Interpelacja w sprawie problemów samorządów z dostępem do pożyczek w ramach Krajowego Planu Odbudowy, obsługiwanych przez BGK
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12675
do ministra funduszy i polityki regionalnej
w sprawie problemów samorządów z dostępem do pożyczek w ramach Krajowego Planu Odbudowy, obsługiwanych przez BGK
Zgłaszający: Patryk Jaskulski, Adrian Witczak
Data wpływu: 04-10-2025
Szanowna Pani Minister,
na podstawie licznych rozmów z przedstawicielami jednostek samorządu terytorialnego zwracam się do Pani Minister w sprawie problemów związanych z dostępem do pożyczek w ramach Krajowego Planu Odbudowy, obsługiwanych przez Bank Gospodarstwa Krajowego.
Zgłaszane przez samorządy wątpliwości mają charakter systemowy i dotyczą wielu gmin w całej Polsce. Jako przykład wskazać można gminę Węgorzyno, która - podobnie jak inne - została poinformowana, że nabór wniosków potrwa do końca kwietnia bieżącego roku, tymczasem w praktyce oceniane są wyłącznie dokumenty złożone do dnia 7 kwietnia. W rezultacie część samorządów, działając w oparciu o wcześniejsze informacje, została faktycznie pozbawiona szansy uzyskania wsparcia.
Ponadto, nie można w nieskończoność odwlekać przekazania informacji, które gminy uzyskają pożyczkę, a które jej nie otrzymają. Jednostki samorządu, które przygotowały i podjęły uchwały upoważniające do zaciągnięcia pożyczki, znalazły się w sytuacji patowej - nie wiedzą, czy powinny uchylić te uchwały, aby móc niezwłocznie skorzystać z alternatywnych instrumentów finansowych, również wymagających zgody rady gminy. Zbliża się koniec roku budżetowego i zamknięcie budżetu - w wielu gminach pozostały zaledwie trzy sesje rad. Konieczne jest zatem pilne uzyskanie odpowiedzi, jak dalej postępować, ponieważ części samorządów grozi niedomknięcie zadań inwestycyjnych, w których finansowaniu istotną rolę miały odegrać pożyczki z KPO. Należy także wskazać na ryzyko problemów z terminową wypłatą wynagrodzeń pracowników w związku z wymagalnością płatności kolejnych transz realizowanych projektów. Proces decyzyjny trwa zbyt długo i wymaga niezwłocznego rozstrzygnięcia.
W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:
1. Dlaczego pierwotnie deklarowany termin składania wniosków (do końca kwietnia) został w praktyce ograniczony i brane pod uwagę są wyłącznie wnioski złożone do 7 kwietnia?
2. Czy ministerstwo przewiduje uruchomienie dodatkowego naboru lub zwiększenie alokacji środków, tak aby samorządy, które złożyły wnioski po 7 kwietnia, nie zostały pozbawione możliwości uzyskania wsparcia?
3. Jakie dokładnie kryteria oceny wniosków stosuje BGK i kto odpowiada za ich zatwierdzenie? Czy jednostki samorządu otrzymały pełną i transparentną informację na temat zasad kwalifikacji projektów?
4. Jakie działania zamierza podjąć ministerstwo, aby zapewnić równe traktowanie wszystkich samorządów oraz pełną transparentność procesu przydzielania pożyczek?
5. Czy w związku z licznymi zgłoszeniami problemów planowane są konsultacje z przedstawicielami samorządów w celu wypracowania mechanizmów zapobiegających podobnym sytuacjom w przyszłości?
Zwracam się do Pani Minister o pilne zajęcie stanowiska w tej sprawie, ponieważ ograniczony dostęp do pożyczek z KPO stanowi poważne zagrożenie zarówno dla realizacji kluczowych inwestycji lokalnych i regionalnych, jak i dla stabilności finansowej wielu samorządów.
Z wyrazami szacunku
Patryk Jaskulski
Poseł na Sejm RP
Minister Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Zawiera 1 wskazania konkretnych kwot finansowych
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (1)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
4878 znakówtel. 22 273 70 10
www.gov.pl/web/fundusze-regiony
www.funduszeeuropejskie.gov.pl
ul. Wspólna 2/4
00-926 Warszawa
Warszawa, data: 15 października 2025 r.
znak sprawy: DPA-V.054.1.2025.AB
Pan
Szymon Hołownia
Marszałek Sejmu RP
Dotyczy: odpowiedzi na interpelację nr 12675 Posłów Patryka Jaskulskiego
i Adriana Witczaka
Szanowny Panie Marszałku,
w odpowiedzi na interpelację przedstawiam następujące informacje.
1. Dlaczego pierwotnie deklarowany termin składania wniosków (do końca
kwietnia) został w praktyce ograniczony i brane pod uwagę są wyłącznie
wnioski złożone do 7 kwietnia?
Instrument Zielonej Transformacji Miast w swoim pierwotnym kształcie, na który
w kwietniu 2024 r. został uruchomiony nabór wniosków o pożyczkę, zakładał
możliwość udzielenia pożyczek w kwocie do blisko 40 mld zł. W związku
ze zmniejszeniem wartości instrumentu BGK w dniu 7 kwietnia br. opublikował
informację wyjaśniającą sytuację oraz wskazującą, że:
a) nabór wniosków o pożyczkę będzie zawieszony od 1 maja br.;
b) wnioski rozpatrywane są w kolejności wpływu, a wnioski, które zostaną
złożone w terminie, w którym dostępna zmniejszona alokacja
instrumentu została przekroczona – nie będą mogły zostać rozpatrzone
do momentu uwolnienia wystarczających środków lub podwyższenia
alokacji instrumentu.
Informacja została opublikowana na stronie internetowej Banku i była dostępna
dla wszystkich zainteresowanych. Jej celem było przedstawienie zmian w zakresie
instrumentu, niezależnych od BGK, a mających wpływ na podmioty chcące
ubiegać się o pożyczkę wspierającą zieloną transformację miast.
-- 1 of 3 --
2
2. Czy Ministerstwo przewiduje uruchomienie dodatkowego naboru lub
zwiększenie alokacji środków, tak aby samorządy, które złożyły wnioski po
7 kwietnia, nie zostały pozbawione możliwości uzyskania wsparcia?
W związku z decyzją Rady Ministrów dotyczącą IV rewizji Krajowego Planu
Odbudowy i Zwiększania Odporności w ramach rewizji nie są zaplanowane
dodatkowe środki na Instrument Zielonej Transformacji Miast.
Natomiast informacje o wszelkich ewentualnych zmianach w tym zakresie
zostaną opublikowane na www KPO: https://www.kpo.gov.pl/strony/o-kpo/o-
kpo/reformy-i-inwestycje-mfipr-w-kpo/inwestycje/zielona-transformacja-miast/
oraz www BGK: https://www.bgk.pl/produkty/pozyczka-wspierajaca-zielona-
transformacje-miast/
3. Jakie dokładnie kryteria oceny wniosków stosuje BGK i kto odpowiada za
ich zatwierdzenie? Czy jednostki samorządu otrzymały pełną
i transparentną informację na temat zasad kwalifikacji projektów?
Warunki dostępu do instrumentu określone są w Zasadach Naboru Wniosków,
opublikowanych na stronie internetowej BGK i dostępnych dla wszystkich
zainteresowanych. Pożyczki są przyznawane podmiotom, które złożą wniosek
o pożyczkę na projekt zgodny z warunkami instrumentu uzgodnionymi z Komisją
Europejską, w tym: realizujący cele instrumentu, zgodny z zasadą DNSH, zgodny
z regułami udzielania pomocy publicznej oraz posiadający zdolność do spłaty
pożyczki i zabezpieczenie. Projekty samorządów nie są rankingowane – wszystkie
wnioski o pożyczkę złożone w terminie, na który wystarcza środków i ocenione
pozytywnie mogą otrzymać pożyczkę. Nie ma natomiast możliwości przyznania
pożyczki podmiotowi, który złożył wniosek w terminie późniejszym (czyli takim,
w którym wcześniej złożone wnioski przekraczają pulę dostępnych środków)
kosztem projektu złożonego w terminie wcześniejszym, gdyż oznaczałoby
to nierówne traktowanie podmiotów.
4. Jakie działania zamierza podjąć Ministerstwo, aby zapewnić równe
traktowanie wszystkich samorządów oraz pełną transparentność procesu
przydzielania pożyczek?
Proces udzielania pożyczek został zaprojektowany w taki sposób, aby zapewnić
równe traktowanie samorządów oraz jego transparentność. Ocena wniosków
o pożyczkę prowadzona jest w kolejności wpływu, bez żadnych dodatkowych
ukrytych kryteriów wyboru projektów do oceny. W komunikacie z 7 kwietnia br.
BGK przypomniał wszystkim zainteresowanym podmiotom o zasadach dostępu
do środków, w tym rozpatrywaniu wniosków w kolejności wpływu.
5. Czy w związku z licznymi zgłoszeniami problemów planowane
są konsultacje z przedstawicielami samorządów w celu wypracowania
mechanizmów zapobiegających podobnym sytuacjom w przyszłości?
-- 2 of 3 --
3
Zawieszenie naboru wniosków w ramach Instrumentu Zielonej Transformacji
Miast wynikało ze zmniejszenia ogólnej alokacji na instrument, co stanowiło
decyzję Rady Ministrów i nie wymagało przeprowadzenia konsultacji publicznych.
Natomiast w przypadku tego Instrumentu przeprowadzone były konsultacje
publiczne projektu Strategii Inwestycyjnej oraz późniejszych zmian
w Instrumencie w ramach konsultacji publicznych rewizji KPO. Zatem opinia jst
i innych podmiotów była brana pod uwagę w zakresie kluczowych założeń
instrumentu.
Z poważaniem
Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz
/podpisano elektronicznie/
-- 3 of 3 --