Interpelacja w sprawie opóźnień, nieprzejrzystości i zaniechań NASK w obliczu prób ingerencji w wybory prezydenckie w Polsce
Treść wystąpienia poselskiego
Interpelacja nr 12645
do ministra cyfryzacji
w sprawie opóźnień, nieprzejrzystości i zaniechań NASK w obliczu prób ingerencji w wybory prezydenckie w Polsce
Zgłaszający: Maciej Małecki
Data wpływu: 02-10-2025
Szanowny Panie Ministrze,
w dniu 14 maja 2025 roku Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK) poinformowała opinię publiczną o możliwej próbie ingerencji w kampanię wyborczą w Polsce poprzez reklamy polityczne zamieszczane na platformie Facebook. W komunikacie wskazano, że zaangażowane w kampanię konta reklamowe w ciągu ostatnich 7 dni wydały na materiały polityczne więcej niż jakikolwiek komitet wyborczy. Według medialnych doniesień reklamy te kosztowały w sumie ponad 460 tys. zł.
Choć NASK sugerował możliwość, że była to „prowokacja dezinformacyjna”, fakty ustalone następnie wskazują, że reklamy miały jednoznacznie agitacyjny charakter – promowały Rafała Trzaskowskiego i dyskredytowały Karola Nawrockiego oraz Sławomira Mentzena. Treści reklam zawierały hasła pozytywne na rzecz Trzaskowskiego (np. „To wybór odpowiedzialności”, „Potrzebujemy prezydenta, który ogarnia nie tylko kraj, ale i świat”) oraz negatywne wobec jego konkurentów (np., „Mówi to, co mu Kaczyński każe”, „Mentzen może sprawić, że to będzie codzienność”).
Reklamy były publikowane z kont „Wiesz Jak Nie Jest” i „Stół Dorosłych”, bez oznaczenia autora i poza oficjalnymi komitetami wyborczymi. Osoby występujące w nagraniach potwierdziły, że zostały do nich zaproszone przez ludzi związanych z fundacją Akcja Demokracja, której pracownik miał pomagać zagranicznemu partnerowi w rekrutacji uczestników spotów. Fundacja korzystała też z usług austriackiej spółki Estratos powiązanej z podmiotami związanymi z amerykańską Partią Demokratyczną.
Działania NASK w ramach projektu „Parasol Wyborczy”, jak i sposób komunikacji instytucji, spotkały się z krytyką OBWE i Rady Europy jako „spóźnione, niespójne i nieprzejrzyste”.
W związku z tym proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
Czy NASK, publikując komunikat o „prowokacji dezinformacyjnej” z dnia 14 maja 2025 roku, posiadał wiedzę, że reklamy miały realny charakter agitacyjny na rzecz Rafała Trzaskowskiego i na szkodę Karola Nawrockiego oraz Sławomira Mentzena?
Dlaczego NASK do tej pory nie ujawnił pełnego raportu, mimo licznych wniosków w trybie dostępu do informacji publicznej?
Jakie dowody (dane transakcyjne, analiza przepływów finansowych, powiązania podmiotowe) potwierdzały już w chwili publikacji komunikatu zagraniczne źródła finansowania reklam?
Dlaczego NASK w swoim komunikacie podał jedynie nazwiska kandydatów, nie precyzując, kto był rzeczywistym beneficjentem, a kto pokrzywdzonym w ramach wykrytej „prowokacji dezinformacyjnej”, skoro, jak twierdzono, sprawa nie była w pełni zweryfikowana, co mogło wprowadzać opinię publiczną w błąd?
Czy NASK wcześniej współpracował z osobami związanymi z fundacją Akcja Demokracja lub posiadał wiedzę o powiązaniach fundacji Akcja Demokracja z podmiotami zagranicznymi i czy monitorował jej działalność w ramach projektu „Parasol Wyborczy”?
Jakie procedury i działania zostały zastosowane w celu ustalenia, czy opisana operacja miała charakter „prowokacji dezinformacyjnej”, czy też stanowiła realne i zorganizowane wsparcie kampanii Rafała Trzaskowskiego?
Jakie mechanizmy wewnętrznej kontroli stosuje NASK, aby uniknąć sytuacji, w której jego komunikaty mogą same w sobie stać się elementem dezinformacji?
Jakie mechanizmy kontroli i współpracy między NASK, PKW i innymi instytucjami zostały wdrożone, aby zapobiec podobnym ingerencjom w przyszłości?
Jakie działania naprawcze zostały podjęte po krytyce OBWE i Rady Europy w ramach projektu „Parasol Wyborczy”?
Czy planowane są zmiany w procedurach NASK, które wprowadzą obowiązek publikacji raportów o próbach ingerencji w wybory?
Transparentność procesu wyborczego, przejrzystość finansowania komitetów wyborczych oraz skuteczność działań instytucji państwowych w zakresie ochrony przed ingerencją zewnętrzną stanowią fundament stabilności państwa i zaufania obywateli do demokracji. Każde uchybienie w tym obszarze rodzi nie tylko ryzyko zakłócenia równych szans wyborczych kandydatów, lecz także prowadzi do erozji legitymizacji całego systemu politycznego.
Brak przejrzystej informacji, spóźnione reakcje odpowiedzialnych instytucji oraz niejasne kompetencje poszczególnych organów osłabiają zaufanie społeczne do procesu wyborczego. W sytuacji gdy pojawia się podejrzenie ingerencji zagranicznej – tym bardziej dotyczące finansowania kampanii wyborczej – państwo powinno działać z maksymalną jawnością, szybkością i profesjonalizmem. Każda zwłoka, utajnianie dokumentów czy brak spójnej komunikacji wzmacnia podejrzenia obywateli, a także podważa reputację Polski na forum międzynarodowym.
Minister cyfryzacji, sprawując nadzór nad NASK, ponosi odpowiedzialność za to, by instytucja ta działała szybko, profesjonalnie i w sposób odporny na wpływy polityczne.
W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na wszystkie pytania, każde osobno.
Z poważaniem
Maciej Małecki
Poseł na Sejm RP
Sekretarz stanu Paweł Olszewski
Odpowiedź wysoce rzeczowa – zawiera liczne dane twarde, kwoty, daty lub bezpośrednie odniesienie do zadanych pytań.
- Wymienia precyzyjne daty lub terminy (5)
- Resort odnosi się punkt po punkcie do pytań posła
Pełna treść wyekstrahowana z załącznika PDF (odpowiedź urzędowa)
9036 znakówadres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Sekretarz Stanu
Paweł Olszewski
BM.WP.057.185.2025
Warszawa, 07 kwietnia 2026 r.
Szanowny Pan
Włodzimierz Czarzasty
Marszałek Sejmu RP
Dot. pisma z 3 października 2025 r. Posła na Sejm RP Pana Macieja Małeckiego w sprawie
opóźnień, nieprzejrzystości i zaniechań NASK w obliczu prób ingerencji w wybory
prezydenckie w Polsce (interpelacja nr 12645)
Szanowny Panie Marszałku,
poniżej przedstawiam odpowiedzi na zadane przez Posła pytania.
Ad 1) Czy NASK, publikując komunikat o „prowokacji dezinformacyjnej” z dnia 14 maja
2025 roku, posiadał wiedzę, że reklamy miały realny charakter agitacyjny na rzecz Rafała
Trzaskowskiego i na szkodę Karola Nawrockiego oraz Sławomira Mentzena?
W trakcie monitoringu polskiej przestrzeni internetowej OAD (Ośrodek Analizy
Dezinformacji) NASK informował o możliwych nieprawidłowościach związanych z
materiałami zgłaszanymi do platform internetowych, m.in. w zakresie niedozwolonych
prawem zagranicznych źródeł finansowania kampanii. NASK diagnozując możliwość
złamania prawa w tym zakresie podjął kroki mające na celu zaprzestanie emisji materiałów
co do których zachodziły jakiekolwiek wątpliwości, nie mniej ani MC ani NASK nie
posiadają narzędzi prawnych do prowadzenia działań śledczych, które potwierdziłyby tezy
Pana Posła. Wszelkie sprawy związane z wyjaśnieniem ww. wątpliwości zostały
przekazane do odpowiednich służb w celu wyjaśnienia.
Ad 2) Dlaczego NASK do tej pory nie ujawnił pełnego raportu, mimo licznych wniosków
w trybie dostępu do informacji publicznej?
W związku z toczącym się postępowaniem w Prokuraturze, wskazany przez Pana Posła
raport wraz z pozostałymi raportami przekazano do dyspozycji Kancelarii Sejmu jako
informację niejawną w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych,
oznaczoną klauzulą „zastrzeżone”, w związku z czym dokument nie może zostać
przekazany na wniosek o udzielenie dostępu do informacji publicznej.
Informacja o przekazaniu dokumentacji do Kancelarii Sejmu została przekazana publicznie
przez przedstawiciela Ministerstwa Cyfryzacji podczas posiedzenia Sejmowej Komisji
Cyfryzacji, Innowacyjności i Nowoczesnych Technologii w dniu 25 czerwca 2025 r. oraz
posiedzenia Sejmu.
Ad 3) Jakie dowody (dane transakcyjne, analiza przepływów finansowych, powiązania
podmiotowe) potwierdzały już w chwili publikacji komunikatu zagraniczne źródła
finansowania reklam?
Ministerstwo Cyfryzacji ani OAD NASK nie posiadają uprawnień do pozyskiwania danych
dotyczących transakcji finansowych, takie działanie nie leży również w zakresie zadań
statutowych NASK-PIB. Analizowane materiały OAD NASK pozyskuje ze źródeł
otwartych. W związku z powstałymi wątpliwościami w przedmiotowej sprawie w dniu
9 czerwca 2025 r. prokurator Prokuratury Okręgowej w Krakowie del. do Małopolskiego
Wydziału Zamiejscowego Departamentu do Spraw Przestępczości Zorganizowanej i
-- 1 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
Korupcji Prokuratury Krajowej w Krakowie wydał postanowienie o wszczęciu śledztwa w
sprawie o przestępstwo z art. 299§1 kk.
Ad 4) Dlaczego NASK w swoim komunikacie podał jedynie nazwiska kandydatów, nie
precyzując, kto był rzeczywistym beneficjentem, a kto pokrzywdzonym w ramach
wykrytej ‘prowokacji dezinformacyjnej’, skoro, jak twierdzono, sprawa nie była w pełni
zweryfikowana, co mogło wprowadzać opinię publiczną w błąd?
W komunikacie nie uwzględniono szerszego opisu analizowanych materiałów, by nie
promować dalej przekazu zawartego w ich treści.
Ad 5) Czy NASK wcześniej współpracował z osobami związanymi z fundacją Akcja
Demokracja lub posiadał wiedzę o powiązaniach fundacji Akcja Demokracja z
podmiotami zagranicznymi i czy monitorował jej działalność w ramach projektu „Parasol
Wyborczy”?
NASK-PIB nie współpracował z osobami związanymi z fundacją Akcja Demokracja oraz nie
prowadził osobnej analizy działalności fundacji.
Ad 6) Jakie procedury i działania zostały zastosowane w celu ustalenia, czy opisana
operacja miała charakter „prowokacji dezinformacyjnej”, czy też stanowiła realne i
zorganizowane wsparcie kampanii Rafała Trzaskowskiego?
Do analizy wskazanych publikacji zastosowano wewnętrzną metodologię wraz z analizą
jawno-źródłową i przedstawiono hipotezy badawcze. Ostateczne ustalenie celu publikacji
wskazanych materiałów pozostaje we właściwości odpowiednich organów.
Ad 7) Jakie mechanizmy wewnętrznej kontroli stosuje NASK, aby uniknąć sytuacji, w
której jego komunikaty mogą same w sobie stać się elementem dezinformacji?
Komunikaty NASK-PIB dotyczą obszarów aktywności Instytutu dotyczących jego
działalności naukowo - badawczej oraz prowadzonych przez NASK-PIB projektów
realizowanych w ramach zadań zleconych przez Ministerstwo Cyfryzacji. Tym samym,
komunikaty odnoszą się do własnych analiz Instytutu oraz efektów pracy osób
zatrudnionych w NASK-PIB i przygotowywane są przez ekspertów dysponujących wiedzą,
doświadczeniem i zapleczem merytorycznym. NASK-PIB odnosi się w swoich
komunikatach do prezentacji ustaleń faktycznych. NASK-PIB nie odpowiada również za
sposób wykorzystania publikowanych przez Instytut komunikatów przez osoby trzecie.
Ad 8) Jakie mechanizmy kontroli i współpracy między NASK, PKW i innymi instytucjami
zostały wdrożone, aby zapobiec podobnym ingerencjom w przyszłości?
Ministerstwo Cyfryzacji od kilku lat prowadzi działania mające na celu przeciwdziałanie
dezinformacji. Dezinformacja i jej wpływ na sytuację społeczną polityczną oraz
gospodarczą jest coraz większy, w związku z czym prowadzone są działania w postaci
kampanii medialnych, społecznych i edukacyjnych mające na celu wzmocnienie
odporności społeczeństwa na takie działania. Ministerstwo Cyfryzacji Nieustannie
analizuje pojawiające się w Polskiej infosferze działania dezinformacyjne wspiera NASK
prowadząc działania świadomościowe, uczestnicząc w zespołach międzyresortowych,
grupach roboczych, prowadzi działania legislacyjne mające na celu implementację do
przepisów krajowych Aktu o Usługach Cyfrowych (DSA) – który m.in. dotyczy
przeciwdziałania dezinformacji. W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu wymiany
wiedzy między instytucjami, NASK-PIB oraz MC uczestniczą w pracach
Międzyresortowego Zespołu ds. Przeciwdziałania Zagranicznej Ingerencji i Manipulacji w
Środowisku Informacyjnym, który opracowuje rekomendacje dla instytucji publicznych we
wskazanym zakresie. Odpowiednie rekomendacje w tym zakresie zostały zawarte również
w podsumowującym działania instytucji państwowych w okresie wyborczym raporcie z
-- 2 of 3 --
telefon +48 22 245 54 42 ul. Królewska 27
adres email sekretariat.BM@cyfra.gov.pl 00-060 Warszawa
www.gov.pl/web/cyfryzacja
programu „Parasol Wyborczy”. Na poziomie unijnym procedowane jest także wdrożenie
tzw. Democracy Shield, która ma pomóc w kontroli przejrzystości procesu wyborczego.
Ad 9) Jakie działania naprawcze zostały podjęte po krytyce OBWE i Rady Europy w
ramach projektu „Parasol Wyborczy”?
NASK-PIB, w odpowiedzi na wnioski przedstawicieli misji OBWE, na bieżąco przekazywał
odpowiednie informacje o prowadzonych przed wyborami działaniach. Podczas spotkań
członkowie misji wyrażali pozytywne opinie o działaniach MC i NASK. W naszej ocenie,
wskazany raport OBWE, nie zawierał krytyki działań NASK, a wskazywał na konieczność
poprawy komunikacji między zaangażowanymi instytucjami. Projekt Parasol wyborczy był
zorganizowany po raz pierwszy, w związku z czym wszelkie opinie w tym OBWE są dla nas
cenne i stanowią wkład do przyszłych działań administracji publicznej w celu ochrony
procesu wyborczego przed nielegalnym wpływem zewnętrznym.
Ad 10) Czy planowane są zmiany w procedurach NASK, które wprowadzą obowiązek
publikacji raportów o próbach ingerencji w wybory?
Każda wykryta próba dezinformacji była analizowana i podejmowano kroki celem jej
neutralizacji. NASK obserwował w toku kampanii działania pochodzące z państw trzecich
(w tym Rosji) w postaci prób tworzenia grup botów, czy też publikowania nieprawdziwych
informacji np. w języku angielskim. Każdy przypadek dezinformacji był analizowany a
przypadki, które mogłyby stanowić próbę zagranicznej ingerencji były przekazywane do
analizy odpowiednim służbom zgodnie z ich kompetencjami. Każdorazowa publikacja
raportu mogłaby stanowić ujawnienie technik pracy ekspertów co z kolei byłoby
zagrożeniem dla powodzenia Parasola Wyborczego. W opinii MC publikacja raportów w
formie jakiej one są przygotowywane mogłaby być przeciwskuteczna – zwiększając zasięg
treści a co gorsze powodować obniżenie skuteczności działań MC i NASK. Mając na
uwadze zainteresowanie opinii publicznej opublikowaliśmy raport podsumowujący
realizowane działania, który zawiera najistotniejsze informacje z okresu wyborczego.
Z wyrazami szacunku
Paweł Olszewski
Sekretarz Stanu
/dokument podpisany elektronicznie/
Do wiadomości:
Kancelaria Prezesa Rady Ministrów - Departament Spraw Parlamentarnych
-- 3 of 3 --