Odpowiedź na interpelację w sprawie funkcjonowania Akademii Dyplomatycznej MSZ Odpowiedź na interpelację nr 12677 w sprawie funkcjonowania Akademii Dyplomatycznej MSZ Odpowiadający: sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych Władysław Teofil Bartoszewski Warszawa, 21-10-2025 Szanowny Panie Marszałku, w odpowiedzi na interpelację nr 12677 Pana Posła Pawła Jabłońskiego w sprawie funkcjonowania Akademii Dyplomatycznej MSZ, uprzejmie informuję, co następuje. Zgodnie z regulaminem organizacyjnym Ministerstwa Spraw Zagranicznych Akademia Dyplomatyczna: 1) przygotowuje i realizuje strategię szkoleniową w Ministerstwie i placówkach zagranicznych, organizując różne formy podnoszenia kwalifikacji zawodowych; 2) wspiera rozwój zawodowy pracowników Ministerstwa i placówek zagranicznych, w tym koordynuje ich udział w szkoleniach, stażach i innych formach podnoszenia kwalifikacji zawodowych w kraju i za granicą; 3) organizuje kształcenie językowe, egzamin resortowy z języków obcych oraz potwierdza znajomość języków obcych; 4) współpracuje z Biurem Kapitału Ludzkiego przy organizacji i przeprowadzaniu konkursu na aplikację dyplomatyczno-konsularną; 5) prowadzi aplikację dyplomatyczno-konsularną i seminarium dyplomatyczno-konsularne oraz zapewnia pod względem organizacyjnym przygotowanie egzaminu dyplomatyczno-konsularnego; 6) koordynuje zadania dotyczące Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji; 7) organizuje i przeprowadza służbę przygotowawczą; 8) odpowiada za współpracę Ministerstwa z instytucjami edukacyjnymi i szkoleniowymi w kraju i za granicą, ministerstwami spraw zagranicznych innych państw oraz organizacjami międzynarodowymi w zakresie podnoszenia kwalifikacji zawodowych pracowników Ministerstwa; 9) realizuje nabór polskich stypendystów i koordynuje współpracę Ministerstwa z Kolegium Europy w Brugii i Natolinie. Ad 1. Akademia Dyplomatyczna prowadziła wszystkie działania związane z realizacją ww. zadań, do najważniejszych z nich należały następujące: A) Aplikacja dyplomatyczno-konsularna i seminarium dyplomatyczno-konsularne. Aplikacja realizowana była w terminie od 1 października 2024 r. do 30 września 2025 r. Aplikacja dyplomatyczno-konsularna 2024B liczyła 12 aplikantów, którzy od października 2024 do 3 lutego 2025 r. odbyli część teoretyczną szkolenia w Akademii Dyplomatycznej, gdzie poznali specyfikę działania Ministerstwa Spraw Zagranicznych, a także podstawy warsztatu dyplomatycznego. Następnie zostali oni skierowani na staże szkoleniowe: • I krajowy: 3 lutego – 22 kwietnia 2025 r. • zagraniczny: 23 kwietnia – 27 czerwca 2025 r. • II krajowy: 30 czerwca – 30 września 2025 r. Aplikanci uczestniczyli także w wizytach studyjnych i wydarzeniach, w tym związanych z polską prezydencją w Radzie UE, które pozwoliły im pogłębić wiedzę, zdobyć praktyczne doświadczenia i nawiązać cenne kontakty w środowisku dyplomatycznym. AD zorganizowała i zrealizowała wizyty studyjne dla aplikacji ADK2024B: • wizyta studyjna w Brukseli (25-29.11. 2024 r.) w Stałym Przedstawicielstwie RP przy UE, SP RP przy NATO, Ambasadzie RP w Brukseli oraz Instytucie Polskim w Brukseli, Komisji Europejskiej, Radzie UE, Parlamencie Europejskim i Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych oraz szkolenie z zakresu negocjacji międzynarodowych w Centrum Negocjacji Doświadczalnych i Dyplomacji Stosowanej (CENAD), • wizyta studyjna w Nowym Jorku i Waszyngtonie (16-22.03.2025 r.): w Stałym Przedstawicielstwie RP przy ONZ w Nowym Jorku, Ambasadzie RP w Waszyngtonie, Konsulacie Generalnym w Nowym Jorku oraz Instytucie Polskim w Nowym Jorku. Spotkanie z przedstawicielami Polski w Międzynarodowym Funduszu Walutowym i Banku Światowym, a także przedstawicielami amerykańskiego Departamentu Stanu oraz Białego Domu. • Kurs szkoleniowy dla młodych dyplomatów w Londynie z zakresu analizy strategicznej, instrumentarium dyplomatycznego, w tym np. wystąpień w języku angielskim – Strategic Analysis Training Course (26.08-08.09.2025 r.). W egzaminie dyplomatyczno-konsularnym zorganizowanym przez Akademię we wrześniu br. (12-18.09) udział wzięło 12 osób z aplikacji 2024B oraz 4 osoby z aplikacji 2024A, z czego pozytywny wynik uzyskało 13 pracowników (11 osób z aplikacji 2024B). Jednocześnie w br. zainicjowano po raz pierwszy seminarium dyplomatyczno-konsularne (SDK), na bazie Zarządzenia Szefa Służby Zagranicznej z 19.02.2025 r. Jego celem jest przygotowanie pracowników resortu pracujących w ramach służby cywilnej do przejścia na ścieżkę dyplomacji zawodowej – czyli podejścia do egzaminu d-k po odbyciu programu szkoleniowego organizowanego przez AD. Uruchomienie pierwszej edycji przypadło na kwiecień 2025 r., a pierwszy etap szkoleniowy zakończył się w lipcu 2025 r. Podczas pierwszej edycji seminarium d-k, program obejmował łącznie 60 różnych wykładów w ramach trzech bloków tematycznych: historii polityki zagranicznej Polski oraz wybranych państw (Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Francji, Rosji, Chin, Indii), aktualnej polityki zagranicznej RP oraz warsztatu współczesnego dyplomaty. Wyznaczony przez DG SZ limit przyjęć na 2025 r. wynosi 120 osób; w pierwszej turze do udziału w seminarium zgłosiło się 39, z których zdecydowana większość aktywnie uczestniczyła w wykładach. Program seminarium liczył łącznie 154 godzin wykładowo-szkoleniowych i został zrealizowany w ciągu trzech miesięcy. Aż 30 osób (77%) spośród uczestników pierwszej tegorocznej edycji seminarium wzięło udział w co najmniej 90% wymiaru godzinowego szkoleń, co pozwala im na przystąpienie do egzaminu d-k, organizowanego przez AD. Ostatecznie przystąpiło do niego w pierwszym terminie (9-16.07.2025 r.) 25 osób. Pomyślnie procedurę egzaminacyjną zakończyło 13 osób. W dniu 15 października 2025 r. rozpoczyna się druga, jesienna edycja SDK. Mając na uwadze potrzeby pracowników MSZ, którzy przebywają na placówkach zagranicznych, będzie ona realizowana przez Akademię w formule hybrydowej. Do drugiej edycji zakwalifikowało się 38 osób (w tym pracownicy przebywający na placówkach zagranicznych). B) Szkolenia dla pracowników MSZ i placówek • W 2024 r. AD zorganizowała lub sfinansowała dotychczas szkolenia z prawie 300 tematów zapewniając ok. 4 000 miejsc szkoleniowych. Szkolenia były prowadzone stacjonarnie, online, w formie e-learningu lub hybrydowo, przez trenerów wewnętrznych w salach MSZ jak i w zewnętrznych ośrodkach szkoleniowych w kraju i za granicą. Ponadto na nadzorowanej przez AD platformie e-learningowej odbyło szkolenia ponad 1 500 uczestników. • W 2025 r. AD zorganizowała dotychczas łącznie 64 edycje szkoleń przedwyjazdowych dla osób przygotowujących się do wyjazdu na placówki zagraniczne, w których wzięło udział ponad 1650 uczestników. • Z zakresu szkoleń adaptacyjnych (dla osób nowozatrudnionych lub wracających z placówek zagranicznych) zorganizowano łącznie 36 edycji szkoleń z 8 tematów (dotyczących np. protokołu dyplomatycznego, elektronicznego obiegu dokumentów, podstaw prawnych działania MSZ), w których wzięło udział prawie 1 300 uczestników. Kolejna edycja zaplanowana jest na listopad 2025 r. • W ramach służby przygotowawczej (służba cywilna) zorganizowano 28 edycji szkoleń z 14 różnych tematów oraz egzaminy końcowe. W szkoleniach wzięło udział ok. 150 uczestników. Kolejna edycja odbędzie się jeszcze w bm. • AD zorganizowała 55 edycji szkolenia z zakresu cyberbezpieczeństwa (ok. 1 000 uczestników), 16 edycji szkolenia okresowego bhp (ok. 530 uczestników). Ponadto AD zorganizowała do tej pory w br. szkolenia grupowe m.in. z następujących tematów: • Obsługa Bazy Usług Stanu Cywilnego – wykorzystanie aplikacji w codziennej pracy konsula i kierownika USC (2 edycje, 159 uczestników); • Postępowanie dyscyplinarne w służbie cywilnej i zagranicznej (1 edycja, 17 uczestników); • Certyfikowane szkolenie dla asesorów (1 edycja, 14 uczestników); • System zarządzania ciągłością działania ISO 22301 - wraz z komponentem dotyczącym prowadzenia audytu wewnętrznego (1 edycja, 20 uczestników); • Szkolenie z zakresu ochrony praw człowieka – cudzoziemców w postępowaniach dotyczących ubiegania się o ochronę międzynarodową, prawo wjazdu i pobytu oraz w sprawach wydalenia i ekstradycji (1 edycja, 15 uczestników); • Szkolenie z zakresu bezpiecznej eksploatacji dźwigów towarowo-osobowych ze sterowaniem wewnętrznym wraz z egzaminem UDT (1 edycja, 8 uczestników); • Szkolenie z narzędzia – testu logicznego (1 edycja, 7 uczestników); • Szkolenia zagraniczne indywidualne i grupowe (ok. 100 osób); Zaopiniowano także i podjęto decyzje w sprawie ponad 360 wniosków złożonych przez pracowników oraz realizowano lub refundowano szkolenia w przypadku decyzji pozytywnej. C) Współpraca międzynarodowa AD W 2024-2025 r. Akademia Dyplomatyczna realizowała szereg działań z zakresu współpracy międzynarodowej. Do najważniejszych projektów należy wymienić: • Akademię Trójkąta Weimarskiego – projekt szkoleniowy z udziałem Akademii Dyplomatycznych Polski, Niemiec i Francji (30 dyplomatów), • Akademię Polska-Azja, z udziałem 20 dyplomatów z krajów azjatyckich, • projekt szkoleniowy dla 20 dyplomatów palestyńskich, • dwie edycje Akademii Rozszerzenia z udziałem krajów Bałkanów Zachodnich, Mołdawii i Ukrainy (w sumie 40 dyplomatów). Wydarzenia powyższe służą zarówno szkoleniu polskich dyplomatów, tworzenia sieci kontaktów ale również – przekazywania ważnych z punktu widzenia Polski informacji dotyczących naszego stanowiska w tematach bieżących, wyznaczanych przez priorytety polskiej polityki zagranicznej. Podczas prezydencji Polski w Radzie UE Akademia Dyplomatyczna była gospodarzem kilkudniowych warsztatów – spotkania w ramach European Diplomatic Programme oraz dyrektorów ds. szkoleń akademii państw członkowskich UE (z udziałem ok. 130 osób), zorganizowanej wspólnej z ESDZ. Podczas wydarzenia podzielono się dobrymi praktykami i priorytetami PL w zakresie polityki walki z dezinformacją oraz wzmacniania bezpieczeństwa ekonomicznego. W ramach kształcenia polskich dyplomatów zrealizowano grupowe projekty szkoleniowe z Akademiami Dyplomatycznymi w Berlinie, Hadze, Londynie i we Francji (udział ok. 50 dyplomatów). Dodatkowo, AD przeprowadziła szkolenia dla polskich dyplomatów w następujących ośrodkach szkoleniowych: 1. Instytut Globalnej Dyplomacji Fletcher - Fletcher School (Tufts University), 2. Global Executive Master (GEM) na Florence STG (EUI), 3. Kurs letni nt. sprawnego zarządzania (Summer School on Agile Governance) - Florence STG (EUI), 4. Master of Studies in Diplomatic Studies, Uniwersytet Oksfordzki, 5. Kurs Strategic Analysis Training Course dla młodych dyplomatów – brytyjski think tank RUSI (Royal United Services Institute); 6. „Contemporary Latin America: A Perspective from Colombia” w Kolumbii, 7. ”4th Kautilya Fellows Programme on Contemporary India Studies” w Indiach, 8. “Nicolae Titulescu” International Courses for Young Diplomats” w Rumunii, 9. The Weatherhead Center for International Affairs” na Uniwersytecie Harwardzkim, 10. 18th Summer School for Young Diplomats “Gavro Vuković” w Czarnogórze 11. Leadership in International Security (LISC) w Genewie, 12. udział dwóch polskich dyplomatów w rocznym kursie EU Diplomatic Academy. Ponadto, dwie osoby wzięły udział w programie stażowym Centrum Zarządzania Kryzysowego ESDZ. Łącznie w szkoleniach za granicą wzięło udział 200 polskich dyplomatów w 2024 r. i 88 w 2025 r. Akademia Dyplomatyczna przeprowadziła również konsultacje ze swoimi odpowiednikami w Ukrainie, Niemczech, Ghanie, Hiszpanii i W. Brytanii. AD podpisała porozumienie o współpracy z Tunezją, a także wynegocjowała porozumienia z Tanzanią oraz Algierią. AD pełniła również rolę krajowego koordynatora staży dla administracji publicznej w instytucjach UE- Erasmus AP, NEPT, Junior Programme in the EU Delegation. AD realizuje również proces selekcji i przyznania stypendiów polskim obywatelom do Kolegium Europejskiego Kolegium Europejskie w Natolinie i w Brugii – 17 stypendiów rocznie. D) Nauczanie języków obcych AD w ramach kształcenia językowego i doskonalenia umiejętności językowych pracowników MSZ w 2025 r. m.in.: • zaakceptowała 172 indywidualne wnioski o refundację kosztów nauki języka obcego (placówki i centrala); • zatwierdziła 144 dokumenty potwierdzające znajomość języka obcego, zgodnie z Rozporządzeniem MSZ z dnia 4 sierpnia 2023 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie badań lekarskich oraz dokumentów potwierdzających spełnianie niektórych warunków wymaganych do nadania stopnia dyplomatycznego; • przeprowadziła nabór kandydatów na Stypendium kursu „Mandarin Program in Taiwan for Diplomats” (MPT) for 2024 oraz for 2025; • przeprowadziła egzaminy kwalifikacyjne i resortowe z języków obcych, w tym: - 43 egzaminy kwalifikacyjne z języka angielskiego, 2 z języka niemieckiego odpowiednio w poziomach od A1 do B1, dla osób udających się na placówki zagraniczne; - 2 sesje w 2025 r. egzaminów resortowych z języka angielskiego, języka rosyjskiego, języka hiszpańskiego i z języka francuskiego odpowiednio na poziomach B2 i C1; - w ramach egzaminu dyplomatyczno-konsularnego i seminarium - skoordynowała 2 egzaminy z jęz. angielskiego. Ponadto uruchomiono lektorat z języka angielskiego dla słuchaczy aplikacji dyplomatyczno-konsularnej ADK2024B mający na celu poprawę kompetencji językowych w zakresie słownictwa specjalistycznego, rozwijaniu kompetencji językowych i komunikacyjnych w obszarze języka dyplomacji, pogłębianiu wiedzy na tematy obecnego działania Unii w różnych dziedzinach i znajomości słownictwa oraz rozwijaniu umiejętności przydatnych w sytuacjach wystąpień publicznych. Opracowano także na potrzeby Biura Kapitału Ludzkiego, zestawy testów poziomujących z języka angielskiego dla kandydatów biorących udział w naborze do poszczególnych komórek MSZ. Oprócz zadań dotyczących doskonalenia językowego pracowników MSZ, AD uczestniczyła w procesie przygotowywania nowych uregulowań Ministerstwa Spraw Zagranicznych dotyczących wyłaniania kandydatów na sędziego Europejskiego Trybunału Praw Człowieka oraz koordynowała etap mający na celu sprawdzenie znajomości poziomu jęz. angielskiego i francuskiego przez kandydatów ubiegających się o ww. stanowisko do ETPCZ. Ad 2. Budżet AD na 2025 r. wyniósł w sumie ok. 9 476 000 PLN, z czego ok. 2 200 000 PLN stanowi koszt składki i stypendiów w Kolegium Europy w Brugii i Natolinie dla polskich obywateli, oferowanych na podstawie Umowy trójstronnej między Rzeczpospolitą Polską, Komisją Europejską a Kolegium Europy i późniejszych Porozumień (określających m.in. wysokość składki oraz doroczne kwoty przeznaczane na stypendia przez Rząd RP). W trakcie realizacji zadań faktyczne zatrudnienie w AD fluktuowało, ze względu na zmiany kompetencyjne miedzy komórkami organizacyjnymi Ministerstwa Spraw Zagranicznych oraz rotacją na poszczególnych stanowiskach (obecnie jest 28,5 etatu, z czego 3,5 czasowo wakujących). Ad 3. Nowelizacja ustawy o służbie zagranicznej uchwalona dnia 8 listopada 2024 r. wprowadziła zmiany, które spowodowały konieczność opracowania nowelizacji lub projektu nowego aktu wykonawczego do ustawy o służbie zagranicznej, w sprawie organizacji naboru na aplikację dyplomatyczno-konsularną. W toku przeprowadzonych prac legislacyjnych i konsultacji międzyresortowych podjęta została decyzja o nowelizacji Rozporządzenia Ministra Spraw Zagranicznych z dnia 19 stycznia 2022 r. w sprawie naboru na aplikację dyplomatyczno-konsularną, która weszła w życie po wielotygodniowych konsultacjach w dniu 24 września 2025 r. Tydzień później, w dniu 1 października 2025 r., ogłoszony został nabór na aplikację dyplomatyczno-konsularną 2026. Jednocześnie należy wskazać, że nabór na aplikację dyplomatyczno-konsularną, odbywa się - w uzależnieniu od potrzeb służby zagranicznej - raz w roku. Tegoroczny nabór został więc ogłoszony tuż po zakończeniu programu aplikacji przez poprzednią grupę aplikantów (w 2024 r. przeprowadzono bowiem dwa nabory). Jak wskazaliśmy wyżej, niezależnie od aplikacji dyplomatyczno-konsularnej w kwietniu 2025 r. zainaugurowano seminarium dyplomatyczno-konsularne, przewidziane już w Ustawie o służbie zagranicznej w 2021 r., a wcześniej faktycznie nie wdrożone. AD udało się uruchomić po raz pierwszy w historii resortu SDK, po opracowaniu i przyjęciu stosownych aktów prawnych i intensywnym przygotowaniu stosownego programu. Jesienią br. odbędzie się druga edycja SDK. Rozpoczęły się również także po stronie AD przygotowania do wsparcia procesu naboru na aplikację dyplomatyczno-konsularną 2026, dokonywanego przez Biuro Kapitału Ludzkiego (m.in. w zakresie weryfikacji certyfikatów językowych kandydatów, czy w odniesieniu do wsparcia logistyczno-organizacyjnego kolejnych etapów naboru), jak i do realizacji programu ADK od 1 marca 2026 r. Z wyrazami szacunku z up. Władysław Teofil Bartoszewski Sekretarz Stanu