Interpelacja w sprawie rzekomych nieprawidłowości w Systemie Losowego Przydziału Spraw (SLPS)
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12679
do ministra sprawiedliwości
w sprawie rzekomych nieprawidłowości w Systemie Losowego Przydziału Spraw (SLPS)
Zgłaszający: Paweł Jabłoński
Data wpływu: 05-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w ubiegłym tygodniu dokonał Pan zmiany rozporządzenia – Regulamin urzędowania sądów powszechnych, wprowadzając w jego § 50 przepis, zgodnie z którym w składach trzyosobowych losowo wyznaczany ma być obowiązkowo tylko jeden sędzia (referent) – a pozostałych dwóch członków składu będzie mógł wyznaczyć bez losowania przewodniczący wydziału.
Przepis ten jest w oczywisty sposób sprzeczny z normą wyższego rzędu, a mianowicie art. 47a ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, który wprowadza obowiązek losowego przydziału spraw wszystkim sędziom – za wyjątkiem sytuacji gdy sprawa podlega przydziałowi sędziemu pełniącemu dyżur.
Odtąd każdy wyrok wydany przez sąd karny wyznaczony z pominięciem losowania będzie można zakwestionować: sytuacja, w której sąd jest nienależycie obsadzony, to bezwzględna przyczyna odwoławcza – nawet prawidłowy wyrok ulega w takiej sytuacji uchyleniu (art. 439 § 1 pkt 2 K.p.k.).
W postępowaniach cywilnych podobnie – sprzeczność składu sądu z przepisami prawa oznacza bezwzględną nieważność postępowania (art. 379 pkt 4 K.p.c.).
Słuszność mają prawnicy, którzy wskazują – jak prof. UJ Andrzej Olaś – że Pańskie rozporządzenie to poważny regres z punktu widzenia gwarancji procesowych (prawo do bezstronnego, niezawisłego sądu wyznaczonego w sposób wolny od zewnętrznych wpływów), a jego wprowadzenie jedynie pogłębi chaos w wymiarze sprawiedliwości.
Niezależnie od naruszenia przez rozporządzenie normy wyższego rzędu i związanych z tym naruszeniem konsekwencji w dyskusjach toczonych od kilku dni raczył Pan minister wskazywać, iż obecnie obowiązujący SLPS jest systemem niedoskonałym, a w toku jego stosowania miały miejsce nieprawidłowości.
Mając to na uwadze, uprzejmie proszę o wskazanie:
1. Jakie nieprawidłowości w działaniu SLPS zidentyfikowało Ministerstwo Sprawiedliwości od 13 grudnia 2023 r.?
2. Jakie działania podjęto, aby te nieprawidłowości naprawić?
3. Jakie konsekwencje wyciągnięto wobec osób odpowiedzialnych za te nieprawidłowości?
Z wyrazami szacunku
adw. Paweł Jabłoński
Poseł na Sejm RP
Podsekretarz stanu Dariusz Mazur
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (9)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
7784 znakówkontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Podsekretarz Stanu
Dariusz Mazur
Warszawa, 24 listopada 2025 roku
Znak sprawy: BK-VII.0520.413.2025
Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej
Szanowny Panie Marszałku,
uprzejmie przekazuję odpowiedź na interpelację nr 12679 Pana Posła Pawła Jabłońskiego.
Zgodnie z zapowiedziami Ministra Sprawiedliwości został zlecony audyt bezpieczeństwa
dla Systemu Losowego Przydziału Spraw (dalej: SLPS). Audyt obejmuje w szczególności:
a) przeprowadzenie testów bezpieczeństwa aplikacji webowej (blackbox-graybox);
b) audyt kodu źródłowego (whitebox);
c) analizę konfiguracji (whitebox);
d) testy infrastruktury wewnętrznej (LAN, blackbox).
Usługa audytu bezpieczeństwa dla systemu SLPS zakończy się 10 stycznia 2026 roku.
W odniesieniu do pytania o nieprawidłowości w funkcjonowaniu SLPS stwierdzone
od 13 grudnia 2023 roku, trzeba podkreślić, że skala i waga nieprawidłowości
odnotowanych w ostatnich dwóch latach jest nieporównywalna do tych, które zostały
zidentyfikowane w pierwszym roku działania systemu, kiedy to błędy były poważne,
oddziałowujące w sposób istotny na przydział spraw.
-- 1 of 5 --
2
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
Nieprawidłowości wykryte po 13 grudnia 2023 roku nie miały charakteru krytycznego
i były niezwłocznie usuwane.
Aby zminimalizować ryzyko błędów, obecnie trwają prace nad wdrożeniem modyfikacji,
które zautomatyzują określone czynności, wykonywane dotychczas ręcznie przez
operatorów w sądach (np. poprzez integrację SLPS z systemami repertoryjno-biurowymi
w sądach). Całkowita automatyzacja nie jest jednak możliwa i udział operatora
w parametryzacji SLPS nadal będzie wymagany.
Dlatego w Ministerstwie Sprawiedliwości stale dążymy do podniesienia kompetencji osób
wykonujących w sądach czynności w SLPS poprzez zapewnienie nieograniczonego
dostępu do szkoleń oraz materiałów edukacyjnych z zakresu SLPS, a także na bieżąco
świadczymy operatorom wsparcie merytoryczne.
Ponadto, na podstawie zgłoszeń oraz danych zgromadzonych w SLPS na bieżąco
identyfikujemy obszary, w których najczęściej dochodzi do błędów tak, aby możliwe było
wdrożenie adekwatnych działań w celu ich eliminacji.
Większość zmian wprowadzonych do SLPS w okresie ostatnich dwóch lat ma charakter
optymalizacyjny lub wprowadza nowe funkcjonalności, mające na celu ułatwienie pracy
operatorom SLPS. Naprawy stwierdzonych błędów stanowią niewielki procent tych zmian.
Poniższe zestawienie zawiera wykaz nieprawidłowości stwierdzonych po 13 grudnia 2023
roku w działaniu SLPS wraz z opisem ich wpływu na przydział spraw oraz sposobu
naprawy:
Lp. Opis
nieprawidłowości
(po 13 grudnia 2023)
Naprawa / wpływ na przydział Wersja naprawy
1. Brak możliwości
wymiany
nieaktywnego
sędziego w składzie
trzyosobowym
Brak wpływu na przydział
w charakterze referenta.
Nieprawidłowość miała wpływ
na kształtowanie składów
trzyosobowych w szczególnych
przypadkach, w kontekście realizacji
§50 ust. 2 Regulaminu urzędowania
Złożono wniosek
do Wykonawcy.
Naprawiono
w wydaniu 1.16.2
-- 2 of 5 --
3
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
sądów powszechnych
(„Sędzia nieuwzględniony przy
tworzeniu składów /3 sędziów/,
może wejść w nich w miejsce innego
sędziego, bez konieczności
tworzenia składu na nowo”)
2. Sprawa
zarejestrowana
w kategorii, która
w późniejszym
terminie została
zdezaktywowana
mogła podlegać
ponownemu
losowaniu
Przypadki, gdy sprawa
zarejestrowana w kategorii, która
w późniejszym terminie została
dezaktywowana, trafiała ponownie
do losowania, występowały
incydentalnie i nie dotyczyły nowo
rejestrowanych spraw (nie ma
możliwości zarejestrowania sprawy
w nieaktywnej kategorii).
Nieprawidłowość miała znikomy
wpływ na przydział spraw
i w przypadku wykrycia takiego
przypadku istniał stosunkowo
prosty sposób na jej skorygowanie.
Złożono wniosek
do Wykonawcy.
Naprawiono
w wydaniu 1.17
3. Po uruchomieniu SLPS
użytkownik nie miał
dostępu do danych
w wydziale,
do których posiadał
uprawnienia
Problem dotyczył pojedynczych
przypadków.
Brak wpływu na przydział spraw
referentom.
Złożono wniosek
do Wykonawcy.
Naprawiono
w wydaniu 1.17
4. SLPS zawieszał się
podczas wyłączenia
ławnika ze sprawy
Problem dotyczył wyłącznie sytuacji,
gdy dany ławnik nie był już
przypisany do wydziału w SLPS.
Brak wpływu na przydział spraw
referentom.
Złożono wniosek
do Wykonawcy.
Naprawiono
w wydaniu 1.17
5. W sprawie, w której
został wyznaczony
skład 3 sędziów
istniała możliwość
zmniejszenia składu
do 1 sędziego
Możliwość zmniejszenia wielkości
składu sędziowskiego nie była
dostępna wprost (jednym
przyciskiem), lecz wymagała
przeprowadzenia określonej
sekwencji czynności.
Nieprawidłowość została wykryta
w trakcie testów przez Wykonawcę
(nie została zgłoszona przez sąd).
Nie odnotowano przypadków,
Złożono wniosek
do Wykonawcy.
Naprawiono
w wydaniu 1.17
-- 3 of 5 --
4
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
by sytuacja wystąpiła
w którymkolwiek sądzie.
6. Niedostateczna
walidacja w zakresie
numeru
porządkowego sprawy
rejestrowanej w SLPS
Poprawiono walidację – numer
porządkowy sprawy rejestrowanej
w SLPS może być tylko liczbą
dodatnią.
Brak wpływu na przydział spraw
referentom.
Złożono wniosek
do Wykonawcy.
Naprawiono
w wydaniu 1.17.1
7. Sędziowie nieobecni
nie brali udziału
w podziale referatu –
niezgodność z
brzmieniem §66 ust. 1
Regulaminu
urzędowania sądów
powszechnych
Funkcjonalność podziału referatu
w SLPS działała prawidłowo
i zgodnie z brzmieniem §66 ust. 1
Regulaminu urzędowania sądów
powszechnych.
Nieprawidłowość została
zauważona po wdrożeniu wydania
1.17 (wdrożenie miało miejsce w
dniu 24 czerwca 2024 r.). Ze
względu na jej wpływ na przydział
spraw, bezpośrednio po
zidentyfikowaniu błędu (27
czerwca), do wszystkich sądów
został przesłany komunikat
informujący o tym fakcie oraz
zawierający wskazówki dotyczące
sposobu postępowania, by podział
referatu został zrealizowany
prawidłowo i zgodnie
z obowiązującymi przepisami.
Od razu podjęto również prace
mające na celu przywrócenie
prawidłowego działania systemu,
co nastąpiło 29 lipca 2025 r. –
miesiąc od dnia zidentyfikowania
nieprawidłowości.
W pozostałym okresie
funkcjonowania systemu działał on
prawidłowo.
Naprawiono
w wydaniu 1.17.1
(wdrożenie
29.07.2025)
8. Brak możliwości
zmiany symbolu
statystycznego
w sprawie przed jej
Nieprawidłowość została
zidentyfikowana po wdrożeniu
wydania 1.17.1.
Złożono wniosek
do Wykonawcy.
Naprawiono
w wydaniu 1.17.2
-- 4 of 5 --
5
+48 22 52 12 888 Al. Ujazdowskie 11
kontakt@ms.gov.pl 00-950 Warszawa P-33
www.gov.pl/sprawiedliwosc
losowaniem. W sprawie, w której nie nastąpiło
losowanie referenta powinna być
możliwość zmiany symbolu
statystycznego/kategorii (w razie
omyłki operatora), blokada takiej
możliwości następuje dopiero
po wylosowaniu referenta.
Operator miał możliwość
naprawienia powyższej sytuacji
(ponowna rejestracja sprawy), a
ponieważ w sprawie nie był
wylosowany referent,
nieprawidłowość nie miała wpływu
na przydział spraw referentom.
9. Możliwość
umieszczenia
referendarza
w składzie
trzyosobowym
W wygenerowanych w SLPS
składach trzyosobowych istniała
możliwość wymiany sędziego na
referendarza (podczas tworzenia
trójek referendarze są pomijani).
Nieprawidłowość została
zidentyfikowana przez zespół
merytoryczny (nie została zgłoszona
przez sąd).
W wydaniu 1.18 zablokowano tę
możliwość (dodatkowa walidacja
funkcji osoby zastępującej).
Złożono wniosek
do Wykonawcy.
Naprawiono
w wydaniu 1.18
Łączę wyrazy szacunku
Dariusz Mazur
Podsekretarz Stanu
Podsekretarz Stanu Dariusz Mazur
/podpisano elektronicznie/
-- 5 of 5 --