknąć sytuacji, w których decyzje podejmowane w ostatniej chwili dezorganizują proces kształcenia?
Czy ministerstwo przewiduje jakiekolwiek formy wsparcia, interwencji lub rekompensat dla studentów, którzy zostali poszkodowani w wyniku tej sytuacji, w tym ułatwienia w kontynuowaniu studiów na innych kierunkach lub uczelniach?
Czy jest planowana systemowa analiza terminowości działań PKA w ostatnich latach oraz przedstawienie propozycji ewentualnych zmian legislacyjnych w tym zakresie?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Poseł na Sejm RP
Interpelacja nr 12694
do ministra nauki i szkolnictwa wyższego
w sprawie opóźnień w procedurach Polskiej Komisji Akredytacyjnej oraz skutków decyzji dotyczącej kierunku Etyka - mediacje i negocjacje na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie
Zgłaszający: Iwona Małgorzata Krawczyk, Sylwia Bielawska
Data wpływu: 05-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie doszło w ostatnich dniach do sytuacji o poważnych skutkach społecznych i systemowych. W dniu 1 października br., tuż przed rozpoczęciem roku akademickiego, uczelnia ogłosiła wstrzymanie uruchomienia kierunku „Etyka – mediacje i negocjacje“. Decyzja ta objęła ok. 160 studentów, którzy zostali wcześniej przyjęci na studia, wynajęli mieszkania i przygotowali się do rozpoczęcia zajęć.
Z informacji przekazanych przez uczelnię wynika, że powodem tej decyzji był negatywny raport Polskiej Komisji Akredytacyjnej (PKA), który wpłynął do uczelni dopiero 30 września, mimo że wizytacja akredytacyjna odbyła się w maju br. Oznacza to ponad czteromiesięczne opóźnienie w przekazaniu raportu, podczas gdy standardowy termin wynosi ok. sześciu tygodni. Tak znaczące opóźnienie uniemożliwiło uczelni podjęcie działań naprawczych z odpowiednim wyprzedzeniem i doprowadziło do sytuacji, w której studenci zostali pozbawieni możliwości rozpoczęcia studiów z dnia na dzień. Sprawa ta rodzi poważne pytania o sprawność proceduralną i przejrzystość działań Polskiej Komisji Akredytacyjnej, jak również o odpowiedzialność państwa za zapewnienie przewidywalności i stabilności procesu rekrutacyjnego.
Zgodnie z art. 241–258 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. 2024 poz. 1571) Polska Komisja Akredytacyjna działa jako niezależny organ odpowiedzialny za ocenę jakości kształcenia. §1 ust. 1 Statutu PKA (tekst ujednolicony obowiązujący od 9 kwietnia 2024 r.) stanowi, że komisja jest „instytucją działającą niezależnie na rzecz doskonalenia jakości kształcenia“, ale to minister nauki i szkolnictwa wyższego powołuje członków PKA, zatwierdza jej statut i plan działalności oraz otrzymuje coroczne sprawozdania (art. 249–250 PSWiN). Oznacza to, że minister nie ingeruje w treść merytorycznych ocen PKA, ale odpowiada za organizacyjne i legislacyjne ramy jej działania, w tym za terminowość i przejrzystość procedur akredytacyjnych.
Znaczenie terminów proceduralnych – w tym art. 245 PSWiN, który przewiduje określone terminy dla uchwał prezydium PKA oraz obowiązek przekazywania wybranych uchwał i opinii ministrowi w terminie 7 dni oraz art. 246 PSWiN, który stanowi, że skutkiem negatywnej oceny jakości kształcenia jest obowiązek zaprzestania prowadzenia kierunku z końcem semestru, w którym uchwała stała się ostateczna (lub kolejnego semestru, jeśli do końca pozostało mniej niż 3 miesiące) – oznacza, że terminowość działań PKA ma bezpośredni wpływ na sytuację prawną i życiową studentów. W świetle tych regulacji przekazanie raportu akredytacyjnego UKEN z tak znacznym opóźnieniem wymaga szczegółowego wyjaśnienia i ewentualnych działań naprawczych po stronie państwa.
Sprawa Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie ujawnia poważne napięcia w funkcjonowaniu systemu akredytacji. Nawet pojedyncze opóźnienie w procedurach PKA może mieć realne, dotkliwe skutki dla setek studentów i podważać zaufanie do instytucji państwowych. Konieczne są działania wyjaśniające i systemowe, które zapobiegną podobnym sytuacjom w przyszłości.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
Z jakich przyczyn Polska Komisja Akredytacyjna przekazała raport z wizytacji kierunku „Etyka – mediacje i negocjacje“ na UKEN w Krakowie z ponad czteromiesięcznym opóźnieniem w stosunku do standardowego terminu?
Czy Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego monitoruje terminowość procedur prowadzonych przez PKA i czy w niniejszym przypadku doszło do przekroczenia obowiązujących terminów ustawowych lub regulaminowych, o których mowa w art. 245 PSWiN?
Czy ministerstwo planuje przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tej sprawie oraz zwrócenie się do PKA o przedstawienie pełnej dokumentacji dotyczącej przyczyn opóźnienia?
Czy ministerstwo rozważa podjęcie działań o charakterze nadzorczym, systemowym lub legislacyjnym, mających na celu usprawnienie pracy PKA oraz zapewnienie większej przewidywalności procesu akredytacyjnego dla uczelni i studentów?
Czy resort planuje wprowadzenie rozwiązań, które zagwarantują przekazywanie raportów akredytacyjnych z odpowiednim wyprzedzeniem, tak aby uniknąć sytuacji, w których decyzje podejmowane w ostatniej chwili dezorganizują proces kształcenia?
Czy ministerstwo przewiduje jakiekolwiek formy wsparcia, interwencji lub rekompensat dla studentów, którzy zostali poszkodowani w wyniku tej sytuacji, w tym ułatwienia w kontynuowaniu studiów na innych kierunkach lub uczelniach?
Czy jest planowana systemowa analiza terminowości działań PKA w ostatnich latach oraz przedstawienie propozycji ewentualnych zmian legislacyjnych w tym zakresie?
Z poważaniem
Iwona Krawczyk
Poseł na Sejm RP
Odpowiedź urzędowa
Podsekretarz stanu Maria Mrówczyńska
Audyt odpowiedzi: Wskaźnik lania wody & konkretności
Bardzo konkretna
Automatyczna analiza lingwistyczno-statystyczna pisma resortu
Lanie wody
25%
Konkretność
75%
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
Twarde liczby / kwoty
0 kwot, 0 %
Precyzyjne daty
2
Odpowiedź na punkty
✓ Tak (Ad 1, Pkt...)
Gęstość faktów
2.7 / 1k zn.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (2)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Urzędowe załączniki i odpowiedzi:
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
8725 znaków
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WKS.055.20.2025.DC
Warszawa, 28 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 12694
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Pani Iwony Małgorzaty
Krawczyk oraz Pani Sylwii Bielawskiej w sprawie opóźnień w procedurach Polskiej Komisji
Akredytacyjnej oraz skutków decyzji dotyczącej kierunku Etyka – mediacje i negocjacje
na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Szanowne Panie Posłanki,
w odpowiedzi na pytania postawione w interpelacji, uprzejmie proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Ad 1-7 i 10. Zgodnie z art. 251 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej „ustawa PSWN”, Polska Komisja
Akredytacyjna (dalej „PKA”) jest instytucją niezależną od organów władzy państwowej,
działającą na rzecz doskonalenia jakości kształcenia. Niezależność działania PKA wyraża się
m. in. w niepodważalności jej opinii i wniosków – mogą one być zmienione jedynie przez samą
Komisję oraz w tym, że żaden inny podmiot – w tym minister właściwy w sprawach
szkolnictwa wyższego i nauki – nie może wpływać na wykonywanie zadań przez PKA, jeżeli
przepis prawa powszechnie obowiązującego tego nie dopuszcza. Minister Nauki
i Szkolnictwa Wyższego nie ma uprawnień nadzorczych wobec PKA, nie ingeruje w przyjętą
przez PKA procedurę przeprowadzania oceny programowej i nie ma podstaw prawnych
do ingerowania w postępowania oceniające.
Zgodnie z ustawą PSWN, organizację i sposób działania PKA reguluje jej statut.
Statut PKA określa m.in. szczegółowe zadania jej organów, szczegółowe kryteria i tryb
dokonywania oceny programowej, zasady doboru kierunków studiów do oceny
programowej w danym roku, zasady i tryb powoływania ekspertów.
Organami PKA są Przewodniczący oraz Prezydium. Zgodnie ze statutem PKA,
to Przewodniczący kieruje pracami PKA i reprezentuje ją na zewnątrz, a do jego zadań należy
m.in. sprawowanie nadzoru nad wewnętrznym systemem zarządzania jakością (§ 7).
Za zapewnienie sprawnego funkcjonowania Komisji i wykonywania przez nią zadań
odpowiada sekretarz PKA, który, w szczególności organizuje bieżącą pracę Komisji oraz
monitoruje jakość oraz terminowość realizowanych działań (§ 10). Natomiast
Przewodniczący Zespołów są odpowiedzialni za jakość i terminowość zadań wykonywanych
przez członków danego Zespołu oraz ekspertów współpracujących (§ 12). Statut PKA
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
przewiduje również bieżącą i okresową ocenę jakości pracy członków Komisji, ekspertów
i osób pełniących funkcję sekretarzy zespołów oceniających, która jest przeprowadzana
zgodnie z regulaminem uchwalonym przez Prezydium PKA (§ 15a).
PKA realizuje swoje zadania ustawowe na podstawie przyjętych procedur, które zostały
włączone do wewnętrznego systemu zarządzania jakością PKA. Jak wskazano powyżej,
procedurę dokonywania oceny programowej na kierunku studiów określa statut PKA.
Zgodnie z przyjętą przez Komisję procedurą rozpatrywania skarg i wniosków (dostępną na
stronie internetowej PKA), uczelnia będąca stroną postępowania oceniającego
prowadzonego przez PKA może złożyć skargę i/lub wniosek w odniesieniu do przebiegu
realizowanej procedury w ramach procesu oceny programowej, które następnie są
procedowane zgodnie z przyjętym przez PKA regulaminem przez działający w strukturze
PKA – Zespół ds. skarg i wniosków. Ponadto po podjęciu przez Prezydium Komisji uchwały
w sprawie oceny programowej, uczelnia otrzymuje ankietę, w ramach której może również
zgłosić wszelkie uwagi bądź zastrzeżenia do procedury, którą została objęta.
Jednocześnie, odnosząc się do sytuacji zaistniałej w Uniwersytecie Komisji Edukacji
Narodowej w Krakowie pragnę wyjaśnić, że postępowanie oceniające jakość kształcenia
na kierunku „etyka - mediacje i negocjacje" nie zostało jeszcze zakończone przez PKA.
Kończy się ono wydaniem przez Prezydium PKA uchwały podjętej na podstawie opinii
właściwego zespołu, sporządzonej na podstawie raportu zespołu oceniającego i stanowiska
uczelni. Uchwała w sprawie oceny programowej jest przekazywana uczelni i Ministrowi.
Zgodnie z art. 245 ust. 4 ustawy PSWN, uczelnia niezadowolona z uchwały w sprawie oceny
programowej może zwrócić się do PKA, w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały,
z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, informując o tym ministra.
Ad 8 i 9. W sytuacji nieuruchomienia kierunku studiów osoby, które zostały zrekrutowane
mają na ogół przedstawianą przez uczelnię propozycję podjęcia studiów na innym kierunku.
Przepisy ustawy PSWN nie przewidują wsparcia finansowego lub kompensacyjnego
dla studentów w przypadku nieuruchomienia kierunku studiów; ewentualne roszczenia
mogą być kierowane indywidualnie w trybie powództwa cywilnego.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 427 ust. 1 ustawy PSWN wystąpił
do Rektora UKEN o przedstawienie wyjaśnień w sprawie. Z informacji przedstawionych
przez UKEN wynika, że decyzja o nieuruchomieniu kierunku "etyka - mediacje i negocjacje"
została podjęta w związku z oceną możliwości zapewnienia właściwej jakości kształcenia
na tych studiach po analizie zarzutów zawartych w raporcie zespołu oceniającego PKA.
W Instytucie Dziennikarstwa i Stosunków Międzynarodowych powołano zespół roboczy
do opracowania odpowiedzi na raport zespołu oceniającego PKA i programu naprawczego
dla tego kierunku. Jak wskazano w przedstawionych wyjaśnieniach UKEN, wobec
stwierdzonych nieprawidłowości wynikających z raportu i zagrożenia uzyskania oceny
negatywnej, władze Instytutu uznały, że nie mogą w sposób odpowiedzialny uruchamiać
kolejnego rocznika studiów, a osoby, które zostały przyjęte na kierunek „etyka – mediacje
i negocjacje”, mają zapewnioną możliwość podjęcia studiów w UKEN na innych kierunkach
studiów.
Przepisy ustawy PSWN pozostawiają kwestie dotyczące uruchomienia kształcenia
na studiach na określonym kierunku w danym roku akademickim w gestii uczelni. Uczelnie
są autonomiczne w podejmowanych działaniach na zasadach określonych w ustawie,
a organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące uczelni tylko
w przypadkach przewidzianych w ustawach (art. 9 ust. 2 i 5). Minister Nauki i Szkolnictwa
Wyższego nie podejmuje działań, które miałyby ingerować w swobodę prowadzenia
działalności dydaktycznej, o ile mieszczą się one w ramach przewidzianych przez prawo.
Należy też zaznaczyć, że minister nie ma podstaw prawnych do ingerowania w postępowania
administracyjne dotyczące indywidualnych spraw w przedmiocie przyjęcia na studia.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Uczelnia, w ramach przyznanej ustawowo autonomii, samodzielnie ustala warunki, tryb oraz
termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji oraz sposób jej przeprowadzenia (art. 70 ustawy
PSWN). Zgodnie z art. 23 ustawy PSWN, do zadań rektora należą wszystkie sprawy
dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji
innych organów uczelni. Rektor uczelni jest odpowiedzialny za zarządzanie uczelnią oraz
zapewnianie wykonywania przepisów obowiązujących w uczelni. To na rektorze uczelni
spoczywa obowiązek zapewnienia uczelni jak najlepszego funkcjonowania oraz oferowania
dydaktyki na jak najwyższym poziomie. Rektor ponosi odpowiedzialność za swoje działania
na zasadach określonych w ustawie PSWN oraz w przepisach odrębnych.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że w przypadku wydania przez Prezydium PKA uchwały
w sprawie negatywnej oceny jakości kształcenia na kierunku studiów, uczelnia, która
utworzyła ten kierunek zgodnie z przepisami samodzielnie, zaprzestaje prowadzenia
studiów na tym kierunku z końcem semestru, w którym uchwała stała się ostateczna. Jeżeli
do końca semestru pozostało mniej niż 3 miesiące, uczelnia zaprzestaje prowadzenia
studiów na tym kierunku z końcem kolejnego semestru (art. 246 ustawy PSWN).
Jednocześnie w przypadku zaprzestania prowadzenia studiów na określonym kierunku,
poziomie i profilu, na podstawie art. 82 ustawy PSWN, uczelnia jest obowiązana zapewnić
studentom możliwość kontynuowania studiów na tym samym poziomie i profilu oraz takim
samym albo innym kierunku studiów związanym z dyscypliną, do której był
przyporządkowany dotychczas prowadzony kierunek.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
DSW-WKS.055.20.2025.DC
Warszawa, 28 października 2025 r.
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Odpowiedź na interpelację nr 12694
Szanowny Panie Marszałku,
składam na Pana ręce odpowiedź na interpelację Posłów na Sejm RP Pani Iwony Małgorzaty
Krawczyk oraz Pani Sylwii Bielawskiej w sprawie opóźnień w procedurach Polskiej Komisji
Akredytacyjnej oraz skutków decyzji dotyczącej kierunku Etyka – mediacje i negocjacje
na Uniwersytecie Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Szanowne Panie Posłanki,
w odpowiedzi na pytania postawione w interpelacji, uprzejmie proszę przyjąć poniższe
wyjaśnienia.
Ad 1-7 i 10. Zgodnie z art. 251 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce (Dz. U. z 2024 r. poz. 1571, z późn. zm.), dalej „ustawa PSWN”, Polska Komisja
Akredytacyjna (dalej „PKA”) jest instytucją niezależną od organów władzy państwowej,
działającą na rzecz doskonalenia jakości kształcenia. Niezależność działania PKA wyraża się
m. in. w niepodważalności jej opinii i wniosków – mogą one być zmienione jedynie przez samą
Komisję oraz w tym, że żaden inny podmiot – w tym minister właściwy w sprawach
szkolnictwa wyższego i nauki – nie może wpływać na wykonywanie zadań przez PKA, jeżeli
przepis prawa powszechnie obowiązującego tego nie dopuszcza. Minister Nauki
i Szkolnictwa Wyższego nie ma uprawnień nadzorczych wobec PKA, nie ingeruje w przyjętą
przez PKA procedurę przeprowadzania oceny programowej i nie ma podstaw prawnych
do ingerowania w postępowania oceniające.
Zgodnie z ustawą PSWN, organizację i sposób działania PKA reguluje jej statut.
Statut PKA określa m.in. szczegółowe zadania jej organów, szczegółowe kryteria i tryb
dokonywania oceny programowej, zasady doboru kierunków studiów do oceny
programowej w danym roku, zasady i tryb powoływania ekspertów.
Organami PKA są Przewodniczący oraz Prezydium. Zgodnie ze statutem PKA,
to Przewodniczący kieruje pracami PKA i reprezentuje ją na zewnątrz, a do jego zadań należy
m.in. sprawowanie nadzoru nad wewnętrznym systemem zarządzania jakością (§ 7).
Za zapewnienie sprawnego funkcjonowania Komisji i wykonywania przez nią zadań
odpowiada sekretarz PKA, który, w szczególności organizuje bieżącą pracę Komisji oraz
monitoruje jakość oraz terminowość realizowanych działań (§ 10). Natomiast
Przewodniczący Zespołów są odpowiedzialni za jakość i terminowość zadań wykonywanych
przez członków danego Zespołu oraz ekspertów współpracujących (§ 12). Statut PKA
-- 1 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
przewiduje również bieżącą i okresową ocenę jakości pracy członków Komisji, ekspertów
i osób pełniących funkcję sekretarzy zespołów oceniających, która jest przeprowadzana
zgodnie z regulaminem uchwalonym przez Prezydium PKA (§ 15a).
PKA realizuje swoje zadania ustawowe na podstawie przyjętych procedur, które zostały
włączone do wewnętrznego systemu zarządzania jakością PKA. Jak wskazano powyżej,
procedurę dokonywania oceny programowej na kierunku studiów określa statut PKA.
Zgodnie z przyjętą przez Komisję procedurą rozpatrywania skarg i wniosków (dostępną na
stronie internetowej PKA), uczelnia będąca stroną postępowania oceniającego
prowadzonego przez PKA może złożyć skargę i/lub wniosek w odniesieniu do przebiegu
realizowanej procedury w ramach procesu oceny programowej, które następnie są
procedowane zgodnie z przyjętym przez PKA regulaminem przez działający w strukturze
PKA – Zespół ds. skarg i wniosków. Ponadto po podjęciu przez Prezydium Komisji uchwały
w sprawie oceny programowej, uczelnia otrzymuje ankietę, w ramach której może również
zgłosić wszelkie uwagi bądź zastrzeżenia do procedury, którą została objęta.
Jednocześnie, odnosząc się do sytuacji zaistniałej w Uniwersytecie Komisji Edukacji
Narodowej w Krakowie pragnę wyjaśnić, że postępowanie oceniające jakość kształcenia
na kierunku „etyka - mediacje i negocjacje" nie zostało jeszcze zakończone przez PKA.
Kończy się ono wydaniem przez Prezydium PKA uchwały podjętej na podstawie opinii
właściwego zespołu, sporządzonej na podstawie raportu zespołu oceniającego i stanowiska
uczelni. Uchwała w sprawie oceny programowej jest przekazywana uczelni i Ministrowi.
Zgodnie z art. 245 ust. 4 ustawy PSWN, uczelnia niezadowolona z uchwały w sprawie oceny
programowej może zwrócić się do PKA, w terminie 14 dni od dnia doręczenia uchwały,
z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, informując o tym ministra.
Ad 8 i 9. W sytuacji nieuruchomienia kierunku studiów osoby, które zostały zrekrutowane
mają na ogół przedstawianą przez uczelnię propozycję podjęcia studiów na innym kierunku.
Przepisy ustawy PSWN nie przewidują wsparcia finansowego lub kompensacyjnego
dla studentów w przypadku nieuruchomienia kierunku studiów; ewentualne roszczenia
mogą być kierowane indywidualnie w trybie powództwa cywilnego.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego na podstawie art. 427 ust. 1 ustawy PSWN wystąpił
do Rektora UKEN o przedstawienie wyjaśnień w sprawie. Z informacji przedstawionych
przez UKEN wynika, że decyzja o nieuruchomieniu kierunku "etyka - mediacje i negocjacje"
została podjęta w związku z oceną możliwości zapewnienia właściwej jakości kształcenia
na tych studiach po analizie zarzutów zawartych w raporcie zespołu oceniającego PKA.
W Instytucie Dziennikarstwa i Stosunków Międzynarodowych powołano zespół roboczy
do opracowania odpowiedzi na raport zespołu oceniającego PKA i programu naprawczego
dla tego kierunku. Jak wskazano w przedstawionych wyjaśnieniach UKEN, wobec
stwierdzonych nieprawidłowości wynikających z raportu i zagrożenia uzyskania oceny
negatywnej, władze Instytutu uznały, że nie mogą w sposób odpowiedzialny uruchamiać
kolejnego rocznika studiów, a osoby, które zostały przyjęte na kierunek „etyka – mediacje
i negocjacje”, mają zapewnioną możliwość podjęcia studiów w UKEN na innych kierunkach
studiów.
Przepisy ustawy PSWN pozostawiają kwestie dotyczące uruchomienia kształcenia
na studiach na określonym kierunku w danym roku akademickim w gestii uczelni. Uczelnie
są autonomiczne w podejmowanych działaniach na zasadach określonych w ustawie,
a organy władzy publicznej mogą podejmować rozstrzygnięcia dotyczące uczelni tylko
w przypadkach przewidzianych w ustawach (art. 9 ust. 2 i 5). Minister Nauki i Szkolnictwa
Wyższego nie podejmuje działań, które miałyby ingerować w swobodę prowadzenia
działalności dydaktycznej, o ile mieszczą się one w ramach przewidzianych przez prawo.
Należy też zaznaczyć, że minister nie ma podstaw prawnych do ingerowania w postępowania
administracyjne dotyczące indywidualnych spraw w przedmiocie przyjęcia na studia.
-- 2 of 3 --
telefon: +48 22 52 92 718 ul. Wspólna 1/3
adres e-mail: kancelaria@mnisw.gov.pl 00-529 Warszawa
gov.pl/nauka
Uczelnia, w ramach przyznanej ustawowo autonomii, samodzielnie ustala warunki, tryb oraz
termin rozpoczęcia i zakończenia rekrutacji oraz sposób jej przeprowadzenia (art. 70 ustawy
PSWN). Zgodnie z art. 23 ustawy PSWN, do zadań rektora należą wszystkie sprawy
dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji
innych organów uczelni. Rektor uczelni jest odpowiedzialny za zarządzanie uczelnią oraz
zapewnianie wykonywania przepisów obowiązujących w uczelni. To na rektorze uczelni
spoczywa obowiązek zapewnienia uczelni jak najlepszego funkcjonowania oraz oferowania
dydaktyki na jak najwyższym poziomie. Rektor ponosi odpowiedzialność za swoje działania
na zasadach określonych w ustawie PSWN oraz w przepisach odrębnych.
Jednocześnie należy wyjaśnić, że w przypadku wydania przez Prezydium PKA uchwały
w sprawie negatywnej oceny jakości kształcenia na kierunku studiów, uczelnia, która
utworzyła ten kierunek zgodnie z przepisami samodzielnie, zaprzestaje prowadzenia
studiów na tym kierunku z końcem semestru, w którym uchwała stała się ostateczna. Jeżeli
do końca semestru pozostało mniej niż 3 miesiące, uczelnia zaprzestaje prowadzenia
studiów na tym kierunku z końcem kolejnego semestru (art. 246 ustawy PSWN).
Jednocześnie w przypadku zaprzestania prowadzenia studiów na określonym kierunku,
poziomie i profilu, na podstawie art. 82 ustawy PSWN, uczelnia jest obowiązana zapewnić
studentom możliwość kontynuowania studiów na tym samym poziomie i profilu oraz takim
samym albo innym kierunku studiów związanym z dyscypliną, do której był
przyporządkowany dotychczas prowadzony kierunek.
Z wyrazami szacunku
Z upoważnienia
Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Maria Mrówczyńska
Podsekretarz Stanu
/ – podpisano cyfrowo/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów.
-- 3 of 3 --